pumunta ako sa navotas nang mag-isa, dala ang lumang bag ng anak ko, habang si raffy ay nakangiti sa dilim
bahagi 3: pumunta ako sa navotas nang mag-isa, dala ang lumang bag ng anak ko, habang si raffy ay nakangiti sa dilim
“At dalhin mo ang anak mo.”
Iyon ang huling sinabi ni Raffy bago niya ibaba ang tawag.
Ilang segundo akong nakatayo sa harap ng ospital, hawak ang cellphone, parang nagyelo ang buong paligid.
Sa likod ko, may umiiyak sa emergency room.
Sa harap ko, umaandar ang mga sasakyan sa Taft Avenue.
Sa kabilang dulo ng linya kanina, narinig ko ang hikbi ni Carmela.
At sa pagitan ng lahat ng iyon, naroon ang boses ni Raffy.
Maangas.
Kalmado.
Parang hindi siya tumatakbo.
Parang siya pa ang may hawak sa laro.
“Sir?” mahinang tawag ni Ramos sa kabilang linya. “Ano’ng sinabi niya?”
Hindi agad ako sumagot.
Kung sasabihin ko sa kanya ang tungkol kay Mia, tiyak na ipapadala niya agad ang protection team sa bahay ni Aling Lorna. Tama iyon. Dapat iyon.
Pero iyon din mismo ang inaasahan ni Raffy.
Gusto niyang maingay kami.
Gusto niyang makita kung saan kami gagalaw.
Gusto niyang malaman kung nasaan ang anak ko ngayon.
“Ramos,” sabi ko, pinilit kong maging pantay ang boses, “i-secure mo ang ospital. I-lockdown ang lahat ng exit. Alamin kung paano nailabas si Carmela.”
“Sir, paano kayo?”
“May pupuntahan ako.”
“Sir, hindi puwedeng kayo lang.”
“Hindi ako pupunta para makipag-negosasyon. Pupunta ako para mag-confirm ng location.”
“Sir—”
“Ramos.” Pinutol ko siya. “Makinig ka. Kung hindi ako tumawag ulit sa loob ng dalawampung minuto, sundan ninyo ang tracker ng sasakyan ko. Pero walang sirena. Walang marked vehicle. Walang radio chatter sa open channel.”
Natahimik siya.
Kilala niya ang tono ko.
Kapag ganoon na ang boses ko, wala nang silbi ang pagtutol.
“Copy, sir,” sagot niya, pero mabigat ang pagbigkas.
Binaba ko ang tawag at agad tinawagan si Aling Lorna.
“Anak?” sagot niya, halatang kabado pa rin.
“Aling Lorna, makinig kayo nang mabuti. Nandiyan pa si Mia?”
“Oo. Nanonood siya ng cartoons. Diego, ano ba talaga—”
“Isara ninyo ang lahat ng kurtina. Patayin ang ilaw sa sala. Dalhin ninyo si Mia sa likod na kuwarto. Huwag kayong lalapit sa bintana.”
“Diyos ko…”
“May darating na dalawang tao. Hindi naka-uniporme. Kilala ko sila. Isang lalaki, isang babae. Sasabihin nila ang salitang ‘sampaguita.’ Sila lang ang pagbubuksan ninyo.”
“Paano kung iba ang kumatok?”
“Huwag bubuksan kahit sino. Kahit kapitbahay. Kahit barangay. Kahit sabihin nilang galing sila sa akin.”
Narinig ko ang paghingang nanginginig niya.
“Diego, may gustong kumuha kay Mia?”
Hindi ako nagsinungaling.
“May gustong gamitin siya para takutin ako.”
Saglit siyang natahimik.
Pagkatapos, biglang tumigas ang boses ng matandang babae.
“Hindi nila makukuha ang bata. Dito muna siya. Kahit mamatay ako sa pintuan.”
Pumikit ako.
“Salamat, Nay Lorna.”
Pagkababa ko ng tawag, nagpadala ako ng mensahe sa dalawang tauhan kong pinagkakatiwalaan ko mula pa noong unang undercover operation ko.
