Habang Inihahatid ng Asawa Ko ang Babaeng Lagi Niyang Pinipili, Tatlong Beses Akong Tumawag Para Humingi ng Tulong—Kinabukasan, Pulis ang Sumundo sa Kanya
Nang mamatay ako, ang asawa kong si Atty. Adrian Sarmiento ay abala sa paghahatid sa ibang babae pauwi.
Tatlong beses akong tumawag sa kanya habang nakahandusay ako sa isang madilim na eskinita sa Mandaluyong.
Tinanggihan niya ang una.
Sininop niya ang pangalawa.
At sa pangatlo, tuluyan niya akong binabaan.
Pagkaraan ng ilang segundo, isang mensahe ang dumating mula sa kanya:
“Mara, huwag mo akong piliting umuwi gamit ang ganitong drama.”
Hindi na ako nakasagot.
Dalawang beses akong nasaksak sa tagiliran.
Hindi naman ako ang tunay na target.
May nakita akong estudyanteng senior high na hinaharang ng isang lalaking may patalim. Sinubukan kong tumawag ng tulong at hilahin ang bata palayo.
Nakatakas siya.
Ako ang hindi.
Nang dumating ang mga tanod at paramedic, una nilang isinakay ang estudyante. Sugatan ang braso niya ngunit gising pa.
Ako naman ay nakahandusay ilang metro mula sa isang kahon ng cake na wasak na sa semento.
May nakasulat pa rin sa ibabaw:
CONGRATULATIONS, ADRIAN!
Dapat sana’y ihahatid ko iyon sa asawa ko.
Noong gabing iyon kasi ginawaran siya bilang Batang Abogado ng Taon sa isang seremonya sa Makati.
Ako mismo ang gumawa ng cake sa maliit kong pastry studio.
Ako rin ang nagplantsa ng itim niyang suit noong umaga.
Ako ang pumili ng kurbata niya.
At bago siya umalis, hinila pa niya ako sa baywang at sinabing:
“Pumunta ka pagkatapos ng event. Hihintayin kita. Tayo ang magse-celebrate.”
Akala ko seryoso siya.
Pagkatapos ng awarding, tumawag si Celina Reyes.
Kaibigan niya mula pa noong law school.
Katatapos lang nitong makipaghiwalay sa asawa at ilang buwan nang laging tumatawag kay Adrian tuwing natatakot, nalulungkot o hindi mapakali.
Noong gabing iyon, sinabi niyang nakita raw niya ang sasakyan ng dating asawa niya sa parking area.
Hindi raw siya makapagmaneho sa sobrang takot.
Agad kinuha ni Adrian ang susi ng kotse.
Hinawakan ko ang braso niya.
“Pwede kang tumawag ng security o pulis. Pwede ring ipahatid mo siya sa driver.”
Sumimangot siya.
“Mara, kakahiwalay lang niya. Hindi maayos ang emotional state niya.”
“Pero nangako kang hihintayin mo ako.”
Napabuntong-hininga siya.
“Bakit kailangan mong makipagkompetensya sa taong takot?”
Doon ako natahimik.
Bago siya tuluyang umalis, isa lang ang naitanong ko.
“Kung ako ang natatakot, pupuntahan mo rin ba ako?”
Dalawang segundo siyang hindi sumagot.
Pagkatapos ay sinabi niyang:
“Magkaiba kayo ni Celina.”
Noon ko lang hindi naunawaan kung gaano kabigat ang apat na salitang iyon.
Ngayon, habang sinusundan ko siyang parang aninong hindi niya nakikita, malinaw na sa akin.
Magkaiba nga kami.
Kapag si Celina ang natatakot, kailangang siya mismo ang maghatid.
Kapag ako ang natatakot, drama lang.
Sa tapat ng condominium ni Celina sa BGC, hindi agad bumaba ang babae.
“Adrian… sorry. Special night mo pa naman.”
“Okay lang.”
“Galit kaya si Mara? Kanina pa siya tumatawag.”
Tiningnan ni Adrian ang tatlong missed calls ko.
Nakita rin niya ang mensaheng ipinadala niya.
Pero ibinalik lang niya ang cellphone sa console.
“Hayaan mo muna. Huhupa rin iyon.”
“Pero gabi na. Mag-isa siya.”
“Nasa studio lang iyon. Marunong umuwi si Mara.”
Pagkatapos, hindi matanggal ni Celina ang seat belt.
