itinulak nila akong palabas ng mansyon habang hawak niya ang peklat ng pekeng tagapagligtas, pero isang lihim ni lola ang biglang gumising
bahagi 2: itinulak nila akong palabas ng mansyon habang hawak niya ang peklat ng pekeng tagapagligtas, pero isang lihim ni lola ang biglang gumising
Hindi ko alam kung gaano katagal akong nakatayo sa gitna ng bulwagan.
Ang alam ko lang, lahat ng mata ay nakatutok sa akin.
May mga matang nanghuhusga.
May mga matang naaawa.
May mga matang nananabik sa susunod na eksena, na para bang ang pagkawasak ng buhay ko ay isa lang palabas sa primetime television.
Sa sahig, basag pa rin ang basong nabitawan ko.
Sa kamay ko, nakataas pa rin ang kaliwang palad kong may peklat.
At sa harap ko, hawak ni Gabriel si Camila na para bang hawak niya ang buong mundo.
“Tumawag kayo ng ambulansya!” sigaw niya.
Tumakbo ang mga kasambahay. Nagkagulo ang mga bisita. May naglabas ng cellphone. May pabulong na nagsabi:
“Buntis daw.”
“Diyos ko, baka sinaktan ng asawa.”
“Kawawa naman si Sir Gabriel.”
Kawawa?
Napangiti ako.
Hindi ko alam kung may tunog ang ngiti ko, pero ramdam kong may pumutok sa dibdib ko.
Tatlong taon akong asawa.
Tatlong taon akong naghintay sa hapag-kainan.
Tatlong taon kong tinupi ang mga damit niya, inayos ang mga gamot ni Lola, tinanggap ang pangmamaliit ng mga kamag-anak niya, at itinago ang sugat ko dahil ayokong mahalin niya ako dahil sa utang na loob.
Ngayon, sa loob lang ng tatlong minuto, naging kontrabida ako sa sarili kong kuwento.
“Althea.”
Tumayo si Gabriel, nakapulupot ang isang braso kay Camila. Maputla pa rin ang babae, nakapikit, pero ang mga daliri niya ay mahigpit na nakakapit sa manggas ng asawa ko.
Para bang takot siyang maagaw sa kanya ang taong ninakaw niya.
“Lumayo ka muna,” malamig na sabi ni Gabriel.
Tumingin ako sa kanya.
“Lumayo?”
“Hindi ngayon ang oras para sa drama mo.”
Parang may sumampal sa akin.
Drama.
Ang peklat ko, drama.
Ang gabing muntik ko nang ikamatay, drama.
Ang panyong ninakaw sa akin, drama.
Ang buong buhay kong ginamit ng iba, drama.
“Tinatanong lang kita,” sabi ko, nanginginig ang boses pero pilit kong pinatatag, “kung sigurado ka ba.”
“Sigurado ako sa nakita ko.”
“Isang panyo?”
“At sa sinabi niya.”
“Narinig mo rin ang sinabi ko.”
Tumigas ang panga niya.
“Hindi ka niya tulad, Althea.”
Napakurap ako.
“Ano?”
“She came back when she was ready. Ikaw? Tatlong taon kang nasa bahay ko. Tatlong taon kang may pagkakataong sabihin sa akin ang lahat, kung totoo man iyan. Pero hindi mo ginawa.”
Humakbang siya palapit. Ang bawat salita niya, mas mabigat kaysa sampal.
“Kaya huwag kang biglang lalabas ngayon na parang inaagawan ka ng karapatan.”
Napatingin ako sa kanya nang matagal.
Gusto kong sabihin, hindi ako nagsalita dahil gusto kong mahalin niya muna ako bilang ako.
Gusto kong sabihin, natakot akong baka gawing resibo ang dugo ko, gawing bayad-utang ang lambing niya.
Gusto kong sabihin, mahal kita noon pa, kahit noong wala kang maalala.
Pero ang lumabas lang sa bibig ko ay isang mahina at basag na tanong.
“Kung sinabi ko noon, naniwala ka ba?”
Hindi siya sumagot.
At doon ko nakuha ang sagot.
Hindi.
Hindi siya maniniwala.
Dahil para sa kanya, ako si Althea Santos.
Ang babaeng mahirap.
Ang babaeng ipinasok ni Lola sa bahay niya.
Ang babaeng dapat marunong tumahimik, ngumiti, at magpasalamat.
Hindi ang babaeng nagligtas sa kanya.
Hindi ang babaeng hinanap niya.
Hindi ang babaeng minahal niya sa alaala.