“Go to Lorna’s house. Plain clothes. Code word: sampaguita. Protect the child. No lights. No noise.”
Pagkatapos, binuksan ko ang trunk ng sasakyan ko.
Sa loob, may lumang backpack ni Mia. Kulay dilaw, may maliit na keychain na bituin. Nakalimutan niyang kunin noong isang linggo matapos naming mamili.
Kinuha ko iyon.
Inilagay ko sa passenger seat.
Kung may nagmamasid, sapat na iyon para magmukhang sinunod ko ang utos.
Dinala ko ang bag ng anak ko.
Pero hindi ang anak ko.
——
Papunta sa Navotas, nagbago ang anyo ng lungsod.
Mula sa ingay ng Manila, sa mga gusaling may salaming bintana at fast food sa bawat kanto, unti-unting naging masikip ang daan, mas mababa ang bubong, mas makitid ang eskinita, mas maalat ang hangin.
Paglapit ko sa fish port area, naamoy ko ang pinaghalong dagat, diesel, yelo, isda, at lumang kahoy.
Mabigat ang ulap.
Gumugulong ang kulog sa malayo.
Sa kanan, may mga lalaking nagbubuhat ng kahon ng isda.
Sa kaliwa, may batang nakayapak na tumatakbo sa gilid ng baha.
Walang nakakaalam na sa likod ng mga lumang bodega at malamig na storage room, may mga taong ginagawang negosyo ang kahinaan ng iba.
Tumunog ang cellphone ko.
Unknown number ulit.
Sinagot ko sa speaker.
“Mag-isa ka?” tanong ni Raffy.
“Sinunod ko ang sinabi mo.”
“Hindi iyon ang tanong ko, bro.”
“Ako lang.”
Tumawa siya nang mahina.
“Ganiyan kita gusto. Masunurin.”
Tiningnan ko ang rearview mirror.
May tricycle sa likod.
May delivery truck sa kabilang lane.
Walang halatang tail.
Pero alam kong may mata si Raffy sa paligid.
“Nasaan si Carmela?”
“Humihinga pa.”
“Gusto kong marinig siya.”
“Demanding ka pa rin, Diego.”
“Gusto mong pumunta ako? Iparinig mo siya.”
May ilang segundong katahimikan.
Pagkatapos, may kaluskos.
Sumunod ang garalgal na boses ng babae.
“Diego…”
Si Carmela iyon.
Mahina.
Takot.
Pero buhay.
“Carmela, makinig ka,” sabi ko. “Huwag kang gagalaw kung hindi kailangan. Huwag kang lalaban mag-isa.”
May biglang tunog ng sampal.
Napalakas ang paghinga ko.
Tumawa si Raffy.
“Ang kulit mo. Kahit kailan, gusto mong ikaw ang bida.”
“Kung gusto mo ako, ako na nandito. Pakawalan mo siya.”
“Hindi pa. Kailangan muna kitang makita.”
“Saan?”
“Old North Cold Storage. Gate 3. Pasok ka sa likod. Iwan mo ang baril sa dashboard. Iwan mo ang phone. Dalhin mo ang bag.”
Tumingin ako sa dilaw na backpack sa passenger seat.
“Anong kailangan mo sa anak ko?”
“Hindi ko kailangan ang anak mo.” Bumaba ang boses niya. “Kailangan kong makita sa mukha mo na kaya kong kunin ang kahit anong mahalaga sa’yo.”
“Takot ka pala sa akin.”
Natahimik siya.
“Ulitin mo?”
“Kung hindi ka takot, hindi mo idadamay ang bata.”
Humigpit ang boses niya.
“Mag-ingat ka, Diego. Nasa akin ang babae.”
“Hindi. Nasa likod ka ng babae. Malaking pagkakaiba iyon.”
Muling natahimik.
Pagkatapos ay marahan siyang tumawa.
“Labindalawang taon na, pareho ka pa rin. Tahimik sa klase, pero kapag nagsalita, akala mo laging tama.”
