Sinabi ng Asawa Ko sa Harap ng Unang Pag-ibig Niya na Magkaiba ang Babaeng Minamahal at Pinapakasalan—Kaya Ipinaalala Kong Hindi Rin Siya ang Lalaking Pipiliin Kong Mahalin
Sa harap ng unang pag-ibig ng asawa ko, sinabi niyang magkaiba raw ang pamantayan sa babaeng mamahalin at sa babaeng pakakasalan.
Habang sinasabi iyon, siya mismo ang nagbalat ng hipon para sa dating minahal niya.
Ako ang legal na asawa, pero para akong dekorasyong inilagay sa maling upuan.
Kaya ngumiti ako. “Buti na lang. Kung pag-ibig lang ang usapan, hindi rin kita pipiliin.”
Natahimik ang private room sa isang restaurant sa BGC.
Sa kanan ni Gabriel Villanueva nakaupo si Bianca Flores, ang una niyang pag-ibig na kararating mula Canada matapos ang walong taon. Sa kaliwa niya ako—si Elena Sarmiento, apat na taon nang asawa niya.
Sa harap ni Gabriel, nakasalansan ang balat ng hipon. Sa plato ni Bianca, puro malilinis na laman.
Kanina, sinabi nitong masakit ang kamay niya dahil sa biyahe. Hindi man lang nagtanong si Gabriel. Kumuha lang siya ng tissue at nagsimulang magbalat.
Alam niya ring ayaw ni Bianca ng taba sa karne, hindi kumakain ng spring onions, at takot matinik sa isda.
Samantalang ako, kailangan pang minsang sumakit ang tiyan buong gabi bago niya maalalang hindi ako puwedeng kumain ng cilantro.
Bago ako pumunta roon, nag-text siya nang 5:18.
“Bumalik na si Bianca. May welcome dinner ang barkada. Sumama ka.”
Tinanong ko, “Hindi ba awkward kung nandiyan ako?”
“Lahat may kasamang partner. Huwag kang mag-isip ng kung ano-ano.”
Kaya nagpalit ako, sumakay ng Grab, at dumating nang maayos ang ngiti.
Sa una, maayos din si Bianca.
“Ikaw si Elena, ‘di ba? Ang dami kong narinig tungkol sa’yo kay Gabriel.”
“Good things, sana.”
Ngumiti siya.
Hindi niya sinabi kung oo.
Pagkalipas ng dalawampung minuto, nagsimula ang mga lumang kuwento.
“Naalala mo ‘yung paresan sa likod ng campus?” tanong ni Bianca.
Napangiti si Gabriel. “Pinupuntahan natin bago exams?”
Sumingit si Marco, kaibigan nila noong college. “Paano makakalimutan? Ilang beses kayong nahuli dahil nag-cut kayo ng study period.”
Nagtawanan silang lahat.
Hindi ako nagselos sa nakaraan. Hindi ko kayang ipaglaban ang panahong wala naman ako. Ang problema, habang tumatagal ang gabi, parang sinasadya nilang ipaalala na may bahagi ng asawa ko na hindi kailanman naging akin.
Napunta ang usapan sa org events, out-of-town trips, at araw na hinatid ni Gabriel si Bianca sa airport bago ito lumipad pa-Canada.
“Hindi ka talaga umalis hanggang mawala siya sa immigration,” sabi ni Marco.
Tumawa si Gabriel.
Hindi niya ako tiningnan.
Hinalo ko ang malamig kong sabaw.
Ting.
Ting.
Doon lang niya ako napansin.
“Bakit hindi ka kumakain?”
“Malamig na.”
Agad siyang tumawag ng waiter para ipainit iyon.
Napatingin si Bianca. “Ganito pa rin pala si Gabriel. Maalaga.”
“Oo,” sabi ni Marco. “Model husband na ‘yan ngayon.”
“Busy si Elena sa brand strategy,” sabi ni Gabriel. “Kung may kaya akong ayusin sa bahay, ako na.”
Lahat tumingin sa akin, naghihintay ng ngiti.
Dati, sasabihin kong mabuti talaga siyang asawa.
Pero gabing iyon, uminom lang ako ng tubig.
Wala akong sinabi.
“Elena, brand strategy ka pala?” tanong ni Bianca.
“Oo.”
