nang banggitin ni raffy ang pangalan ng taong nasa likod, biglang tumahimik ang radyo ng buong operasyon
bahagi 4: nang banggitin ni raffy ang pangalan ng taong nasa likod, biglang tumahimik ang radyo ng buong operasyon
“Hindi ninyo pa alam kung sino ang tunay na boss. Kapag binanggit ko ang pangalan niya, pati hepe ninyo, luluhod.”
Tumigil ang lahat.
Maging ang pagtulo ng tubig mula sa sirang tubo ay parang biglang bumagal.
Si Carmela, nakaharang sa katawan ni Raffy, nanginginig ang tuhod. Nakadikit ang baril sa tiyan niya. Sa mukha niya, kita ang isang klase ng takot na hindi madaling ipaliwanag sa report.
Hindi lang iyon takot mamatay.
Takot iyon na baka kahit mabuhay siya, walang maniwala sa kanya.
Sa phone ni Raffy, tuloy pa rin ang live.
Nakita ko sa gilid ng screen ang mabilis na pag-akyat ng comments.
“Raffy, bitawan mo siya!”
“Diego, ano’ng nangyayari?”
“May pulis ba diyan?”
“Carmela!”
“Anong boss? Sino?”
Sa labas ng bodega, lumalakas ang sirena. Pero sa earpiece kong nakatago sa likod ng kwelyo, wala akong naririnig.
Dapat, kapag nasa paligid na ang team, may maikling signal si Ramos.
Dalawang click.
Isang bulong.
Kahit anong tanda.
Pero wala.
Puro katahimikan.
Ibig sabihin, may mali.
Maaaring hindi nila nakuha ang signal.
Maaaring na-jam ang frequency.
O mas masahol—
May nagpatigil sa kanila.
Tumingin ako kay Raffy.
Ngumiti siya, pawisan na ang noo, pero nakabalik ang yabang sa mata.
“Nagtataka ka ba kung bakit tahimik?” tanong niya.
Hindi ako sumagot.
“Akala mo ikaw lang ang may radyo? Akala mo ikaw lang ang marunong magtanim ng tao?”
Pinisil niya ang braso ni Carmela, napangiwi ito.
“Diego, matalino ka. Pero ang problema sa mga taong matalino, minsan nakakalimutan nilang hindi sapat ang utak kapag ang kalaban mo may hawak na buong mesa.”
“Kung totoo iyon,” sabi ko nang mabagal, “bakit ka nagtatago sa bulok na bodega?”
Naningkit ang mata niya.
“Dahil ang mga taong nasa taas, hindi nadudumihan ang kamay.”
“Pero ikaw, oo.”
Tumawa siya, pero may bitak na ang tunog.
“Hindi mo pa rin naiintindihan.”
Hinila niya si Carmela paatras, papunta sa isang lumang metal door na may nakasulat na freezer room 2.
“Gusto mong pangalan? Bibigyan kita ng pangalan. Pero kapag narinig mo, hindi mo na gugustuhing marinig pa.”
Mula sa labas, may putok ulit.
Isa.
Dalawa.
Pagkatapos, sumunod ang sigaw ng isang lalaki.
Hindi ko matukoy kung tauhan ni Raffy o sa amin.
Nanginig si Carmela.
“Please…” hikbi niya. “Raffy, tama na…”
Bumaba ang tingin ni Raffy sa kanya.
“Alam mo, Carmela, noon pa man, masyado kang mabait. Iyan ang problema sa inyo. Kapag may nag-imbita sa inyo, pumupunta kayo. Kapag may ngumiti, nagtitiwala kayo. Kapag may sinabing libre, natutuwa kayo.”
Parang may apoy na umakyat sa dibdib ko.
“Hindi kabaitan ang problema,” sabi ko. “Ikaw ang problema.”
Bigla niyang itinutok sa akin ang baril, pagkatapos ibinalik kay Carmela.
“Tumahimik ka!”
Sa phone, dumami ang comments.
“Hayop ka, Raffy!”
“May ginawa ka sa kanila?”
“Nire-record namin ito!”
