akala niya sapat na ang paghingi ng tawad, hanggang mabuksan ang lihim ni isabela at malaman niyang ako ang matagal nang pinagtaksilan
bahagi 2: akala niya sapat na ang paghingi ng tawad, hanggang mabuksan ang lihim ni isabela at malaman niyang ako ang matagal nang pinagtaksilan
Hindi agad nakasagot si Isabela.
Sa pasilyo ng ospital, parang huminto pati ang paghinga ng lahat.
Nakayuko si Mateo, hawak ang papel na kanina lang ay muntik nang mapunit sa kamay ni Isabela. Nanlalaki ang mga mata niya habang paulit-ulit na binabasa ang huling linya ng resulta.
Ako, nakaupo sa gilid ng kama, isang kamay ang nakadantay sa tiyan ko, ang kabilang kamay ay nakakapit sa kumot na parang iyon na lang ang natitirang lakas ko.
Masakit ang pisngi ko dahil sa sampal ng kanyang ina.
Pero mas masakit ang katahimikan ni Mateo.
“Sumagot ka,” mababa niyang sabi kay Isabela.
Namumutla si Isabela. Ang mga luha niya kanina ay parang biglang natuyo.
“Mateo, hindi mo naiintindihan…”
“Kung hindi ko naiintindihan,” putol niya, “ipaliwanag mo.”
Hinablot ng biyenan kong babae ang papel mula sa kamay ni Mateo.
Isang segundo.
Dalawang segundo.
Pagkatapos, nakita kong nanlaki rin ang mga mata niya.
“Hindi… hindi ito totoo,” bulong niya.
Natawa ako nang mahina.
Hindi dahil masaya ako.
Kundi dahil sobrang pagod ko na.
Kanina lang, sinampal niya ako dahil akala niya ako ang nagdala ng kahihiyan sa pamilya nila.
Ngayon, hawak niya ang papel na nagpapatunay na ang batang ipinagbubuntis ni Isabela ay walang kaugnayan kay Mateo.
Ni isang bahid.
“Gawa-gawa iyan!” biglang sigaw ni Isabela. “Si Camila ang nagplano nito! Inggit siya sa akin kaya pinapalabas niyang marumi ako!”
Tumingin sa akin ang lahat.
Sanay na ako.
Sa pamilyang Reyes, kapag may gulo, ako ang laging tahimik na inaasahang sasalo.
Noong tumakas si Isabela, ako ang ipinakasal.
Noong bumalik siya, ako ang kailangang umalis.
Ngayon, kahit hawak na nila ang ebidensya, ako pa rin ang gustong gawing salarin.
Hinaplos ko ang tiyan ko at dahan-dahang nagsalita.
“Isabela, wala akong oras para planuhin ang buhay mo. Masyado akong abala sa pagdurugo sa loob ng sariling buhay ko.”
Namula ang mga mata ni Mateo.
“Camila…”
Huwag.
Ayokong marinig ang boses niyang ganyan.
Parang ako ang sugatan, pero siya ang naghihintay na aliwin.
Bumukas ang pinto sa dulo ng pasilyo. Lumapit ang doktor, halatang nagpipigil ng inis.
“Hindi ito oras para sa away-pamilya. Kailangan nang dalhin sa operating room ang pasyente.”
Tumayo si Mateo agad.
“Ako ang pipirma. Ako ang asawa niya.”
Napatingin ako sa kanya.
“Asawa?” Mahina akong tumawa. “Pinapirma mo ako ng annulment, Mateo.”
Parang sinaksak siya sa kinatatayuan.
“Hindi ko iyon isinampa.”
“Pero pinapirma mo.”
“Camila, nagkamali ako.”
“Hindi.” Tumingin ako sa kanya, ramdam kong nanginginig na ang boses ko. “Hindi ka nagkamali. Pinili mo lang siyang pakinggan bago ako. Gaya ng lahat.”
Lumapit si Mateo, pero umatras ako.
“Pakiusap,” bulong niya. “Hayaan mo akong manatili.”
Bago ako makasagot, hinawakan ni Isabela ang braso niya mula sa likod.
“Mateo, huwag kang magpaloko. Ginagamit ka lang niya dahil buntis siya!”
Doon ako unang nakaramdam ng tunay na galit.
Hindi dahil sa insulto.
Kundi dahil ang batang nasa sinapupunan ko, na pinilit kong protektahan kahit mag-isa, ay tinawag niyang kasangkapan.