Biglang umubo si Camila.
“Gabo…” mahina niyang tawag, parang nauubusan ng hininga. “Huwag mo siyang pagalitan. Baka… baka nasasaktan lang siya.”
Kahit nakapikit, ang bait ng boses niya.
Napakabait.
Sapat para mas lalo akong magmukhang masama.
Lumapit ang ina ni Gabriel, si Señora Patricia, suot ang perlas sa leeg at poot sa mukha.
“Enough, Althea,” sabi niya. “Hindi pa ba sapat na pinagbigyan ka ng pamilyang ito? Ngayon pati buntis na babae, gagawan mo ng eksena?”
“Hindi ko siya ginawan ng eksena.”
“Then leave.”
Tumahimik ang bulwagan.
Tumingin ako kay Gabriel.
Naghintay ako.
Isang salita lang.
Kahit “huwag.”
Kahit “sandali.”
Kahit “pakinggan natin siya.”
Pero wala.
Ang lalaking minsan kong hinila palabas sa baha, ngayon ay hinayaan akong lunurin ng lahat.
Dahan-dahan kong ibinaba ang kamay ko.
“Sige,” sabi ko.
May umalingawngaw na bulong sa paligid.
“Talaga?”
“Aalis siya?”
“Wala man lang iyak?”
Hindi nila alam, may sakit na hindi na umiiyak.
May sugat na kapag sobrang lalim, tumatahimik na lang.
Lumakad ako palabas ng bulwagan.
Sa bawat hakbang, ramdam ko ang tingin nila sa likod ko. Ang damit kong kulay abo, ang buhok kong nakatali nang simple, ang mukha kong walang alahas maliban sa singsing na ibinigay ni Gabriel noong kasal namin — isang singsing na mas malamig pa sa kamay niya.
Pagdating ko sa hagdan, biglang may humawak sa pulso ko.
Si Doña Mercedes.
“Anak…” nanginginig ang boses niya.
Namumula ang mga mata niya. Nanginginig ang mga labi. Para siyang may gustong sabihin, pero natatakot.
“Lola,” bulong ko, “alam ninyo ba?”
Tumulo ang luha niya.
Hindi niya kailangang sumagot.
Humigpit ang dibdib ko.
“Kaya pala,” sabi ko. “Kaya pala hindi ninyo ako pinapagsalita tuwing binabanggit niya ang babaeng iyon.”
“Hindi, anak, hindi ganoon—”
“Alam ninyo na ako iyon.”
Bumagsak ang tingin niya.
Sa sandaling iyon, parang nawala ang huling taong inaakala kong kakampi ko.
Napaatras ako.
“Bakit?”
Hinawakan niya ang kamay ko, mahigpit, desperado.
“Dahil natakot ako. Kapag nalaman ni Gabriel na ikaw iyon, hindi ka niya pakakawalan. At ayokong mahalin ka niya dahil lang sa utang. Gusto kong piliin ka niya.”
Napatawa ako nang walang saya.
“Pinili niya na po, Lola.”
Napatingin kami pareho sa loob ng bulwagan.
Doon, yakap pa rin ni Gabriel si Camila.
Doon, nakatitig siya sa babaeng may hawak ng panyo ko na para bang siya ang sagot sa lahat ng dasal niya.
Doon, wala na akong puwang.
“Anak,” bulong ni Doña Mercedes, “may ebidensya ako.”
Natigilan ako.
Dahan-dahan akong lumingon.
“Ano?”
Nanginginig niyang inilapit ang bibig sa tainga ko.
“Hindi lang panyo ang iniwan mo noong gabing iyon. May isa pang bagay na nakuha ng rescue team. Itinago ko. Dahil akala ko… darating ang tamang panahon.”
Parang tumigil ang paghinga ko.
“Ano pong bagay?”
Bago siya makasagot, may malakas na boses mula sa ibaba.
“Lola!”
Si Gabriel.
Nakatayo siya sa dulo ng hagdan, hawak pa rin si Camila sa baywang. Madilim ang mukha niya.
“Bitawan ninyo siya.”
Nanigas ang kamay ni Doña Mercedes sa kamay ko.
“Gabo,” sabi niya, nanginginig pero matatag, “kailangan mong pakinggan si Althea.”
“Hindi ngayon.”
“Ngayon.”
Nag-iba ang mukha ni Gabriel. “Lola, buntis si Camila. At ang babaeng iyan—”
“Ang babaeng iyan ang dahilan kung bakit buhay ka!”
Bumagsak ang katahimikan.