“Labindalawang taon na rin, Raffy. Ikaw pa rin ang taong malakas magsalita kapag may mas mahina kang tinatapakan.”
Ibinaba niya ang tawag.
At doon ko alam na tinamaan ko siya.
Ang mga taong gaya ni Raffy, hindi natatakot sa batas sa simula.
Natatakot sila kapag may nakakakita sa tunay nilang mukha.
——
Old North Cold Storage.
Isang lumang complex iyon sa gilid ng port area. Kupas ang pintura ng pader, may kalawang ang gate, at halos patay na ang ilaw sa labas.
May nakapaskil na karatulang “closed for renovation,” pero may bagong gulong na marka sa putikan.
May tao sa loob.
Ipinark ko ang sasakyan sa tapat ng Gate 3.
Inilabas ko ang baril ko, inilagay sa dashboard, kitang-kita.
Pero bago pa ako bumaba, kinuha ko ang maliit na backup transmitter na nakatago sa ilalim ng seat cover at isinuksok sa tahi ng sapatos ko.
Hindi ito GPS.
Hindi rin recorder na pang-malakihang operasyon.
Isa lang itong emergency pulse beacon.
Kapag pinindot ko nang tatlong beses ang talampakan ko sa sahig, magpapadala ito ng signal sa encrypted receiver ni Ramos.
Maliit.
Mahina.
Pero sapat.
Inilagay ko ang cellphone sa dashboard.
Kinuha ko ang dilaw na backpack ni Mia.
Bumaba ako.
Sumalubong ang malamig na hangin mula sa loob ng bodega.
Hindi dahil sa aircon.
Kundi dahil sa lugar na matagal nang walang tao pero parang may humihinga sa dilim.
Pagpasok ko sa likod na pinto, sumara ito sa likod ko nang malakas.
Kalabog.
Isang ilaw ang bumukas sa kisame.
Nasa harap ko ang mahabang pasilyo.
Sa magkabilang gilid, may mga pinto ng cold rooms.
May tubig sa sahig.
May kalawang sa pader.
May amoy ng yelo, dugo ng isda, at lumang kemikal.
Sa dulo ng pasilyo, may nakatayong lalaki.
Hindi si Raffy.
Isa sa mga security guard na nakatakas noong unang raid? Hindi. Mas bata. May tattoo sa leeg. Hawak niya ang baril, nakatutok sa akin.
“Bag,” sabi niya.
Ibinato ko ang backpack sa sahig.
“Buksan mo,” utos niya.
Binuksan ko.
Lumitaw ang laman.
Isang jacket ng bata.
Isang lumang coloring book.
Isang maliit na tumbler.
At isang plastic hair clip na kulay rosas.
Tumingin siya sa akin.
“Nasaan ang bata?”
“Hindi mo kailangan iyon.”
Lumapit siya at bigla akong sinuntok sa sikmura.
Napaatras ako, napaluhod.
Masakit.
Pero inaasahan ko.
Kung hindi ako masasaktan, magdududa sila.
Hinila niya ang kwelyo ko.
“Sabi ni boss, dalhin mo raw.”
“Sabi ko, hindi mo kailangan iyon.”
Sinipa niya ako sa tagiliran.
Bumagsak ako sa basang sahig.
Sa sandaling iyon, habang nakahandusay ako, tatlong beses kong idiniin ang talampakan ng sapatos ko.
Isa.
Dalawa.
Tatlo.
Signal sent.
Sana.
Hinila niya ako patayo at itinulak papasok sa mas malaking silid.
Doon ko nakita si Raffy.
Nakaupo siya sa ibabaw ng isang lumang kahon ng yelo, suot ang parehong puting blazer na nakita ko sa group photo. Pero ngayon, may mantsa na ng dumi ang manggas niya.
Sa tabi niya, nakatali si Carmela sa isang upuan.
May tape sa bibig.
Namamaga ang pisngi.
Pero gising siya.
Nang makita niya ako, agad umiling siya nang umiling, parang sinasabing huwag akong lumapit.
Ngumiti si Raffy.
“Bro, dumating ka nga.”
Tumingin siya sa likod ko.
