Babaeng Kumatok sa Gitna ng Ulan

Bahagi 2A: Ang Babaeng Kumatok sa Gitna ng Ulan

Tok… tok… tok…

Parang lalo pang lumakas ang tunog ng katok dahil sa katahimikan ng buong kabundukan.

Napaatras ako at awtomatikong napahawak sa tiyan ko.

Mabilis ang tibok ng puso ko.

Wala akong kakilala sa lugar na iyon.

Ni hindi nga yata alam ng kahit sino na may nakatira na muli sa lumang bahay.

Muli akong nakarinig ng tatlong marahang katok.

Hindi ito katok ng taong galit.

Hindi rin katok ng magnanakaw.

Parang may taong maingat na ayaw akong takutin.

Dahan-dahan akong lumapit sa pintuan.

“B-Bakit po?” mahina kong tanong.

May ilang segundong walang sumagot.

Pagkatapos ay narinig ko ang isang mahinang tinig ng matandang babae.

—Anak… huwag kang matakot.

Binuksan ko nang kaunti ang pinto.

Isang matandang babae ang nakatayo sa labas.

Basang-basa siya ng ulan.

May hawak na lumang payong na halos bali na ang mga bakal.

Sa kabilang kamay ay may maliit na bayong na puno ng gulay at ilang prutas.

Napansin niyang nakatingin ako sa kanya.

Ngumiti siya.

—Ikaw na ba ang bagong may-ari ng bahay?

Tumango ako.

—Opo.

Hindi siya agad nagsalita.

Tahimik muna niyang tiningnan ang buong bahay.

Parang may mga alaalang bumabalik sa kanyang isip.

Maya-maya ay iniabot niya sa akin ang bayong.

—Kaunti lang ito. May kamote, saging at ilang itlog. Buntis ka. Kailangan mong kumain nang maayos.

Nagulat ako.

—Hindi ko po puwedeng tanggapin. Wala po akong maibabayad.

Napailing siya.

—Hindi lahat ng bagay ay kailangang bayaran.

Bigla akong napayuko.

Hindi ko na maalala kung kailan huling may taong nagmalasakit sa akin nang ganoon.

Pinapasok ko siya sa loob.

Habang pinupunasan niya ang kanyang balikat gamit ang lumang panyo, napansin niyang nakababa sa sahig ang lumang orasan.

Agad nagbago ang ekspresyon ng kanyang mukha.

—Saan mo nakuha iyan?

—Nakasabit po sa pader. Inalis ko lang dahil…

Hindi ko naituloy ang sasabihin ko.

Hindi ko alam kung dapat ko bang sabihin ang tungkol sa butas sa likod ng pader.

Tumayo siya.

Dahan-dahan siyang lumapit sa orasan.

Parang nanginginig ang mga kamay niya habang hinahaplos ang kahoy.

—Hindi ko akalaing narito pa pala ito…

Mahina ang boses niya.

Parang kinakausap niya ang sarili.

Hindi ako nakatiis.

—Kilala n’yo po ba ang dating may-ari ng bahay?

Matagal bago siya sumagot.

—Oo.

—Matagal na matagal na panahon.

Umupo siyang muli.

Tahimik kaming dalawa.

Sa labas, patuloy ang pagbuhos ng ulan.

Pagkaraan ng ilang sandali ay nagsalita siya.

—Noong bata pa ako, puno ng tawanan ang bahay na ito.

May mag-asawang napakabait ang nakatira rito.

Wala silang anak.

Pero halos lahat ng batang mahihirap sa baryo ay dito kumakain.

Tuwing may bagyo, binubuksan nila ang bahay para sa mga nawalan ng matutuluyan.

Tuwing may nagugutom, hindi sila kailanman tumatanggi.

Tahimik akong nakinig.

Hindi ko maipaliwanag kung bakit parang biglang naging mainit ang pakiramdam ko sa loob ng bahay.

Parang may natitira pa ring kabutihan sa bawat sulok nito.

—Ano po ang nangyari sa kanila?

Napabuntong-hininga ang matanda.

—Isang araw… bigla silang nawala.

Walang nakakita kung saan sila nagpunta.

May nagsabing lumipat sila.

May nagsabing namatay sila.

