Akala Nila Estudyante Lang Ako Kaya Pinilit Akong Hubarin ang Damit Ko—Hindi Nila Alam, Ako ang Bagong Presidente ng Unibersidad na Mag-iimbestiga sa Kanilang Pamilya
“Hubarin mo ’yang damit mo.”
Iyon ang unang sinabi sa akin ng babaeng hindi ko kilala, wala pang sampung minuto mula nang pumasok ako sa campus.
Nang tumanggi ako, tinapakan niya ang cellphone ko, pinatawag ang security, at ipinag-utos na halughugin ang bag ko.
Ang hindi niya alam?
May dalawampung minuto na lang bago ako manumpa bilang bagong presidente ng unibersidad.
Madalas akong mapagkamalang estudyante dahil sa mukha ko.
Tatlumpu’t apat na ako, pero kapag wala akong blazer at salamin, madalas akong tanungin kung anong year level ko na.
Kaya noong unang araw ng pasukan sa Pamantasang San Aurelio sa Quezon City, pinili kong pumasok nang walang entourage.
Walang driver sa tabi ko.
Walang sekretarya.
Walang miyembro ng Board of Trustees.
Gusto kong makita ang campus bilang isang ordinaryong tao bago ako pormal na manungkulan bilang pinakabatang presidente sa mahigit isang siglong kasaysayan ng paaralan.
Hindi ko inasahang limang minuto pa lang akong naglalakad ay may haharang na sa akin.
“Hoy. Sandali.”
Huminto sa harap ko ang isang magandang dalagang nakasuot ng mamahaling beige dress at malaking sunglasses.
Kasama niya ang tatlong babae at dalawang lalaking mukhang bodyguard.
Tinanggal niya ang salamin at tiningnan ako mula ulo hanggang paa.
Pagkatapos ay napatingin siya sa suot ko.
Pareho kami ng disenyo.
Doon nagsimulang magbulungan ang mga freshman sa paligid.
“Si Bianca Alcantara ’yan.”
“Anak ng Alcantara Holdings.”
“’Di ba nag-donate daw pamilya nila ng thirty million pesos sa bagong business building?”
“Pamangkin pa raw ng vice president dito.”
Tumigil ang ilang estudyante para manood.
Hindi ko sana papansinin.
May apatnapung minuto na lang bago ang inauguration ceremony ko.
Pero muling nagsalita si Bianca.
“Sino’ng nagbigay sa ’yo ng permiso na magsuot ng kapareho ng damit ko?”
Napatingin ako sa kanya.
“Excuse me?”
“Hubarin mo.”
Akala ko mali ang dinig ko.
“Ano?”
“’Yang dress. Hubarin mo. Ngayon.”
May ilang napasinghap.
Ako naman ay napatingin sa relo.
“May pupuntahan ako. Makikiraan.”
Nilampasan ko sana siya, pero mabilis siyang humakbang at muling humarang.
“Sabi ko hubarin mo.”
“Narinig kita.”
“Eh bakit hindi mo ginagawa?”
“Tại bakit ko gagawin?”
Parang pinatay ang lahat ng ingay sa paligid.
Nanlaki ang mga mata ng mga kasama niya.
Marahil sanay silang kapag nagsalita si Bianca Alcantara, sumusunod ang lahat.
Napatingin ulit ako sa damit niya.
Ang suot naming disenyo ay gawa ng Filipina designer na si Isabel Roces.
Hindi pa iyon officially released.
Dalawa lang ang ginawa niyang prototype.
Ang isa ay nasa studio niya.
Ang isa ay regalo niya sa akin matapos akong maging keynote speaker sa isang education summit sa Singapore.
Pero ang suot ni Bianca…
Mali ang tela.
Masyadong makintab.
Mas mababa nang halos dalawang sentimetro ang tahi sa baywang.
Napangiti ako nang bahagya.
Napansin niya iyon.
“Bakit ka tumatawa?”
“Wala.”
Tiningnan ko ulit ang damit niya.
“Naalala ko lang na medyo nakakahiya sigurong magsuot ng imitation kung ipinagmamalaki mong mayaman ka.”