“Nasaan ang police?”
Ngumiti si Raffy nang makita iyon.
“Ayan. Galit na sila. Maganda. Mas maganda ang galit kaysa takot.”
“Bakit mo pa ginagawa ito?” tanong ko. “Tapos ka na. Live ang lahat.”
“Hindi lahat.” Itinaas niya ang phone. “Naririnig nila ang gusto kong iparinig. Nakikita nila ang gusto kong ipakita. Kapag namatay si Carmela, sasabihin kong sinubukan kitang pigilan. Kapag napatay mo ako, ako ang biktima. Kapag hindi mo ako napatay, kukunin nila ako.”
“Kukunin sino?”
Hindi siya sumagot agad.
Sa halip, tumingin siya sa camera.
“Mga bro, sis… lalo na sa mga dating kaklase natin. Alam ninyo ba kung bakit si Diego hindi pumunta kagabi? Hindi dahil nagbabantay siya ng anak. Hindi dahil pulis siya. Hindi siya pumunta dahil matagal na niyang alam ang sistema.”
Nanlaki ang mata ni Carmela.
“Sinungaling ka,” bulong niya.
“Tahimik!” sigaw ni Raffy.
Tinulak niya ito sa pader.
“Raffy,” sabi ko, isang hakbang pasulong.
“Isa pa,” babala niya, “at babarilin ko siya.”
Huminto ako.
Nagpatuloy siya sa live.
“Alam niya kung sino ang mga pupunta. Alam niya kung sino ang maiinom. Alam niya kung kailan papasok ang pulis. Akala ninyo bayani siya? Hindi. Gusto lang niyang linisin ang pangalan niya bago mahuli ang lahat.”
Nakaramdam ako ng lamig sa batok.
Hindi dahil naniniwala ang mga tao.
Kundi dahil alam kong may mga taong gustong maniwala.
Sa group chat, may nag-comment:
“Diego, magsalita ka!”
“Kung hindi totoo, bakit ka tahimik?”
“Bakit hindi mo kami binalaan kagabi?”
Iyon ang pinakamatalas.
Bakit hindi mo kami binalaan?
Dumiretso iyon sa dibdib ko.
Dahil operasyon iyon.
Dahil kung nagbabala ako, tatakas ang mga kriminal.
Dahil kung tumagas ang impormasyon, baka wala na kaming mahuli kahit sino.
Dahil akala ko maaagapan namin ang lahat.
Pero paano mo ipapaliwanag iyon sa taong muntik nang mawalan ng dangal, buhay, at tiwala sa mundo?
Tumingin ako kay Carmela.
Luhaan siya.
Hindi galit sa akin.
Hindi rin nagtatanong.
Pero sapat na ang luha niya para maramdaman kong may bahagi ng responsibilidad na hindi kayang hugasan ng badge.
Biglang may tunog mula sa earpiece.
Isang click.
Huminto ang paghinga ko.
Pangalawang click.
Si Ramos.
Buhay ang linya.
Pero wala pa siyang boses.
Ibig sabihin, malapit sila.
O may nakikinig.
Kailangan kong pahabain pa.
“Raffy,” sabi ko. “Sige. Pangalan.”
Ngumiti siya.
“Ano?”
“Sabi mo may boss. Banggitin mo.”
Tumawa siya.
“Gusto mong gamitin ko ang bibig ko para tapusin ang sarili ko?”
“Hindi. Gusto kong malaman ng lahat kung sino ang pinaglilingkuran mo bago ka pa nila patahimikin.”
Sandali siyang natigilan.
Tinamaan iyon.
Dahil alam niya rin.
Kung may nasa taas, hindi lang ako ang gusto nilang patahimikin.
Siya rin.
Lalo na ngayong naka-live siya.
Nakita kong gumalaw ang takot sa likod ng mga mata niya.
Mabilis lang.
Pero nakita ko.
“Akala mo ililigtas ka nila?” tanong ko. “Raffy, ikaw ang pinakamadaling itapon. Event organizer ka lang. Kapag kailangan nilang pumili sa pagitan ng pangalan nila at buhay mo, alam mo na kung saan ka pupulutin.”
