Hindi Na Ako Isang Sumpa
Bahagi 5: Hindi Na Ako Isang Sumpa
Tahimik ang buong exhibit hall nang humarap ako kay Selina Montenegro.
Hindi dahil narinig ng lahat ang sinabi niya.
Kundi dahil sa paraan ng pagtayo niya.
May mga taong kahit hindi magsalita nang malakas, kayang magdala ng bigat sa paligid. Si Selina ay ganoon. Para siyang aninong sanay pumasok sa buhay ng iba nang hindi kumakatok.
Pero hindi na ako ang batang nasa litrato.
Hindi na ako ang sanggol na nasa crib.
Hindi na ako ang limang taong gulang na kayang akayin palayo habang abala ang mundo.
Tumingin ako sa kanya at mahinahong sinabi:
“Hindi ‘tunay kong anyo’ ang hinahanap mo. Hinahanap mo ang batang akala mo pag-aari mo.”
Bahagyang nagbago ang ngiti niya.
“Matapang ka na pala.”
“Hindi,” sagot ko. “Pagod na lang akong matakot.”
Sa gilid ng paningin ko, nakita kong lumapit si Papa.
Nasa likod niya ang dalawang security staff.
Si Mama naman ay hawak ang sobre ng lumang ebidensya, habang si Mariel ay nakatutok ang cellphone, tahimik na nagre-record.
Napansin iyon ni Selina.
Saglit na kumislap ang inis sa mata niya, pero agad niya iyong tinakpan ng malamig na ngiti.
“Hindi n’yo naiintindihan,” sabi niya. “Noong bata pa siya, nakita ko agad ang potensyal niya. Ang mukha niya ay pambihira. Ang ganitong ganda ay hindi dapat ikinukulong sa bahay.”
“Potensyal?” nanginginig ang boses ni Mama. “Bata siya noon. Anak namin siya, hindi produkto.”
Tumingin si Selina kay Mama na para bang naaawa.
“Dahil sa takot n’yo, sinayang n’yo siya.”
Sa pagkakataong iyon, biglang uminit ang dibdib ko.
Ilang buwan kong narinig ang mga tao na husgahan ang katawan ko.
Mataba.
Pangit.
Sayang.
Trying hard.
Ngayon naman, narito ang babaeng ito, sinasabing sinayang ako dahil hindi niya ako napakinabangan.
Parehong uri lang sila ng kulungan.
Ang isa, ikinukulong ako sa hiya.
Ang isa, ikinukulong ako sa ganda.
At pareho silang mali.
Humakbang ako palapit sa kanya.
“Hindi ako sinayang ng mga magulang ko. Iniligtas nila ako sa mga taong katulad mo.”
Tumigas ang panga ni Selina.
“Wala kang alam.”
“May alam ako,” sabi ko. “Alam kong nagpadala ka ng mensahe. Alam kong sinundan mo ako. Alam kong may litrato ka noong bata ako. At alam kong may mga batang minsang nawala dahil sa grupo mo.”
Sa sandaling iyon, narinig ko ang bulungan sa paligid.
Ang ilang bisita ay napalingon na sa amin.
Ang adviser namin ay mabilis na lumapit sa event organizer para ipahinto ang background music.
Biglang naging mas malinaw ang bawat salita.
Nagbago ang mukha ni Selina.
Sa unang pagkakataon, nawala ang kontrolado niyang ngiti.
“Mag-ingat ka sa sinasabi mo.”
“Bakit?” tanong ko. “Takot ka bang marinig nila?”
Lumapit ang security.
“Ma’am, kailangan po namin kayong samahan palabas.”
Tiningnan sila ni Selina nang matalim.
“Wala kayong karapatan.”
“May report na po sa barangay at police desk,” sabi ni Papa. “At may ebidensya kami ng harassment.”
Nang marinig iyon, sinubukan ni Selina na tumalikod.
Pero bago pa siya tuluyang makaalis, isang matandang babae mula sa hanay ng mga bisita ang biglang nagsalita.
“Selina?”
Natigilan si Selina.
Ang babae ay nakasuot ng simpleng damit, pero nanginginig ang mga kamay niya habang lumalapit.
“Hindi ako nagkakamali. Ikaw nga.”
Kumunot ang noo ko.
