Magsalita Ang Pinakatahimik Sa Pamilya, Doon Namin Naintindihan Na Ang Isang Mali Ay Kayang Magpalaki Ng Isa Pang Mali Hanggang Halos Masira Ang Isang Tahanan
BAHAGI 4 — Nang Magsalita Ang Pinakatahimik Sa Pamilya, Doon Namin Naintindihan Na Ang Isang Mali Ay Kayang Magpalaki Ng Isa Pang Mali Hanggang Halos Masira Ang Isang Tahanan
Tahimik ang buong sala.
Lahat ng mata ay nakatuon kay Carlo.
Kanina pa siya nakaupo sa pinakadulong sulok ng sofa, halos hindi umiimik mula nang magsimula ang lahat.
Ngayon lang siya tumayo.
Mahigpit ang hawak niya sa laylayan ng kanyang polo.
Halatang kinakabahan.
— Mama…
Basag ang boses niya.
— Ako rin po ang may kasalanan.
Napapikit si Tita Myrna.
— Carlo, huwag na…
Pero umiling siya.
— Hindi na puwedeng itago.
Huminga siya nang malalim bago tumingin kay Lola.
— Lola… patawad po.
Hindi ko alam kung bakit, pero biglang bumigat ang pakiramdam ko.
Mukhang hindi lang pala tungkol sa iPhone ang gusto niyang aminin.
Tumulo ang luha ni Carlo.
— Noong sinabi ni Mama na hihiram muna tayo ng pera sa inyo…
— Alam ko po.
Nanlaki ang mata ni Mama.
— Carlo…
— Hindi ko alam na para pala iyon sa regalong bibilhin sana para kay Ate Althea.
— Ang sabi lang ni Mama, babayaran din naman agad.
Napahawak si Tita Myrna sa noo.
Tahimik siyang umiiyak.
Hindi na siya nagtangkang magpaliwanag.
Nagpatuloy si Carlo.
— Lumipas ang isang buwan.
— Dalawang buwan.
— Hanggang sa hindi na namin nabayaran.
— Tuwing sasabihin kong ibalik na natin, lagi naming ipinagpapabukas.
Unti-unting napayuko ang lahat.
Napakasimple ng nangyari.
Walang malaking krimen.
Walang sigawan.
Walang panlolokong planado.
Isang “mamaya na.”
Hanggang naging “baka puwede pa.”
Hanggang naging “kalimutan na lang.”
At ang taong pinakamabait sa pamilya ang siyang nasaktan.
Lumapit si Carlo kay Lola.
Lumuhod siya.
— Lola…
— Hindi ko na ginagamit ang cellphone na iyon.
— Naibenta ko na po noong isang buwan.
Nagulat si Tita Myrna.
— Ano?
Tumango siya.
— Idinagdag ko sa ipon ko.
— Hindi sapat.
— Pero gusto kong simulan ang pagbabayad.
Kinuha niya ang isang puting sobre sa bag niya.
Iniabot niya iyon kay Lola.
— Ito po ang unang hulog.
Hindi kalakihan ang laman.
Pero sapat para maramdaman naming seryoso siya.
Hindi agad tinanggap ni Lola.
Ngumiti lang siya.
— Apo…
— Hindi pera ang una kong hinihintay.
Napatingin si Carlo.
Hinawakan ni Lola ang balikat niya.
— Ang gusto kong marinig…
— Ay ang katotohanan.
Tahimik na umiyak si Carlo.
— Patawad po.
Ngumiti si Lola.
— Mas magaan na ang puso mo ngayon, hindi ba?
Tumango siya.
Maya-maya’y lumapit din si Tita Myrna.
Hindi na siya mukhang matapang.
Hindi na rin siya nagdadahilan.
Isa-isa niyang inilabas ang ilang sobre mula sa kanyang handbag.
— Nay…
— Ito ang lahat ng naipon ko nitong mga buwan.
— Hindi pa kumpleto.
— Pero sisiguraduhin kong mababayaran ko ang natitira.
Inilapag niya ang mga sobre sa mesa.
Pagkatapos ay yumuko siya nang napakalalim.
