Sa unang hapunan nilang kumpleto, isang lihim sa telang bag ang nagpatunay na hindi aksidenteng nawala si Nanay sa buhay nila
Bahagi 3: Sa unang hapunan nilang kumpleto, isang lihim sa telang bag ang nagpatunay na hindi aksidenteng nawala si Nanay sa buhay nila
Nanghina ang tuhod ni Lira nang marinig ang boses ni Lex.
“Lira. Halika.”
Hindi agad gumalaw si Nina.
Nakatigil ang kamay nito sa harap ng bag ni Lira. Nasa paligid ang mga estudyante. May ilang phone na mabilis na ibinaba.
Lumapit si Lex. Hindi niya hinawakan si Lira agad. Tiningnan muna niya ang locker na nakabukas, ang mga papel sa sahig, saka si Nina.
“May problema?” tanong niya.
Natawa nang pilit si Nina.
“Wala naman po. May nawawalang materials lang. Sinusubukan naming malaman kung nasaan.”
“‘Naming’ sino?”
Hindi nakasagot si Nina.
May guro sa dulo ng hallway na biglang umayos ng tayo. Lumapit ito nang dahan-dahan.
“Sir Lex, misunderstanding lang ito. Nag-aalala lang ang mga bata sa project nila.”
Tumango si Lex, malamig.
“May camera ba rito?”
“Meron, pero—”
“Paki-check.”
Napatingin si Nina sa guro.
“Hindi naman kailangan umabot doon,” mabilis nitong sabi.
“Kung hindi mo kinuha,” sabi ni Lex, “wala kang dapat ikatakot.”
“Hindi ko sinabing ako ang kumuha!”
“Hindi ko rin sinabi.”
Namula si Nina.
Tahimik na tumingin si Lex kay Lira.
“May kinuha ka?”
Umiling si Lira.
“Hindi.”
“Sapat.”
Isinara ni Lex ang locker. Maingat niyang kinuha ang isang papel sa sahig, pero hindi niya ipinahawak kay Lira. Ibinigay niya iyon sa guro.
“Hanapin ninyo ang materials. Huwag ninyong gagalawin ang bag niya. At kung may magre-record ng kapatid ko nang walang pahintulot, ipasa ninyo rin sa akin ang pangalan.”
“Kap… kapatid?” bulong ng isang estudyante.
Mas lumakas ang bulungan.
Hindi tumingin si Lex sa crowd.
“May tanong pa?”
Wala.
Naunang umatras ang dalawang kasama ni Nina. Sumunod ang iba. Naiwan si Nina, mahigpit ang panga, pero wala nang boses.
Lumapit si Lex kay Lira.
“Uwi tayo.”
“May klase pa po ako.”
“Hindi ka tumatakas. Uuwi ka dahil ako ang nagsabi.”
Hindi iyon tunog utos na nakakasakal.
Parang may taong humahawak sa pinto para hindi siya muling maitulak palabas.
Habang naglalakad sila, narinig ni Lira ang isa sa mga estudyante.
“Montiel pala talaga.”
Hindi siya lumingon.
Mas masakit pala kapag may naniniwala na sa’yo dahil sa apelyido, hindi dahil sa salita mo.
Sa kotse, hindi agad pinaandar ni Lex ang makina.
Nakatingin lang siya sa harap.
“May nasabi ba sila sa’yo kahapon?”
“Marami po.”
“Bakit hindi mo sinabi?”
Hinigpitan ni Lira ang yakap sa bag.
“Hindi ko gustong dumagdag.”
Napalingon si Lex.
“Hindi ka dagdag, Lira.”
Tumama ang mga salita sa dibdib niya, pero hindi agad pumasok.
Marami nang nagsabi noon ng “okay lang.” Marami ring umalis kinabukasan.
Kaya tumango lang siya.
Pagdating sa Crestvale, may dalawang sasakyan nang nakaparada sa harap.
Bumukas ang pinto bago pa sila tuluyang huminto.
Naunang bumaba ang lalaking nakita niya sa video call.
Mas matangkad pala si Theo kaysa sa iniisip niya. Maayos pa rin ang buhok, pero gusot ang manggas ng polo. Parang diretsong bumiyahe nang walang pahinga.
“Lira,” sabi nito.
Hindi siya niyakap agad.
Huminto lang ito sa isang hakbang ang layo, tila naghihintay ng pahintulot.
Napatingin si Lira kay Lex.
Bahagyang tumango si Lex.
Dahan-dahang lumapit si Theo.
“Pwede?”
Hindi niya maintindihan kung bakit kailangan pang itanong iyon.
Pero tumango siya.
