Tatlong taon kaming magkasintahan pero ni minsan hindi siya ang unang nagpakumbaba.

Hanggang sa araw na tuluyan na akong bumitaw…at pumayag akong makipag-arranged marriage.

Doon lang siya halos mabaliw sa katok sa pintuan ko hatinggabi. Pero huli na ang lahat…

Bumaba lang naman ako sa convenience store sa ibaba ng condo para bumili ng instant noodles at softdrinks.

Pagbalik ko saka ko lang narealize na naiwan ko ang access card ko.

Tatlong porsyento na lang din ang battery ng phone ko.

Halos sampung minuto akong nakatayo sa hallway bago ko tuluyang tinawagan ang boyfriend kong si Marco.

Nag-aaway kami noon.

O mas tama sigurong sabihin…

ini-ignore niya ako.

Matagal na nag-ring ang tawag.

Pagkatapos ay kusa itong naputol.

Tinitigan ko ang screen.

Hindi dahil busy siya.

Kundi dahil naka-block ako.

Napatawa ako nang mapait.

Panglimang beses na ito.

Sa tuwing nag-aaway kami, bigla na lang siyang nawawala nang ganoon.

Walang paliwanag.

Walang away.

Walang breakup.

Parang hindi ako umiiral.

Noong una, kinakatok ko pa ang pinto niya.

May isang beses pa ngang magdamag akong nakaupo sa labas ng unit niya.

May pagkakataon ding umiiyak akong sumisigaw habang tinatawag pangalan niya.

Pero ngayong gabi…

napagod na ako.

Pagod na pagod na parang ayaw nang itaas ng kamay ko para kumatok.

Tahimik akong bumaba ng building.

Panay tingin sa akin ng guard, marahil iniisip na pinalayas ako ng boyfriend ko.

Magulo ang buhok ko.

Lukot ang tshirt.

At halos matanggal na ang isang tsinelas ko.

Sumakay ako ng taxi papunta sa maliit na motel malapit sa terminal.

Humingi ng ID ang receptionist.

Doon ko lang naalala na naiwan pala ang wallet ko sa condo ni Marco.

Tatlong buwan na ang nakalipas nang mawala ko ang ID ko kaya siya na raw ang magtatago para hindi na ako “pabigat”.

Noon akala ko concern iyon.

Pero ngayon…

pakiramdam ko kontrol iyon.

Pagkatapos maligo ng mainit, humiga ako sa kama habang nakatingin sa kisame.

Biglang nag-vibrate ang phone ko.

Message galing kay Marco.

[Balikan mo na lang mga gamit mo after few days.]

Isang malamig at maikling mensahe.

Hindi niya tinanong kung nasaan ako.

Hindi niya tinanong kung nakakapasok ba ako sa condo.

Hindi rin niya tinanong kung bakit hindi ako umuwi.

Matagal kong tinitigan ang message.

Pagkatapos, sa unang pagkakataon sa loob ng tatlong taon…

sumagot ako.

[Hindi na kailangan. Tapos na tayo.]

Pagkasend ko, agad nawala ang profile picture niya.

Naka-block na naman ako.

Napatawa na lang ako.

Nakakatawa talaga.

Kahit breakup hindi niya kayang tapusin nang maayos.

Makalipas ang ilang minuto, may notification mula sa online game guild.

Dummy account ko iyon kaya hindi alam ni Marco na kasama niya ako roon.

Nasa voice chat siya kasama barkada niya.

Masaya ang boses niya.

Malayong-malayo sa malamig niyang trato sa akin.

— Ang mga babae kasi, kailangan minsan ini-ignore para matuto.

Nagtawanan ang lahat.

— Idol talaga si Marco.

— Siguradong baliw na baliw sayo girlfriend mo.

— Gwapo problems talaga.

Tahimik lang akong nakatingin sa screen.

Pagkatapos ay pumasok sa voice chat ang username na “LunaHeart”.

