Bahagi 4: Pagkatapos ng pag-uusap namin ni Nico, hindi agad gumaan ang buhay ko. May mga umagang awtomatikong hinahanap ko ang pangalan niya sa notification. May mga kanta sa bus n
Pagkatapos ng pag-uusap namin ni Nico, hindi agad gumaan ang buhay ko. May mga umagang awtomatikong hinahanap ko ang pangalan niya sa notification. May mga kanta sa bus na nagpapaalala sa akin ng unang biyahe namin. May mga pasalubong sa tindahan na hindi ko kayang tingnan nang matagal.
Ngunit unti-unti, natutunan kong hindi kailangang mawala lahat ng alaala para makapagpatuloy. Maaari kong alalahanin ang mabuti nang hindi bumabalik sa taong nanakit sa akin.
Isinara namin ang joint savings account. Binalik niya ang ilang gamit ko sa pamamagitan ng courier. Kasama roon ang mga lumang ticket, larawan, at isang maliit na keychain na binili namin sa pier. Hindi ko sinunog ang mga iyon. Inilagay ko sa kahon at itinago sa ilalim ng kama. Hindi dahil gusto kong balikan, kundi dahil hindi ko kailangang patunayan sa iba na naging totoo ang pagmamahalan namin noon.
Si Ben at si Rica ay naghiwalay nang maayos. Hindi na kami naging magkakasama tulad ng dati, ngunit walang galit sa pagitan namin. Nagpasalamat ako sa kanya dahil kasama ko siya sa Cebu, at sinabi niyang sana raw pareho kaming matutong magtiwala sa sarili bago sa ibang tao.
Sa university, nagkaroon ng formal review sa conflict sa research group. Hindi ko ito sinimulan para ipahiya si Nico. Ang proseso ay nagpatuloy dahil may dokumentadong conflict of interest at may mga student na naapektuhan sa project assignments. Inilipat siya ng adviser sa ibang team. Si Nina ay nag-leave muna sa programa.
Hindi ko alam kung naging sila pa rin pagkatapos. Hindi ko na hinanap.
Makalipas ang ilang buwan, nakatanggap ako ng invitation sa graduation ceremony ni Nico. Sa una, gusto kong huwag pumunta. Ngunit naisip kong ang graduation niya ay hindi na tungkol sa akin. Hindi ko kailangang manatiling nakakulong sa eksenang nakita ko sa motel.
Sa halip na pumunta bilang dating girlfriend, nagpadala ako ng maikling mensahe: “Binabati kita. Sana gamitin mo ang natutunan mo hindi lamang sa research, kundi sa paraan ng pakikitungo mo sa ibang tao.”
Hindi siya sumagot.
Pagkaraan ng isang linggo, nakatanggap ako ng sulat. Sinabi niyang nakapagtapos siya, ngunit hindi niya naramdaman ang tagumpay dahil wala na ako sa tabi niya. Humingi siya ng tawad sa lahat ng pagkakataong ginawa niya akong paranoid habang siya naman ang may lihim. Sinabi niyang sana raw ay hindi niya ginawang palusot ang long distance para pagtakpan ang kawalan niya ng katapatan.
Binasa ko ang sulat nang isang beses. Hindi ako umiyak. Hindi rin ako sumagot. Ang paghingi ng tawad ay maaaring maging totoo, ngunit hindi nito awtomatikong binubuksan ang pinto na matagal nang isinara.
Pagkalipas ng isang taon, nakahanap ako ng mas magandang trabaho sa events and logistics company. Madalas akong magbiyahe sa Cebu, Iloilo, at Davao para sa projects. Sa bawat bus terminal, hindi na ako nanginginig. Sa halip na alalahanin ang isang motel, iniisip ko ang susunod na presentation, ang bagong client, at ang sarili kong apartment na ako lamang ang nagdedesisyon kung sino ang papasok.
Isang weekend, bumili ako ng dried mangoes, otap, at isang bagong notebook. Hindi para sa boyfriend. Para sa sarili ko. Sa unang pahina, isinulat ko ang isang pangungusap: “Hindi ko kailangang pumunta sa malayo para malaman kung saan ako dapat naroroon.”
Nakita ko rin si Ben minsan sa isang coffee shop. May bagong trabaho siya at mas payapa ang mukha. Hindi namin pinag-usapan nang matagal ang Cebu. Napag-usapan namin ang nanay ko, ang traffic, at ang mga pagkaing dapat naming subukan. Kapag dumating ang oras na hindi na kailangang banggitin ang sakit para malaman naming nalampasan namin ito, doon ko naintindihan na tunay na gumagaling ang tao.
Minsan, naiisip ko ang araw na pumunta kami ni Ben sa university na may dalang regalo. Pumasok kami sa inn na may tiwala sa dalawang taong mahal namin. Lumabas kami na may katotohanang hindi namin hiniling, ngunit kailangan naming makita.
Kung hindi kami nagpunta, maaaring nagpatuloy ang mga tawag na maikli, mga alibing “busy,” at mga gabing nakatingin ako sa online status niya. Maaaring pinaniwalaan ko pa rin ang sarili ko na ang pagmamahal ay nangangailangan ng walang katapusang pag-unawa.
Ngayon alam ko na ang pagkakaiba ng pag-unawa at pagpayag sa panlilinlang.
Ang pag-unawa ay pakikinig sa taong nahihirapan.
Ang pagpayag sa panlilinlang ay pagtanggap sa paulit-ulit na kasinungalingan dahil natatakot kang mawala ang relasyon.
Hindi ako naging mahina dahil minahal ko si Nico. Naging malakas ako nang aminin kong ang pagmamahal ay hindi dahilan para manatili sa isang lugar kung saan dalawang tao ang kailangang magtago para gumana ang relasyon.
Hindi rin kailangang sirain ng betrayed partner ang buhay ng taong nanakit sa kanya. Minsan sapat nang ilagay sa mesa ang katotohanan, kunin ang sariling mga gamit, at tumalikod nang hindi na humihingi ng huling paliwanag.
Sa huli, hindi ang maliit na motel ang nagtapos sa relasyon namin. Ang nagtapos dito ay ang unang kasinungalingan na pinili niyang ulitin, at ang bawat sumunod na gabi na pinili niyang ipagkait sa akin ang totoo.
Nang sumunod na National Day holiday, naglakbay ako nang mag-isa. May dala akong bagong notebook at maliit na bag ng pasalubong para sa pamilya ko. Sa bus, nakaupo ako sa tabi ng bintana at pinanood ang mga ilaw sa kalsada.
Hindi na ako naghintay ng mensahe mula sa taong nasa dulo ng biyahe.
Sa unang pagkakataon, ang destinasyon ko ay ako mismo.
