Mabawi Ko Ang Relo Ni Lolo, Akala Ko Iyon Na Ang Pinakamalaking Kasinungalingan; Hindi Ko Alam Na May Mas Malalim Pa Palang Panlilinlang Na Unti-Unting Guguho Sa Harap Namin
BAHAGI 3 — Nang Mabawi Ko Ang Relo Ni Lolo, Akala Ko Iyon Na Ang Pinakamalaking Kasinungalingan; Hindi Ko Alam Na May Mas Malalim Pa Palang Panlilinlang Na Unti-Unting Guguho Sa Harap Namin
Nanigas ang buong katawan ko.
Hindi na ako nagkamali.
Ang gasgas na nasa gilid ng relo ay ako mismo ang nakagawa noon, aksidente ko iyong natamaan sa bakal na rehas noong dinalaw ko si Lolo sa ospital ilang taon na ang nakalipas.
Walang ibang relong may ganoong marka.
Humakbang ako palapit kay Bianca.
Hindi ako sumigaw.
Hindi rin ako nakipag-agawan.
Tahimik kong sinabi,
— Bianca, pakihubad ang relo.
Awtomatiko niyang itinago ang kamay sa likod.
— Regalo ito sa akin.
Tumawa ako.
Ngunit wala nang saya ang tawang iyon.
— Talaga ba?
— Oo.
— Kanino?
Saglit siyang natigilan.
— Kay… Enzo.
Napalingon kaming lahat kay Enzo.
Hindi siya makatingin sa akin.
Napapikit siya nang mariin.
Sapat na iyon.
Alam ko na ang totoo.
Dahan-dahang nagsalita si Mama.
— Enzo.
— Opo, Tita…
— Huling pagkakataon mo na ito.
— Ano po?
— Sabihin mo ang buong katotohanan.
Mahabang katahimikan ang sumunod.
Pagkaraan ng halos isang minuto, bumagsak ang balikat ni Enzo.
Para bang napagod na siyang magsinungaling.
— Ako ang kumuha ng relo.
Hindi ako nagsalita.
Pakiramdam ko, may mabigat na batong dumagan sa dibdib ko.
— Akala ko… hindi mo mapapansin.
Napatawa ako.
— Hindi ko mapapansin ang huling alaala ng Lolo ko?
Napayuko siya.
— Kailangan ko ng pera noon.
— Kaya ibinigay mo kay Bianca?
Mabilis siyang umiling.
— Hindi.
— Ibinenta ko muna.
Lahat kami ay napatingin sa kanya.
— Pero nang nalaman kong sentimental pala iyon para sa’yo, hinanap ko ulit.
Nabili ko ulit.
Hindi ko na alam kung paano ibabalik kaya…
ibinigay ko na lang kay Bianca.
Hindi ko alam kung matatawa ba ako o maiiyak.
Napakasimple ng paliwanag niya.
Parang ordinaryong gamit lang ang pinag-uusapan.
Hindi alaala.
Hindi tiwala.
Hindi pagmamahal.
Huminga nang malalim si Ginoong Ramirez.
— Sir, base sa pahayag ninyo, kinukuha ninyo ang gamit ng may-ari nang walang pahintulot.
Tumango si Enzo.
Hindi na siya tumutol.
Kinuha ni Bianca ang relo at iniabot sa akin.
Nanginginig ang kamay niya.
— Hindi ko alam…
Akala ko regalo talaga.
Tinanggap ko ang relo.
Hindi ko na siya pinagalitan.
Hindi ko rin siya pinatawad.
Tahimik ko lamang itong isinuksok sa bulsa.
Mas mahalaga sa akin ang mabawi ito kaysa makipagtalo pa.
Akala ko roon matatapos ang lahat.
Nagkamali ako.
Lumapit ang administrator.
— Ma’am Mira.
— Opo?
— Habang chine-check namin ang access history, may napansin din kaming kakaiba.
Iniabot niya ang tablet.
May ilang petsang naka-highlight.
Hindi lamang si Enzo at Bianca ang pumapasok sa unit.
May isa pang pangalan.
Temporary Visitor:
Carlo Reyes
Napakunot ang noo ko.
— Carlo?
Napatingin si Enzo.
Biglang namutla ang mukha niya.
— Kuya mo?
Mahina kong tanong.
Tumango siya.
— Bakit pumupunta rito ang kuya mo?
Tahimik siya.
Lalong dumilim ang ekspresyon ni Mama.
— Enzo.
Ano naman ang dahilan nito?
Mahina niyang sinabi,
— Minsan…
dito siya nagpapahinga.
Hindi naniwala ang administrator.