Nawala ang ngiti niya.
“Anong sinabi mo?”
Hindi ako sumagot.
Tiningnan ko ang oras.
Dalawampu’t limang minuto.
“Kailangan ko nang umalis.”
Isang babaeng maikli ang buhok na katabi niya ang biglang nagtangkang itulak ako.
Umatras ako bago pa niya ako mahawakan.
“May CCTV rito,” sabi ko.
“Kung may manakit, malinaw kung sino ang mauunang managot.”
Tumawa siya.
“Managot?”
Tinuro niya si Bianca.
“Alam mo ba kung sino ang tito niya? Si Dr. Renato Alcantara, vice president ng university. Kahit sampalin ka ni Bianca ngayon, tingin mo may mangyayari?”
Napakipot ang mga mata ko.
Renato Alcantara.
Hindi siya vice president ng buong unibersidad.
Associate Vice President lamang siya para sa Campus Services.
At kagabi, sa hotel room ko, binasa ko ang isang anonymous dossier tungkol sa kanya.
May mga kontrata raw sa cafeteria, dormitory renovation, at maintenance na paulit-ulit na napupunta sa mga kumpanyang pag-aari ng kanyang bayaw at pinsan.
Mahigit ₱48 milyon ang halaga ng mga kontratang kailangan pang ma-audit.
Mukhang mas magiging interesante ang unang araw ko kaysa inaasahan ko.
Kinuha ko ang cellphone ko para tawagan ang executive secretary ko.
Pero bago ako makapag-dial, mabilis iyong hinampas ni Bianca mula sa kamay ko.
Bumagsak ang cellphone sa semento.
Napunit ang tempered glass at nagkaroon ng mahabang bitak ang screen.
Hindi pa siya nakuntento.
Tinapakan pa niya iyon.
“May tatawagan ka?”
Ngumisi siya.
“Wala kang tatawagan.”
Tumingin ako sa basag kong cellphone.
Pagkatapos ay sa kanya.
“Bianca Alcantara. Paaralan ito. Hindi bahay ng pamilya mo.”
Tumaas ang baba niya.
“Kung hindi dahil sa pamilya namin, wala kayong magandang building dito. Thirty million ang ibinigay namin. Kaya huwag mo akong turuan kung paano ako kikilos sa campus na tinutulungan naming buhayin.”
Hindi ko napigilang mapailing.
“Isang daan at labingpitong taon na ang Pamantasang San Aurelio.”
“Tatlumput dalawang taon pa lang ang Alcantara Holdings.”
“Paano naging sa pamilya ninyo ang paaralang ito?”
May isang estudyanteng natawa.
May sumunod.
Namula ang mukha ni Bianca.
“Tumahimik kayo!”
Agad nanahimik ang ilan.
Yumuko ako para pulutin ang cellphone ko.
Tinangkang tapakan ulit ni Bianca, pero mabilis kong nahila iyon.
Nawalan siya ng balanse.
Pagkabawi niya, bigla niyang itinaas ang kamay para sampalin ako.
Nahawakan ko ang pulsuhan niya bago pa tumama sa mukha ko.
Nanigas ang lahat.
“Bitawan mo ako!”
Sinubukan niyang kumawala.
Hindi ko siya sinaktan.
Hinawakan ko lamang nang sapat para pigilan siyang manakit.
“Kapag binitiwan kita,” sabi ko, “huwag mo nang ulitin.”
Pagkatapos ay binitiwan ko siya.
Kumuha ako ng tissue at pinunasan ang kamay ko.
Lalong nagdilim ang mukha niya.
“Akala mo kung sino ka!”
Sumigaw siya sa dalawang bodyguard.
“Hawakan n’yo siya!”
Lumapit ang isa.
Iniwasan ko ang kamay niya.
Nang pilitin niyang hawakan ang balikat ko, pinihit ko ang kanyang pulsuhan at ginamit ang sariling momentum niya para mapaluhod siya.
Taon akong nanirahan sa ibang bansa.
Dahil madalas akong maglakbay mag-isa, kumuha ako ng basic self-defense training.
