Kayamanang Natunaw sa Isang Pangungusap
Bahagi 2: Ang Kayamanang Natunaw sa Isang Pangungusap
Nang marinig ng doktor ang sinabi niya, tila tumigil ang hangin sa loob ng silid.
Ang manugang na bunso, si Liana, ay nakatitig sa biyenan kong si Aling Marta na para bang gusto niyang basahin kung may itinatago pa itong paliwanag. Si Aling Marta naman ay mahigpit na yakap ang isang gintong-kulay na larawan, nanginginig ang labi.
— Dok, ano po ang ibig ninyong sabihin? — pilit na ngumiti si Liana. — Props lang po ito?
Napakamot sa ulo ang doktor.
— Oo. Ginagamit iyan sa mga event, photo booth, kasalan, debut, minsan sa corporate party. Maganda lang tingnan dahil kumikintab, pero hindi iyan ginto.
Parang may nabasag sa mukha ni Liana.
Ang matamis niyang ngiti kanina ay dahan-dahang nawala. Ang mga matang puno ng kasakiman ay napalitan ng galit.
— Nay… — malamig niyang sabi. — Hindi ba sinabi ninyong kayamanan ito?
Namumutla si Aling Marta.
— Hindi… imposible… nakita ko mismo. Mabigat iyon. Kumikintab. Hindi puwedeng peke.
Hindi ko na napigilang magsalita mula sa pintuan.
— Peke talaga iyan, Nay. Ako ang nagpagawa niyan para sa event.
Lahat sila ay napalingon sa akin.
Si Liana, si bunso niyang asawa na si Jun, ang doktor, at si Aling Marta.
Tahimik akong pumasok, inilapag ang mga dokumento sa mesa, at tumingin kay Aling Marta.
— Ilalagay ko sana sa basura. Kayo ang kumuha.
Nalaglag ang kamay ni Aling Marta sa kumot.
Si Liana naman ay biglang tumawa, pero halatang pinipigilan lamang ang galit.
— Ibig sabihin… walang halaga lahat ng iyan?
— Dekorasyon lang, — sagot ko.
Biglang tumayo si Liana.
— Nay, niloko n’yo kami?
— Hindi ko kayo niloko! — nanginginig na sigaw ni Aling Marta. — Akala ko totoo!
— Akala? — tumaas ang boses ni Liana. — Dahil sa akala n’yo, dinala namin kayo sa bahay, binantayan namin kayo, gumastos kami para sa gamot n’yo!
Napatingin ako sa kanya.
— Isang linggo pa lang kayong nag-aalaga sa kanya.
Nanlisik ang mata ni Liana.
— Huwag kang makialam. Kung hindi dahil sa mga pekeng iyan, hindi naman namin siya kukunin.
Pagkasabi niya niyon, nanahimik ang buong silid.
Si Aling Marta ay tila sinampal ng katotohanan.
Sa loob ng maraming taon, pinili niyang maniwala na mahal pa rin siya ng bunsong anak at manugang niya. Ngayong lumabas mula mismo sa bibig ni Liana ang totoo, wala na siyang matatakbuhan.
— Liana… — mahinang tawag niya. — Anak…
— Huwag n’yo akong tawaging anak, — putol ni Liana. — Wala kayong naibigay sa amin kundi abala.
Lumapit si Jun at hinila ang braso ng asawa.
— Tama na. Nasa ospital si Nanay.
Tinabig siya ni Liana.
— Ikaw ang tumahimik! Dahil sa nanay mo, napahiya ako sa mga kaibigan ko. Nag-post na ako. May kausap na akong agent ng sasakyan. May nakausap na akong broker. Ngayon sasabihin ninyong props lang?
Hindi nagsalita si Jun.
Tulad ng dati, nakatungo lang siya.
Tinignan ko siya nang diretso.
— Pitong taon siyang hindi ninyo dinalaw. Pero nang akala ninyong may pera siya, bigla ninyo siyang tinawag na Nanay.
Walang nakasagot.
Pinulot ni Liana ang bag niya.
— Jun, aalis na tayo.
Natigilan si Aling Marta.
— Paano ako?
