Naniniwala ang buong klase na ang mabait na campus queen ang tumutulong sa lahat bago ang college entrance exam.
Ako lang ang nakapansin na sinasadya niyang palitan ang exam venue ng buong klase.
Tatlong minuto lang ang lumipas, nabunyag ang katotohanan mismo sa harap ng paaralan—at namutla ang mukha niya.

Sa Pilipinas, ang UPCAT ay itinuturing na pinakamahalagang hakbang para mabago ang buhay ng isang estudyante.

At noong umaga ng mismong exam, doon ko unang naintindihan na… may mga taong kayang sirain ang kinabukasan ng iba dahil lang sa inggit.

1

“Danica, huwag kang sasakay!”

Kakaapak ko pa lang sa van na nirentahan ng klase nang bigla akong hilahin pababa.

Nawalan ako ng balanse at malakas na tumama ang katawan ko sa gilid ng pinto ng sasakyan.

Pag-angat ko ng tingin, nakita ko si Clarisse na nakaharang sa akin, halatang nagpapanic.

“Patay… ngayon ko lang napansin na sa Quezon City pala ang testing center mo, pero lahat ng van natin papuntang Makati!”

Biglang nagkagulo ang paligid.

Napakunot-noo ako habang tinitingnan ang karatula sa harap ng van.

“Makati Testing Center.”

Pareho rin ang nakasulat sa isa pang van sa likod.

Agad akong lumingon kay Clarisse.

“Nasaan ang listahan ng exam venues? Pakita mo sa akin.”

Mahigpit niyang niyakap ang bag niya habang namumula ang mga mata.

“Naiwan ko… sa bahay…”

Napatawa ako sa sobrang inis.

“Naiwan mo ang listahan sa bahay, pero paano mo nalaman na iba ang venue ko?”

Sandaling nanigas ang mukha niya.

Pero bago pa siya makasagot, bigla siyang yumuko.

“Sorry… kasalanan ko lahat…”

Nanginginig ang boses niya na parang maiiyak.

“Dalawang gabi akong walang tulog para ayusin ang exam venues ng buong klase… tapos ngayong umaga, ako pa nag-check ng attendance, documents, at nag-asikaso ng van…”

“Danica, kung gusto mong magalit, sa akin ka na lang magalit…”

Agad siyang kinampihan ng mga kaklase namin.

“Uy, hindi naman siguro sinasadya ni Clarisse.”

“Danica, chineck mo ba talaga ang sarili mong venue?”

“Tumutulong na nga siya sa buong klase, pinapagalitan mo pa.”

Tiningnan ko silang lahat at napangiti nang malamig.

“Isang linggo nang naka-email ang official venue ng UPCAT.”

“At chineck ko na. Makati talaga ang venue ko.”

Bahagyang natigilan si Clarisse.

Pero mabilis din siyang nagpaluha ulit.

“Baka naman nagpalit last minute ang system…”

“Ayaw ko lang na magkamali ka ng puntahan…”

Sakto namang bumaba si Miguel mula sa unang van.

Naka-puting Ateneo uniform siya, matangkad at kapansin-pansin sa gitna ng mga estudyante.

Siya ang kababata ko.

At fiancé ko rin dahil sa kasunduang ginawa ng mga pamilya namin noong bata pa kami.

Pero simula nang lumipat si Clarisse sa klase, palagi na siyang kinakampihan ni Miguel.

“Danica, ano na naman ba ito?”

Nakasimangot siyang tumingin sa akin.

“Nag-aalala lang si Clarisse kaya ka niya pinigilan.”

“Imbes na magpasalamat ka, pinapahiya mo pa siya sa harap ng lahat.”

Diretso ko siyang tiningnan.

“Sinabi niyang iba ang exam venue ko.”

“Humingi lang ako ng kumpirmasyon.”

“Masama na ba agad iyon?”

Hindi pa nakakasagot si Miguel nang hilahin ni Clarisse ang manggas niya.

“Tama na kayo…”

“Kasalanan ko naman…”

Eksaktong tumulo ang luha niya.

Agad siyang kinaawaan ng mga lalaki sa klase.

“Danica, sobra ka na.”

“Tumutulong na nga si Clarisse, ganiyan pa trato mo.”

“Hindi talaga nawawala ang pagiging spoiled mo.”

Mahigpit kong hinawakan ang strap ng bag ko.

Spoiled?

Kung spoiled ako, hindi sana ako nagpupuyat hanggang alas-tres ng madaling araw araw-araw para mag-review.

Pero sa paningin nila, dahil mas may kaya ang pamilya ko, automatic nang walang halaga ang lahat ng pinaghirapan ko.