May nagsabing may malaking trahedyang nangyari.

Pero walang nakakaalam ng totoo.

Napatingin siya sa pader kung saan naroon ang siwang na natakpan ko pansamantala ng lumang tela.

Parang may napansin siya.

—May ginawa ka ba sa bahaging iyan?

Kinabahan ako.

Hindi ko alam kung magsisinungaling ba ako.

Sa huli ay sinabi ko ang totoo.

—May nahulog pong bato habang inaalis ko ang orasan.

Parang may maliit na espasyo sa loob ng pader.

Hindi ko pa po nasisilip nang mabuti.

Biglang namutla ang matandang babae.

Napahawak siya sa gilid ng mesa.

—Huwag…

Mahina ngunit mariin ang boses niya.

—Huwag mo munang bubuksan.

Nagulat ako.

—Bakit po?

Hindi siya agad sumagot.

Tumingin muna siya sa bintana.

Parang tinitiyak niyang walang ibang nakikinig.

Pagkatapos ay ibinaba niya ang boses.

—May mga taong ilang dekada nang naghahanap sa kung ano man ang nakatago sa bahay na ito.

Pakiramdam ko ay biglang nanlamig ang buong katawan ko.

—Ano pong ibig ninyong sabihin?

Umiling siya.

—Hindi ko alam kung ano ang nasa loob.

Pero alam kong may mga taong bumabalik dito paminsan-minsan.

Palihim.

Tuwing gabi.

Para maghanap.

Napahigpit ang hawak ko sa tiyan ko.

Naalala ko ang malinis na orasan.

Bigla kong naunawaan.

May taong pumapasok sa bahay kahit wala itong nakatira.

Kaya pala walang gaanong alikabok ang orasan.

Hindi dahil sa himala.

Kundi dahil may regular na humahawak dito.

Napansin ng matanda ang takot sa mukha ko.

Marahan niyang hinawakan ang kamay ko.

—Makinig ka sa akin.

Kung may makita kang kahit ano sa loob ng pader…

Huwag na huwag mong ipagsasabi.

Huwag kang basta magtitiwala sa kahit sino.

Kahit sa mga taong magpapakilalang tumutulong.

Napatango ako kahit lalo lang akong nalito.

Maya-maya ay tumayo na siya.

—Kailangan ko nang umuwi bago lumakas pa ang ulan.

Pagdating niya sa pintuan, bigla siyang huminto.

Hindi siya lumingon.

Ngunit malinaw kong narinig ang sinabi niya.

—Anak…

Kung sakaling marinig mo ang mga yabag sa labas ng bahay mamayang hatinggabi…

Kahit anong mangyari…

Huwag kang lalabas.

Pagkaalis niya, muli kong isinara ang pinto.

Napasandal ako rito habang pilit pinapakalma ang sarili.

Lumipas ang ilang oras.

Unti-unting dumilim ang paligid.

Tahimik ang buong kabundukan.

Halos alas-dose na ng gabi.

Habang nakahiga ako sa lumang higaan…

Bigla kong narinig ang tunog na sinabi ng matandang babae.

Langitngit…

May yapak.

Mabagal.

Paikot-ikot.

Mula mismo sa labas ng aking bahay.

Bahagi 2B: Ang Lihim na Nakatago sa Likod ng Lumang Pader

Hindi ako gumalaw.

Mahigpit kong niyakap ang tiyan ko habang pinakikinggan ang mababagal na yabag sa labas ng bahay.

Langitngit… langitngit…

Parang may taong dahan-dahang umiikot sa paligid, sinusuri ang bawat bahagi ng lumang bahay.

Naalala ko ang babala ng matandang babae.

“Kahit anong mangyari… huwag kang lalabas.”

Pinatay ko ang maliit na gasera upang lalong dumilim ang loob ng bahay.

Sa pagitan ng mga siwang ng lumang dingding, bahagya kong nasilayan ang anino ng isang tao.

Matangkad.

Naka-sumbrero.

Hindi ko makita ang mukha.

Huminto siya sa mismong tapat ng bintana.

Parang nakikinig.

Halos hindi ako makahinga.

Makalipas ang ilang sandali, muli siyang naglakad.

Narinig ko ang mahinang kaluskos sa likod ng bahay.