Hindi ko kailangan manakit.
Kailangan ko lamang gumawa ng sapat na espasyo para makaalis.
Susugod sana ang pangalawa nang may sumigaw.
“Tumigil kayong lahat!”
Dumating si Chief Arman Reyes ng campus security kasama ang apat na guard.
Tiningnan niya ang bodyguard na nakaluhod, saka ako.
“Ano’ng nangyayari rito?”
Agad akong itinuro ni Bianca.
“Chief Arman, infiltrator ’yan! Nakasuot pa ng pekeng designer dress para mapansin ako. Tapos sinaktan niya ang bodyguard ko.”
Lumapit sa akin si Arman.
“Student ID.”
“Wala.”
“Anong college?”
“Hindi ako kabilang sa kahit anong college.”
Napangisi siya.
“Hindi ka pala estudyante, pero nakapasok ka rito at gumagawa ka ng gulo?”
“Hindi n’yo ba muna titingnan ang CCTV?”
“Malinaw na sinabi ni Miss Alcantara ang nangyari.”
“Kung ano ang sabihin niya, pinaniniwalaan n’yo agad?”
Nainis siya.
“Wala siyang dahilan para magsinungaling.”
Tiningnan niya ang bag ko.
“Baka may hidden camera ka pa. I-check ang gamit niya.”
Lumapit ang dalawang babaeng guard.
Hinawakan ko ang strap ng bag ko.
“Wala kayong legal na basehan para halughugin ang personal kong gamit nang walang pahintulot.”
Umirap si Arman.
“Ako ang bahala sa responsibilidad.”
“Hindi n’yo kayang akuin ang magiging responsibilidad.”
Tumawa siya.
“Ang lakas ng loob mo para sa isang taong nakasuot lang ng pekeng mamahaling damit.”
Sumingit si Bianca.
“Chief, ipahubad n’yo rin sa kanya ’yang dress.”
Natigilan maging si Arman.
“Miss Bianca, medyo—”
“Papunta na rito si Tito Renato.”
Diretsong tingin siya sa security chief.
“O gusto mong siya mismo ang kumausap sa ’yo?”
Nagbago ang mukha ni Arman.
Tumikhim siya.
“Dalhin siya sa security office.”
Hinawakan ako ng isang babaeng guard sa braso.
“Ma’am, sumama na lang kayo.”
Hindi ako gumalaw.
“Una, kailangang i-record na sinira ni Bianca ang cellphone ko.”
Humalakhak si Bianca.
“Cellphone lang ’yan.”
Naglabas siya ng makapal na perang papel sa handbag.
Ibinato niya iyon sa harap ko.
Nagkalat ang tig-iisang libong piso sa semento.
“Ten thousand.”
“Mukhang sapat na ’yan sa phone mo pati sa pekeng damit mo.”
Mas dumami ang naglabas ng cellphone para mag-video.
Tinapakan ni Bianca ang isang libong piso at lumapit sa akin.
“Pulutin mo.”
“Humingi ka ng tawad.”
“At baka pag-isipan kong huwag ka nang ipa-ban sa campus.”
Tumingin ako sa perang nagkalat.
Hindi ako yumuko.
“Humingi ka ng tawad sa akin.”
“Bayaran mo ang nasira mong gamit.”
“At kusa kang sumama sa security office para sa imbestigasyon.”
Tahimik kong idinagdag:
“Kapag ginawa mo iyon, maaari kong ikonsidera ang mas magaang disciplinary action.”
Parang hindi siya makapaniwala.
Pagkatapos ay tumawa siya nang malakas.
“Disciplinary action?”
“Sino ka para disiplinahin ako?”
Sakto namang may itim na SUV na huminto malapit sa gusali.
Mabilis na bumaba ang isang lalaking nasa limampung taong gulang.
“Bianca!”
Napangiti agad siya.
“Tito!”
Si Dr. Renato Alcantara.
Ang lalaking nasa anonymous dossier ko.
Dumiretso siya sa amin.
“Tito, buti dumating ka! Itong babaeng ’to—”
Pero hindi niya natapos ang pangungusap.