“Naalala ko tuloy. Dati sabi ni Gabriel ayaw niya sa babaeng sobrang strong personality.”
Tumigil ang ilang kubyertos.
Nagpatuloy siya, halos inosente ang tono.
“Sabi niya, kung magmamahal siya, gusto niya ‘yung malambing, kalmado, hindi masyadong matalim magsalita.”
Tumingin ako kay Gabriel, naghihintay na itama niya.
Hindi niya ginawa.
Nagbalat pa siya ng isa pang hipon at inilagay sa plato ni Bianca.
“Elena, huwag mong dibdibin. College pa ‘yon.”
Ngumiti si Bianca. “Napansin ko lang na hindi ka talaga katulad ng dating type niya.”
At doon sinabi ng asawa ko:
“Magkaiba naman talaga ang standards sa love at marriage.”
Simple lang ang tono niya.
Parang wala siyang inilagay na label sa noo ko.
Hindi minahal.
Pinakasalan lang.
Ibinaba ko ang chopsticks.
“Ang galing.”
Kumunot ang noo niya. “Ano?”
“Kung pag-ibig lang ang usapan, hindi rin kita pipiliin.”
Nawala ang ngiti niya.
“Pero pang-asawa? Practical ka naman. Stable ang trabaho. Naglalagay ka ng ₱180,000 buwan-buwan sa joint account. Malayo ang parents mo kaya wala akong araw-araw na problema sa biyenan.”
Namula ang mukha niya.
Tinupi ko ang tissue.
“Kaya tama ka. Ang taong bagay pakasalan, hindi ibig sabihin siya rin ang gusto mong mahalin.”
“Elena,” malamig niyang sabi.
“Bakit? Masakit kapag sa’yo sinabi?”
Tumayo ako at kinuha ang bag ko.
“Bayad na ang share ko. Ituloy n’yo ang reunion.”
Sumunod siyang tumayo.
“Stop making a scene.”
Napalingon ako.
“Ako ang gumagawa ng eksena?”
Binuksan ko ang pinto.
“Gabriel, mula nang dalhin mo ako rito para maging background ng love story ninyong dalawa, dapat alam mong may paa ang background.”
Isang hakbang na lang sana ako palabas nang marinig ko si Bianca.
“Hayaan mo siyang umalis, Gab.”
Huminto ako.
At saka niya sinabi ang linyang nagpatahimik sa buong silid.
“Hindi ba bago siya dumating, sinabi mong kung bumalik ako… ako pa rin ang pipiliin mong mahalin?”
PARTE2

Hindi ako agad lumingon.
Sa loob ng ilang segundo, ang tanging narinig ko ay ugong ng aircon at yelong nagbanggaan sa isang baso.
Pagkatapos ay sinabi ni Gabriel, “Bianca, tama na.”
Napangiti ako.
Hindi iyon pagtanggi.
“Tama na” lang.
Doon ko nakuha ang sagot ko.
Humarap ako sa kanila. Wala na ang mahinhing ngiti ni Bianca. Si Gabriel naman ay nakatayo sa pagitan namin.
“Elena, hindi gano’n ang ibig sabihin noon.”
“Talaga? Ano ang tamang ibig sabihin ng ‘kung bumalik siya, siya pa rin ang pipiliin mong mahalin’?”
Hindi siya nakasagot.
Si Marco ang unang umiwas ng tingin.
At doon ko naintindihan na hindi lang pala si Bianca ang nakarinig.
Alam nilang lahat.
Ako lang ang hindi.
“Bago ka dumating, past lang ang pinag-uusapan namin,” sabi ni Bianca. “Huwag mo sanang gawing masama ang lahat.”
“Hindi ko kailangang gawing masama. Sapat na ‘yung ginawa n’yo.”
Lumapit si Gabriel.
“Uuwi tayo. Mag-usap tayo sa bahay.”
Umiling ako. “Ikaw ang umuwi. Ako, kailangan kong mag-isip.”
Lumabas ako.
Hindi niya ako sinundan.
Iyon ang pinakamasakit.
Noong kailangan niyang pumili kung hahabulin ba ang asawa niyang nasaktan o mananatili sa tabi ng unang pag-ibig niya, nanatili siya sa loob.
Nag-book ako ng hotel sa Makati.