Kaya yumuko si Adrian at siya mismo ang nagbukas nito.
Napakalambing ng kilos niya.
Napakapamilyar.
“Umakyat ka na,” sabi niya. “Aalis ako kapag nakita kong bukas na ilaw mo.”
Tumango si Celina.
Naghintay si Adrian sa sasakyan hanggang lumiwanag ang bintana sa ika-labing-anim na palapag.
Noon lamang siya umalis.
Naalala ko tuloy ang gabing nawalan ng kuryente sa pastry studio dalawang taon na ang nakaraan.
Takot akong bumaba ng hagdan nang mag-isa.
Tinawagan ko siya.
May meeting daw siya.
Ang sagot niya lang:
“Matanda ka na, Mara. Hindi pwedeng sa lahat ng bagay may sasagip sa’yo.”
Kaya bumaba akong mag-isa mula ika-labingdalawang palapag.
Kinabukasan, namaga ang bukung-bukong ko.
Nang makita iyon ni Adrian, ang tanong niya lang:
“Bakit hindi ka nag-Grab?”
Matagal kong kinumbinsi ang sarili kong ganoon lang talaga siya.
Busy.
Praktikal.
Hindi sweet.
Pero ngayong nakita kong kaya pala niyang maghintay sa ilalim ng condominium para lang makasiguro na ligtas na nakapasok ang ibang babae, saka ko naunawaan.
Hindi pala siya taong hindi marunong mag-alala.
Hindi lang talaga ako ang taong gusto niyang alalahanin.
Pagdating niya sa condo namin, madilim.
“Babe?”
Walang sumagot.
Nasa shoe rack pa ang tsinelas ko.
Nakasabit pa ang jacket ko.
Tiningnan niya ang bedroom, saka bahagyang napailing.
“Hindi ka pa rin tapos magtampo?”
Nakatayo ako sa harap niya.
Gusto kong isigaw na hindi ako nagtatampo.
Patay na ako.
Pero nang subukan kong hawakan ang kamay niya, dumaan lang dito ang mga daliri ko.
Nagpadala siya ng mensahe.
“Nasa bahay na ako.”
Pagkatapos ng isang minuto:
“Kung gusto mong mag-usap, umuwi ka. Tigilan mo ang pagkawala para lang mag-alala ako.”
Hindi ako nakasagot.
Nasa crime scene pa ang cellphone ko.
Basag ang screen.
Bandang alas-dos ng madaling-araw, nagising siya at tiningnan ang phone.
Alas-kuwatro, muli siyang bumangon.
Wala pa ring mensahe mula sa akin.
Ngunit hindi siya pumunta sa studio.
Hindi niya tinawagan ang tatay ko.
Sanay kasi siyang ako ang unang sumusuyo pagkatapos naming mag-away.
Sanay siyang kahit gaano kasakit, bumabalik ako.
Pagsapit ng alas-siyete, bumangon siya.
Walang almusal sa mesa.
Walang kape.
Walang note mula sa akin.
Huminto siya sandali.
Pero pumasok pa rin sa trabaho.
Sa law firm, sinalubong siya ng palakpakan.
“Congrats ulit, Attorney!”
May isang kasamahan pa siyang nagbiro.
“Nasaan ang cake ni Mrs. Sarmiento? Sabi mo handmade daw!”
Hindi tumingin si Adrian.
“May biglang ginawa kagabi.”
“Baka nagtampo dahil hinatid mo si Celina?”
Napatigil ang ballpen sa kamay niya.
Pagkatapos ay malamig siyang ngumiti.
“Hindi bata si Mara. Maiintindihan din niya.”
Eksaktong oras na iyon nang bumukas ang pinto ng conference room.
Dalawang pulis ang pumasok.
May hawak na transparent evidence bag ang isa.
Sa loob ay ang basag kong cellphone.
At isang piraso ng karton mula sa kahon ng cake.
Lumapit ang pulis kay Adrian.
“Attorney Adrian Sarmiento?”
Tumayo siya.
“Opo. Bakit?”
Sandaling tumingin sa kanya ang pulis bago nagsalita.
“May insidente po kagabi sa Mandaluyong.”
Biglang nanigas ang mukha ni Adrian.
Inilapag ng pulis ang evidence bag sa mesa.
Nakita niya ang pangalan niya sa karton.
CONGRATULATIONS, ADRIAN.
At saka sinabi ng pulis:
“Ang biktima po ay si Mara Villanueva-Sarmiento, asawa ninyo.”