Dahil nang makita ako ni Renato, biglang nawala ang kulay sa mukha niya.
Nanlaki ang mga mata niya.
“D-Dr. Villanueva?”
Tumahimik ang buong paligid.
At saka, sa harap ng pamangkin niyang nakataas pa ang baba, yumuko nang bahagya si Renato.
“Madam President… bakit po kayo nandito?”
PARTE2
Hindi gumalaw si Bianca.
Parang ilang segundo niyang hindi naintindihan ang dalawang salitang narinig niya.
Madam President.
Napatingin siya sa akin.
Pagkatapos sa tito niya.
Pagkatapos ulit sa akin.
“Tito… ano?”
Hindi sumagot agad si Renato.
Sa halip, mabilis niyang tiningnan ang nagkalat na pera, ang basag kong cellphone, ang dalawang bodyguard, at ang mga estudyanteng nagre-record.
Halatang sinusubukan niyang buuin sa isip kung gaano kalaking problema ang nadatnan niya.
“Madam President,” ulit niya, pilit na ngumiti. “Mukhang may misunderstanding lang po.”
Sa unang pagkakataon, hindi na makapagsalita si Chief Arman.
Ang dalawang babaeng guard na nakahawak sana sa akin ay mabilis na umatras.
Si Bianca naman ay natawa nang alanganin.
“President?”
“Tito, seryoso ka ba?”
“Siya ’yung bagong president?”
Mahinang sabi ni Renato:
“Dr. Mara Villanueva. Incoming university president.”
Parang may alon na dumaan sa mga estudyanteng nakapaligid sa amin.
“Ano?!”
“Siya ’yon?”
“Grabe, naka-video lahat!”
“Pinapahubad ni Bianca ang president?”
Unti-unting namutla si Bianca.
Pero ang pinakamabilis na naka-recover ay ang tito niya.
Lumapit siya sa akin.
“Madam President, bata pa po ang pamangkin ko. First day, overwhelmed, marami ring taong nang-iinis sa kanya dahil kilala ang pamilya namin…”
“Bata?”
Napatingin ako kay Bianca.
“Labingwalong taong gulang siya. Legal adult.”
Natahimik si Renato.
“Hindi ko rin nakikitang konektado sa pagiging overwhelmed ang pagsira ng cellphone, pagbabanta, panghihiya, at pag-uutos na hubarin ng ibang tao ang damit nito.”
“Hindi po gano’n ang ibig niyang sabihin—”
“May video.”
Itinaas ng isang estudyante ang cellphone niya.
“Ma’am, simula pa noong sinabihan niya kayong maghubad, naka-record po.”
Isa pang estudyante ang nagsalita.
“May video rin po ako noong tinapakan niya phone n’yo.”
Sumunod ang pangatlo.
“At noong sinabi ni Chief Arman na halughugin ang bag n’yo kahit ayaw n’yo.”
Lalong namutla ang security chief.
“Madam President, sumunod lang po ako sa report na natanggap ko—”
“Hindi.”
Tumingin ako sa kanya.
“Hindi ka sumunod sa report.”
“Pinili mong paniwalaan ang isang panig nang hindi man lang tinitingnan ang CCTV.”
“Pinahintulutan mong impluwensiyahan ng donor relationship ang trabaho mo.”
“May malaking pagkakaiba iyon.”
Napalunok siya.
Napalingon naman si Bianca sa mga nagre-record.
“Ano ba? Burahin n’yo ’yan!”
Walang gumalaw.
“Do you know who my family is?”
Mahinang sabi ko:
“Iyan mismo ang problema.”
Napatingin siya sa akin.
“Sa campus na ito, paulit-ulit mong ginagamit ang pangalan ng pamilya mo para takutin ang ibang estudyante.”
“Ako lang ba ang una?”
Biglang walang nagsalita.
Pero nakita kong nagkatinginan ang ilang estudyante.
May isang babaeng naka-uniform na tila nagdalawang-isip bago dahan-dahang itinaas ang kamay.
“Ma’am…”
Tumango ako.
“Magsalita ka.”
“Last semester po, scholar ang ate ko rito.”
