Laban na Hindi Ko Kailanman Inasahan
Bahagi 4A: Ang Laban na Hindi Ko Kailanman Inasahan
Tahimik ang buong bakuran.
Ang mahinang ihip ng hangin lamang ang gumagalaw sa mga tuyong dahon sa paligid ng lumang bahay.
Nakatayo ako sa may pintuan habang mahigpit na hawak ang testamento.
Sa tabi ko ay si Attorney Gabriel at ang matandang babaeng ilang beses nang nagligtas sa akin sa pamamagitan ng kanyang mga babala.
Sa kabilang panig naman ay ang grupo ng mga lalaking halatang sanay na makuha ang anumang gusto nila.
Humakbang pasulong ang pinuno nila.
—Huling pagkakataon na ito. Sabihin mo ang halaga ng bahay.
Huminga ako nang malalim.
—Hindi ko ito ibinebenta.
Nanigas ang kanyang mukha.
Ngunit sa halip na magalit, ngumiti lamang siya.
Isang ngiting puno ng panlalamang.
—Hindi mo pa alam kung gaano kahalaga ang lupang iyan.
—Hindi ko kailangang malaman ang presyo nito para malaman kung ano ang tama.
Napatingin siya kay Attorney Gabriel.
—Abogado ka. Alam mong mahirap patunayan ang mga lumang dokumentong hawak ninyo.
Kalmado ang abogado.
—At alam mo ring ang pagtatangkang takutin ang isang buntis sa sarili niyang bahay ay may katapat na pananagutan.
Sandaling natahimik ang lahat.
Pagkaraan ng ilang segundo, umalis ang mga lalaki.
Ngunit bago sumakay sa kanilang sasakyan, lumingon ang pinuno.
—Babalik kami.
Kapag bumalik kami, hindi na kami makikipag-usap.
Nang tuluyan silang makaalis, saka lamang ako napaupo sa silya.
Parang biglang nawala ang lahat ng lakas ko.
Napansin iyon ng matandang babae.
Inabutan niya ako ng tubig.
—Anak, hindi ka dapat nag-iisa rito.
Tumango si Attorney Gabriel.
—May kailangan akong sabihin sa inyong dalawa.
Inilabas niya ang isa pang sobre mula sa kanyang portpolyo.
—Hindi ko ito ibinigay kanina dahil gusto ko munang makasiguro na kayo nga ang nasa testamento.
Binuksan niya ang sobre.
Sa loob ay isang lumang mapa na mas malinaw kaysa sa nakita ko sa kahon.
May mga guhit na pula.
May maliliit na palatandaan.
At sa pinakagitna ng mapa ay nakabilog ang isang bahagi ng lupa sa likod ng bahay.
—Ano po ang ibig sabihin nito? tanong ko.
Itinuro niya ang isang marka.
—Narito ang bukal na binanggit sa testamento.
Ngunit hindi lamang iyan.
May isa pang bagay na itinago roon ng mag-asawa.
Napakunot ang noo ko.
—Ano po iyon?
—Hindi ko rin alam.
Ang nakasulat lamang sa tala ng aking dating amo ay isang pangungusap.
Binasa niya ang lumang papel.
—”Ang katibayan ay nasa ilalim ng punong hindi kailanman pinutol.”
Nagkatinginan kami ng matandang babae.
Bigla siyang napahawak sa bibig.
—Ang malaking puno ng balete…
Nandoon pa rin iyon!
Agad kaming nagtungo sa likod ng bahay.
Sa unang pagkakataon mula nang dumating ako roon, napansin kong may napakalaking punong balete na bahagyang natatakpan ng makakapal na damo.
Napakalawak ng mga ugat nito.
At katulad ng nasa lumang tala…
Dalawang malalaking ugat ang magkahiwalay na nakalabas sa lupa.
—Ito na iyon… bulong ng matanda.
Habang pinagmamasdan ko ang puno, may kumislap na alaala sa isip ko.
Ang simbolong nasa kahon.
Ang simbolong nasa mapa.
Pareho silang may hugis na kahawig ng dalawang ugat na nagtatagpo.
Hindi iyon simpleng marka.
Isa pala iyong palatandaan.
Nagpasya kaming bumalik muna sa bahay upang kumuha ng mga kagamitan.
