Pagsisising Hindi Na Maibabalik ang Nakaraan
Bahagi 3: Ang Pagsisising Hindi Na Maibabalik ang Nakaraan
Kinabukasan, hindi ako pinayagan ng doktor na tumanggap ng bisita.
Sinabi nilang kailangan kong magpahinga, dahil pagkatapos ng operasyon at ng pagkakatuklas sa pagkalason, masyadong mahina ang katawan ko. Ilang buwan daw ang kailangan para unti-unting mailabas sa dugo ko ang naiwan ng lason.
Hindi ako nagulat.
Matagal ko nang alam na sira na ang katawan ko.
Ang ikinagulat ko lang ay kung gaano katagal ko palang binuhay ang sarili ko habang may taong araw-araw akong itinutulak palapit sa kamatayan.
Si Kuya Mateo ay hindi umalis sa tabi ko.
Minsan nakaupo siya sa sofa at nagbabasa ng documents. Minsan kinakausap ang mga doktor. Minsan naman, tahimik lang na pinagmamasdan ang IV drip ko, na para bang bawat patak noon ay buhay kong ayaw niyang mawala.
“Hindi mo kailangang bantayan ako buong araw,” mahina kong sabi.
Tumingin siya sa akin.
“Hindi kita binantayan noon nang mangyari ang lahat ng ito.”
“Kuya Mateo…”
“Ngayon, babantayan kita hanggang kaya mo nang tumayo mag-isa.”
Hindi na ako nakipagtalo.
Sa labas ng silid, halos araw-araw pumupunta si Kuya Rafael.
Hindi siya pinapapasok.
Pero hindi rin siya umaalis agad.
Minsan nakikita ko siya sa maliit na salamin ng pintuan, nakaupo sa bench ng hallway, nakayuko, hawak ang isang lumang litrato naming dalawa noong bata pa ako.
Hindi ko alam kung saan niya nakuha iyon.
Sa litrato, nakangiti ako habang nakasakay sa balikat niya.
Siya naman ay bata pa, payat, at puno ng liwanag ang mga mata.
Noon, mahal na mahal niya ako.
Alam ko iyon.
Kaya siguro mas masakit.
Dahil hindi niya ako kinasuklaman mula simula.
Nawala lang ako.
Pagbalik ko, may iba na siyang kapatid.
At sa pagitan ng batang nawala at batang nanatili, pinili niya ang mas madaling mahalin.
Isang hapon, habang pinapalitan ng nurse ang benda sa binti ko, nakarinig kami ng ingay sa labas.
“Sir, hindi po kayo pwedeng pumasok.”
“Pakiusap. Isang minuto lang.”
Boses ni Kuya Rafael.
Pagod, paos, halos wala nang dating yabang.
Tumingin sa akin ang nurse.
“Miss Marisol?”
Hindi ako sumagot agad.
Si Kuya Mateo, na nakatayo malapit sa bintana, ay lumingon din sa akin.
“Desisyon mo.”
Matagal akong tumingin sa saradong pinto.
Sa huli, pumikit ako.
“Papasukin ninyo siya.”
Bumukas ang pinto.
Pumasok si Kuya Rafael na para bang sampung taon siyang tumanda sa loob lang ng ilang araw.
Hindi na maayos ang buhok niya. May maitim na bilog sa ilalim ng mga mata. Ang damit niya ay gusot, at ang mga kamay niya ay nanginginig habang hawak ang isang kahon.
Tumigil siya ilang hakbang mula sa kama ko.
Hindi siya agad lumapit.
Marahil ngayon lang niya natutunang matakot na masaktan ako.
“Sol…”
Tahimik akong tumingin sa kanya.
Lumunok siya.
“Hindi ako nandito para humingi ng kapatawaran.”
Napangiti ako nang mapait.
“Mabuti naman. Dahil hindi ko pa kayang ibigay iyon.”
Tumango siya. Namula ang mata niya.
“Alam ko.”
Binuksan niya ang kahon.
Nasa loob ang mga bagay na matagal ko nang inakalang nawala.
Ang lumang hair clip na regalo sa akin ni Mama.
Ang basag na music box na minsang itinapon ni Althea.
Ang ilang punit na pahina ng diary ko.
At isang maliit na stuffed toy na kupas na kupas na.
Nanginginig ang boses niya.
“Nahanap ko ito sa lumang storage room. May ilan na itinago pala ng dating kasambahay. May ilan… kinuha ko mula sa mga gamit ni Althea.”
Tumingin ako sa mga iyon.
Dati, baka naiyak ako sa tuwa.
Dati, baka niyakap ko siya at sinabing salamat.
Pero ngayon, ang naramdaman ko lang ay pagod.
“Bakit mo dinala iyan dito?”
“Dahil gusto kong ibalik sa’yo ang mga bagay na dapat hindi nawala.”