Napalingon ang lahat.
Lumapit ang matandang babae sa adviser namin at nanginginig na nagsabi:
“Siya ang kumuha sa anak ng kapatid ko maraming taon na ang nakalipas. Sinabi niyang gagawin niyang modelo. Hindi na namin nakita ang bata pagkatapos.”
Parang sumabog ang katahimikan sa buong hall.
May mga humugot ng cellphone.
May nag-record.
May tumawag ng security.
Si Selina, na kanina ay parang aninong hawak ang buong silid, ay biglang naging isang taong hinahabol ng mga mata ng lahat.
“Sinungaling ka,” mariin niyang sabi.
Pero hindi na kasing lakas ang boses niya.
Hindi na siya mukhang makapangyarihan.
Mukha na lang siyang natatakot mabunyag.
Dumating ang mga awtoridad makalipas ang ilang minuto.
Ibinigay nina Mama at Papa ang lumang kontrata, mga mensahe, litrato, at pahayag ng matandang babae.
Ibinigay rin ni Mariel ang recording.
Habang inilalabas si Selina, sandali siyang tumingin sa akin.
Hindi na siya nakangiti.
“Hindi mo alam kung ano ang pinakawalan mo,” sabi niya.
Sa pagkakataong iyon, ngumiti ako.
“Ang sarili ko.”
Pagkatapos ng araw na iyon, maraming bagay ang nagbago.
Naging usap-usapan ang nangyari sa exhibit, pero sa pagkakataong ito, hindi ako naging paksa ng pangungutya.
Maraming estudyante ang lumapit para humingi ng tawad.
Ang ilan ay nagsabing ngayon lang nila naintindihan kung gaano kabigat ang simpleng “joke” kapag paulit-ulit itong ibinabato sa isang tao.
Si Camille ay pinatawag muli ng department.
Dahil sa ebidensya ng cyberbullying at sa pagkalat ng private photos, sinuspinde siya at pinapagawa ng formal apology.
Isang hapon, lumapit siya sa akin sa garden ng campus.
Wala siyang make-up.
Wala rin ang dating taas ng baba niya.
“Isabel,” sabi niya, “sorry.”
Tumingin ako sa kanya.
Matagal siyang tahimik bago nagpatuloy.
“Naiinggit ako. Noong una, akala ko ikaw ang madaling pagtawanan. Pero nang nakita kong nagbabago ka, natakot ako. Sanay akong ako ang pinapansin. Ang pangit pala ng ugali ko.”
Hindi ako agad sumagot.
Dati, siguro matutuwa akong makita siyang bumaba ang tingin.
Pero ngayon, wala akong naramdamang saya.
Ang gusto ko lang ay matapos na.
“Camille,” sabi ko, “tinatanggap ko ang sorry mo. Pero hindi ibig sabihin noon, puwede mong burahin ang ginawa mo. Sana matutunan mong hindi kailangang tapakan ang iba para lang maramdaman mong mataas ka.”
Napayuko siya.
Tumango siya nang mahina.
Mula noon, hindi na niya ako ginulo.
Si Gabriel naman ay ilang beses sumubok humingi ng tawad.
Hindi ko siya pinahiya.
Hindi ko rin siya nilapitan.
Isang araw, nakita ko siyang tumulong sa isang bagong estudyanteng tinutukso ng iba dahil sa itsura nito.
Hindi niya alam na nakita ko.
Doon ko naisip, baka may mga taong natututo rin.
Pero hindi lahat ng natuto ay kailangang bumalik sa buhay natin.
May mga taong dapat patawarin mula sa malayo.
Lumipas ang mga buwan.
Patuloy akong pumayat, pero hindi na ako nahumaling sa numero sa timbangan.
Umabot ako sa animnapu’t apat na kilo.
Mas malakas ang katawan ko.
Mas malinaw ang balat ko.
Mas kampante akong tumingin sa salamin.
Pero ang pinakamalaking pagbabago ay hindi sa mukha ko.
Kundi sa paraan ng pagtingin ko sa sarili.
Dati, iniisip ko na ang katawan ko ay pader.
Pagkatapos, inakala kong ang ganda ko ay panganib.
Ngayon, alam ko na.
Ang katawan ko ay tahanan.