Napahigpit ang kapit ko sa kumot.
“Ginagamit?” ulit ko. “Noong iniwan mo ang kasal, sino ang ginamit mo para iligtas ang pangalan mo? Noong bumalik kang may bitbit na tiyan at kuwento ng pagkaawa, sino ang gusto mong itulak palabas para magkaroon ka ulit ng pwesto?”
Nanginig ang labi ni Isabela.
“Wala kang karapatang magsalita sa akin nang ganyan. Ako ang dapat niyang pakasalan!”
“Dapat,” sabi ko. “Pero hindi ikaw ang pinakasalan niya.”
Napasinghap ang biyenan kong babae.
Si Mateo naman ay nakatingin lang sa akin, para bang ngayon niya lang ako narinig magsalita nang ganito.
Tatlong taon akong naging mahinahon.
Tatlong taon akong umintindi.
Tatlong taon akong naghintay na piliin ako nang hindi ko kailangang magmakaawa.
Pero sa huli, kinailangan ko pang umalis para mapansin nilang may halaga pala ako.
Biglang tumunog ang cellphone ni Mateo.
Walang pumansin.
Tumunog ulit.
Sa ikatlong beses, galit niyang kinuha iyon.
“Not now.”
Hindi ko narinig ang buong sinabi ng nasa kabilang linya, pero nakita kong unti-unting nag-iba ang mukha niya.
Mula galit.
Naging gulat.
Pagkatapos, naging malamig na poot.
“Send it to me,” sabi niya. “Now.”
Ilang segundo lang, may pumasok na video sa phone niya.
Binuksan niya iyon.
Nakita ko ang liwanag ng screen na tumama sa mukha niya.
Narinig ko ang boses ni Isabela.
Mahina, pero malinaw.
“Kapag naniwala si Mateo na delikado ang pagbubuntis ko, hindi niya hahayaang itapon ako ng pamilya niya. Si Camila? Madali lang siyang paalisin. Sanay naman siyang magsakripisyo.”
Nanlamig ang buong katawan ko.
Sumigaw si Isabela at sinubukang agawin ang cellphone.
“Hindi iyan ako!”
Pero huli na.
Narinig din ng lahat ang boses ng isang lalaki sa video.
“Paano kung malaman niyang hindi kanya ang bata?”
Tumawa si Isabela.
“Hindi niya malalaman. At kung sakali man, sisiguraduhin kong si Camila ang sisisihin nila.”
Tahimik.
Nakabibinging tahimik.
Nanginginig ang kamay ni Mateo habang hawak ang phone.
Dahan-dahan siyang lumingon kay Isabela.
“Ginamit mo ang pamilya ko.”
Umatras si Isabela.
“Mateo, mahal kita…”
“Ginamit mo si Camila.”
“Hindi! Siya ang nang-agaw sa buhay ko!”
“At sinaktan mo ang anak ko.”
Sa huling pangungusap na iyon, tuluyang gumuho ang mukha ni Isabela.
Pero bago pa siya makapagsalita, bigla akong nakaramdam ng matalim na sakit sa tiyan.
Napayuko ako.
May mainit na likidong dumaloy sa hita ko.
“Camila!” sigaw ni Mateo.
Tumakbo ang doktor papalapit.
“Dalhin na siya sa OR! Ngayon na!”
Lumabo ang paningin ko.
Narinig ko ang iyak ni Mateo, ang sigaw ng ina niya, ang paghingi ng tawad ng kung sino-sino.
Pero wala akong gustong pakinggan.
Habang itinutulak ang kama ko papasok sa operating room, hinawakan ni Mateo ang kamay ko.
“Camila, pakiusap, kumapit ka. Huwag mo akong iwan. Huwag kayong mawawala sa akin.”
Tiningnan ko siya sa huling lakas na meron ako.
“Mateo…”
Lumapit siya agad, para bang ang pangalan niya mula sa bibig ko ang tanging bagay na makapagliligtas sa kanya.
Ngunit ang sinabi ko ay hindi kapatawaran.
“Kapag nailigtas ang anak ko…”
Humigpit ang hawak niya sa kamay ko.
“…huwag mo siyang lalapitan.”
Bumukas ang pinto ng operating room.
Bago ito tuluyang magsara, nakita ko si Isabela sa dulo ng pasilyo.
Hindi siya umiiyak.
Nakatingin siya sa akin.
At sa kanyang mga labi, malinaw kong nabasa ang tahimik niyang sinabi:
Hindi pa tapos.