Mahina lang ang yakap ni Theo. Hindi mahigpit. Hindi nakakapigil huminga.
“Sorry,” bulong nito. “Ang tagal naming wala.”
Hindi nakasagot si Lira.
Mula sa likod, may sumara ng pinto ng isang kotse.
Napalingon siya.
Mas tahimik ang lalaking iyon. Naka-dark shirt, may maliit na maleta sa isang kamay. Hindi siya ngumiti agad.
Si Cade.
Napatigil ito nang makita siya.
Tinitigan siya nito nang ilang segundo. Hindi iyong tingin na nanghuhusga.
Parang may hinahanap sa mukha niya.
Pagkatapos, inilapag nito ang maleta.
“Lira?”
“Opo.”
Tumango si Cade.
“Ako si Cade.”
“Alam ko po.”
Bahagyang gumalaw ang sulok ng bibig nito.
“Good.”
Iyon lang.
Pero nang maglakad sila papasok, kinuha ni Cade ang bag niya mula sa kamay niya.
Napahigpit si Lira.
Hindi ito nagpumilit.
“Hindi ko kukunin,” sabi ni Cade. “Mabigat lang.”
“Hindi po mabigat.”
“Okay.”
Ibinalik nito agad ang kamay.
Hindi siya pinilit magpaliwanag.
Sa hapag-kainan, unang beses na kumpleto ang mga upuan.
Nasa dulo si Lex. Katabi niya si Theo. Nasa tapat niya si Cade. Si Lira, nasa pagitan nina Theo at Cade.
Masyadong malaki ang mesa para sa apat na tao.
Masyadong maliwanag ang mga ilaw.
Hindi sanay si Lira na may naghihintay habang kumakain siya.
Nasanay siyang kumain nang mabilis. Nakatayo minsan. Tahimik lagi.
“Hindi mo kailangang ubusin,” sabi ni Theo nang mapansing ilang kutsara pa lang ang nakakain niya.
“Hindi po ako sanay sa ganito.”
“Sa pagkain?” tanong ni Cade.
“Sa… maraming tao.”
Nagkatinginan ang tatlo.
Ibinalik ni Lex ang baso sa mesa.
“Hindi ka namin pipilitin maging komportable agad.”
“Pero nandito kami,” dagdag ni Theo.
Tahimik si Lira.
Maya-maya, si Cade ang nagsalita.
“Nasaan si Nanay noong huli mo siyang nakita?”
Napatigil ang kutsara sa kamay niya.
Hindi agad sumabat si Lex, pero napansin niya ang pagsikip ng panga nito.
“Cade,” mababa nitong sabi.
“Hindi ko pipilitin,” sagot ni Cade. “Kailangan lang nating malaman.”
Tumango si Lira, pero nakayuko.
“Hindi ko po alam kung saan siya nagpunta.”
“May sinabi ba siya?” tanong ni Theo.
“Sinabi niya… hanapin ko si Don Rafael.”
Tumahimik ang mesa.
Nang marinig niya ang pangalan ng ama, tila mas lalong lumamig ang bahay.
“May iba pa?” tanong ni Lex.
“Wala na po.”
“Lira,” marahang sabi ni Theo, “kahit maliit na bagay.”
Kumilos ang mga daliri niya sa ilalim ng mesa.
“Palagi kaming lumilipat. Kapag may renta na hindi mabayaran, aalis. Kapag may nagtatanong tungkol sa kanya, sasabihin ni Nanay na wala akong kailangang malaman.”
“Anong trabaho niya?” tanong ni Cade.
“Kung ano-ano po. Naglalaba. Naglilinis. Minsan hindi umuuwi nang dalawang araw.”
“Iniwan ka niya mag-isa?” naputol ang tanong ni Lex.
Hindi niya sinasadyang tumango.
“May kapitbahay naman po minsan. Minsan wala.”
Biglang tumayo si Lex.
Hindi malakas ang galaw. Pero kumalabog ang upuan sa sahig.
Lumayo ito sa mesa, isang kamay sa batok.
Hindi siya sinigawan.
Hindi rin siya tiningnan.
Iyon ang mas masakit.
Parang ngayon lang nito nakita kung gaano kahaba ang mga gabing wala siyang kasama.
“Kuya,” mahina niyang tawag.
Huminto si Lex.
“Hindi ko po sinasabi para maawa kayo.”
Lumingon si Lex. Namumula ang mata nito, pero matigas ang mukha.
“Hindi ako naaawa.”
Bumalik ito sa upuan.
“Galit ako dahil wala kami.”
Hindi alam ni Lira kung paano sasagutin iyon.