Pagkatapos…

Tahimik.

Napakahabang katahimikan.

Hindi ko alam kung umalis na ba siya o naghihintay lamang sa dilim.

Hindi ako nakatulog buong gabi.

Nang unti-unti nang sumikat ang araw, saka lamang ako nagkaroon ng lakas ng loob na lumabas.

Basang-basa pa ang lupa dahil sa ulan.

Sa likod ng bahay, malinaw ang mga bakas ng sapatos na papunta sa lumang pader ng silid na nilinis ko kahapon.

May isa pang bagay na nagpanginig sa buo kong katawan.

May sariwang marka ng mga daliri sa alikabok ng lumang bintana.

Ibig sabihin…

May sumilip sa loob habang gising ako.

Mabilis akong bumalik sa loob at isinara ang pinto.

Hindi na ako mapalagay.

Paulit-ulit kong tiningnan ang siwang sa likod ng pader.

Kung may taong gabi-gabing bumabalik dito, malinaw na may mahalagang dahilan.

Huminga ako nang malalim.

Kumuha ako ng lumang martilyong nakita ko sa bodega.

Marahan kong tinanggal ang ilang lumuwag na bato.

Isa.

Dalawa.

Tatlo.

Unti-unting lumaki ang siwang.

Lumabas ang amoy ng lumang kahoy at alikabok na tila ilang dekada nang nakakulong.

Pagkaraan ng ilang minuto, sapat na ang laki ng butas upang maipasok ko ang kamay ko.

May nahawakan akong matigas.

Isang kahong kahoy.

Mabigat ito.

Dahan-dahan ko itong hinila palabas.

Makapal ang alikabok na bumalot dito.

May ukit na kakaibang simbolo sa takip at isang lumang kandadong halos kalawangin na.

Hindi ito mukhang baul ng kayamanan.

Mas kahawig ito ng isang kahong sinadyang pagtaguan ng isang bagay na ayaw ipakita sa iba.

Sinubukan kong buksan ang kandado.

Hindi gumalaw.

Habang sinusuri ko ang kahon, may nahulog na maliit na susi mula sa ilalim nito.

Parang isinadyang itago roon.

Nanginginig ang kamay ko habang ipinasok ko ang susi.

Isang mahinang klik ang narinig ko.

Unti-unti kong inangat ang takip.

Sa loob ay walang ginto.

Walang alahas.

Kundi isang makapal na supot na hindi tinatablan ng tubig, ilang lumang dokumento, at isang sobre na naninilaw na sa katagalan.

Sa ibabaw ng sobre ay may sulat-kamay.

“Para lamang sa taong tunay na magmamalasakit sa bahay na ito.”

Napalunok ako.

Dahan-dahan kong binuksan ang sobre.

May isang lumang litrato.

Isang mag-asawang nakangiti sa harap ng bahay noong bago pa ito masira.

Sa likod ng litrato ay may maikling mensahe.

“Kung nababasa mo ito, ibig sabihin ay pinili ka ng tahanang ito. Ngunit mag-ingat. May mga taong hindi titigil hangga’t hindi nila nakukuha ang aming iniwang katotohanan.”

Hindi ko pa man nababasa ang kasunod na pahina…

May malakas na kalabog na umalingawngaw sa harapang pinto.

BANG!

Napatalon ako sa gulat.

Isa pa.

BANG! BANG!

Kasunod nito ang boses ng isang lalaking hindi ko pa naririnig kailanman.

—Alam naming may nakatira na rito!

Tumigil siya sandali.

Pagkatapos ay nagsalita muli, mas malamig at mas mabagal.

—Hindi sa iyo ang anumang nasa loob ng bahay na iyan.

Ibigay mo sa amin ang kahon… at walang masasaktan.

Napatitig ako sa kahong mahigpit kong yakap.

Kasabay noon ay naramdaman kong gumalaw ang sanggol sa loob ng aking sinapupunan.

At sa unang pagkakataon mula nang dumating ako sa lumang bahay…

Naramdaman kong ang lihim na natuklasan ko ay hindi lamang tungkol sa nakaraan.

Isa itong lihim na may mga taong handang gawin ang lahat upang hindi kailanman mabunyag.

(Itutuloy sa BAHAGI 3…)