Matapos tumanggi si Lira sa papel ng paaralan, natutuhan niyang ang tahanang pinili siya ay hindi na pansamantala para sa kanya
Bahagi 5: Matapos tumanggi si Lira sa papel ng paaralan, natutuhan niyang ang tahanang pinili siya ay hindi na pansamantala para sa kanya
Hindi gumalaw si Lira sa tabi ng mesa.
Nasa harap niya pa rin ang papel.
Malinis ang espasyong para sa pirma.
Parang wala lang nangyari.
Parang hindi siya ilang minuto nang pinipilit umalis sa lugar na hindi naman niya gustong iwan.
Dahan-dahang isinara ni Theo ang folder.
“May kopya kami ng lahat,” sabi niya sa principal. “Pati ng complaints na hindi ninyo inaksyunan.”
Namutla ang principal.
“Hindi naman po namin sinadyang—”
“Hindi ninyo sinadya?” tanong ni Cade.
Mababa ang boses nito.
Mas tumahimik ang silid.
“May estudyanteng ini-isolate. May gurong nananakot. May magulang na ginagamit ang pangalan nila para magdikta kung sino ang puwedeng manatili.” Tumingin si Cade kay Nina. “At ang sagot ninyo, paalisin ang batang walang kasalanan.”
Napayuko si Nina.
Humigpit ang hawak ng nanay nito sa bag.
“Bata rin ang anak ko,” sabi nito. “Nagkamali lang siya.”
“Bata rin si Lira,” sagot ni Lex.
Walang sigaw sa boses ni Lex.
Iyon ang mas masakit pakinggan.
“Pero ilang araw siyang pinaramdamang wala siyang lugar dito. At kayo, matatanda kayo. Alam ninyo dapat ang ginawa ninyo.”
Napapikit si Lira.
Hindi siya sanay makarinig ng taong nagsasalita nang ganoon para sa kanya.
Noon, kapag may reklamo ang landlord, si Nanay ang agad nag-iimpake.
Kapag may adviser na nagsasabing “mahina ang adjustment” niya, siya ang lumilipat.
Kapag may batang nagsabing kakaiba siya, tumatahimik lang siya.
Hindi dahil totoo.
Dahil walang oras para lumaban sa lugar na iiwan din naman nila.
“Dr. Velez,” sabi ng principal, pilit maayos ang tono, “ano po ang hinihingi ninyo?”
Inayos ni Dr. Velez ang salamin.
“Hindi ito negosasyon tungkol sa apelyido ng pamilya Montiel,” sabi niya. “Tungkol ito sa responsibilidad ng paaralan.”
Binuksan nito ang isang pahina sa folder.
“Ang dating guro ay suspendido na habang nagpapatuloy ang review. May tatlo pang dating complaint na pare-pareho ang pattern.”
“Hindi ko alam iyon,” mahina ang sabi ng principal.
“Dapat alam ninyo,” sagot ni Dr. Velez.
Tumigil ang tingin nito kay Nina.
“Para kay Nina, may disciplinary process. Walang special arrangement. Walang private exception. Walang pagtatakip dahil kilala ang pamilya.”
Napatingin ang nanay ni Nina sa principal.
“Hindi puwede ’yan. May scholarship event siya sa susunod na buwan. May student council—”
“Wala na siyang puwesto sa student council habang iniimbestigahan,” sabi ng principal.
Biglang tumingala si Nina.
“Ano?”
“May code of conduct,” patuloy ng principal. “At may mga messages.”
“Hindi lang naman ako ang gumawa no’n!” pumutok si Nina.
Napatigil ang lahat.
Namasa ang mga mata nito.
“Lahat naman sila tumatawa. Lahat sila umiiwas sa kanya. Bakit ako lang?”
Hindi agad sumagot si Lira.
Nakita niya ang nanginginig na labi ni Nina.
Hindi siya naawa sa ginawa nito.
Pero kilala niya ang takot na makita ng lahat ang mali mo habang wala kang matakbuhan.
Lumapit si Nina nang isang hakbang.
“Akala ko kasi…” Huminto ito. “Akala ko nagpapanggap ka lang. Bigla ka na lang dumating. Tapos lahat sila natakot sa’yo.”