“May event po na hindi niya agad napagbigyan si Miss Bianca sa reserved seat.”
“Kinabukasan, pinatawag siya sa student affairs dahil may anonymous complaint daw na cheating.”
“Wala naman pong napatunayan, pero natakot siya.”
Napalingon ako kay Renato.
Iwas ang tingin niya.
May isa pang lalaki ang nagsalita.
“May kakilala rin po akong student assistant na tinanggal sa cafeteria pagkatapos makipagtalo sa isang kamag-anak ng Alcantara family.”
Nag-iba ang ekspresyon ni Renato.
“Madam President, hindi natin kailangang pag-usapan ang mga tsismis sa kalsada. May ceremony po tayo—”
“Tama.”
Tiningnan ko ang relo ko.
“May ceremony tayo.”
“Labing-isang minuto na lang.”
Akala marahil niya tapos na ang usapan.
Huminga siya nang maluwag.
“Kaya po siguro mas mabuting pumunta na tayo sa auditorium. Ako na po ang bahala kay Bianca.”
Umiling ako.
“Hindi.”
“Kasama silang lahat.”
Tinuro ko si Bianca, si Chief Arman, at ang dalawang bodyguard.
“Pupunta tayong lahat sa auditorium.”
Nanlaki ang mata ni Bianca.
“Bakit ako sasama?”
“Dahil gusto mong malaman kung sino ako.”
“Doon kita pormal na magpapakilala.”
Pagpasok namin sa auditorium, halos puno na ang dalawang libong upuan.
Nasa entablado ang Board of Trustees, mga dean, alumni representatives, faculty leaders, at mga bisita mula sa ibang unibersidad.
Nang makita ako ng Chair ng Board na si Justice Elena Sarmiento, agad siyang tumayo.
“Mara! Hinahanap ka na namin.”
Pagkatapos ay napansin niya ang basag kong cellphone at ang grupo sa likod ko.
“Ano’ng nangyari?”
“May nangyaring insidente sa gate.”
Maikli kong sagot.
“Pagkatapos ng oath, kailangan nating magkaroon ng emergency meeting.”
Napatingin siya kay Renato.
Nawala ang kulay nito lalo.
Umupo si Bianca sa pinakadulong hanay na parang gusto nang maglaho.
Pero hindi ko siya tinakasan.
Hindi rin ako naghiganti sa mikropono.
Hindi ko ginawa ang inaasahan ng mga estudyanteng kanina pa nag-aabang ng iskandalo.
Pumanhik ako sa entablado.
Nanumpa.
At nang ako na ang magsasalita bilang bagong presidente, tumingin ako sa buong auditorium.
“Ang isang unibersidad,” panimula ko, “ay hindi pag-aari ng pinakamayamang donor.”
Tahimik ang lahat.
“Hindi rin ito pag-aari ng administrator na may pinakamataas na posisyon.”
“At lalong hindi ito pag-aari ng sinumang may apelyidong kayang magbukas ng pinto.”
Nakita kong napayuko si Renato.
“Ang isang paaralan ay tahanan ng katotohanan.”
“At kapag pinayagan nating bilhin ng pera ang respeto, takot ang maging kapalit ng disiplina, at koneksiyon ang maging kapalit ng hustisya—hindi na edukasyon ang ibinibigay natin.”
“Pribilehiyo na lang.”
Walang pumalakpak agad.
Masyadong tahimik.
Pagkatapos ay may isang estudyante sa likod na pumalakpak.
May sumunod.
Hanggang sa tumayo ang halos buong auditorium.
Hindi ako ngumiti.
Dahil alam kong ang mahirap na bahagi ay magsisimula pa lang.
Pagkatapos ng programa, nagpatawag ako ng emergency meeting.
Naroon ang Board Chair, university legal counsel, internal auditor, registrar, student affairs director, Chief Arman, Renato, at Bianca.
Inilagay ko sa mesa ang folder na dala ko sa bag.
“Ito ang dahilan kung bakit maaga akong pumunta sa campus.”
Nanigas si Renato nang makita ang dokumento.
“Anonymous complaint.”