Ang babaeng ka-pair niya sa laro.

At dahilan ng away namin.

Noong isang araw nakita kong tinatawag niya itong “wife”.

Tinanong ko lang naman:

— Okay lang ba talaga sayo iyon?

Tumingin lang siya sa akin nang malamig.

— Laro lang ‘to, Selene. OA mo naman.

Pagkatapos noon…

cold war na naman.

Sa voice chat, malambing na tumawa ang babae.

— Kakauwi ko lang galing grocery, parang mababali na braso ko sa dami ng bitbit ko.

Tumawa si Marco.

— Kung malapit lang ako, tinulungan na sana kita.

Napatigil ako.

Tatlong taon kaming magkasama.

Nilagnat akong mag-isa at nag-taxi papuntang ospital.

Lumipat ako ng apartment habang umuulan nang malakas.

Nabalian pa halos ako ng pulso sa pagbubuhat.

Pero ni minsan…

hindi ko narinig sa kanya ang:

“Ako na bahala.”

Pero sa ibang babae…

ang lambing niya.

— Hindi ba marunong magpabebe girlfriend mo? — biro ng babae.

Mahinang tumawa si Marco.

— Strong independent woman iyon. Hindi kailangan ng alaga.

Napatawa ako sa sobrang sakit.

Hindi kailangan ng alaga?

O dahil hindi niya lang talaga ako gustong alagaan?

Ilang segundo akong nakatitig sa screen.

Pagkatapos ay direkta akong sumali sa voice chat gamit ang camera.

Paglabas ng mukha ko…

biglang natahimik ang lahat.

Natigilan din si Marco.

— Selene—

Hindi ko siya pinatapos.

— Marco, tapos na tayo.

At agad akong nag-leave sa call.

Wala pang sampung segundo, sunod-sunod na ang tawag niya.

Sinagot ko rin.

Ngayon lang ako nakarinig ng kaba sa boses niya.

— Nasaan ka?

— Bakit hindi ka pa umuuwi?

— Tama na yang drama mo—

Pinutol ko siya.

— Alam mo bang kanina pa ako nakalabas ng condo dahil naiwan ko access card ko?

Natahimik siya.

Pagkatapos ay mahina niyang sinabi:

— Anong ibig mong sabihin?

Napatawa ako.

Hindi niya talaga alam.

Anim na oras akong nawawala.

At ni hindi niya napansing hindi ako nakakauwi.

Pinatay ko ang tawag.

Paulit-ulit siyang tumawag pagkatapos noon.

Hindi ko na sinagot.

Kinabukasan, umuwi ako sa bahay ng mga magulang ko.

Tatlong taon na rin akong hindi nakakauwi.

Pagkakita pa lang sa akin ni Mama, umiyak agad siya.

Si Papa naman tahimik lang sa sofa pero halatang namumula ang mata.

Doon ko lang narealize…

hinihintay pa rin pala nila ako.

Gabing iyon, sabay-sabay kaming kumain.

At sa unang pagkakataon matapos ang napakahabang panahon…

hindi ko kailangang mangapa sa mood ng ibang tao para mabuhay.

Hindi ko kailangang magmakaawa ng atensyon.

Hindi ko kailangang saktan ang sarili ko para lang mapansin.

Matagal na tahimik si Papa bago siya nagsalita.

— Kung mahal mo pa rin siya… hindi ka namin pipigilan.

Umiling ako.

— Pagod na akong magmahal mag-isa.

Mahigpit na hinawakan ni Mama ang kamay ko.

— Ano na’ng gusto mong gawin ngayon?

Tahimik ako ilang segundo.

Pagkatapos ay marahan akong nagsalita.

— Papayag na akong makipagkita sa lalaking gusto ninyong ipakilala sa akin noon.

Biglang napatingin silang dalawa sa akin.

Nagulat si Papa.

— Sigurado ka ba?