Hindi gumalaw si Adrian.
Idinugtong ng pulis ang susunod na mga salita.
“Bago siya mawalan ng malay, tatlong beses daw siyang tumawag sa iisang tao.”
Tumingin ito diretso sa kanya.
“Kayo po iyon, Attorney.”
PARTE2
Parang biglang nawalan ng tunog ang buong conference room.
Hindi gumalaw si Adrian.
Hindi rin siya huminga nang maayos.
Pagkaraan ng ilang segundo, napatawa siya nang mahina.
Hindi iyon tawa ng taong natutuwa.
Tawa iyon ng taong ayaw tanggapin ang narinig niya.
“May pagkakamali siguro.”
Kinuha niya ang phone niya.
Tinawagan niya ako.
Isang beses.
Dalawa.
Tatlo.
Bawat tawag, recorded voice lang ang sumagot.
The number you have dialed cannot be reached.
“Hindi pwedeng si Mara.”
Namumutla na siya.
“Nasa pastry studio siya kagabi.”
Hindi sumagot ang pulis.
Sa halip, inilabas nito ang wallet ko.
Driver’s license.
Company ID.
At ang manipis na silver bracelet na regalo sa akin ni Adrian noong unang anniversary namin.
Doon tuluyang nanghina ang mga tuhod niya.
“Nasaan siya?”
Mahina na ang boses niya.
Hindi ko alam kung bakit, pero kahit multo na ako, masakit pa ring makita siyang ganoon.
Siguro dahil iyon ang bersyon ni Adrian na matagal kong hinintay.
Ang lalaking takot akong mawala.
Ang lalaking handang tumakbo para sa akin.
Ang problema lang—
Lumabas siya nang patay na ako.
Dinala siya ng mga pulis sa ospital.
Habang nasa sasakyan, paulit-ulit niyang tinitingnan ang huli naming conversation.
Tatlong missed calls.
At pagkatapos—
“Mara, huwag mo akong piliting umuwi gamit ang ganitong drama.”
Nakita kong nanginginig ang kamay niya.
Binura niya ang message.
Pero agad niya ring napagtanto na wala namang mababago ang pagbura.
Nabasa ko na iyon bago ako namatay.
Nang makarating kami sa ospital, nandoon na ang tatay kong si Ramon Villanueva.
Hindi siya umiiyak.
Mas masakit iyong makita.
Tahimik lang siyang nakaupo sa labas ng morgue, hawak ang maliit kong tote bag.
Lumapit si Adrian.
“Dad…”
Tumayo si Papa.
Sa anim na taon naming kasal, ngayon ko lang nakita siyang tumingin kay Adrian na parang estranghero.
“Tatlong beses ka raw tinawagan ng anak ko.”
Hindi makasagot si Adrian.
“Papa, ako—”
“Huwag mo akong tawaging Papa.”
Tumigil siya.
Huminga nang malalim ang tatay ko.
“Alam mo ba kung bakit hindi ako tinawagan ni Mara?”
Napailing si Adrian.
“Dahil kapag natatakot ang anak ko, ikaw pa rin ang una niyang naiisip.”
Parang sinuntok si Adrian sa dibdib.
“Hindi ko alam.”
“Alam mo.”
Mahina ang boses ni Papa, pero bawat salita ay parang kutsilyo.
“Hindi mo lang piniling maniwala.”
Dumating ang pulis na namamahala sa kaso.
Nahuli raw agad ang salarin dahil may roving patrol na malapit.
Ang estudyanteng tinulungan ko ay ligtas na.
Labimpitong taong gulang.
Pauwi mula review center nang harangin ng lalaki.
Nakita ko raw ang nangyayari at sumigaw ako.
Tinulak ko ang bata patungo sa maliwanag na bahagi ng kalye.
Doon ako napagbalingan ng salarin.
“Gaano katagal siyang… buhay pagkatapos?”
Nahihirapang itanong iyon ni Adrian.
Nag-atubili ang pulis.
“May ilang minuto pa po siyang conscious.”
Napapikit si Adrian.
“May sinabi ba siya?”
“Paulit-ulit niyang hinahanap ang cellphone niya.”
Dahan-dahan siyang napaupo.
“May sinabi siyang pangalan?”
Tumango ang pulis.
“Adrian.”
Sa unang pagkakataon, yumuko ang asawa ko at umiyak.
Hindi tahimik.
Hindi kontrolado.
Parang may nabasag sa loob niya.
