Liwanag na Ako Mismo ang Nagsindi
Bahagi 5: Ang Liwanag na Ako Mismo ang Nagsindi
Dumating ang araw ng interview ko para sa scholarship makalipas ang dalawang buwan.
Nasa kabisera ako noon.
Nakasuot ako ng simpleng puting blouse at navy skirt na binili ko gamit ang sahod ko sa café. Hawak ko ang portfolio na ilang gabi kong pinagpuyatan: sketches ng bayang nasa kabundukan, menu designs, portraits ng mga turista, at isang serye ng drawings na pinamagatan kong “Anino at Liwanag.”
Sa unang page, gumuhit ako ng dalawang babae.
Magkamukha sila, pero ang isa ay nakatayo sa gitna ng spotlight.
Ang isa naman ay nasa gilid, hawak ang maliit na lampara.
Sa huling page, ang babaeng may lampara ay nakalabas na sa anino.
Hindi na niya kailangang agawin ang spotlight.
Dahil dala niya ang sarili niyang liwanag.
Habang naghihintay ako sa labas ng interview room, tumunog ang phone ko.
Message mula kay Gabriel.
“Good luck. Huwag mong kalimutang huminga. Hindi ka nandoon para patunayan na karapat-dapat ka. Nandoon ka para ipakita kung sino ka.”
Napangiti ako.
Hindi na kami estranghero ni Gabriel.
Pero hindi rin kami nagmadali.
Pagkatapos ng lahat ng nangyari kay Rafael, natutunan kong ang pagmamahal na minamadali ay madalas nakakabulag.
Si Gabriel ay hindi bagyo.
Hindi siya dumating para gibain ang mundo ko.
Dumating siya na parang tahimik na umaga pagkatapos ng ulan.
Hindi niya ako pinipilit.
Hindi niya inaagaw ang desisyon ko.
Hindi niya ako ginagawang maliit para lang maramdaman niyang kailangan siya.
At dahil doon, unti-unti kong natutunang ang mabuting pagmamahal pala ay hindi dapat laging masakit.
Tinawag ang pangalan ko.
Pumasok ako sa silid.
Tatlong interviewer ang naroon.
Isang babae ang tumingin sa portfolio ko, matagal na nanahimik habang binubuklat ang bawat pahina.
Nang makarating siya sa “Anino at Liwanag,” huminto siya.
— Personal ba ito?
Huminga ako nang malalim.
Dati, iiwas ako.
Sasabihin kong hindi.
Sasabihin kong imagination lang.
Pero ngayon, kaya ko nang angkinin ang kuwento ko.
— Opo. Personal po.
Tumingala siya.
— Pwede mong ikuwento?
At ikinuwento ko.
Hindi lahat.
Hindi ang bawat sugat.
Hindi ang bawat gabing umiyak ako nang tahimik.
Pero sapat para maintindihan nila kung bakit mahalaga sa akin ang sining.
Sinabi kong ang pagguhit ang unang bagay na nagparamdam sa akin na may sarili akong boses.
Sinabi kong may panahon na kinuha iyon sa akin.
Sinabi kong matagal kong inisip na ang pangarap ko ay luho lang.
Pero ngayon, gusto kong gamitin ang sining para ikuwento ang mga taong laging nasa gilid.
Ang mga anak na hindi napapansin.
Ang mga babaeng tinuruan manahimik.
Ang mga pusong natutong magsindi ng sariling ilaw.
Nang matapos ako, tahimik ang silid.
Pagkatapos, ngumiti ang babaeng interviewer.
— Lira, ang portfolio mo ay hindi lang maganda. May lalim. May sugat, pero may paghilom.
Paglabas ko ng room, nanginginig ang tuhod ko.
Pero sa unang pagkakataon, hindi dahil sa takot.
Dahil alam kong ibinigay ko ang buo kong sarili.
Pagkaraan ng isang linggo, dumating ang resulta.