Tumango ako.

— Oo.

— Gusto ko nang subukan mabuhay nang iba.

Nag-aalalang tumingin si Mama.

— Pero anak… hindi biro ang kasal.

Yumuko ako habang nakatingin sa tasa ng tsaa sa kamay ko.

Bahagya akong ngumiti.

— Alam ko.

— Kaya gusto kong bilisan.

— Habang maaga pa.

Matagal akong tinitigan ni Papa bago siya nagtanong:

— Kailan mo gustong makipagkita?

Sakto namang nag-vibrate nang sunod-sunod ang phone ko.

Mahigit tatlumpung missed calls mula kay Marco.

Kasama ang bagong mensahe.

[Nasaan ka?]

[Umuwi ka na.]

[Nakita ko CCTV sa condo.]

[May lalaking naghatid sayo sa motel kagabi?]

Hindi pa ako nakakareply…

biglang may malakas na pagkatok sa pinto.

BANG! BANG! BANG!

Narinig ko ang paos at halos baliw na boses ni Marco mula sa labas.

— Selene! Buksan mo ‘to!

— Lumabas ka at magpaliwanag ka!

Tumayo si Papa nang malamig ang mukha.

Habang ako naman…

dahan-dahang ibinaba ang tasa ng tsaa.

At tahimik na tumingin sa pintong halos masira sa lakas ng katok.

Bahagyang umangat ang sulok ng labi ko.

— Mukhang…

— nahuli na siya.
…

Hindi agad binuksan ni Papa ang pinto.

Tahimik lang siyang nakatayo habang patuloy ang malalakas na katok ni Marco mula sa labas.

BANG! BANG! BANG!

— Selene! Alam kong nandiyan ka!

— Lumabas ka at mag-usap tayo!

Nanatiling malamig ang mukha ni Papa.

Pagkatapos ay mababa niyang sinabi:

— Ayokong may sumisigaw sa bahay ko.

Dahan-dahan niyang binuksan ang pinto.

Halos mawalan ako ng hininga nang makita ko si Marco.

Magulo ang buhok niya.

Lukot ang polo.

At pulang-pula ang mga mata na parang buong gabi siyang hindi natulog.

Sa tatlong taon naming magkarelasyon…

ngayon ko lang siya nakitang ganoon kagulo.

Pagkabukas ng pinto, agad siyang sumilip sa loob.

Nang makita niya ako sa dining area, dire-diretso siyang papasok.

Pero hinarangan siya ni Papa.

— Sino ka? — malamig na tanong ni Papa.

Humigpit ang panga ni Marco.

— Boyfriend po ako ni Selene.

Hindi agad nagsalita si Papa.

Ilang segundo niya lang itong tinitigan bago malamig na ngumiti.

— Ex-boyfriend.

Nanigas ang mukha ni Marco.

Pagkatapos ay diretso siyang tumingin sa akin.

— Selene, umuwi na tayo.

Napatawa ako nang mahina.

Umuwi?

Saan?

Sa condo kung saan ilang oras akong naiwan sa labas habang masaya siyang nakikipaglandian sa ibang babae?

O sa relasyon naming ako lang palaging humahabol?

Tahimik akong tumayo.

— Marco, umalis ka na.

Nagdilim agad ang mukha niya.

— Hindi ako pumayag sa breakup.

Bahagya akong natawa.

— Kailan mo pa kinailangang pumayag para makipaghiwalay ako?

Natigilan siya.

Parang ngayon lang niya narealize na kaya ko palang bumitaw.

Mula noon kasi…

ako palagi ang unang sumusuyo.

Ako palagi ang umiiyak.

Ako palagi ang natatakot na iwan.

Kaya siguro kampante siyang hindi ako aalis.

Huminga siya nang malalim saka pilit kinalma ang boses.

— Galit ka lang ngayon.

— Dahil sa game? Ipinaliwanag ko naman—

— Hindi dahil sa game.