Gusto kong yakapin siya.
Nakakatawa, hindi ba?
Kahit matapos ang lahat, isang bahagi ko pa rin ang gustong sabihin sa kanya na tama na, huwag na siyang umiyak.
Siguro iyon ang dahilan kung bakit naging madali para sa kanya ang balewalain ako.
Dahil alam niyang kahit siya ang makasakit, ako pa rin ang unang lalapit.
Pagkatapos, pinapasok siya sa morgue.
Nakatingin ako mula sa gilid nang alisin niya ang puting tela sa mukha ko.
Napaatras siya.
“Mara…”
Hinawakan niya ang malamig kong kamay.
“Babe, gising.”
Wala akong nagawa kundi tumingin.
“Mara, please.”
Napatawa ako nang mapait.
Noong buhay ako, ilang beses akong humiling ng “please” sa kanya?
Please, sabayan mo akong mag-dinner.
Please, umuwi ka nang maaga sa anniversary natin.
Please, huwag mo munang sagutin ang tawag ni Celina habang nag-uusap tayo.
Please, samahan mo ako dahil natatakot ako.
Kadalasan, ang sagot niya:
“Huwag kang demanding.”
Ngayon siya naman ang nagsasabing please.
Pero wala na akong pagkakataong sumagot.
Bandang tanghali, dumating si Celina.
Namamaga ang mga mata niya.
Pagkakita sa kanya ni Adrian, agad itong tumayo.
Sa isang saglit, akala ko sisigawan niya.
Pero wala siyang sinabi.
Si Celina ang unang nagsalita.
“Adrian… hindi ko alam.”
Tahimik siya.
“Kung alam kong may nangyayari kay Mara—”
“Tinanong mo ako kung galit siya.”
Napayuko si Celina.
“Oo.”
“At nakita mong tumatawag siya.”
“Oo.”
“Bakit hindi mo ako pinauwi?”
Doon biglang napatingin si Celina sa kanya.
At sinabi niya ang bagay na hindi inaasahan ni Adrian.
“Pinauuwi kita.”
Nanigas siya.
“Sinabi kong okay na ako. Sinabi kong hindi mo kailangang maghintay.”
Tumulo ang luha ni Celina.
“Hindi kita pinilit na manatili sa baba ng condo ko, Adrian.”
Wala siyang maisagot.
“Hindi rin kita pinilit na tanggihan ang tawag ng asawa mo.”
Tahimik ang hallway.
“Kung gusto mong may sisihin dahil hindi ka umuwi sa kanya,” patuloy ni Celina, “huwag mo akong gawing dahilan.”
Napapikit si Adrian.
Tama siya.
Mas madali sanang isipin na inagaw siya ni Celina.
Mas madali sanang may kontrabidang maituturo.
Pero ang pinakamasakit na katotohanan ay wala naman siyang kailangang pilitin.
Pinili niya.
Paulit-ulit.
Siya ang pumili kung kaninong takot ang mahalaga.
Siya ang pumili kung kaninong tawag ang sasagutin.
At siya rin ang pumili na isipin na ang asawa niyang ilang taon nang hindi humihingi ng halos kahit ano ay biglang gumagawa lamang ng drama.
Kinagabihan, pumunta si Adrian sa pastry studio.
Binuksan niya gamit ang ekstrang susi.
Nandoon pa ang mga ginamit kong bowl.
May frosting pa sa mixer.
Sa refrigerator, may ekstrang strawberries.
At sa worktable, may maliit na papel.
Kinuha niya iyon.
Sulatin ko.
“Note to self: Huwag kalimutang kunan ng picture si Adrian kasama ang cake. First major award niya. I-frame natin.”
Umupo siya sa sahig.
Doon siya muling umiyak.
Kinabukasan ang burol ko.
Maraming dumating.
Mga kaibigan.
Mga customer.
Mga kapitbahay.
Mga taong hindi ko inakalang maaalala ako.
Si Adrian naman ay halos hindi umaalis sa tabi ng kabaong.
Pero sa ikalawang gabi, dumating ang estudyanteng iniligtas ko.
May benda pa ang braso niya.
Kasama ang nanay niya.
“Attorney Sarmiento po?”
Tumayo si Adrian.
“Ako si Paolo.”
Napatingin siya sa larawan ko.
“Si Ate Mara po ang nagligtas sa akin.”
Hindi makapagsalita si Adrian.
May inilabas si Paolo mula sa bulsa.