“Nasaan ang anak mo?”
“Wala.”
Nawala ang ngiti niya.
“Hindi ka marunong sumunod.”
“Hindi ako nagdadala ng bata sa basurahan.”
Biglang tumawa ang dalawang lalaking nasa gilid.
Pero hindi tumawa si Raffy.
Tumayo siya.
Mabagal.
Maingat.
Parang artista sa entablado.
“Alam mo, Diego, noon pa man ay nakakainis ka na.” Lumapit siya nang ilang hakbang. “Hindi ka sikat. Hindi ka mayaman. Hindi ka charming. Pero kapag may project, ikaw ang hinahanap ng professor. Kapag may exam, ikaw ang kinokopyahan. Kapag may problema, sa’yo sila nagtatanong.”
Tahimik ako.
“Akala mo hindi ko napansin?” tanong niya. “Ako ang class president. Ako ang nag-aayos ng lahat. Pero ikaw ang pinapakinggan nila kapag seryoso na ang usapan.”
“Labindalawang taon mo itong kinimkim?”
“Hindi.” Ngumiti siya ulit. “Ginamit ko.”
Tumigil ako.
“Ano?”
Itinaas niya ang cellphone niya.
Sa screen, nakita ko ang group chat namin.
“Alam mo ba kung gaano kadali yayain ang mga tao kapag kilala ka nila? Kapag ikaw ang dating class president? Kapag may nostalgia? Kapag sinabi mong reunion, family, memories, friendship?”
Tumulo ang luha ni Carmela habang nakikinig.
“Hindi lang ito kagabi,” sabi ko.
“Of course not.” Kumibit-balikat siya. “Kagabi lang ang pumalpak dahil nandiyan ka.”
Para akong nilagyan ng yelo sa batok.
“Yung limang naunang babae…”
“Hindi lahat sa akin. Huwag mo naman akong gawing halimaw.” Ngumiti siya. “Network ito, Diego. Events, hotels, private rooms, politicians, businessmen. May gusto ng party. May gusto ng babae. May ayaw ng eskandalo. Ako ang tulay.”
“Mga kaklase mo ang dinala mo kagabi.”
“Mas madaling pagkatiwalaan ng kakilala ang lumang mukha.”
Muntik na akong sumugod.
Pero nakita ko ang baril ng lalaking nasa gilid, nakatutok kay Carmela.
Kailangan kong maghintay.
Kailangan kong pahabain.
Kailangan kong makuha ang oras.
“Bakit ako?” tanong ko. “Bakit mo ako tinawag dito?”
“Dahil ikaw ang problema.” Lumapit siya sa akin hanggang halos isang metro na lang ang pagitan namin. “Kung hindi ka sumulpot sa buhay ko bilang pulis, tapos na sana ang lahat. Sasabihin naming problema sa drinks. Magbabayad ang hotel. Tatahimik ang mga babae dahil sa hiya. Tuloy ang negosyo.”
“Pero ngayon?”
“Ngayon, kailangan kong gumawa ng bagong kuwento.”
Tumingin siya sa camera sa sulok ng silid.
Doon ko lang napansin.
May maliit na camera na nakatutok sa amin.
Hindi CCTV ng warehouse.
Phone camera.
Naka-live.
Sa Messenger?
Sa group?
Lumamig ang tiyan ko.
Ngumiti si Raffy nang makita ang reaksiyon ko.
“Oo, bro. Naka-live tayo, pero hindi pa nila naririnig ang lahat. Mamaya, ipapakita ko sa kanila ang kailangan nilang makita.”
Itinaas niya ang isang baril at inilagay sa mesa sa pagitan namin.
“Simple lang. Kukunin mo ’yan. Itututok mo sa akin. Magmumukha kang pulis na nawalan ng kontrol dahil personal ang kaso. Tapos…”
Tinapik niya ang balikat ng lalaking may tattoo.
“Itong tao ko ang babaril kay Carmela. Pero sa video, ang makikita nila, ikaw ang may baril. Ikaw ang galit. Ikaw ang dumating mag-isa. Ikaw ang may motibo.”