Bandang alas-onse, sunod-sunod ang tawag niya. Hindi ko sinagot.
May dumating na mensahe.
“You embarrassed me.”
Nag-reply ako.
“At least pareho na tayo.”
Kinabukasan, nag-message si Marco.
“Elena, sorry. May dapat kang makita.”
May kasamang maikling video, kuha bago ako dumating sa restaurant.
Narinig ko si Bianca.
“Kung hindi ako umalis noon, sa tingin mo tayo pa rin?”
Tahimik si Gabriel bago tumawa.
“Kung love lang? Ikaw siguro.”
May sumipol.
Pagkatapos narinig ko si Marco.
“Eh si Elena?”
At sinabi ng asawa ko:
“Si Elena ang pinili kong pakasalan. Mas madaling bumuo ng buhay kasama siya.”
Mas madaling bumuo ng buhay.
Hindi pinakamamahal.
Hindi taong ayaw niyang mawala.
Madaling kasama.
Parang magandang condominium—matibay, maayos ang lokasyon, magandang investment.
Doon ako tumigil umiyak bago pa man ako makapagsimula.
Nagbukas ako ng laptop at tinignan ang bank accounts, condo title, sasakyan, insurance at investments namin.
Pareho kaming may trabaho. Wala kaming anak. At sa nakaraang dalawang taon, mas malaki pa ang kinikita ko dahil partner na ako sa branding consultancy.
Tinawagan ko ang abogado kong kaibigan.
Tatlong araw akong hindi umuwi.
Sa ikaapat na araw, ako mismo ang nag-message kay Gabriel.
“7 p.m. Sa condo. Kailangan nating mag-usap.”
Pagdating ko, naghihintay siya sa dining table. Mukha siyang hindi natulog nang maayos.
“Nasaan ka?” tanong niya.
“Hindi na mahalaga.”
“Mahalaga sa akin.”
“Ngayon?”
Inilapag ko ang phone at pinatugtog ang video.
Habang umaabot sa linyang “mas madaling bumuo ng buhay kasama siya,” unti-unting nawalan ng kulay ang mukha niya.
“Sino nagbigay sa’yo niyan?”
“Hindi ‘yan ang tanong.”
Umupo ako sa tapat niya.
“Minahal mo ba ako noong pinakasalan mo ako?”
Huminga siya nang malalim.
“May pagmamahal ako sa’yo.”
“Hindi iyon ang tanong.”
Matagal bago siya sumagot.
“Akala ko hindi mahalaga kung hindi pareho sa nararamdaman ko noon kay Bianca.”
Masakit.
Pero hindi na nakakagulat.
“Kay Bianca, magulo. Matindi. Laging may takot na mawawala siya. Sa’yo, payapa. Stable. Alam kong magiging maayos ang buhay natin.”
“Safe.”
Hindi siya sumagot.
Ngumiti ako nang bahagya.
“Alam mo kung ano ang nakakatawa? Halos pareho tayo.”
Kumunot ang noo niya.
“Hindi rin kita pinakasalan dahil kinilig ako sa’yo.”
Parang nakalimutan niyang huminga.
“Noong nililigawan mo ako, hindi ikaw ang tipo ko. Masyado kang kontrolado, predictable. Pero responsable ka. Marunong rumespeto. Malinaw mong sinabi na gusto mo ng tahimik na pamilya.”
“Kaya ginawa mo rin pala sa akin ang ginawa ko sa’yo.”
“Hindi.”
Mabilis ang sagot ko.
“May malaking pagkakaiba. Noong pinili kitang pakasalan, hindi kita pinahiya para iangat ang lalaking minahal ko noon. Hindi ako nagdala ng dating gusto ko sa harap mo at ipinaalala sa lahat kung bakit hindi ka pasok sa standards ko.”
Nakatitig lang siya.
“At higit sa lahat, habang nagsasama tayo, pinili kitang mahalin.”
Doon siya tuluyang natigilan.
Hindi ako nagsimula sa matinding pag-ibig kay Gabriel. Pero sa apat na taon, minahal ko ang lalaking gumigising nang maaga para ipagkape ako bago presentation, naghahatid ng gamot sa office, at sumusundo sa akin kapag baha.
Maliit na bagay.
Paulit-ulit.
Doon nabuo ang pagmamahal.