Tiningnan ko siya.
“Paano naman ang sampung taon ko?”
Nanigas siya.
“Paano ang tatlong taon na pinalayas mo ako?”
Unti-unting bumigat ang boses ko.
“Paano ang mga gabing natulog ako sa sahig dahil takot akong may pumasok at saktan ako?”
“Paano ang araw na nagkasakit ako pero walang ospital na tumanggap dahil wala akong pera?”
“Paano ang oras na tinamaan ako ng pagsabog at ang una kong naisip ay, kung mamatay ako ngayon, malalaman kaya ng kuya ko?”
Nanginig ang balikat niya.
Hindi siya umiyak nang malakas.
Pero ang luha niya ay tuloy-tuloy na bumagsak.
“Sol, patawarin mo ako…”
“Sinabi mo kanina hindi ka hihingi ng kapatawaran.”
Napayuko siya.
“Hindi ko mapigilan.”
Tumalikod ako ng tingin.
“Kuya Rafael, alam mo ba kung ano ang pinakamasakit?”
Hindi siya sumagot.
“Hindi iyong pinalayas mo ako.”
“Hindi rin iyong naniwala ka kay Althea.”
“Ang pinakamasakit ay noong bumalik ako, duguan at halos mamatay, ang una mong hinanap ay ang sorry ko sa kanya.”
Tumakip siya sa mukha niya.
“Tumigil ka…”
“Bakit? Masakit pakinggan?”
Tumingin ako sa kanya, malamig ang mga mata.
“Tatlong taon kong binuhay iyan araw-araw.”
Parang nabasag siya.
Lumuhod siya sa tabi ng kama ko.
Ang dating kuya kong mataas, makapangyarihan, at walang pakialam sa luha ko, ngayon ay nakaluhod sa harap ko na parang isang batang nawala.
“Sol, hindi ko alam kung paano babawi.”
“Hindi mo na mababawi.”
Tahimik ang buong silid.
Maging si Kuya Mateo ay hindi nagsalita.
Pagkatapos ng mahabang sandali, sinabi ko:
“Pero pwede mong simulan sa isang bagay.”
Agad siyang tumingala.
“Ano iyon? Kahit ano gagawin ko.”
“Tanggapin mong hindi na ako babalik sa dati.”
Nanlaki ang mata niya.
“Hindi na ako ang batang hahabol sa likod mo.”
“Hindi na ako ang kapatid na iiyak at magmamakaawa na paniwalaan mo.”
“Hindi na ako uuwi sa bahay na iyon.”
“Hindi na ako kakain sa hapag na minsan akong nilason.”
“Hindi na ako tatawag sa’yo para iligtas ako kapag natatakot ako.”
Bawat salita ay parang kutsilyong bumaba sa pagitan namin.
Ngunit sa pagkakataong ito, hindi na ako ang nasusugatan.
Siya na.
“Kung gusto mong magsisi,” sabi ko, “gawin mo sa lugar na hindi ko kailangang makita araw-araw.”
Napapikit siya.
Matagal.
Pagkatapos, dahan-dahan siyang tumango.
“Sige.”
Tumayo siya nang mabagal.
“Pero Sol… pwede ba akong pumunta minsan? Kahit sa labas lang ng pinto? Kahit hindi mo ako kausapin?”
Hindi ako sumagot agad.
Hindi ko kayang sabihin oo.
Hindi ko rin kayang sabihin hindi.
Sa huli, sinabi ko:
“Bahala ka.”
Para sa kanya, marahil iyon ay munting pag-asa.
Para sa akin, iyon ay hangganan.
Bago siya umalis, inilapag niya ang kahon sa mesa.
“Hindi ko alam kung may halaga pa ito sa’yo.”
Tiningnan niya ako, puno ng sakit ang mga mata.
“Pero sana, kahit kaunti, maalala mong may panahon na minahal kita nang tama.”
Pagkasara ng pinto, matagal akong nakatitig sa kahon.
Lumapit si Kuya Mateo.
“Gusto mong itapon ko?”
Umiling ako.
“Hindi.”
“Gusto mong itago?”
Matagal akong tahimik.
“Hindi ko alam.”
Umupo siya sa tabi ko.
“Kung hindi mo alam, huwag kang magdesisyon ngayon.”
Doon ako napaiyak.
Hindi dahil kay Kuya Rafael.
Kundi dahil sa wakas, may taong hindi ako minamadali.
Hindi ako pinipilit magpatawad.
Hindi ako pinapapili agad kung galit ba ako o malambot ang puso.
Hinayaan lang niya akong masaktan.
At sa sandaling iyon, naisip ko:
Siguro ganito pala ang totoong pamilya.
Hindi iyong laging tama.
Kundi iyong hindi ka iiwan habang sinusubukan mong buuin ulit ang sarili mo.