“Nababaliw ka na.”
“Hindi.” Lumapit siya sa mukha ko. “Nag-aadjust lang ako.”
Nakita kong nanginginig si Carmela.
Sa gilid ng sahig, may tumutulong tubig mula sa lumang tubo.
Tik.
Tik.
Tik.
Bawat patak, parang bilang pababa.
Nasaan na si Ramos?
Nakuha ba nila ang signal?
Malapit na ba sila?
O nasa labas pa rin sila, naghihintay, dahil wala silang sapat na lokasyon?
Biglang tumunog ang phone ni Raffy.
Tumingin siya sa screen.
Pagkatapos, lumapad ang ngiti niya.
“Ah. Mukhang may bisita tayo.”
Tumango siya sa lalaking nasa pinto.
“Lumabas ka. Tingnan mo.”
Humakbang paatras ang lalaki, pero hindi nawala ang tutok ng baril sa akin.
Pagkalabas niya, ilang segundo lang ang lumipas.
Pagkatapos, isang putok ang umalingawngaw sa labas.
Napatayo si Raffy.
Napasigaw si Carmela sa likod ng tape.
Ako, hindi gumalaw.
Isa pang putok.
Tapos katahimikan.
Huminga nang malalim si Raffy, pero hindi na kasingkalma ng kanina.
“May kasama ka?”
“Sinabi mong pumunta ako mag-isa.”
“Sinungaling ka.”
“Galing sa’yo, parang papuri iyon.”
Nanginig ang panga niya.
Itinaas niya ang baril at itinapat mismo sa ulo ni Carmela.
“Enough.”
Lahat ng hangin sa silid ay nawala.
“Raffy,” sabi ko, mabagal, “ibaba mo ’yan.”
“Hindi.” Nanginginig na ang boses niya, pero pilit pa ring nakangiti. “Tapos na ang drama. Ngayon, ikaw ang pipili.”
Hinila niya ang tape sa bibig ni Carmela.
Napaubo siya, humihikbi.
“Diego…” iyak niya.
Ibinukas ni Raffy ang phone niya at itinapat sa amin.
“Live na ang audio ngayon,” bulong niya. “Lahat sila makakarinig.”
Tumingin siya sa akin.
“Lumuhod ka. Aminin mong ikaw ang nagplano ng raid para pagtakpan ang sarili mo. Aminin mong kilala mo ang mga babae. Aminin mong ikaw ang may kagagawan.”
Hindi ako gumalaw.
Idiniin niya ang dulo ng baril sa sentido ni Carmela.
“Lumuhod, Diego.”
Sa sandaling iyon, mula sa speaker ng phone niya, narinig ko ang sunod-sunod na notification ng group chat.
Mga kaklase namin.
Nanunuod.
Nakikinig.
At sa gitna ng katahimikan, biglang may isang boses na pumasok sa live.
Boses ng isang babae.
Mahina.
Pero malinaw.
“Raffy… bakit mo ginawa sa amin ito?”
Nanlaki ang mata ni Raffy.
Hindi iyon si Carmela.
Hindi rin si Liza.
Boses iyon ni Ana, isa sa mga biktima noong nakaraang taon.
At bago pa niya mapatay ang live, nagsalita ang isa pang babae.
“Akala mo patay ang alaala namin. Pero naalala namin ang boses mo.”
Namutla si Raffy.
Ako naman, doon ko unang narinig ang tunog ng sirena sa malayo.
Mahina pa.
Papalapit.
Ngunit bago ako makahakbang, hinila ni Raffy si Carmela patayo, iniharang sa katawan niya, at sumigaw sa camera:
“Kung may pumasok dito, papatayin ko siya sa harap ninyong lahat!”
Pagkatapos, inilapit niya ang baril sa tiyan ni Carmela.
At saka niya sinabi ang pangungusap na nagpahinto kahit sa sariling paghinga ko:
“Hindi ninyo pa alam kung sino ang tunay na boss. Kapag binanggit ko ang pangalan niya, pati hepe ninyo, luluhod.”