Binuklat ko iyon.
“Dormitory renovation—₱18.6 million.”
“Cafeteria equipment procurement—₱11.4 million.”
“Maintenance services—₱9.8 million.”
“Landscape redevelopment—₱8.7 million.”
“Tatlo sa apat na contractors ay konektado sa mga kamag-anak mo.”
Nagmadaling sumagot si Renato.
“Lahat po iyon dumaan sa bidding.”
“Alam ko.”
“Ang tanong ay kung tunay bang competitive ang bidding.”
Ipinasa ko ang mga dokumento sa internal auditor.
“Simula ngayon, administrative leave ka habang iniimbestigahan.”
Tumayo siya.
“Hindi n’yo puwedeng gawin ito dahil lang sa anonymous accusation!”
“Hindi dahil sa anonymous accusation.”
Tumingin ako sa legal counsel.
“May board authorization para sa independent audit.”
Tumango ang abogado.
“Approved this morning.”
Napaupo ulit si Renato.
Parang biglang tumanda ang mukha niya.
Si Bianca naman ay nagsimulang umiyak.
“Tito…”
Tiningnan ko siya.
“Para sa ’yo, hiwalay ang proseso.”
“Hindi kita paparusahan dahil pamangkin ka ni Dr. Alcantara.”
“Hindi rin kita palalagpasin dahil donor ang pamilya mo.”
Ipapasa ang reklamo sa Student Discipline Committee.”
“May karapatan kang magsumite ng salaysay at ebidensiya.”
Napatingin siya sa akin na parang inaasahan niyang ipapatalsik ko siya agad.
“Hindi n’yo ako ie-expel?”
“Hindi ako nandito para gumanti.”
“Pangulo ako ng unibersidad. Hindi reyna.”
Natahimik ang lahat.
“Pero ang pananagutan, darating.”
Dalawang araw pagkatapos, naging viral ang video.
Pero ipinakiusap ko sa communications office na huwag gamitin ang mukha ni Bianca para sa publicity ng paaralan.
Hindi ko gustong gawing entertainment ang disciplinary process.
Mas mahalaga ang nangyari pagkatapos.
Labindalawang estudyante ang kusang lumapit para magsumite ng reklamo.
Tatlo laban kay Bianca.
Apat tungkol sa security personnel.
At lima tungkol sa paggamit umano ng pangalan ni Renato para impluwensiyahan ang student affairs at procurement.
Lumawak ang audit.
Makalipas ang anim na linggo, lumabas ang resulta.
May irregularities sa tatlong kontrata.
Hindi pa sapat para sabihing ninakaw ni Renato ang pera, pero malinaw na nilabag niya ang conflict-of-interest rules at hindi niya dineklara ang relasyon niya sa ilang contractors.
Nagbitiw siya bago matapos ang administrative case.
Tinanggap ng Board ang resignation ngunit ipinagpatuloy ang financial review at ipinasa sa tamang mga awtoridad ang mga dokumentong kailangang siyasatin.
Si Chief Arman naman ay sinuspinde at pinasailalim sa retraining.
Dalawang security personnel ang pinatawan din ng sanctions dahil sa improper conduct.
At si Bianca?
Tatlong araw matapos ang insidente, nag-request siyang makausap ako.
Dumating siya sa opisina ko na walang sunglasses, walang kaibigan, walang bodyguard.
Simple ang suot niya.
Tahimik siyang umupo.
Matagal bago siya nakapagsalita.
“May dala po akong bayad sa cellphone.”
Naglabas siya ng sobre.
Hindi ko kinuha.
“Accounting office.”
Tumango siya.
“Doon mo i-settle ang documented repair cost.”
“Hindi ko tatanggapin ang cash na basta ibibigay sa mesa.”
Namula siya.
Pagkatapos ay mahina niyang sinabi:
“Sorry po.”
Tiningnan ko siya.
“Para saan?”
Napayuko siya.
“Sa pagsira ng phone n’yo.”
“Sa pagpapahiya sa inyo.”
“Sa pagsasabing hubarin n’yo ang damit.”
“Sa paggamit ko sa pangalan ng tito ko.”