Hindi ligtas na maghukay habang papalubog na ang araw.
Habang naglalakad kami pabalik, may napansin si Attorney Gabriel sa gilid ng bakuran.
Yumuko siya at dinampot ang isang maliit na aparatong kulay itim.
Hindi ito bato.
Hindi rin ito laruan.
Isa itong maliit na kamera.
Tahimik kaming nagkatinginan.
May naglagay nito roon.
At halatang bago lamang.
Ibig sabihin…
Hindi lamang kami sinusundan.
May taong lihim na minamasdan ang bawat kilos namin mula nang matagpuan ko ang kahon.
Mabilis na inalis ni Attorney Gabriel ang memory card nito.
Pagdating namin sa loob ng bahay, isinaksak niya ito sa maliit niyang laptop.
Lumabas agad ang mga video.
Isa.
Dalawa.
Tatlo.
Makikita sa mga ito ang pagdating ko sa bahay ilang araw na ang nakalipas.
Ang paglilinis ko.
Ang pagtanggal ko sa lumang orasan.
Pati ang pagbukas ko sa lihim na siwang sa pader.
Ngunit ang huling video ang nagpahinto sa aming lahat.
Hindi iyon kuha ng kamera sa bakuran.
Mukhang kuha iyon mula mismo sa loob ng bahay.
Sa isang sulok na hindi ko kailanman napansin.
At bago tuluyang natapos ang video, malinaw na may isang lalaking nakaitim na lumabas mula sa lihim na lagusan sa likod ng pader ilang minuto bago ako dumating sa bahay noong unang araw.
Ibig sabihin…
Hindi kailanman naging walang laman ang lumang bahay na iyon.
May taong naunang nakaaalam sa lihim.
At maaaring… naghihintay lamang siya ng tamang pagkakataon upang kunin ang lahat.
Bahagi 4B: Ang Taong Matagal Nang Nagbabantay sa Bahay
Tahimik kaming tatlo matapos mapanood ang huling bahagi ng video.
Paulit-ulit kong pinanood ang eksenang lumabas ang lalaking nakaitim mula sa lihim na lagusan.
Hindi siya nagmamadali.
Hindi rin siya mukhang magnanakaw.
Parang kabisado niya ang bawat sulok ng bahay.
Dahan-dahan niyang ibinalik ang lumang orasan sa pagkakasabit bago siya tuluyang umalis.
Iyon ang dahilan kung bakit malinis ang orasan kahit napakaraming taon nang abandonado ang bahay.
May taong regular na bumabalik.
Hindi para magnakaw.
Kundi para tiyaking hindi mawawala ang lihim.
Tahimik na nagsalita si Attorney Gabriel.
—Sa tingin ko, hindi siya kabilang sa grupong gustong agawin ang lupa.
Napatingin ako sa kanya.
—Bakit po?
—Iba ang kilos niya. Kung siya ang naghahanap sa kahon, matagal na sana niya itong kinuha. Ngunit iniwan niya ito sa loob ng pader.
Nag-isip ang matandang babae.
Pagkaraan ng ilang sandali, bigla siyang napatayo.
—May naalala ako.
Pareho kaming napatingin sa kanya.
—Noong bata pa ako, may isang binata na halos araw-araw na tumutulong kina Mateo at Elena sa bukid. Ulila rin siya. Tinuring nila siyang parang sariling anak.
—Ano po ang pangalan niya?
Pumikit siya sandali.
—Samuel.
Mahigit tatlumpung taon ko nang hindi naririnig ang pangalang iyon.
Tahimik kaming nag-isip.
Posible kayang siya ang lalaking nasa video?
Kung buhay pa siya, matanda na rin siya ngayon.
Biglang tumunog ang isang lumang kampana sa labas ng bahay.
Isang beses.
Dalawang beses.
Tatlong beses.
Nagkatinginan kaming tatlo.
Wala namang kampana sa bakuran.
Lumabas si Attorney Gabriel upang tingnan.
Pagkalipas ng ilang sandali ay bumalik siya.
May dala siyang isang maliit na supot na tela.
—Walang tao sa labas. Ito lang ang nakita ko sa may pintuan.
Binuksan namin ang supot.
Sa loob ay may isang lumang susi na yari sa tanso.