Kaya ibinaba niya ang tingin sa bag na nasa tabi ng kanyang paa.
Pagkatapos ng hapunan, umakyat siya sa kuwarto nang hindi nagpapaalam. Hindi iyon bastos sa isip niya. Sanay lang siyang mawala kapag mabigat na ang hangin.
Umupo siya sa sahig.
Nasa harap niya ang telang bag.
May lumang tahi sa loob nito. Doon madalas itago ni Nanay ang perang pamasahe, resibo, o maliliit na papel na ayaw ipakita.
Hinaplos ni Lira ang tahi.
May nakausling sulok.
Dahan-dahan niyang binuksan gamit ang kuko.
May nahulog na litrato.
Luma. Kupas. May tiklop sa gitna.
Nasa larawan ang batang lalaki, marahil pito o walong taong gulang. Nakatayo sa harap ng malaking gate. Katabi nito ang babaeng mas bata, nakangiti kahit gusot ang damit.
Sa likod, may tatlong salita.
Para kina Lex.
Napatigil ang paghinga ni Lira.
May isa pang maliit na papel.
Sulatan ni Nanay.
Hindi buo ang pahina. Parang kalahati lang ang napunit mula sa notebook.
Huwag mo munang hanapin ang buong totoo.
Hindi pa panahon.
Patawad, anak.
Matagal niyang tinitigan ang sulat-kamay.
Kilala niya ang bawat kurba ng letra.
Iyon ang sulat ni Nanay sa grocery list. Sa resibo ng tubig. Sa maliit na note kapag may trabaho ito sa gabi.
Pero bakit para kay Lex ang litrato?
Bakit may lihim na hindi pa raw panahon?
Kumatok si Theo sa pinto.
“Lira? Pwede bang pumasok?”
Hindi niya agad itinago ang papel.
Pagbukas ni Theo, nakita nito ang litrato.
Nawala ang mahinang ngiti sa mukha nito.
“Paano mo nakuha ’yan?”
“Nasa bag po.”
Kinuha ni Theo ang litrato, pero hindi niya inilayo. Para bang takot itong masira.
“Si Lex ito,” bulong nito.
“Alam ko po.”
“Paano?”
“May pangalan sa likod.”
Napasandal si Theo sa gilid ng pinto.
Pumasok si Lex ilang sandali pagkatapos. Sumunod si Cade, walang ingay.
Nang makita ni Lex ang litrato, napapikit ito.
“May ganyan akong picture,” sabi nito. “Akala ko nawala noong bata ako.”
“Si Nanay ang kumuha?” tanong ni Lira.
Walang sumagot agad.
Nakatitig si Cade sa sulat.
“Pareho ang sulat-kamay?” tanong nito.
“Opo.”
Kinuha ni Cade ang papel. Hindi nito binasa nang malakas.
“Bakit niya sinabi na huwag hanapin ang buong totoo?” tanong ni Lira.
“Nalalaman natin,” sabi ni Lex.
“Hindi niyo po alam?”
Umiling si Theo.
“Hindi lahat.”
Napahigpit ang hawak niya sa laylayan ng damit.
“Akala ko po… alam ninyo kung bakit niya ako pinadala rito.”
“Hinding-hindi,” sabi ni Lex.
Mabilis. Sigurado.
Pero sa mukha ni Theo, may bagay na hindi niya maipaliwanag.
At sa katahimikan ni Cade, mas lalo siyang kinabahan.
Kinabukasan, bumalik si Lira sa Academia Norte.
Hindi dahil gusto niya.
Dahil ayaw niyang isipin ni Nina na napalayas siya.
Pero iba na ang hallway.
Hindi na siya lantaran na hinarang.
Mas masahol ang ginawa nila.
Walang tumabi sa kanya sa klase.
Nang ipares sila para sa activity, biglang may excuse ang dating seatmate niya.
“Sorry, may partner na ako.”
“Kanina lang wala,” mahina niyang sabi.
Hindi ito tumingin sa kanya.
“May nagsabi kasing… baka madamay kami.”
Hindi na niya tinanong kung sino ang nagsabi.
Alam niya.
Sa lunch, naupo siyang mag-isa sa dulo ng canteen. Hindi lumapit si Nina. Nasa kabilang mesa lang ito, tumatawa kasama ang mga kaibigan.
Mas maingay ang tawanan sa tuwing may dadaan sa tabi ni Lira.
Pagbalik niya sa klase, tumigil ang isang guro sa may pinto.
Tiningnan siya nito.
“Miss Montiel,” sabi nito, maingat. “Baka gusto mong pumunta sa guidance?”
“May mali po ba?”