Hinila ako ni Miguel palayo at ibinaba ang boses niya.

“Danica, huling warning ko na ito.”

“Mula noon pa man, lagi ka nang pinagpapasensyahan ni Clarisse.”

“Pagdating sa college, ayokong makita kang binu-bully mo pa rin siya.”

Natawa ako.

“Binubully?”

“Humingi lang ako ng listahan.”

Nanigas ang mukha niya.

“Makinig ka nang mabuti.”

“Kapag hindi ka tumigil sa panggugulo kay Clarisse…”

“Pagkatapos ng exam na ito, tapos na ang engagement natin.”

Matagal ko siyang tinitigan.

Pagkatapos ay natawa ako nang malakas.

“Miguel… akala mo ba may pakialam pa ako?”

Bahagyang nagbago ang ekspresyon niya.

Siguro dahil hindi niya inasahang sasagot ako nang ganoon.

Mula pagkabata, ako palagi ang nagpaparaya.

Kahit paulit-ulit niya akong kinakampihan si Clarisse.

Kahit unti-unting akong iniwasan ng buong klase dahil lang umiiyak si Clarisse.

Pinapalampas ko lahat.

Pero ngayon…

Kinabukasan ko na ang nakataya.

Ayoko nang makipagtalo kaya tumalikod ako para tumawag ng masasakyang taxi.

Pero biglang humabol si Clarisse.

“Danica, sandali…”

“Hindi ko talaga sinasadya…”

Hinawakan niya ang pulsuhan ko.

Agad ko siyang inalisan ng kamay.

“Huwag mo akong hawakan.”

Pero sa mismong sandaling binawi ko ang kamay ko—

Bigla siyang napasigaw.

Tumilapon ang cellphone ko at malakas na bumagsak sa kalsada.

Krak!

Wasak ang screen.

Napatigil ako nang ilang segundo.

Nandoon sa cellphone na iyon ang email confirmation at digital exam pass ko.

Mabilis ko itong pinulot.

Patay ang screen.

Ayaw nang bumukas.

Natatarantang tinakpan ni Clarisse ang bibig niya.

“Ako… hindi ko sinasadya…”

Pero malinaw kong nakita.

Kanina lang…

Sinadya niyang sabitan ng daliri ang cellphone ko.

Dahan-dahan akong tumingin sa kanya.

“Clarisse.”

“Sinadya mo, hindi ba?”

Biglang natahimik ang paligid.

Nanginig siya habang tuloy-tuloy ang pagpatak ng luha niya.

“Hindi…”

Agad na humarang si Miguel sa harap niya.

“Danica, tama na!”

“Cellphone lang iyan!”

“Nakita ko mismo—ikaw ang biglang humila ng kamay mo!”

Tinitigan ko siya.

Sa unang pagkakataon sa loob ng labingwalong taon naming magkakilala, pakiramdam ko… hindi ko na siya kilala.

At sa mismong sandaling iyon—

Biglang huminto sa harap ng school gate ang isang itim na SUV.

Bumukas ang pinto.

Nagmadaling bumaba ang principal at adviser namin.

Pagkakita pa lang ni Sir Adrian sa dalawang van, agad siyang namutla.

“Sino ang nagrenta ng van papuntang Makati?!”

“Buong Grade 12 natin, sa Quezon City ang exam venue!”

Sa isang iglap—

Tuluyang namutla ang mukha ni Clarisse.

Namutla si Clarisse.

Parang nawalan ng dugo ang mukha niya sa isang iglap.

Habang ang buong klase naman ay natigilan.

“Ano pong ibig sabihin niyo, Sir?”

Nanginginig ang boses ng isa naming kaklase.

“Hindi po ba sa Makati talaga ang exam venue?”

Galit na galit na tinuro ni Sir Adrian ang dalawang van.

“Sino bang nagsabi niyan?!”

“Kaninang alas-singko pa ako tinatawagan ng division office dahil may maling booking na ipinasa!”

“Buong Grade 12 ng Saint Beatrice Academy ay naka-assign sa Quezon City campus!”

Pakiramdam ko ay biglang tumigil ang buong paligid.

Unti-unting lumingon ang lahat kay Clarisse.

Kahit si Miguel ay nanigas.

“Clarisse…”

Mahina niyang tawag.

Pero umatras si Clarisse ng isang hakbang.

“N-no…”

“M-may mali lang siguro…”

Biglang inilabas ni Sir Adrian ang tablet niya.

“Narito ang official assignment list!”

Mabilis niyang binuksan ang file.

Malinaw na nakasulat roon:

“University of the Philippines Diliman — Quezon City.”

Lahat.