“Hindi ako dumating para takutin kayo,” sabi ni Lira.
“Pero Montiel ka.”
“Hindi ko rin alam iyon noon.”
Napalunok si Nina.
“Sorry.”
Maikli lang.
Hindi sapat para burahin ang mga araw na ayaw pumasok ni Lira.
Hindi sapat para ibalik ang bawat tanghalian na mag-isa siyang kumain.
Pero hindi rin binalewala ni Lira.
Tinitigan niya si Nina.
“Hindi ko kailangan ng sorry para manatili dito.”
Napayuko si Nina.
“Pero sana,” dagdag ni Lira, “huwag mo nang gawin sa iba.”
Hindi umiyak si Nina.
Mas lalong tumigas ang mukha nito, parang ngayon lang nito naramdaman ang bigat ng lahat.
Hinawakan ito ng nanay nito sa siko.
Hindi na ito tumutol nang ilabas siya ng staff.
Pagkasara ng pinto, saka lang bumuntong-hininga si Lira.
Para bang may matagal na lubid na nakapulupot sa dibdib niya at may unti-unting lumuwag.
Lumapit si Lex.
“Okay ka lang?”
Gusto niyang sabihing oo.
Gusto niyang maging madaling alagaan.
Pero pagod na siyang magsinungaling.
“Hindi pa,” sabi niya.
Tumango si Lex.
“Okay lang.”
“Hindi ko alam kung kailan ako magiging okay.”
“Hindi mo kailangang malaman ngayon.”
Hindi siya niyakap ni Lex agad.
Inilahad lang nito ang kamay.
Tinitigan iyon ni Lira.
Pagkatapos, inilagay niya ang daliri niya sa palad nito.
Mahigpit ang hawak ni Lex.
Hindi masakit.
Hindi rin pakawalan.
—
Paglabas nila sa Academia Norte, hindi na siya dumaan sa classroom.
Pinauwi siya ni Dr. Velez.
“Hindi dahil may mali kang ginawa,” agad nitong sabi nang makita ang mukha niya. “Dahil mabigat ang araw.”
“Babalik pa rin po ako bukas,” sabi ni Lira.
Bahagyang ngumiti si Dr. Velez.
“Good.”
Sa sasakyan, nasa unahan ang driver. Nasa likod sina Lira, Lex, Theo, at Cade.
Tahimik lang sila sa una.
May tubig sa cup holder. May malamig na hangin mula sa aircon. May araw na tumatama sa mga puno sa labas.
Mga simpleng bagay.
Pero parang hindi niya mahawakan.
“May tawag si Dad,” sabi ni Theo.
Napatigil si Lira.
Tumingin siya sa phone na hawak nito.
“Para sa akin?”
“Oo.”
Bumigat ang sikmura niya.
Hindi pa niya nakikita nang maayos si Don Rafael. Mga litrato lang. Mga kwento sa bahay. Mga papel na may pirma.
Ang lalaking maaaring tumulong kay Nanay.
Ang lalaking hindi dumating.
Inabot ni Theo ang phone.
“Hindi mo kailangang sagutin,” sabi ni Lex.
“Pwede ring mamaya,” dagdag ni Cade.
Nakatitig si Lira sa screen.
Nakasaad doon: **Don Rafael**.
Parang pangalan ng taong hindi totoo.
Pero tumatawag ito.
Huminga siya nang dahan-dahan.
“Ako na,” sabi niya.
Tinanggap niya ang tawag.
“Hello?”
May ilang segundong katahimikan.
Pagkatapos, dumating ang boses ng lalaki.
Mababa. Pagod. Maingat.
“Lira.”
Napatitig siya sa bintana.
“Po?”
“Ako si Rafael.”
“Opo.”
Wala siyang matawag na Dad.
Hindi pa.
Hindi niya kayang magsinungaling kahit isang salita.
“Alam kong wala akong karapatang humingi ng tawag na mas malapit,” sabi ni Don Rafael. “At alam kong huli na ang lahat ng paliwanag.”
Hindi umimik si Lira.