Nasa café ako noon sa bayang nasa kabundukan, nagdi-design ng bagong board para sa weekend special.
Tumunog ang email notification.
Binuksan ko.
Binasa ko ang unang linya.
Pagkatapos, natigilan ako.
“Congratulations…”
Hindi ko na mabasa ang kasunod dahil lumabo ang paningin ko.
Nakapasa ako.
Full scholarship.
May housing allowance.
May art materials grant.
Tinakpan ko ang bibig ko.
Si Aling Cora ang unang nakapansin.
— Anak? Anong nangyari?
Iniharap ko sa kanya ang phone.
Ilang segundo niyang binasa.
Pagkatapos, napasigaw siya.
— Nakapasa si Lira!
Nagpalakpakan ang buong café.
Si Mang Tomas ay kumuha agad ng libreng cake mula sa display.
— Celebration ito!
Natawa ako habang umiiyak.
Hindi ko alam na pwedeng sabay palang maging magaan at malakas ang luha.
Tumawag si Gabriel.
— Nabasa mo na?
— Oo.
— Alam ko.
— Paano mo alam?
Tumawa siya.
— Kasi halos limang minuto ka nang hindi nagre-reply. Ibig sabihin umiiyak ka.
Napatawa ako sa gitna ng iyak.
— Gabriel.
— Hmm?
— Nakapasa ako.
Tahimik siya sandali.
Pagkatapos, narinig ko ang ngiti sa boses niya.
— Proud na proud ako sa iyo, Lira.
Doon na naman bumagsak ang luha ko.
Pero ngayon, hindi na luha ng batang naiwan.
Luha iyon ng taong nakarating.
Nang gabing iyon, tinawagan ko si Nanay.
Matagal bago niya sinagot.
— Lira?
— Nay, nakapasa po ako sa scholarship.
Tahimik sa kabilang linya.
Pagkatapos, narinig ko ang mahinang hikbi.
— Talaga?
— Opo.
— Anak… ang galing mo.
Napapikit ako.
Ang salitang iyon.
Anak.
Hindi bilang pangalawa.
Hindi bilang kapatid ni Mariel.
Hindi bilang batang kailangang magparaya.
Anak.
— Salamat po.
Huminga siya nang malalim.
— Lira, sorry.
Hindi ako nagsalita.
Nagpatuloy siya.
— Sorry dahil matagal kitang hindi nakita. Sorry dahil akala ko, kapag tahimik ka, okay ka lang. Sorry dahil mas madali para sa akin na alagaan si Mariel dahil lagi siyang humihingi ng atensyon, habang ikaw… ikaw, akala ko kaya mo na mag-isa.
Nanginginig ang kamay ko habang hawak ang phone.
— Pero hindi ibig sabihin noon, tama ako. Nagkulang ako sa iyo. Bilang nanay, nagkulang ako.
Matagal kong hinintay ang mga salitang iyon.
Noon, inakala kong kapag narinig ko iyon, mawawala lahat ng sakit.
Hindi pala.
Nandoon pa rin ang sakit.
Pero hindi na ito kasing bigat.
Parang sugat na sa wakas ay nalinis.
Mahapdi pa rin.
Pero pwede nang maghilom.
— Hindi ko pa po alam kung kaya kong kalimutan lahat.
— Hindi ko hihilingin iyon, anak.
Napahinga ako nang maluwag.
— Pero gusto kong subukan. Dahan-dahan.
— Dahan-dahan, — sagot niya.
Iyon ang unang usapan namin ni Nanay na hindi natapos sa utos, paninisi, o katahimikan.
Kinabukasan, dumating si Mariel sa café.
Mag-isa siya.
Wala si Nanay.
Wala si Rafael.
Simple ang suot niya. Wala ang dati niyang makintab na imahe.
Umupo siya sa harap ko at naglabas ng maliit na kahon.
— Ibabalik ko lang ito.
Binuksan niya ang kahon.
Nasa loob ang ilang lumang drawing pencils.