Kaya mas masakit malaman na habang ako ay natututong mahalin siya, ako pala ay nanatili lang sa kahong “good wife.”
“Elena,” mahina niyang sabi, “mahal kita ngayon.”
“Kung mahal mo ako, bakit kailangan mong iparamdam kay Bianca na may puwesto pa rin siya?”
“Hindi ko alam.”
“Alam mo. Gusto mong maramdaman na gusto ka pa rin ng babaeng hindi mo nakuha noon, habang may asawa kang nagpapanatiling maayos ng buhay mo.”
Namula ang mga mata niya.
“Hindi kita niloko.”
“Hindi lang katawan ang puwedeng maging taksil.”
Inilabas ko ang folder mula sa bag ko.
Nandoon ang consultation notes ng abogado, listahan ng assets at draft ng separation agreement.
Nanlaki ang mata niya.
“Gusto mong makipaghiwalay?”
“Gusto kong tumigil tayo sa pagpapanggap na maayos ang kasal natin.”
Tumayo siya.
“Elena, isang dinner lang ‘to.”
“Hindi. Isang dinner lang ang nagpakita sa akin ng bagay na matagal nang nandiyan.”
“Bianca means nothing now.”
“At ako? Ano ako? Ang babaeng madaling buuan ng buhay?”
Wala siyang naisagot.
Iyon na ang huling sagot na kailangan ko.
Lumipat ako sa isang serviced apartment sa Ortigas habang inaayos namin ang legal at financial matters.
Sa mga sumunod na linggo, araw-araw halos nag-message si Gabriel. Humingi ng tawad. Nagpadala ng pagkain. Nag-iwan ng paborito kong kape sa reception ng office.
Pero ang effort pagkatapos mong masaktan ang isang tao ay hindi awtomatikong bumubura sa dahilan kung bakit siya nasaktan.
Isang buwan matapos ang dinner, nag-message si Bianca.
“Hindi kami ni Gabriel.”
Binura ko iyon.
Hindi ko kailangang malaman kung bakit.
Pero nalaman ko rin kay Marco kalaunan.
Dalawang beses daw nagkita sina Bianca at Gabriel. Sa ikalawang pagkikita, sinabi ni Bianca, “Akala ko kapag wala na si Elena, tayo na.”
Sumagot si Gabriel:
“Hindi pala gano’n kasimple.”
Siyempre hindi.
Ang alaala ay madaling mahalin dahil hindi nito kailangang magbayad ng bills, humarap sa overtime, sakit, pagod at tahimik na araw.
Ang nostalgia ay palaging mas makintab kaysa totoong relasyon dahil hindi nito kailangang mabuhay sa kasalukuyan.
Makalipas ang anim na buwan, tuluyan kaming naghiwalay.
Walang iskandalo. Walang agawan ng gamit.
Sa huling araw na pumirma kami sa mga dokumentong kailangan para ayusin ang paghihiwalay, matagal akong tiningnan ni Gabriel.
“Kung sinabi kong ikaw ang pipiliin ko ngayon, may mababago pa ba?”
Ngumiti ako.
“Ang problema hindi kung sino ang pipiliin mo ngayon.”
“Kundi?”
“Matagal mo akong piniling maging asawa nang hindi mo ako pinipiling maging tao na dapat mong ingatan.”
Hindi siya sumagot.
Lumabas ako ng opisina ng abogado nang mag-isa.
Umuulan nang mahina sa Makati.
Hindi ako masaya dahil nasaktan siya. Hindi rin ako nanalo dahil hindi sila nagkatuluyan ni Bianca.
Ang panalo ko ay hindi ko hinayaang manatili ako sa kasal kung saan kailangan kong tanggapin na sapat nang maging “praktikal na pagpipilian.”
Dahil ang pag-aasawa ay hindi consolation prize para sa taong hindi mo kayang mahalin nang buo.
At ang respeto ay hindi bonus sa isang relasyon. Ito ang pundasyon.
Kung may isang bagay akong natutunan, ito iyon:
Huwag mong sukatin ang halaga mo ayon sa lugar na ibinibigay sa’yo ng isang tao sa buhay niya. Kapag paulit-ulit kang ginagawang background sa kuwento ng iba, may karapatan kang lumabas sa frame—at magsimulang buuin ang kuwentong ikaw naman ang sentro.