“Nalaman ko ang tungkol sa’yo nang mas huli kaysa dapat,” patuloy nito. “Pero hindi sapat na dahilan iyon. May mga bagay akong hinayaang kontrolin ng iba. May mga sulat na hindi ko hinanap. May mga tanong na hindi ko pinilit sagutin.”
Humigpit ang hawak niya sa phone.
“Nasaan po kayo noong kailangan namin?”
Hindi agad sumagot si Don Rafael.
Narinig niya ang paghinga nito.
“Wala,” sabi nito. “At iyon ang pagkukulang ko.”
Biglang kumirot ang lalamunan ni Lira.
Wala siyang hinahanap na perpektong ama.
Hindi rin niya gustong marinig ang mahaba-habang dahilan.
Ang gusto lang niya, minsan, ay may taong aamin na iniwan sila.
“Hindi ko po kayang magpatawad agad,” sabi niya.
“Hindi ko hihingin.”
“Hindi rin po ako uuwi sa inyo dahil Montiel ako.”
“Hindi kita pipilitin.”
Tumingin siya kay Lex.
Nakatitig ito sa labas, kunwari walang naririnig.
Pero nakabukas ang palad nito sa pagitan nila.
Nandoon pa rin.
“May bahay na po ako ngayon,” sabi ni Lira.
Humina ang boses ni Don Rafael.
“Alam ko.”
“Kasama ko po sila.”
“Alagaan ka nila.”
“Ginagawa na nila.”
Matagal na walang nagsalita.
Pagkatapos, sinabi ni Don Rafael, “May sulat ako para sa’yo. Hindi para magpaliwanag. Para sabihin ang mga bagay na dapat sinabi ko noon.”
“Basahin ko po kapag ready ako.”
“Kapag ready ka.”
Pagkababa ng tawag, hindi nagsalita si Lira.
Inabot ni Cade ang tissue mula sa maliit na lalagyan sa gilid.
Hindi siya tinukso.
Hindi siya tinanong.
Kinuha niya iyon.
“Salamat,” bulong niya.
Tumango si Cade.
—
Pagdating sa Crestvale Hills, hindi siya dumiretso sa kuwarto.
Nakita niyang bukas ang isang dating maliit na silid sa dulo ng hallway.
Doon dati nakatambak ang ilang kahon at lumang dekorasyon.
Ngayon, maliwanag na ang dingding.
May mahabang mesa sa tabi ng bintana. May simpleng bookshelf. May cork board. May lamp na mukhang bago, pero hindi sobrang mamahalin.
At sa gilid, may isang bakanteng istante.
Napatigil si Lira sa pinto.
“Ano ’to?”
“Room mo pa rin ang room mo,” mabilis na sabi ni Theo. “Hindi ka namin ililipat.”
“Study corner lang,” dagdag ni Cade.
“May sinabi ang house manager na masyado kang laging nakaupo sa sahig,” sabi ni Lex.
“Sinumbong niya ako?”
“Concerned siya.”
Lumapit si Lira sa mesa.
May maliit na kahon sa ibabaw nito.
Binuksan niya.
Mga colored pen. Simpleng notebook. Ilang buhok na clip. Isang maliit na halaman na halatang pinili ni Cade dahil may nakatusok pang price tag sa ilalim.
Napangiti siya nang bahagya.
“Ang dami nito.”
“Pwede naming alisin kung ayaw mo,” sabi ni Lex agad.
“Hindi.”
Hinawakan niya ang notebook.
“Hindi kailangan alisin.”
“May gusto ka pa?” tanong ni Theo. “Kahit anong kulay. Kahit ibang ayos.”
Tumingin si Lira sa bakanteng istante.
“Pwede po bang ilagay diyan ang telang bag ko?”
Nagkatinginan silang tatlo.
“Syempre,” sabi ni Cade.
Bumalik si Lira sa kuwarto. Kinuha niya ang lumang telang bag mula sa ilalim ng kama.
Kupas na ang tela. May tahi sa gilid na si Nanay mismo ang gumawa.
Hindi iyon maganda.
Hindi rin iyon bago.
Pero iyon ang huling bagay na hinawakan ni Nanay bago siya umalis.