Lumingon si Liana, walang awa ang mukha.
— May asawa ang panganay mong anak. Siya ang mag-alaga sa’yo. Sanay naman siya, hindi ba?
Pagkatapos noon, humakbang siya palabas.
Si Jun ay tumingin sandali sa ina niya. May hiya sa mukha, pero mas malakas pa rin ang takot niya sa asawa.
— Nay, babalik kami mamaya…
Hindi na siya pinatapos ni Liana.
— Jun!
Yumuko siya at sumunod.
Naiwan si Aling Marta sa kama, hawak pa rin ang pekeng larawan.
Ilang saglit siyang tahimik.
Pagkatapos, bigla siyang umiyak.
Hindi iyon iyak ng taong nagsisisi agad.
Iyak iyon ng taong nawala ang inaasahang yaman.
Iyak ng taong unang beses nasaktan ng paborito niyang anak.
Lumapit ang asawa kong si Carlo, na kararating lang mula sa trabaho. Hindi niya naabutan ang buong eksena, pero sapat na ang nakita niya para maunawaan.
— Ma, ano’ng nangyari?
Agad kumapit sa kanya si Aling Marta.
— Carlo, anak, huwag mo akong pabayaan. Niloko ako ng kapatid mo. Iniwan nila ako.
Tinignan ako ni Carlo, halatang naguguluhan.
Noon, kung dati, baka agad akong naawa.
Pero sa pagkakataong iyon, naalala ko ang mga salitang narinig ko.
“Hindi ko sila bibigyan kahit isang sentimo.”
“Para sa bunso ko lahat.”
“Ang babaeng iyon.”
Ako ang tinutukoy niyang babaeng iyon.
Kaya mahinahon kong sinabi:
— Carlo, kailangan muna nating pag-usapan kung saan mananatili si Nanay pagkatapos niyang ma-discharge.
Biglang napatingin sa akin si Aling Marta.
— Anong ibig mong sabihin? Uuwi ako sa bahay ninyo.
Hindi ako ngumiti.
— Hindi na po.
Nanlaki ang mata niya.
— Bahay iyon ng anak ko!
— Bahay iyon naming mag-asawa, — sagot ko. — At pitong taon na kayong inalagaan doon. Pero pinili ninyong umalis para sa pamilyang mas gusto ninyo.
Namula ang mukha niya.
— Galit ka dahil sa pera?
— Hindi po, Nay. Galit ako dahil sa kawalan ng respeto.
Natahimik si Carlo.
Alam kong mabigat para sa kanya iyon. Mahal niya ang ina niya. Buong buhay niyang hinabol ang pagmamahal nito, kahit lagi siyang ikinukumpara sa bunso.
Pero may hangganan ang lahat.
Kinuha ko mula sa bag ang kopya ng resibo ng mga ginastos namin para kay Aling Marta sa loob ng pitong taon: gamot, check-up, kasambahay, pagkain, gamit, allowance.
Hindi ko iyon inilabas para maningil.
Inilabas ko iyon para ipakita kay Carlo ang katotohanan.
— Hindi ko hiniling na suklian niya kami. Pero hindi ko na rin hahayaang yurakan niya ang pamilyang binuo natin.
Nanginginig ang kamay ni Carlo habang tinitingnan ang mga papeles.
Si Aling Marta ay umiwas ng tingin.
— Anak, huwag kang makinig sa asawa mo…
Doon unang beses nagsalita si Carlo nang matigas.
— Ma, sapat na.
Nagulat si Aling Marta.
Ako rin.
Tahimik ngunit buo ang boses ni Carlo.
— Pitong taon kang inalagaan ni Mira. Hindi siya perpekto, pero hindi siya naging masama sa’yo. Bakit hindi mo man lang siya matawag sa pangalan?
Hindi nakasagot si Aling Marta.
— Bakit ang lahat ng ipon mo, lahat ng iniisip mong kayamanan, kay Jun pa rin? Ako ba, hindi mo anak?
Bumagsak ang katahimikan.
At sa unang pagkakataon, nakita ko sa mukha ni Carlo ang sakit na matagal niyang tinago.
(Itutuloy sa BAHAGI 3…)