Walang kahit isang naka-assign sa Makati.

Nagkatinginan ang mga kaklase ko.

May ilang namutla.

May ilang nagsimulang mataranta.

“Kung sa Makati tayo pumunta…”

“Hindi tayo aabot…”

“Paano na ang UPCAT?!”

Biglang nagkagulo ang lahat.

May umiiyak.

May nagmamadaling tumawag sa magulang.

May nanginginig na hawak ang test permit.

At si Clarisse?

Tahimik lang siyang nakatayo habang unti-unting nawawala ang kulay ng mukha niya.

Pagkatapos…

Bigla siyang tumuro sa akin.

“Si Danica ang may kasalanan!”

Halos mapasigaw siya.

“Siya ang nagsabi sa akin na sa Makati ang venue!”

Napatigil ang lahat.

Maging ako ay natawa sa sobrang kapal ng mukha niya.

“Talaga?”

Diretso ko siyang tiningnan.

“Clarisse, gusto mo bang ipa-check natin ang group chat?”

Nanlaki ang mga mata niya.

Nagpatuloy ako.

“Tatlong beses ipinost ni Sir Adrian ang official venue.”

“At lahat iyon, Quezon City.”

“Maging ang screenshot na sinend ko sa GC kagabi, malinaw ding Quezon City.”

Unti-unting namutla si Miguel.

Parang may naalala siya.

Mabilis niyang inilabas ang cellphone niya at binuksan ang class group chat.

Tahimik.

Sobrang tahimik.

Pagkatapos ng ilang segundo, dahan-dahang umangat ang tingin niya kay Clarisse.

Hindi makapaniwala.

“Clarisse…”

“Binura mo ang messages?”

Biglang nagkagulo ulit.

“Ano?!”

“Kaya pala wala na ang screenshots!”

“Akala ko nag-auto delete lang!”

Nanlamig ang tingin ko.

Kagabi pa ako nagtataka kung bakit biglang nawala ang screenshots ng venue confirmation sa GC.

Dahil admin si Clarisse.

May kakayahan siyang mag-delete ng messages.

At malinaw na ngayon ang lahat.

Sinadya niya.

Sinadya niyang baguhin ang booking.

Sinadya niyang burahin ang confirmations.

Sinadya niyang iligaw ang buong klase.

At higit sa lahat…

Sinadya niyang sirain ang UPCAT ko.

Biglang nanghina ang tuhod ni Clarisse.

“H-hindi…”

“Hindi ganoon…”

Pero sa pagkakataong ito, wala nang naniwala.

“Clarisse!”

Halos maiyak na sigaw ng isa naming kaklase.

“Alam mo bang isang taon naming pinaghandaan ang exam na ito?!”

“Paano kung hindi tayo umabot?!”

“Bakit mo ginawa ito?!”

Sunod-sunod na ang sigawan.

Maging ang mga dating kumakampi sa kanya ay nagsimulang umatras.

Parang ngayon lang nila nakita ang totoong ugali niya.

Biglang humagulgol si Clarisse.

“Dahil pagod na ako!”

“Pagod na pagod na akong ikumpara kay Danica!”

Lahat ay natigilan.

Namumula ang mga mata niyang tumingin sa akin.

“Lahat na lang tungkol sa kanya!”

“Top student!”

“Perfect daughter!”

“Future scholar!”

“Kahit anong gawin ko, siya pa rin ang mas magaling!”

“Kahit si Miguel…”

Bigla siyang napahinto.

Pero huli na.

Kitang-kita ko kung paano nanigas ang mukha ni Miguel.

Tumulo ang luha ni Clarisse.

“Mahal mo siya kahit hindi mo aminin…”

Tahimik.

Sobrang tahimik.

Pagkatapos ay napailing si Miguel.

Parang ngayon lang niya naintindihan ang lahat.

“Clarisse…”

Mahina niyang sabi.

“Ginawa mo ito dahil sa selos?”

“Hindi lang selos!”

Bigla siyang napasigaw.

“Kapag nawala si Danica, ako naman ang mapapansin!”

“Kapag bumagsak siya sa UPCAT, hindi na siya perpekto!”

“At kapag hindi siya nakapasok sa UP…”

Hindi niya natuloy ang sasabihin.

Dahil sa unang pagkakataon—

Sinampal siya ni Miguel.

Malakas.

Napatili ang buong klase.

Maging ako ay natigilan.

Namumula ang mga mata ni Miguel habang nanginginig ang kamay niya.

“Alam mo bang kinabukasan ng buong klase ang muntik mong sirain?”

Humagulgol si Clarisse.

Pero wala nang lumapit para damayan siya.