Pinutol ko siya.

— Napagod lang talaga ako.

Biglang natahimik ang buong sala.

At sa unang pagkakataon…

nakita kong tila natakot si Marco.

— Selene…

— Alam mo bang noong nasa motel ako kagabi, iniisip ko pa ring baka tawagan mo ako?

— Baka hanapin mo ako.

— Baka mag-alala ka man lang.

Napayuko siya.

Mahina akong ngumiti.

— Pero wala.

— Hindi mo nga alam na hindi ako nakakauwi.

Parang may pumiga sa mukha niya.

— Hindi ko sinasadya—

— Pero nang may ibang babae na nagsabing mabigat dala niya, agad mong sinabi na tutulungan mo siya.

Tumigil ako sandali.

— Samantalang ako…

— tatlong taon kitang binuhat.

Tahimik siyang nakatingin sa akin.

At ngayon…

wala na iyong dating malamig at mayabang na Marco.

Parang bigla siyang nawalan ng hangin.

Lumapit si Mama at marahang hinawakan kamay ko.

— Anak, maupo ka muna.

Pero hindi pa rin umaalis ang tingin ni Marco sa akin.

— Selene… pwede ba tayong mag-usap nang tayo lang?

Umiling ako.

— Wala na tayong dapat pag-usapan.

Bigla siyang napatingin sa mga magulang ko.

— Tito… Tita… hindi po ito ganoon kasimple—

Malamig na nagsalita si Papa.

— Para sa amin, simple lang.

— Ang anak ko umiiyak nang tatlong taon.

Tumahimik si Marco.

Parang doon lang niya tuluyang naramdaman kung gaano kabigat ang ginawa niya.

Maya-maya, mahina niyang sinabi:

— Pwede ko bang makausap si Selene bukas?

Hindi ako sumagot.

Si Papa ang nagsalita.

— Depende sa anak ko.

Tahimik na tumingin si Marco sa akin.

At sa unang pagkakataon sa relasyon namin…

ako na ang may huling desisyon.

Pagkalipas ng ilang segundo, dahan-dahan siyang tumango.

— Sige.

— Aalis muna ako.

Pagkaalis niya, saka lang ako malalim na napahinga.

Akala ko giginhawa ako.

Pero ang totoo…

masakit pa rin.

Tatlong taon din iyon.

Tatlong taon kong minahal ang isang taong hindi marunong magmahal pabalik.

Kinagabihan, habang nasa kwarto ako, may nag-message.

Hindi si Marco.

Kundi si LunaHeart.

Nagulat pa ako nang mabasa ko ang laman.

[Hi… si Angela pala talaga ako.]

[Sorry kung ngayon lang ako nagsasalita.]

[Hindi ko alam na may girlfriend pala si Marco noong una.]

[Minsan ka niyang nabanggit pero akala ko ex na.]

Nanlamig ako.

Kasunod noon ang isa pang message.

[At saka… gusto kong malaman mo na hindi lang game ang meron sa amin.]

Parang may malamig na tubig na bumuhos sa ulo ko.

Kasunod noon ang screenshot.

Mga chat.

Mga tawagan.

At mga litrato.

May picture pa si Marco sa condo.

Hubad ang kalahati ng katawan habang hawak ang camera.

Muntik mawalan ng lakas ang mga kamay ko.

Akala ko wala nang mas sasakit pa.

Meron pa pala.

Hindi lang emotional cheating.

Talagang niloko niya ako.

Matagal akong nakatulala sa screen bago tuluyang tumulo ang luha ko.

Hindi dahil gusto ko pa siya.

Kundi dahil ngayon ko lang lubos na naintindihan…

na hindi ako ang problema.

Hindi ako “masyadong emotional”.

Hindi ako “mahirap mahalin”.

Minahal ko lang ang maling tao.

Kinabukasan, kusa kong ipinasa kay Papa ang phone ko.