“Tumahimik ka.”
“Hindi ka boss. Hindi ka partner. Hindi ka kaibigan. Ikaw ang resibo.”
“Tumahimik ka!”
“Bakit hindi pa sila tumatawag sa’yo? Bakit walang extraction? Bakit nandito ka pa rin sa bodega habang papalapit ang pulis?”
Nanginginig na ang baril sa kamay niya.
“Sinabi ko nang tumahimik ka!”
Sa earpiece, may mahinang boses sa wakas.
“Sir… north wall… ten meters…”
Ramos.
Malapit na sila.
Pero nakaharang si Carmela.
Hindi sila makakapasok habang nakatutok ang baril sa kanya.
Kailangan kong paghiwalayin silang dalawa.
“Raffy,” sabi ko, mas mababa ang boses, “hindi sila darating.”
Nanigas ang mukha niya.
“Sino?”
“Yung boss mo.”
“Hindi mo siya kilala.”
“Kilala ko ang klase niya. Nakaupo sa malamig na opisina. May driver. May abogado. May pari sa picture. May donation sa simbahan. May scholarship program. Kapag nahuli ang tauhan, sasabihin hindi kilala. Kapag may babae ang umiyak, sasabihin sinisiraan siya. Kapag may namatay, magpapadala ng bulaklak.”
Unti-unting bumababa ang braso niyang nakapulupot kay Carmela.
“Pero ikaw?” dagdag ko. “Ikaw ang nasa live. Ikaw ang may hawak na baril. Ikaw ang maririnig ng lahat.”
Tumingin siya sa phone.
Daan-daan na ang nanonood.
Hindi na lang group namin.
May nag-screen record.
May nag-share.
May mga pangalan sa comments na hindi namin kakilala.
Ang maliit niyang palabas ay lumaki na.
At sa unang pagkakataon, hindi na niya kontrolado ang audience.
Doon nagsimulang masira ang maskara niya.
“Hindi dapat ganito,” bulong niya.
“Pero ganito na.”
“Hindi dapat sila nanonood.”
“Sila ang pinili mong manood.”
“Ako ang dapat paniwalaan nila.”
“Hindi na.”
Bigla niyang hinablot ang buhok ni Carmela at hinila ito palapit sa camera.
“Sabihin mo sa kanila!” sigaw niya. “Sabihin mo si Diego ang may plano! Sabihin mo siya ang dahilan kung bakit ka nandito!”
Umiiyak si Carmela, pero hindi siya nagsalita.
Idiniin ni Raffy ang baril sa tagiliran niya.
“Sabihin mo!”
Nakita ko ang mata ni Carmela.
Basag.
Pagod.
Takot na takot.
Pero sa ilalim ng lahat, may maliit na piraso ng tapang na hindi niya pa isinusuko.
Umiling siya.
Mahina.
Halos hindi makita.
Pero umiling siya.
Nagbago ang mukha ni Raffy.
Hindi na siya ngumingiti.
Hindi na siya class president.
Hindi na siya event organizer.
Nakita ng lahat ang tunay.
Isang duwag na lalaki na hindi matanggap na may babaeng hindi susunod sa kanya.
Itinaas niya ang kamay para sampalin si Carmela.
Iyon ang sandaling hinihintay ko.
Sumugod ako.
Hindi sa kanya.
Sa ilaw.
Sinipa ko ang metal rack sa tabi ko. Bumagsak ito sa lumang switch box. Nag-spark ang kuryente.
Pumikit ang ilaw.
Isang segundo lang na dilim.
Pero sa operasyon, sapat na ang isang segundo.
May sumabog na flashbang mula sa north wall.
Puting liwanag.
Malakas na tunog.
Nabitawan ni Raffy si Carmela.
Hinila ko siya pababa, itinulak sa likod ng yelohan.
“Down!”
Pumasok ang team.
Sigaw ni Ramos:
“Police! Drop your weapon!”
May putok.
Isa.
Dalawa.
