nang bumalik ang alaala ko, ang unang mukha na nakita ko ay hindi ang kabit niya, kundi ang taong matagal nang naglilibing sa katotohanan
bahagi 2: nang bumalik ang alaala ko, ang unang mukha na nakita ko ay hindi ang kabit niya, kundi ang taong matagal nang naglilibing sa katotohanan
Hindi ko alam kung aling sakit ang mas matindi. Ang sugat sa ulo ko. O ang unti-unting pagbabalik ng mga alaalang matagal ko palang pilit nilunok.
Nakatayo si Rafael sa gitna ng silid, nanlilisik ang mga mata habang nakatitig sa cellphone na hawak ng nurse. Sa isang iglap, nawala ang malamig niyang ngiti. Ang mukha niyang dati sigurong hinangaan ko, minahal ko, pinagtiwalaan ko, ngayon ay parang maskarang nabiyak sa harap ko.
—Bigay mo sa akin ’yan.
Mariin niyang sabi. Napaatras ang nurse.
—Sir, pasensya na po, pero kailangan ko munang—
Hindi na niya pinatapos. Humakbang siya nang mabilis, para agawin ang cellphone. Ngunit mas mabilis kong hinila si Miguel palapit sa akin. Parang may bumukas na pinto sa loob ng dibdib ko, at sa likod noon ay isang sigaw na matagal nang ikinulong.
—Huwag kang lalapit.
Napahinto si Rafael. Tumingin siya sa akin. Sa isang segundo, may kung anong sumilay sa mga mata niya. Gulat. Galit. At takot.
Takot.
Iyon ang unang alaala na bumalik sa akin nang malinaw. Hindi ako ang laging takot sa kanya. May mga sandaling siya rin ay natatakot sa akin. Dahil may alam ako. Dahil may hawak akong ebidensya. Dahil noong gabing umuulan, bago ako tumakbo palabas, sinabi ko sa kanya:
—Kapag may nangyari sa akin, hindi mo na ito maitatago.
Biglang sumakit ang ulo ko. Napahawak ako sa benda. Pumutok sa isip ko ang mga larawan na parang kidlat. Isang kusina. Basag na baso sa sahig. Si Miguel na nakatayo sa may pinto, nanginginig, may hawak na stuffed toy. Si Rafael, mababa ang boses, pero mas nakakatakot kaysa sigaw.
—Mara, ibaba mo ang cellphone.
At ako, umiiyak pero hindi umaatras.
—Hindi. Ipapadala ko ito sa kapatid ko.
Kapatid. May kapatid ako? Huminga ako nang malalim, pero parang may bakal na nakadagan sa dibdib ko.
—Nasaan ang kapatid ko?
Tanong ko. Napatigil ang lahat. Lalo na si Rafael. Ang kanyang ina, si Doña Carmen, ay biglang umiwas ng tingin. Ang kilos na iyon ang sumagot bago pa sila magsinungaling.
—Mama…
Bulong ni Miguel sa likod ko. Tumingin ako sa anak ko.
—May kapatid ba ako?
Tumango siya nang dahan-dahan.
—Si Tita Elena.
Elena.
Pagkarinig ko sa pangalan, biglang uminit ang gilid ng mata ko. Isang babae ang sumulpot sa isip ko. Mahabang buhok, malakas tumawa, laging may dalang pagkain kapag bumibisita. Hinahawakan niya ang kamay ko at sinasabing:
—Ate, kapag hindi mo na kaya, umuwi ka sa akin. Hindi ka nag-iisa.
Hindi ka nag-iisa.
Pero bakit wala siya rito?
—Tinawagan ba ninyo siya?
Tanong ko sa nurse. Napatitig ang nurse kay Doña Carmen.
—Ma’am, ang nakalista lang po na emergency contact ay ang asawa at biyenan ng pasyente.
—Imposible.
Sabi ko. Hindi ko alam kung bakit, pero sigurado ako.
—Hindi ko aalisin si Elena sa contact ko.
Bahagyang kumibot ang mukha ni Rafael. Sapat na iyon.
—Nasa iyo ang cellphone ko.
Sabi ko sa kanya. Tahimik siya.
—Bago ang aksidente, nasa iyo ang cellphone ko.
Hindi siya sumagot. Si Doña Carmen ang sumabat, matinis ang boses:
—Mara, tama na. Kaka-gising mo lang. Wala kang alam sa sinasabi mo. Baka kung anu-ano na naman ang naiisip mo dahil sa tama sa ulo.
Tiningnan ko siya.
—Bakit takot na takot kayong maalala ko?
Namilipit ang mukha niya sa galit.
—Walang takot dito. Ang problema, lagi kang gumagawa ng eksena. Hindi na bago ’yan. Lagi kang nagseselos, lagi kang nagpapanggap na kawawa. Kaya napapagod ang anak ko sa’yo!
Mahigpit akong niyakap ni Miguel.
—Hindi totoo ’yan.
Umiiyak niyang sabi.
—Si Papa ang laging galit. Si Papa ang laging sumisigaw. Si Papa ang—
—Miguel!
Isang sigaw lang mula kay Rafael, at napasinghap ang bata. Ramdam ko ang panginginig niya sa likod ko. Hindi na ito simpleng takot ng bata sa napagalitang ama. Ito ang takot ng isang batang alam kung ano ang kasunod kapag nagsalita siya.
Nilingon ko si Rafael.
—Anong ginawa mo sa anak ko?
Nanigas ang panga niya.
—Mara, huwag mong gamitin ang bata laban sa akin.