— Hindi lang pera ang ninakaw ko.
— Kundi ang tiwala mo.
Tahimik na tumulo ang luha ni Mama.
Lumapit siya sa kapatid niya.
Matagal silang hindi nag-usap.
Pagkatapos ay mahigpit niya itong niyakap.
— Tama na.
— Hindi na natin mababago ang nakaraan.
— Ang mahalaga, inaayos natin ngayon.
Unti-unti ring nagsalita ang iba naming kamag-anak.
Si Tito Ruben ang unang lumapit kay Lola.
— Nay…
— Pasensya na rin.
— Ang bilis naming husgahan si Althea.
Tumango ang iba.
Naalala nilang lahat kung paano nila ako pinagsabihan.
Kung paano nila ako tinawag na walang utang na loob.
Kung paano nila ipinagtanggol ang hindi pa nila alam na kuwento.
Lumapit si Tito Noel sa akin.
— Althea…
— Patawad.
— Hindi namin inisip na may dahilan ka pala.
Ngumiti ako nang bahagya.
— Hindi rin kasi ako nagpaliwanag.
— Alam kong masasaktan si Lola.
— Pero mas masasaktan ako kung patuloy siyang magsasakripisyo habang may ibang nakikinabang.
Tahimik na tumango si Mama.
Lumapit siya sa akin.
Marahan niya akong hinawakan sa kamay.
— Anak…
— Akala ko naging mapagmataas ka na.
— Hindi ko alam na pinoprotektahan mo lang pala si Nanay.
Napaluha rin ako.
— Matagal ko na pong napapansin.
— Tuwing bibisita tayo kay Lola, pare-pareho ang damit niya.
— Laging luma ang tsinelas.
— Pero ang iba, pabago-bago ng cellphone.
— Hindi lang ako sigurado noon.
— Kaya nang makita ko ang laptop…
— Doon ko naisip na kailangan nang lumabas ang totoo.
Tahimik ang lahat.
Walang nagalit.
Walang nagtalo.
Parang lahat ay napagod na ring magtago.
Ilang sandali ang lumipas.
Tumayo si Lola.
Mahina na ang kanyang boses ngunit malinaw.
— May hihilingin sana ako.
Lahat kami sabay na tumingin sa kanya.
Ngumiti siya.
— Simula ngayon…
— Wala nang mamimilit sa akin na bumili ng regalo sa kahit sino.
Napangiti si Mama.
— Opo, Nay.
— At wala na ring manghihiram ng pera nang walang malinaw na usapan.
Tumango agad si Tita Myrna.
— Opo.
— Pangako.
Nagpatuloy si Lola.
— Kung gusto ninyo akong pasayahin…
— Dalawin ninyo ako.
— Kumain tayo nang sabay.
— Magkuwentuhan tayo.
— Iyon lang ang gusto ko.
Parang sabay-sabay kaming nakahinga.
Napakasimple pala ng hinihiling niya.
Hindi mamahaling regalo.
Hindi malaking handaan.
Kundi oras.
Pagmamahal.
At katapatan.
Maya-maya’y tumingin siya sa akin.
Ngumiti siya gaya noong bata pa ako.
— Apo…
— Tungkol sa laptop…
Napailing ako habang hawak ang kamay niya.
— Lola.
— Hindi ko na kailangan ng bago.
— Ang kailangan ko lang…
— Ay ikaw.
Napangiti siya.
Ngunit bago tuluyang gumaan ang gabi, may sinabi siyang ikinagulat naming lahat.
— May isa pa akong gustong gawin bukas.
Napatingin kaming lahat sa kanya.
— Ibebenta ko na ang lumang bahay.
Biglang natahimik ang buong sala.
Ang bahay na iyon ang tanging alaala nila ni Lolo.
Ang bahay na ilang ulit na niyang tinanggihang ipagbili.
Bakit bigla niya itong naisip?
At higit sa lahat…
Para saan niya gagamitin ang perang makukuha roon?
Walang sinuman sa amin ang nakasagot.
Dahil sa tingin ni Lola, tila matagal na niyang pinag-isipan ang desisyong iyon.
(Itutuloy sa BAHAGI 5 ….)