Parang may kumidlat sa loob ng mansyon.
Unti-unting lumingon ang mga bisita.
Namuti ang mukha ni Camila.
Si Gabriel naman, nanigas na parang hindi niya naintindihan ang narinig.
“Ano ang sinabi ninyo?” mahina niyang tanong.
Humigpit ang kapit ni Lola sa kamay ko.
“Si Althea ang batang nagligtas sa iyo sa Tacloban.”
Saglit na hindi gumalaw si Gabriel.
Pagkatapos, tumawa siya.
Isang maikli, mapait, hindi naniniwalang tawa.
“Lola… please. Huwag ninyo akong piliting pumili sa ganitong paraan.”
“Hindi kita pinapapili. Sinasabi ko ang totoo.”
“Kung totoo iyan,” sabi ni Camila, biglang nanghihina ang boses, “bakit ngayon lang? Bakit ngayon lang siya lalabas kung kailan natagpuan mo na ako?”
Hindi ko siya tiningnan.
Dahil kapag tiningnan ko pa siya, baka makalimutan kong may mga camera, may mga bisita, may matatandang nakatingin.
Pero narinig ko ang panginginig sa boses niya.
Takot siya.
Sa unang pagkakataon, takot siya.
“Dahil ninakaw mo ang panyo ko,” sabi ko.
Nagulat ang lahat.
Si Camila ay napakapit sa tiyan niya.
“Hindi totoo…”
Lumapit si Mang Ramon mula sa likod, pawis na pawis, nanginginig ang kamay.
“Señor Gabriel…” bulong niya. “Ako po… ako ang kumuha ng kahon ni Ma’am Althea.”
Parang may malamig na kamay na humawak sa batok ng lahat.
Nanlaki ang mata ni Gabriel.
“Ano?”
Lumuhod si Mang Ramon sa marmol.
“Pinabayaran po ako. Hindi ko alam na gagamitin nila sa ganito. Akala ko… akala ko lumang gamit lang.”
Napaurong si Camila.
“Sinungaling!”
Pero hindi na siya kasing kalmado.
Wala na ang mabait na ngiti.
Wala na ang malambing na mukha.
Sa isang saglit, nakita ng lahat ang bitak sa maskara niya.
Dahan-dahang binitawan ni Gabriel ang baywang niya.
Napansin iyon ni Camila. Agad siyang kumapit sa braso nito.
“Gabo, huwag kang maniwala. Gusto lang nila akong sirain. Iniinggit lang siya dahil mahal mo ako.”
Hindi sumagot si Gabriel.
Nakatingin siya sa akin.
Sa peklat ko.
Sa mukha ko.
Sa kamay kong hawak ni Lola.
Parang ngayon niya lang ako totoong nakikita.
At iyon ang pinakamasakit.
Kung kailan durog na ako, saka niya ako tiningnan.
“Althea…” mahina niyang tawag.
Hindi ako sumagot.
Huminga nang malalim si Lola, pagkatapos ay tinawag ang isang kasambahay.
“Kunin mo ang pulang kahon sa silid ko. Ngayon din.”
Namayani ang kaba sa buong bulwagan.
Pulang kahon.
May laman iyon.
May ebidensya.
May katotohanang kayang wasakin ang lahat.
Nakita kong lalong pumuti ang mukha ni Camila.
At sa susunod na segundo, bago pa makatakbo ang kasambahay paakyat, biglang sumigaw si Camila:
“Huwag!”
Lahat ay napalingon sa kanya.
Hindi na siya mukhang mahina.
Hindi na siya mukhang buntis na babaeng kailangang protektahan.
Mukha siyang taong nahuling may hawak na posporo habang nasusunog ang buong bahay.
Tapos, sa harap naming lahat, hinablot niya mula sa bag niya ang isang maliit na bote ng gamot, binuksan ito, at ibinuhos ang laman sa bibig niya.
“Camila!” sigaw ni Gabriel.
Nagkagulo ang lahat.
Tumakbo siya papunta rito.
Pero bago pa niya maabot si Camila, itinuro ako ng babae, luhaan, nanginginig, at sumigaw nang buong lakas:
“Siya ang nagbigay nito sa akin! Si Althea ang nagtangkang lasunin ang anak natin!”
At sa mismong sandaling iyon, bumukas ang pinto sa itaas.
Lumabas ang kasambahay.
Hawak niya ang pulang kahon ni Lola.
Pero duguan ang mga kamay niya.
At sa likod niya, mula sa silid ni Doña Mercedes, kumapal ang usok.