Natigilan ako.
— Natagpuan ko sa lumang cabinet. Sa iyo ito, ‘di ba?
Kinuha ko ang kahon.
Oo.
Sa akin iyon.
Noong bata pa kami, matagal kong hinanap ang mga lapis na iyon. Akala ko nawala.
Hindi pala.
Itinabi niya.
— Bakit nasa iyo?
Napayuko siya.
— Kinuha ko dati. Naiinis ako kapag pinupuri ng teacher ang drawings mo. Akala ko, kapag nawala ang gamit mo, titigil ka.
Hindi na ako nagulat.
Pero masakit pa rin.
— Ang sama ko, ‘no? — mahina niyang tanong.
Hindi ako sumagot agad.
Pagkatapos, sinabi ko:
— Oo. Naging masama ka sa akin.
Tumango siya habang umiiyak.
— Alam ko.
Walang palusot.
Walang iyak na nanghihingi ng awa.
Kaya sa unang pagkakataon, hindi ako nakaramdam ng galit na sumasabog.
Pagod na galit lang.
— Magpapakabuti ako, Lira. Hindi para patawarin mo ako agad. Para lang… sa wakas, maging totoong ate ako.
Tiningnan ko siya.
— Hindi ko alam kung magiging close pa tayo.
— Naiintindihan ko.
— Hindi ko rin alam kung kailan kita mapapatawad.
— Hihintayin ko.
Dahan-dahan akong tumango.
Hindi iyon happy ending na magkakayakap kaming lahat at parang walang nangyari.
Mas totoo iyon.
Mas mahirap.
Pero mas malinis.
Lumipas ang mga buwan.
Lumipat ako sa kabisera para mag-aral.
Sa unang araw ng klase, dala ko ang bagong sketchbook na regalo ni Gabriel. Sa unang pahina, may nakasulat siya:
“Para sa liwanag na hindi kailanman namatay.”
Hindi ko alam kung kailan eksaktong naging mahalaga sa akin si Gabriel.
Siguro noong gabing hindi niya ako pinilit magsalita.
Siguro noong araw na sinabi niyang hindi niya ako kinakaawaan.
Siguro sa bawat simpleng mensahe niyang nagpapaalala na may halaga ako kahit hindi ako perpekto.
Isang gabi, matapos ang first exhibit ng aming klase, naghihintay siya sa labas ng gallery.
Suot niya ang pamilyar na mahinahong ngiti.
— Ang ganda ng gawa mo.
— Lagi mo namang sinasabi iyan.
— Kasi lagi namang totoo.
Tinignan ko siya.
Sa dibdib ko, walang kabang masakit.
Walang takot na maagawan.
Walang pakiramdam na kailangan kong maging ibang tao para mahalin.
May katahimikan lang.
At init.
— Gabriel.
— Hmm?
— Hindi pa ako sigurado kung handa na akong magmahal ulit.
Tumango siya agad.
— Okay lang.
— Pero gusto kong subukan. Dahan-dahan.
Ngumiti siya.
— Dahan-dahan.
Sa labas ng gallery, maliwanag ang lungsod.
Mga ilaw ng sasakyan.
Mga taong nagmamadali.
Mga pangarap na tumatakbo sa iba’t ibang direksyon.
At ako, nakatayo roon, hindi na anino ng kahit sino.
Hindi ko na kailangan hintayin na may pumili sa akin.
Dahil natutunan ko na.
Ang unang taong dapat pumili sa akin…
ay ako mismo.
At nang piliin ko ang sarili ko, saka dumating ang mga taong marunong magmahal nang hindi nang-aagaw, hindi nananakit, at hindi nagpapadilim ng liwanag ko.
Sa gabing iyon, hawak ang sketchbook ko sa isang kamay at ang payapang kinabukasan sa kabila, ngumiti ako.
Hindi perpekto ang buhay ko.
Pero akin na ito.
At sa wakas…
masaya ako.