Pagbalik Ko Sa Aming Bayan, Akala Ko Lupa Ang Pag-uusapan—Hindi Ko Inakalang Isang Lumang Kasinungalingan Ang Magpapabago Sa Buong Pamilya
BAHAGI 3: Pagbalik Ko Sa Aming Bayan, Akala Ko Lupa Ang Pag-uusapan—Hindi Ko Inakalang Isang Lumang Kasinungalingan Ang Magpapabago Sa Buong Pamilya
Dalawang araw bago ang itinakdang family meeting, hindi na mapakali ang isip ko.
Paulit-ulit kong binasa ang imbitasyong iniwan ni Papa.
Isang simpleng papel lang iyon, pero parang napakabigat.
Tahimik si Mira habang naghahanda ng almusal.
Hindi niya ako pinigilan.
Hindi rin niya ako hinikayat na umuwi.
Habang nagkakape ako, inilapag niya sa mesa ang isang maliit na envelope.
— Buksan mo lang ito kapag natapos na ang meeting.
Tiningnan ko siya.
— Ano’ng laman nito?
Ngumiti siya nang bahagya.
— Kapag binuksan mo ngayon, mababago ang magiging desisyon mo.
Napabuntong-hininga ako.
— Ang dami mo talagang sikreto.
Lumapit siya at inayos ang kuwelyo ng suot kong polo.
— Hindi ako nagtatago ng sikreto para saktan ka.
Huminto siya sandali.
— Ginagawa ko lang ang hindi nagawa ng nanay mo noon.
Hindi na siya nagsalita pa.
Mag-isa akong bumiyahe papuntang Bulacan.
Pagdating ko sa lumang bahay namin, marami nang sasakyan ang nakaparada sa labas.
Halos lahat ng kamag-anak ay naroon.
Pagpasok ko sa bakuran, biglang tumahimik ang usapan.
Parang walang inaasahang darating ako.
Si Papa ang unang nagsalita.
— Akala ko hindi ka na sisipot.
Tumango lang ako.
Napansin kong iba ang tingin nila sa akin.
Hindi na galit.
Hindi na rin mayabang.
Parang sinusukat nila kung may mapapala pa ba sila sa akin.
Sa gitna ng sala, may nakalatag na makapal na folder.
Katabi nito ang isang lalaki na naka-amerikana.
Nagpakilala siyang abogado.
Ipinaliwanag niyang may lumang dokumentong kailangang ayusin dahil may kumpanyang gustong bumili ng malaking bahagi ng dating lupain ng pamilya.
Hindi ito tungkol sa jackpot.
Hindi rin tungkol sa mana.
Kailangan lamang malinaw kung sino ang may karapatang lumagda.
Habang nagsasalita ang abogado, napansin kong ilang beses akong tinitingnan ni Kuya Romy.
Parang may gusto siyang sabihin ngunit pinipigilan niya.
Makalipas ang ilang minuto, inilabas ni Papa ang isang dokumento.
— Miguel, pirmahan mo na lang ito.
Inabot niya agad sa akin ang bolpen.
Hindi ko muna kinuha.
— Ano’ng pinipirmahan ko?
— Formalidad lang.
Ngumiti si Papa.
— Para mas mabilis ang proseso.
Binasa ko ang unang pahina.
Pagdating ko sa ikalawang pahina, bigla akong napahinto.
Hindi ito simpleng authorization.
Ayon sa dokumento, kusa kong isinusuko ang anumang karapatan ko sa lahat ng ari-ariang nakapangalan pa sa pamilya.
Tahimik kong isinara ang folder.
— Hindi ako pipirma.
Biglang nag-iba ang mukha ni Papa.
— Wala ka namang ambag sa lupa!
Mahinahon akong sumagot.
— Kung ganoon, bakit kailangan pa ninyo ng pirma ko?
Walang sumagot.
Nagkatinginan silang lahat.
Doon ko unang naramdaman na may bagay silang hindi sinasabi.
Tumayo ang abogado.
— Maaari po ba akong magsalita?
Tumango ang lahat.
Binuksan niya ang isa pang folder.
— Ayon sa lumang records ng munisipyo, may bahagi ng lupang ito na hindi maaaring ilipat nang walang pirma ng bunsong anak ng yumaong si Ricardo Santos.
Napakunot ang noo ko.
Ako ang bunsong anak.
Ibig sabihin…
Hindi pala ako basta inimbitahan.
Kailangan lang nila ang pirma ko.
Biglang tumayo si Kuya Romy.
— Miguel, huwag ka nang magpabebe. Pipirma ka rin naman.
— Bakit?
— Dahil pamilya tayo!
Napangiti ako nang mapait.
— Pamilya?
Tiningnan ko silang isa-isa.
— Noong sinabi kong nalugi ako, ni isa sa inyo walang nagtanong kung may makakain pa ba ang anak ko.
Tahimik ang buong sala.
Nagpatuloy ako.
— Noong lumipat kami sa masikip na apartment, wala ni isa ang bumisita.
— Noong sinabi ninyong wala akong silbi, pamilya rin ba ang tawag doon?
Namula ang mukha ni Papa.
— Matanda na ako! Huwag mo akong bastusin!
Hindi ako sumigaw.
Hindi rin ako nagalit.
Ngayon lang ako nagsalita nang walang takot.
— Hindi ko kayo binabastos.
— Pero sa unang pagkakataon, nirerespeto ko ang sarili ko.
Isang malakas na kalabog ang narinig mula sa labas.
Humahangos na pumasok ang barangay secretary.
— Mang Ernesto!
Lumingon silang lahat.
— May problema po tayo.
— Dumating ang municipal assessor.
— May bagong dokumentong lumabas ngayong umaga.
— Mukhang mali ang lahat ng pinagbabasehan nating papeles.
Nagkagulo ang buong sala.
Napatingin sa akin ang abogado.
Samantalang si Papa ay unti-unting namutla.
At sa sandaling iyon, naalala ko ang maliit na envelope na ibinigay ni Mira bago ako umalis.
Mahigpit ko iyong hinawakan sa loob ng aking bulsa.
Bigla kong naisip…
Baka matagal na niyang alam na darating ang araw na ito.
(Itutuloy sa BAHAGI 4….)