Isang maliit na keychain na hugis cupcake.
Sa akin iyon.
Nahulog siguro noong gabing iyon.
“Inabot po niya sa akin bago dumating ang ambulance.”
Kinuha iyon ni Adrian.
“Ano’ng sinabi niya?”
Huminga nang malalim ang bata.
“Akala niya po siguro hindi siya aabot.”
Nanginginig na naman ang kamay ni Adrian.
“Sabi niya…”
Napatingin sa kanya si Paolo.
“Kapag nakita mo ang asawa ko, sabihin mo hindi ako tumatawag para pauwiin siya.”
Napapikit si Adrian.
At saka dumating ang natitirang salita.
“Sabihin mo natatakot lang talaga ako.”
Hindi na kinaya ni Adrian.
Napaupo siya sa tabi ng kabaong.
Tinakpan niya ang mukha niya.
“Mara…”
Ngunit sa unang pagkakataon mula nang mamatay ako, hindi ko na gustong lumapit.
May kakaibang katahimikan sa dibdib ko.
Parang ang matagal kong hinihintay na sagot ay dumating na rin.
Hindi pala ako masyadong needy.
Hindi ako demanding.
Hindi ako mahina dahil gusto kong may masandalan.
Humingi lang ako ng pagmamahal mula sa taong matagal nang nasanay na hindi iyon ibigay sa akin.
Pagkatapos ng libing, hindi na bumalik si Adrian sa condo namin.
Ibinigay niya kay Papa ang mga gamit ko.
Ang pastry studio ay hindi niya ipinasara.
Sa halip, kinausap niya ang tatay ko at ang dalawang empleyado ko.
Ginawa nilang maliit na foundation ang bahagi ng kita nito para makatulong sa mga working students na tulad ni Paolo.
Pinangalanan nila iyon sa akin.
Mara’s Safe Way Project.
Hindi iyon nakapagpabalik sa akin.
Alam ni Adrian iyon.
Hindi rin niya ginamit ang proyekto para humingi ng tawad sa pamilya ko.
Siguro, sa wakas, naunawaan niyang may mga bagay na ginagawa hindi upang mapatawad—
kundi dahil iyon na lang ang tamang gawin.
Nag-resign din siya bilang counsel ng ilang malalaking kumpanya at lumipat sa isang maliit na legal aid organization na tumutulong sa mga biktima ng karahasan at krimen.
Hindi dahil bigla siyang naging mabuting tao.
Kundi dahil araw-araw niyang dala ang isang aral na huli na niyang natutunan.
Makalipas ang isang taon, bumalik siya sa dati naming condo.
Wala nang halos gamit sa loob.
Sa isang kahon, nakita niya ang lumang kurbatang pinili ko para sa awarding night.
Katabi nito ang litrato namin noong kasal.
Matagal niya iyong tinitigan.
Pagkatapos ay sinabi niya sa walang taong silid:
“Mara, akala ko palagi kang babalik.”
Nakatayo ako sa may bintana.
Sa loob ng isang taon, unti-unting lumabo ang anyo ko.
Alam kong malapit na akong tuluyang mawala.
Ngumiti ako.
Iyon kasi ang pinakamalaking pagkakamali niya.
Akala niya dahil palagi akong nagpapatawad, wala akong hangganan.
Akala niya dahil palagi akong bumabalik, hindi ako mawawala.
Pero hindi lahat ng taong nananatili ay mananatili magpakailanman.
Minsan, hindi sila umaalis dahil mahina sila.
Nananatili sila dahil umaasa pa silang isang araw, pipiliin mo rin sila.
Bago tuluyang nagdilim ang paligid, huling beses kong tiningnan si Adrian.
Hindi na ako galit.
Hindi ko rin siya pinatawad para gumaan ang loob niya.
Pinakawalan ko lang ang sarili ko.
At sa wakas, umalis ako nang hindi na lumilingon.
Mensahe
Huwag hintaying mawala ang isang tao bago mo seryosohin ang kanyang mga tawag, takot, pagod at pananahimik. Minsan, ang taong mukhang pinakamatatag ang siyang pinakamatagal nang naghihintay na may magsabi sa kanya: “Nandito ako. Hindi mo kailangang kayanin ang lahat nang mag-isa.”
Ang pagmamahal ay hindi nasusukat sa pangakong “lagi akong nandito,” kundi sa mga sandaling may taong tunay na nangangailangan sa atin—at pinipili nating sumagot.