—Hindi ko siya ginagamit. Pinoprotektahan ko siya.
Tumawa siya nang maikli, mapanlait.
—Pinoprotektahan? Ikaw? Ikaw nga ang tumakbo sa ulan na parang baliw habang sumusunod ang anak natin. Kung may masamang nangyari sa kanya, kasalanan mo iyon.
Para akong sinampal. Sandaling lumabo ang paningin ko. At doon, bumalik ang isa pang alaala.
Tumakbo ako palabas ng bahay hindi para magpakamatay. Hindi para magdrama. Hindi para takutin siya.
Tumakbo ako dahil hinabol niya ako. Dahil hawak ko ang maliit na memory card mula sa drawer niya. Dahil narinig ko ang usapan nila ng babaeng iyon.
—Kapag hindi siya pumirma, gamitin mo ang bata. Wala siyang laban kapag si Miguel ang usapan.
Bumilis ang paghinga ko.
Memory card. Babae. Pirma.
Anong pipirmahan ko?
—Ano ang pinapapirma ninyo sa akin?
Tanong ko. Muling tumahimik ang silid. Ang nurse sa may pinto ay mukhang gusto nang tumawag ng security, pero natatakot gumalaw. Hawak pa rin niya ang cellphone ko, at kita kong nanginginig ang kamay niya.
Si Rafael naman ay biglang ngumiti. Dahan-dahan. Kontrolado. Parang bumalik ang maskara sa mukha niya.
—Mara, honey.
Malambing niyang sabi, pero nanlamig ang batok ko sa tono niya.
—Nalilito ka lang. May concussion ka. Normal lang na maghalo-halo ang alaala mo. Umuwi tayo mamaya, aalagaan kita. Si Miguel, iuuwi muna ni Mama para makapagpahinga ka.
—Hindi!
Sigaw ni Miguel. Kumapit siya sa damit ko nang mahigpit.
—Hindi ako sasama kay Lola! Mama, please, huwag mo akong paalisin!
Tinangka ni Doña Carmen na lumapit.
—Halika rito, Miguel. Huwag mong pahirapan ang mama mo.
Umatras ang bata hanggang halos madurog niya ang sarili sa likod ko. Tumingin ako sa nurse.
—Tumawag kayo ng security.
Doon tuluyang nagbago ang mukha ni Rafael.
—Mara.
Hindi na malambing ang boses niya. Babala iyon.
—Tumawag kayo ng security.
Ulit ko, mas malakas. Kumilos na ang nurse. Ngunit bago pa siya tuluyang makalabas, sumugod si Rafael at hinawakan ang braso niya.
—Walang lalabas.
Napasinghap ang nurse sa sakit. Tumayo si Doña Carmen sa harap ng pinto, nakaharang.
Sa puntong iyon, malinaw na malinaw na ang lahat.
Hindi sila nandito para alagaan ako. Nandito sila para tiyaking hindi ako makakapagsalita.
—Bitawan mo siya.
Sabi ko. Hindi niya ako pinansin. Tumingin siya sa nurse at mariing sinabi:
—Ibigay mo ang cellphone. Family matter ito.
—Sir, nasasaktan po ako—
—Rafael!
Sumigaw ako kahit sumakit ang ulo ko. Napalingon siya. At sa sandaling iyon, hindi ko alam kung saan nanggaling ang lakas ko.
Hinablot ko ang basong plastic sa bedside table at ibinato sa sahig. Malakas ang tunog ng pagbagsak nito. Sapat iyon para mataranta ang nurse at makawala. Tumakbo siya palabas ng pinto habang sumisigaw:
—Security! Kailangan ng tulong dito!
Namula sa galit ang mukha ni Rafael. Bumaling siya sa akin.
—Mara, tingnan mo ang ginagawa mo. Pinapahiya mo na naman ako.
—Natatakot ka lang.
Sabi ko. Napatigil siya.
—Dahil nasa phone ko ang recording.
Lumapit siya sa kama, mabagal, mapanganib.
—At sa tingin mo, sino ang paniniwalaan nila?
Bulong niya.
—Ikaw na nawalan ng alaala? Ikaw na may history ng breakdown? O ako, ang asawang buong gabi raw naghahanap sa’yo?
Nanlamig ang mga daliri ko.
History ng breakdown? Buong gabi naghahanap?
Sinimulan na pala niya. Inihanda na niya ang kuwento. Bago pa ako magising, naglatag na siya ng kulungan.
Biglang tumunog ang cellphone ko sa kamay ng nurse sa labas. Dahil nasa speaker pa mula sa pagkaka-unlock, narinig namin lahat ang awtomatikong pag-play ng recording.
Una, ulan.
Pagkatapos, hingal ko.
Tapos ang boses ko, basag at takot:
—Kung may mangyari sa akin, hanapin ninyo si Elena. Huwag ninyong ibigay si Miguel kay Rafael. May pinatay sila—
Naputol ang recording sa isang malakas na kalabog. Nanigas ang buong katawan ko.
May pinatay sila.
Dahan-dahang lumingon si Rafael sa akin. Wala nang ngiti sa mukha niya. Si Doña Carmen naman ay namutla na parang papel.
Sa labas, narinig ang yabag ng mga guard na papalapit. Pero bago sila makarating, yumuko si Miguel sa tainga ko at bumulong sa salitang halos ikamatay ng puso ko:
—Mama… si Tita Elena ang nakita kong nasa likod ng bahay noong gabing iyon. Hindi na siya gumagalaw.