Tahimik niyang binasa lahat.

Pagkatapos ay malamig niyang sinabi:

— Hindi na siya makakalapit ulit sayo.

At totoo nga.

Simula noon, halos araw-araw naghihintay si Marco sa labas ng village.

Minsan madaling-araw.

Minsan umuulan.

Minsan lasing.

Paulit-ulit siyang nagme-message gamit ibang numbers.

[Mag-usap tayo.]

[Please.]

[Hindi ko kayang mawala ka.]

[Hindi ko mahal si Angela.]

Pero ngayong wala na ako…

saka lang siya marunong matakot.

Hindi ko na siya nireplyan kahit minsan.

Makalipas ang dalawang linggo, nakipagkita ako sa lalaking ipinakilala ng mga magulang ko.

Ang pangalan niya ay Gabriel.

Tahimik.

Magalang.

At hindi madaldal.

Sa unang meeting namin, maingat niyang inilayo ang mainit na tasa ng kape sa akin para hindi ko raw aksidenteng matapunan ang sarili ko.

Napatingin ako sa kanya.

Maliit na bagay lang iyon.

Pero hindi ko maalalang huling beses akong inalagaan nang ganoon.

Habang nag-uusap kami, bigla niyang sinabi:

— Hindi mo kailangang pilitin sarili mo kung hindi ka pa handa.

Nagulat ako.

Ngumiti lang siya.

— Ayokong pakasalan ako ng taong napipilitan lang.

Sa unang pagkakataon matapos ang napakahabang panahon…

pakiramdam ko ligtas ako.

Hindi ako kailangang maghabol.

Hindi ako kailangang manghula ng mood.

Hindi ko kailangang matakot na iwan.

Unti-unti, natuto ulit akong huminga nang maayos.

At habang mas lalo kong nakikilala si Gabriel…

mas lalo kong narealize kung gaano kaubos ang sarili ko noon.

Isang buwan matapos kaming magkakilala, pumunta si Gabriel sa bahay kasama pamilya niya.

Pormal na usapan.

Tahimik akong nakaupo sa sala habang nagkukwentuhan sila Papa.

Biglang may sigawan sa labas.

Paglingon ko sa bintana…

namutla ako.

Nandoon si Marco.

Basang-basa sa ulan.

Halatang pagod at pumayat.

Nang makita niya si Gabriel sa loob ng bahay…

parang tuluyan siyang nabaliw.

Dire-diretso siyang sumugod papasok.

— Selene!

— Hindi ka pwedeng magpakasal sa iba!

Tumayo agad si Gabriel sa harap ko.

Malamig pero kalmado ang mukha niya.

Samantalang si Marco…

halos nanginginig.

Diretso siyang tumingin sa akin.

Puno ng pagsisisi ang mga mata.

— Selene… please…

— Bigyan mo ako ng isa pang chance.

Tahimik kong tinitigan ang lalaking minsang naging buong mundo ko.

Noon, isang tawag lang niya…

kaya kong balikan lahat.

Pero ngayon…

wala na akong maramdaman kundi pagod.

Dahan-dahan kong hinawakan ang kamay ni Gabriel.

Pagkatapos ay tumingin kay Marco.

At mahinahon kong sinabi:

— Marco…

— Dumating ka lang noong wala na talaga akong hinihintay mula sayo.

Parang nawalan siya ng lakas.

Namula ang mga mata niya.

— Mahal pa rin kita…

Bahagya akong ngumiti.

— Pero ako…

— hindi na.

At sa unang pagkakataon matapos ang tatlong taon…

ako naman ang tuluyang umalis nang hindi lumilingon.

Habang si Gabriel tahimik lang na nakahawak sa kamay ko.

Mahigpit.

Pero hindi nakakasakal.

At doon ko unang naintindihan…

na ang totoong pagmamahal pala…

hindi ka pinapahabol.

Pinapakalma ka nito.