— Sir, ayon sa CCTV, hindi po siya nagpapahinga lamang.
May dala siyang measuring tape.
May kasama ring dalawang lalaki na tila contractor.
Nanlaki ang mata ko.
— Contractor?
Binuksan ni Ginoong Ramirez ang video.
Kitang-kita sa recording.
Nasa sala si Carlo.
Sinusukat ang dingding.
Kinukuhanan ng litrato ang kisame.
Pati ang balcony.
Parang naghahanda sa renovation.
Hindi ako makapaniwala.
— Bakit?
Napapikit si Enzo.
Hindi na niya maitago.
— Balak sana naming…
Mahina siyang lumunok.
— Lipatan pagkatapos naming grumaduate.
Parang may sumabog sa tenga ko.
Hindi ko na narinig ang kasunod niyang sinabi.
Isa lang ang paulit-ulit na umiikot sa isip ko.
Matagal na pala nila itong pinaplano.
Hindi ito simpleng panghihiram ng condo.
Hindi ito simpleng pagtambay.
Plano nilang gawing bahay ang condo na pinaghirapan ng nanay ko.
At ako?
Isa lang akong taong inaasahan nilang kusang aalis balang araw.
Napansin ni Mama ang nanginginig kong balikat.
Mahigpit niya akong niyakap.
— Anak.
Tama na.
Hindi mo kailangang marinig pa ang lahat.
Ngunit umiling ako.
— Hindi, Ma.
Gusto kong matapos ito ngayon.
Lumapit ako kay Enzo.
— Isang tanong na lang.
Tumango siya.
— Kung hindi kita nahuli ngayon…
Hanggang kailan ninyo itutuloy ang plano?
Napaluha siya.
— Hindi ko alam.
— Hindi.
Diretso akong tumingin sa kanya.
— Alam mo.
Huminga siya nang malalim.
— Pagkatapos ng graduation…
balak kong kausapin ka.
— Tungkol saan?
Hindi na siya makatingin.
— Makipaghiwalay.
Tahimik ang buong unit.
Maging ang dalawang guwardiya ay hindi nakakibo.
— At pagkatapos?
Mahina niyang sagot,
— Lilipat na sana kami rito.
Hindi ko namalayang may luhang tumulo sa pisngi ko.
Hindi dahil mahal ko pa siya.
Kundi dahil ngayon ko lang lubos na naunawaan.
Habang pinapangarap kong bumuo ng kinabukasan naming dalawa, matagal na pala akong inihahanda na alisin sa larawan.
Naglabas si Mama ng isang puting sobre mula sa bag niya.
Iniabot niya iyon sa akin.
— Anak.
Panahon na sigurong malaman mo ito.
Binuksan ko ang sobre.
Nandoon ang kopya ng kontrata ng condominium.
May isa pang kalakip na dokumento.
Hindi ko pa iyon nakikita noon.
Kasunduan iyon sa developer.
Nakasulat doon na ang unit ay bahagi ng isang investment plan ni Mama at hindi maaaring ilipat, iparenta, o ipagamit sa iba nang walang nakasulat na pahintulot ng may-ari.
May isa pang pahina.
Nakatiklop.
Nang buksan ko, napahinto ako.
May listahan ng mga reklamo mula sa mga kapitbahay sa nakaraang buwan.
Malakas na ingay.
Hindi awtorisadong bisita.
Paggamit ng common facilities.
At ang pangalan na paulit-ulit na lumilitaw sa bawat ulat…
Ay si Enzo Reyes.
Napatingin ako sa kanya.
Ngayon ko lang napagtanto na hindi lang ako ang niloko niya.
Pati ang tiwala ng buong gusali.
Tahimik na nagsalita si Ginoong Ramirez.
— Ma’am Mira, may isa pa po kaming kailangang ipaalam.
— Ano po iyon?
— Kaninang umaga, bago kayo dumating, may tumawag sa admin office.
May lalaking nagtatanong kung paano raw ililipat sa ibang pangalan ang utility accounts ng unit na ito.
Nanlamig ang dugo ko.
— Sino?
Tumingin siya kay Enzo.
— Ang tumawag ay…
ang kuya niyang si Carlo.
At ang sinabi niya sa telepono ay iisang pangungusap lamang.
“Malapit na ring sa amin ang unit na iyon, gusto lang naming malaman ang proseso.”
Napatakip ako ng bibig.
Hindi pa pala sila tumitigil.
Hindi pa pala iyon ang pinakamasakit na katotohanan.
May mas malaking plano pa silang inihahanda.
At ngayon, determinado akong alamin ang lahat—hanggang sa pinakahuling kasinungalingan.
(Itutuloy sa Bahagi 4…)