Huminga siya nang malalim.
“At… sa pag-iisip na kapag may pera ang pamilya ko, puwede kong tratuhin ang ibang tao na parang mas mababa sila.”
Hindi ako agad sumagot.
Maya-maya, inilapag ko sa mesa ang isang printed photograph.
Larawan iyon ng dress na suot niya noong araw na iyon.
“Nakausap ko si Isabel Roces.”
Namula siya lalo.
“Confirmed na imitation ang damit.”
Napakagat siya sa labi.
“Hindi ko po alam.”
“Binili ng personal shopper ni Mama. Sinabi niyang original.”
“Posible.”
Tumango ako.
“Alam mo kung bakit ko ito sinasabi?”
Umiling siya.
“Dahil noong tinawag kitang nakasuot ng imitation, napahiya ka.”
“Opo.”
“Masakit?”
Tumango siya.
“Ngayon isipin mo kung anong pakiramdam ng taong pinahiya mo sa harap ng daan-daang tao dahil lang sa akala mong mahirap siya.”
Napaluha siya.
Hindi dramatiko.
Walang pagmamakaawa.
Tahimik lang.
“Hindi ko po naisip.”
“Iyon ang kailangan mong matutunan.”
Hindi siya na-expel.
Matapos ang due process, pinatawan siya ng one-semester disciplinary probation, mandatory community service, counseling, at restorative conference sa mga estudyanteng nagsampa ng reklamo.
Galit ang ilang tao.
Sabi nila, dapat pinaalis siya.
May nagsabi namang dahil mayaman siya kaya pinagbigyan.
Pero hindi ako nagpatinag.
Ang hustisya ay hindi dapat nakadepende sa kung gaano natin kamahal o kinasusuklaman ang isang tao.
Parehong mali ang espesyal na proteksiyon at espesyal na paghihiganti.
Makalipas ang walong buwan, nag-iinspeksiyon ako sa scholarship center nang may makita akong pamilyar na mukha.
Si Bianca.
Naka-university volunteer shirt.
May hawak na kahon ng documents habang tinutulungan ang mga incoming scholars.
Nang makita niya ako, tumayo siya.
“Good morning po, Madam President.”
“Good morning.”
Napatingin ako sa kahon.
“Volunteer?”
Tumango siya.
“Required hours ko po dati. Pero tapos na.”
“Bakit nandito ka pa rin?”
Saglit siyang natahimik.
“Mas marami pala akong hindi alam tungkol sa mga estudyanteng kasama ko rito.”
“Akala ko dati kapag walang pera ang tao, kasalanan niya.”
“Akala ko rin kapag may donation ang pamilya namin, may karapatan kaming humingi ng espesyal na trato.”
Ngumiti siya nang bahagya.
“Mali pala.”
Hindi ko siya pinuri.
Hindi rin ako nagbigay ng mahabang sermon.
Sinabi ko lang:
“Good. Huwag mong kalimutan.”
Habang naglalakad ako palabas, nadaanan ko ang malaking marker sa harap ng lumang gusali.
Nakasulat doon ang taon ng pagkakatatag ng Pamantasang San Aurelio.
1909.
Isang daan at labingpitong taon.
Mas matanda kaysa sa kompanya ng sinumang donor.
Mas matanda kaysa sa pangalan ng sinumang administrator.
At sana, mas matibay kaysa sa kayabangang dala ng pera at kapangyarihan.
Dahil sa huli, hindi nasusukat ang tunay na halaga ng isang tao sa presyo ng damit, laki ng donasyon, apelyido ng pamilya, o dami ng taong natatakot sa kanya.
Nasusukat ito sa paraan ng pagtrato niya sa taong akala niyang walang kapangyarihang lumaban.
At kung may isang bagay akong gustong matutunan ng bawat estudyante sa aming unibersidad, ito iyon:
Maging mabuti hindi dahil baka makapangyarihan pala ang taong nasa harap mo—kundi dahil karapat-dapat igalang ang bawat tao, kahit wala siyang pera, koneksiyon, titulo, o anumang maibibigay sa iyo.