Nagkalat ang yelo sa sahig.
Gumapang si Carmela, umiiyak, papunta sa akin.
Hinawakan ko ang braso niya.
“Okay ka lang?”
Tumango siya, pero nanginginig.
Sa gitna ng usok at puting ilaw, nakita ko si Raffy na tumatakbo papasok sa freezer room 2.
“Ramos!” sigaw ko.
“Sir, may secondary exit sa loob!”
Tumayo ako at hinabol siya.
Makitid ang loob ng freezer room.
Patay na ang lamig, pero nananatili ang amoy ng lumang laman at kinakalawang na bakal.
Sa dulo, may nakabukas na pinto pababa sa basement.
Narinig ko ang yabag ni Raffy sa hagdan.
Bumaba ako.
Isa.
Dalawa.
Tatlong baitang.
Pagdating sa ibaba, sinalubong ako ng dilim.
Tanging ilaw mula sa phone ni Raffy ang gumagalaw sa malayo.
“Raffy!” sigaw ko. “Tapos na!”
Tumawa siya mula sa dilim.
“Hindi, Diego. Nagsisimula pa lang.”
May narinig akong makina.
Generator.
Pagkatapos, unti-unting bumukas ang mga ilaw sa basement.
At doon ko nakita kung nasaan ako.
Hindi ito ordinaryong storage.
Sa magkabilang pader, may mga lumang mattress.
May mga kahon ng damit pambabae.
May mga ID na nakasabit sa corkboard.
May mga litrato.
Maraming litrato.
Mga babaeng nakangiti sa events.
Mga babaeng nakaupo sa hotel lobby.
Mga babaeng hindi alam na kinunan sila.
Sa gitna ng basement, may mesa.
Sa mesa, may laptop na bukas.
At sa screen, may live video call.
Hindi mukha ni Raffy ang nakikita roon.
Kundi isang lalaking nakasuot ng barong, nakaupo sa leather chair, kalahati ng mukha natatakpan ng anino.
Narinig ko ang boses niya mula sa speaker.
Mababa.
Kalmado.
Sanay mag-utos.
“Detective Santos,” sabi ng lalaki. “Lumayo ka sa kasong ito.”
Naramdaman kong tumayo ang balahibo ko.
Kilala ko ang boses.
Hindi ko pa makita nang buo ang mukha.
Pero kilala ko ang boses.
Narinig ko na ito sa press conference.
Sa mga meeting.
Sa oath-taking ng mga bagong opisyal.
Mula sa likod ng isang metal cabinet, lumabas si Raffy, hingal, duguan ang labi, pero nakangiti.
“Sabi ko sa’yo, bro,” bulong niya. “Pati hepe ninyo, luluhod.”
Humakbang ako palapit sa laptop.
“Magpakilala ka.”
Tumawa ang lalaking nasa screen.
“Hindi mo kailangang itanong ang pangalan ko. Kailangan mo lang malaman na hawak ko ang promotion mo, ang suspension mo, ang kaso mo, at ang seguridad ng anak mo.”
Sa bulsa ko, nag-vibrate ang phone ni Raffy na nalaglag sa sahig kanina at napulot ko nang hindi niya napansin.
May bagong mensahe sa screen.
Mula sa contact na naka-save bilang “chairman.”
“Patayin ang babae. Sunugin ang basement. Iwan ang pulis sa loob.”
Dahan-dahan kong itinaas ang tingin ko.
Sa likod ni Raffy, may kumislap na pulang ilaw sa dingding.
Timer.
Hindi ko iyon napansin agad dahil sa dilim.
Digital timer, nakakabit sa isang canister at mga kable sa tabi ng mga lumang tangke ng refrigerant.
04:59.
04:58.
04:57.
Sa speaker, muling nagsalita ang lalaki.
“May limang minuto ka, Detective. Piliin mo. Habulin mo ako, o iligtas mo ang mga taong nasa taas.”
At sa mismong sandaling iyon, mula sa itaas ng hagdan, narinig ko ang sigaw ni Ramos:
“Sir! May mga babae pa sa kabilang storage room!”