May nakaukit dito ang kaparehong simbolo ng nasa kahon.
Kasama nito ang isang maikling sulat.
“Kung hawak na ninyo ang testamento, panahon na upang malaman ninyo ang buong katotohanan. Huwag kayong maghukay sa ilalim ng puno. Hanapin ninyo ang lumang balon sa likuran. Ang tunay na lihim ay naroon.”
Walang lagda.
Ngunit halatang bagong sulat ang papel.
Ibig sabihin…
May taong nagmamasid sa amin hanggang ngayon.
Ngunit sa halip na hadlangan kami, tinutulungan niya kami.
Hindi na kami nag-aksaya ng oras.
Bitbit ang lampara, nagtungo kami sa likod ng bahay.
Halos natatakpan na ng mga damo ang lumang balon.
Kung hindi dahil sa sulat, hindi namin ito mapapansin.
Maingat naming inalis ang mga damo at tuyong sanga.
Sa gilid ng balon ay may maliit na butas na eksaktong kasya ang tansong susi.
Huminga ako nang malalim.
Dahan-dahan kong ipinasok ang susi.
Klik.
May narinig kaming mahinang ugong mula sa ilalim ng lupa.
Unti-unting umusog ang isang malaking batong nasa tabi ng balon.
Lumitaw ang makitid na hagdang bato pababa sa ilalim ng lupa.
Hindi ako makapaniwala.
May lihim na silid sa ilalim mismo ng bakuran.
Maingat kaming bumaba.
Malamig ang hangin.
Amoy lumang kahoy at lupa ang buong lagusan.
Pagdating sa pinakailalim, may maliit na silid na yari sa bato.
Sa gitna nito ay isang bakal na kaban.
Hindi ito kasinglaki ng inaasahan ko.
Ngunit napakahusay ng pagkakayari.
May nakaukit sa takip ang mga salitang:
“Ang katotohanan ay mas mahalaga kaysa sa kayamanan.”
Dahan-dahan naming binuksan ang kaban.
Sa loob ay walang ginto.
Walang salaping nakatago.
Sa halip ay may makapal na koleksiyon ng mga titulo ng lupa, mga lumang larawan, opisyal na kasunduan, mga mapa ng ilalim ng lupa, at isang kahong metal na puno ng mga rekord na nagpapatunay na ang bukal ay pampublikong pinagkukunan ng tubig na ilegal na sinubukang angkinin ng isang pribadong kompanya ilang dekada na ang nakalipas.
Mayroon ding maraming liham na pirmado ng mga opisyal noong panahong iyon.
Lahat ng ito ay sapat upang mapatunayan ang katotohanan sa hukuman.
Napaluha ang matandang babae.
—Ito ang buong buhay na ipinaglaban nina Mateo at Elena…
Hindi pa man kami tuluyang nakakahinga nang maluwag…
May malakas na yabag na umalingawngaw mula sa hagdan.
Isa.
Dalawa.
Tatlo.
Kasunod nito ang liwanag ng mga flashlight.
At isang pamilyar na tinig ang sumigaw mula sa itaas.
—Huwag ninyong gagalawin ang mga dokumento!
Napatingala kami.
Sa bungad ng lihim na lagusan ay nakatayo ang pinuno ng grupong gustong bumili ng lupa.
Ngunit hindi na siya nag-iisa.
Kasama niya ang mahigit sampung lalaki.
At sa likuran nila, dahan-dahang lumitaw ang isang matandang lalaki na may puting buhok at tungkod.
Nang makita niya ang kahong bakal, napapikit siya at mahinang nagsalita.
—Salamat sa Diyos… dumating din kayo bago pa mahuli ang lahat.
Nagkatinginan kaming lahat.
Hindi kilala ng mga lalaking sakim ang matandang iyon.
Ngunit kitang-kita sa kanilang mga mukha ang biglaang pagkabahala.
Parang ang kanyang pagdating ang isang bagay na hindi nila kailanman inasahan.
Sa susunod na bahagi (Katapusan A), mabubunyag kung sino talaga ang matandang lalaki, kung ano ang kaugnayan niya kina Mateo at Elena, at magsisimula ang huling laban para mailigtas ang bahay at ang bukal.
(Itutuloy sa BAHAGI 5…)