“Wala naman. Concerned lang kami.”
“Sa’kin po?”
Hindi agad nakasagot ang guro.
Kaya tumango si Lira.
“Okay lang po ako.”
Umalis ang guro nang walang imik.
Sa hapon, hindi siya dumiretso sa kotse.
Naupo muna siya sa isang bench malapit sa gate. Hawak niya ang phone, pero hindi niya matawagan si Lex.
Ano ba ang sasabihin niya?
Na walang tumulak sa kanya ngayon?
Na walang sumigaw?
Na mas masakit palang walang lumalapit?
Maya-maya, dumating ang driver.
“Miss Lira, hinihintay po kayo ni Sir Lex.”
Sa bahay, nadatnan niyang nag-uusap sina Lex at Dr. Velez sa sala.
Hindi dapat siya nakinig.
Pero narinig niya ang pangalan ng paaralan.
“Gusto ng admin na manahimik ang lahat,” sabi ni Dr. Velez. “Ayaw nilang lumaki ang issue. May ilang magulang na tumatawag. Gusto nilang ilipat na lang si Lira sa ibang section o ibang school.”
“Hindi siya ililipat,” sagot ni Lex.
“Alam ko. Pero kailangan nating ihanda siya. Hindi si Nina lang ang problema. May mga adult na umiiwas dahil mas convenient.”
Huminto si Lira sa pinto.
Biglang napatingin si Dr. Velez sa kanya.
Lumambot ang mukha nito.
“Lira.”
Napalingon si Lex.
“Bakit ka nakatayo riyan?”
Hindi niya alam kung bakit, pero tumawa siya nang mahina.
Mabilis. Walang saya.
“Puwede naman po akong umalis.”
Nanahimik ang sala.
“Hindi,” sabi ni Lex.
“Puwede akong bumalik sa dati. Hindi naman po ako mahirap hanapin. Sanay naman ako.”
“Hindi ka babalik sa dati,” diin ni Lex.
“Baka ako lang po ang dahilan kung bakit kayo nagkakaproblema.”
Lumapit si Theo mula sa hallway. Hindi niya napansing nandoon ito.
“Hindi ikaw ang problema,” sabi nito.
“Pero ako ang pinag-uusapan ng lahat.”
“Hayaan mo sila,” sabi ni Lex.
“Hindi po ganoon kadali.”
Nanginginig ang boses niya ngayon.
“Kapag wala kayo, iba ang tingin nila sa’kin. Kapag nandiyan kayo, iba rin. Parang… parang laruan lang ako na may bantay. Kapag umalis kayo, pwede ulit akong tapakan.”
Hindi agad nakasagot si Lex.
Doon siya mas natakot.
Baka tama siya.
Baka hanggang may sasakyan lang sa labas, may lugar siya.
Baka kapag bumalik ang totoong anak, ang totoong pamilya, maiwan ulit siya sa gilid.
Lumapit si Cade mula sa hagdan.
May hawak itong lumang folder. May alikabok sa gilid. Halatang galing sa storage room.
“Hindi laruan,” sabi nito.
Napatingin si Lira.
Hindi tumingin si Cade kay Lex o Theo. Diretso lang ang tingin nito sa kanya.
“Hindi rin aksidente.”
Inilapag nito ang folder sa mesa.
May mga kopya ng lumang sulat. Mga resibo. Isang listahan ng tawag. Mga petsang halos hindi niya maintindihan.
“May lumang records sa bahay,” sabi ni Cade. “Nakita ko ang pangalan ni Rosa.”
Nanigas si Lira.
“Nanay?”
Tumango si Cade.
“Mahigit sampung taon siyang nakikipag-ugnayan sa bahay ng Montiel.”
Napaatras si Lex.
“Ano’ng ibig mong sabihin?”
“May tawag. May sulat. May pera minsan na hindi tinanggap. May mga mensaheng hindi umabot kay Don Rafael.”
Kinuha ni Cade ang isang photocopy.
Sa ibaba, malinaw ang pangalan.
Rosa.
Sa gilid, may isang linya.
Huwag ninyong sabihin sa mga anak ninyo. Hindi pa dapat malaman ni Lira.
Nanghina ang kamay ni Lira.
Hindi niya nahawakan ang papel.
“Alam niya…” halos pabulong niyang sabi.
Tumango si Cade, mabigat ang mukha.
“Alam ni Nanay kung nasaan kami.”
Humigpit ang katahimikan sa sala.
Pagkatapos, tumingin si Cade kay Lira.
“At sinadya niyang itago sa amin na may kapatid kami.”
(Itutuloy sa BAHAGI 4….)