Maingat niya itong inilagay sa istante.
Katabi ng bagong notebook.
Katabi ng maliit na halaman.
Hindi kailangang itapon ang lumang buhay para makapasok sa bago.
Tumayo si Theo sa may pinto.
“Lira.”
Humarap siya.
“Hindi namin alam lahat tungkol kay Rosa,” sabi nito. “At hindi namin ipapangakong masasagot namin lahat.”
Naramdaman niyang sumikip ulit ang dibdib niya.
“Pero?” tanong niya.
“Pero hindi na namin hahayaang mag-isa mong buhatin ang mga tanong.”
Tahimik si Lex.
Pagkatapos, lumapit ito.
“Hindi namin kayang bawiin ang mga taon na wala kami,” sabi nito. “Pero kung papayag ka, nandito kami sa mga susunod.”
Napatitig si Lira sa tatlo.
Hindi niya alam kung paano maging kapatid.
Hindi niya alam kung paano tumira sa bahay na hindi kailangang lisanin.
Hindi niya alam kung paano maniwala sa pangakong hindi pa nasusubukan ng panahon.
Pero lumapit siya.
Una kay Lex.
Pagkatapos, hinila niya rin sina Theo at Cade.
Naging sabog ang yakap.
Hindi eleganteng tingnan.
May siko ni Cade na muntik tumama sa lamp. May reklamo si Theo na masikip.
Pero hindi siya bumitaw agad.
“Hindi ko na sasabihing patay si Nanay,” mahina niyang sabi sa balikat ni Lex.
Natahimik sila.
“Hindi ko alam kung nasaan siya,” patuloy niya. “Galit pa rin ako. Miss ko pa rin siya. Pareho.”
Hinaplos ni Lex ang buhok niya.
“Puwede pareho.”
“Hindi mo kailangang piliin ang isang pakiramdam,” sabi ni Theo.
Mas humigpit ang yakap ni Cade.
Hindi nagsalita si Lira.
Hindi na niya kailangan.
—
Makalipas ang ilang linggo, nagbago ang Academia Norte.
Hindi biglaan ang lahat.
May mga estudyanteng umiwas pa rin kay Lira.
May mga bulung-bulungan pa rin sa hallway.
Pero wala nang gurong nagtaas ng kamay para takutin siya.
Wala nang staff na nag-abot ng papel para siya ang umalis.
Nawala si Nina sa student council. Hindi na ito ang batang sinusundan ng lahat. Kapag dumadaan ito, hindi na yumuyuko ang mga kaklase para lang makisabay.
Isang hapon, nagkatinginan sila sa may library.
Hindi ngumiti si Nina.
Hindi rin si Lira.
Pero unang yumuko si Nina bago ito lumayo.
Sapat na iyon.
Sa labas ng gate, naghihintay ang itim na sasakyan.
Nasa driver’s seat si Lex ngayon, nakataas ang kilay dahil late siya nang dalawang minuto.
Nasa passenger seat si Theo, may hawak na paper bag ng tinapay.
Nasa likod si Cade, kunwari abala sa phone.
“Late,” sabi ni Lex.
“Two minutes lang,” sagot ni Lira.
“Late pa rin.”
“May project kami.”
“Iniligtas ka raw ng groupmate mo,” singit ni Theo. “Hindi raw nila matatapos kung wala ka.”
Napangiti si Lira.
“Sinabi niya ’yon?”
“Tatlong beses,” sabi ni Cade. “Proud.”
“Hindi ako proud,” kontra ni Theo. “Accurate lang.”
Binuksan ni Lex ang pinto para sa kanya.
Sumakay si Lira.
Bago niya isinara ang pinto, tumingin siya sa gate ng Academia Norte.
Noon, bawat uwian ay parang tanong.
May susundo ba?
May babalikan ba?
Ngayon, naroon ang tatlong kuya niya.
Magkakaiba. Magulo. Minsan sobra.
Pero naroon.
Isinara ni Lira ang pinto.
At sa unang pagkakataon, hindi na niya kailangang magkunwaring wala siyang hinihintay.
Hindi na siya mag-isa.