Dahil sa sandaling iyon…

Lahat sila ang muntik mawalan ng pangarap.

Mabilis na kumilos si Sir Adrian.

“Lahat ng may sasakyan, mag-carpool na!”

“Yung mga walang masasakyan, sumakay dito sa SUV!”

“Nakatawag na ako sa traffic enforcers!”

“Kaya pa nating habulin!”

Biglang nagkanya-kanya ang lahat.

At sa gitna ng kaguluhan—

Tahimik kong pinulot ang basag kong cellphone.

“Danica…”

Mahinang tawag ni Miguel.

Hindi ako lumingon.

“Danica, sorry…”

Napahinto ako.

Pero hindi dahil sa kanya.

Kundi dahil pagod na pagod na akong marinig ang salitang iyon.

Sorry.

Sa tuwing nasasaktan ako.

Sa tuwing kinakampihan niya si Clarisse.

Sa tuwing ako ang ginagawang kontrabida.

Palaging “sorry.”

Pero hindi kailanman nagbago ang trato niya sa akin.

Dahan-dahan akong humarap.

Tahimik ko siyang tiningnan.

“At anong gusto mong gawin ko sa sorry mo?”

Namutla siya.

Parang hindi niya alam ang isasagot.

Ngumiti ako nang bahagya.

“Miguel.”

“Noong sinira niya ang cellphone ko, kinampihan mo siya.”

“Noong pinahiya niya ako sa harap ng lahat, ako pa rin ang mali.”

“At ngayong napatunayan mong tama ako…”

“Ano ngayon?”

Hindi siya makatingin sa akin.

Sa unang pagkakataon…

Si Miguel naman ang mukhang nawalan ng masasabi.

Tahimik akong sumakay sa SUV ng principal.

Habang si Miguel ay naiwan sa gitna ng school gate, nakatulala.

Pagdating namin sa UP Diliman, halos limang minuto na lang bago magsimula ang exam.

Pawis na pawis ang lahat habang tumatakbo papasok ng campus.

Pero sa huli—

Nakahabol kami.

Pagkaupo ko sa testing room, saka ko lang naramdaman ang panginginig ng mga kamay ko.

Hindi dahil sa exam.

Kundi dahil muntik nang masira ang lahat.

Huminga ako nang malalim.

Pagkatapos ay sinimulan kong sagutan ang test booklet.

At sa sandaling iyon…

Alam kong tapos na ang dating ako.

Iyong babaeng tahimik lang umiiyak habang inaapi.

Iyong babaeng patuloy na nagpapatawad kay Miguel.

Hindi na siya babalik.

Tatlong buwan matapos ang UPCAT, lumabas ang resulta.

Top 10 passers nationwide.

Kasama ang pangalan ko.

“Danica Villareal.”

Buong school halos mabaliw sa tuwa.

Maging si Sir Adrian ay napaiyak habang niyayakap ako.

“Alam kong kaya mo…”

Ngumiti lang ako.

Pero ang hindi alam ng lahat…

May isa pang balita.

Permanenteng na-expel si Clarisse matapos mapatunayan ang intentional academic sabotage.

Hindi na rin siya tinanggap ng kahit anong unibersidad na inaplayan niya.

At si Miguel?

Hindi siya nakapasa sa UP.

Nalaman ko na lang sa common friends namin na ilang beses siyang pumunta sa bahay namin para makipagkita.

Pero hindi ko siya hinarap kahit minsan.

Hanggang isang gabi—

Habang palabas ako ng review center para sa scholarship interview—

Nakita ko siyang naghihintay sa tapat ng gate.

Payat siya.

Mukhang hindi na natutulog nang maayos.

Pagkakita niya sa akin, agad siyang tumayo.

“Danica…”

Tahimik akong tumingin sa kanya.

“May kailangan ka?”

Namula ang mata niya.

“Pwede pa ba tayong magsimula ulit?”

Napangiti ako nang mahina.

Pagkatapos ay tumingin sa langit ng Maynila.

Makulimlim.

Katulad noong araw ng UPCAT.

Pero kakaiba na ang pakiramdam.

Dahil ngayon…

Hindi na ako iyong batang babae na umiikot lang ang mundo kay Miguel.

Dahan-dahan akong umiling.

“Hindi na.”

“At salamat.”

Napatitig siya sa akin.

“Salamat saan?”

Ngumiti ako.

“Dahil kung hindi mo ako paulit-ulit na sinaktan…”

“Hindi ko marerealize na kaya ko palang piliin ang sarili ko.”

Pagkatapos noon, iniwan ko siya roon.

At sa unang pagkakataon sa loob ng maraming taon—

Pakiramdam ko ay tunay akong malaya.