Bahagi 3: Kinabukasan, dinala ko ang nanay ko sa klinika dahil sumakit nang husto ang kanyang likod. Sinabi ng doktor na hindi sapat ang pahinga sa pagitan ng pag-aalaga, pagbubuha
Kinabukasan, dinala ko ang nanay ko sa klinika dahil sumakit nang husto ang kanyang likod. Sinabi ng doktor na hindi sapat ang pahinga sa pagitan ng pag-aalaga, pagbubuhat ng tubig at pagtulog sa manipis na kutson. Nang marinig ko iyon, napatingin ako sa mga kamay niyang sanay magtrabaho. Sa 126 na araw, hindi niya kailanman sinabi kay Marco na hindi na niya kaya. Sa halip, sinabi niya sa akin na huwag ko raw isipin ang gastos.
Pagkatapos ng checkup, umupo kami sa maliit na karinderya sa tapat ng ospital. Ipinakita ko sa kanya ang kontrata ng studio na inihanda ko. Hindi niya gusto na gumastos ako para sa kanya, pero sinabi kong hindi iyon utang. Bahagi iyon ng pagbabalik ng buhay na ibinigay niya sa amin.
Samantala, nagsimula nang magpadala ng mensahe si Marco. Una, humingi siya ng tawad. Pagkatapos, sinabi niyang pinalalaki ko raw ang nangyari. Sa huli, sinabi niyang kung aalis ako kasama ang bata at nanay ko, baka hindi na raw kami makabalik sa apartment.
Hindi ako sumagot sa galit. Tumawag ako sa barangay legal desk at humingi ng payo tungkol sa pagmamay-ari, pag-aalaga sa bata at pagprotekta sa nanay ko laban sa pananakot. Hindi ko gustong gamitin ang batas para gumanti. Gusto ko lang malaman kung ano ang karapatan namin bago ako pumirma sa anumang papel.
Dinala ko rin ang mga kopya ng resibo at screenshot ng mga mensahe. May mga oras ng delivery ng gamot, mga resibo mula sa palengke, at mga chat ni Marco na nagsasabing, “Ma, pakiusap, huwag mo munang umuwi, kailangan ka ni Mara.” Iyon ang parehong taong nagsabing hindi angkop ang nanay ko nang dumating ang kanyang sariling pamilya.
Sa tulong ng kapitbahay naming si Ate Beth, nakuha ko ang kopya ng CCTV sa hallway. Makikita roon ang nanay kong bumibili ng gamot alas sais ng umaga, may dalang supot ng pagkain. Makikita rin ang biyenan kong nagtutulak ng maleta palabas. Hindi ito palabas na ginawa ko para sa social media. Iyon ang tunay na nangyari, at kailangan kong magkaroon ng tumpak na rekord.
Nang magkita kami ni Marco sa barangay office, kasama niya ang kanyang kuya. Sinabi nilang emosyonal lang daw ako dahil bagong panganak. Hindi ako nakipagsigawan. Inilapag ko ang notebook ng nanay ko, ang doktor’s note at kopya ng CCTV. Tinanong ng barangay officer kung may plano ba silang paalisin siya sa bahay.
“Hindi namin siya pinaalis,” sabi ng kuya ni Marco.
“May video kami,” sagot ni Ate Beth mula sa likod ko. “At ako ang nag-download nito mula sa system ng building.”
Mabilis na nagbago ang mukha ni Marco. Hindi niya inakalang may ibang taong nakakita. Sa loob ng maraming taon, nasanay siyang ang mga babae sa pamilya niya ay magtitiis para hindi mapahiya ang bahay. Ngunit hindi lahat ng katahimikan ay pagsang-ayon.
Nang gabing iyon, umamin siya na matagal nang hinihiling ng kanyang mga magulang na ilipat sa pangalan ng kanyang ina ang apartment. Ang resibo ng hotel ay bahagi ng plano nilang ituring ang nanay ko na pansamantalang bisita. Ang gintong pulseras para kay Tessa ay regalo niya raw dahil may malaking kliyenteng nakuha ang marketing team. Hindi niya masagot kung bakit personal ang pagdedeliver at bakit ang numero sa loyalty receipt ay hindi numero ng kumpanya.
Hindi ko siya inakusahan ng relasyon. Sinabi ko lang na ang tiwala ay hindi nabubuhay sa paliwanag na kalahati. Kung may utang, ilabas ang dokumento. Kung may regalo, ipakita ang resibo. Kung may kasunduan sa apartment, ipabasa sa abogado. Hindi na ako tatanggap ng “huwag ngayon” bilang sagot.
Sa mga sumunod na araw, lumipat muna kami ng nanay ko sa studio. Maliit ang lugar, ngunit may malinis na banyo at sapat na liwanag. Naglagay ako ng maliit na mesa para sa notebook niya at isang duyan para sa sanggol. Hindi ito marangyang tahanan, pero walang nagtutulak ng maleta sa pinto.
Si Marco ay dumalaw nang dalawang beses. Sa unang pagbisita, nagdala siya ng gatas at bulaklak. Sa ikalawa, nagdala siya ng draft na kasunduan tungkol sa pag-aalaga sa bata. Hindi ko agad pinirmahan. Ipina-review ko iyon sa legal desk. May mga bahagi roon na maaaring magbigay sa kanyang ina ng kontrol sa aming tirahan.
Nang ibalik ko ang papel, sinabi kong hindi ako galit sa kanyang pamilya dahil gusto nila ng lugar. Galit ako dahil tinuruan niya silang isipin na wala akong lakas na lumaban. Masakit ang pag-ibig na hinihingi sa iyo na itago ang sariling ina para manatiling komportable ang ibang tao.
Sa pagtatapos ng buwan, nagpadala si Marco ng buong listahan ng gastusin at umamin sa ilang personal na utang. Hindi niya inamin ang lahat tungkol kay Tessa, ngunit pumayag siyang ihinto ang mga lihim na pagbili at sumailalim sa counseling kung nais naming subukan pa ang pagsasama. Hindi ko iyon tinanggap bilang kapatawaran. Tinanggap ko iyon bilang unang maliit na dokumento ng pananagutan.