Ang mukha ko ay bahagi ko.
Hindi ito sumpa.
Hindi ito utang sa ibang tao.
Hindi rin ito bagay na kailangang itago o ipamigay.
Sa pagtatapos ng unang taon namin sa university, ginanap ang annual student design showcase.
Isinumite ko ang isang bagong obra.
Isang painting ng babae sa harap ng salamin.
Sa kaliwang bahagi ng salamin, bata siyang nakatago sa likod ng kurtina.
Sa kanan, dalaga siyang nakatayo sa ilalim ng araw.
Hindi perpekto ang katawan.
Hindi perpekto ang mundo.
Pero nakangiti siya.
Ang pamagat ng obra:
“Sa Wakas, Ako.”
Noong araw ng awarding, hindi ko inaasahang tatawagin ang pangalan ko.
“First place, Isabel Reyes.”
Saglit akong natulala.
Si Mariel ang unang sumigaw.
“Isabel! Ikaw ‘yan! Tumayo ka na!”
Tumayo ako, nanginginig ang tuhod.
Habang naglalakad papunta sa entablado, nakita ko sina Mama at Papa sa audience.
Si Mama ay umiiyak.
Si Papa naman ay pumapalakpak nang pinakamalakas, kahit halatang pinipigilan niyang umiyak.
Pagkaabot sa akin ng certificate, tinanong ako ng host:
“Ano ang inspirasyon mo sa obra mo?”
Hinawakan ko ang mikropono.
Tumingin ako sa mga tao.
Sa mga minsang humusga.
Sa mga natutong umintindi.
Sa mga taong mahal ako kahit anong anyo ko.
Pagkatapos, ngumiti ako.
“Matagal kong inakala na kailangan kong magtago para maging ligtas,” sabi ko. “Pagkatapos, inakala kong kailangan kong magbago para tanggapin. Pero ngayon, natutunan ko na ang tunay na kalayaan ay hindi ang maging perpekto sa mata ng iba. Ang tunay na kalayaan ay ang hindi na matakot maging sarili mo.”
Tahimik ang hall nang matapos ako.
Pagkatapos, sunod-sunod na palakpakan ang narinig ko.
Hindi iyon ingay ng paghanga sa mukha ko.
Hindi iyon bulong ng mga taong gustong angkinin ako.
Iyon ay palakpak para sa boses ko.
Para sa kwento ko.
Para sa sarili kong pinili kong iligtas.
Pagbaba ko ng entablado, niyakap ako ni Mariel.
“Sabi ko sa’yo, glow up ka nga. Pero hindi lang mukha mo. Buong pagkatao mo.”
Natawa ako.
Lumapit sina Mama at Papa.
Niyakap nila ako nang mahigpit, gaya ng ginagawa nila noong bata pa ako.
Pero ngayon, hindi na nila ako niyayakap para itago.
Niyayakap nila ako para ipagdiwang.
Makalipas ang ilang linggo, dumating ang balita.
Si Selina Montenegro ay pormal nang iniimbestigahan kaugnay ng ilang lumang kaso ng child exploitation at harassment.
May iba pang pamilyang lumitaw.
May iba pang batang minsang pinatahimik ang unti-unting nagsalita.
Hindi pa tapos ang lahat.
Pero nagsimula na ang hustisya.
Isang gabi, nakaupo ako sa harap ng salamin sa kuwarto ko.
Tiningnan ko ang sarili ko.
Ang mukha kong minsang kinatakutan.
Ang katawan kong minsang pinagtawanan.
Ang mga mata kong ngayon ay mas matatag na.
Pumasok si Mama at naglagay ng isang maliit na plato sa mesa.
May isang piraso ng maruya.
Napatingin ako sa kanya.
“Akala ko ba bawal?”
Ngumiti siya.
“Hindi bawal maging masaya. Basta tama lang.”
Kinuha ko ang maruya at kinagat.
Matamis.
Mainit.
Parang alaala ng batang ako na unang natutong magmahal sa pagkain.
Pero ngayon, hindi na ako kumakain para magtago.
Hindi na rin ako nagpapapayat para gumanti.
Nabubuhay ako para sa sarili ko.
Kinabukasan, nag-post ako ng litrato ng painting ko.
Wala akong filter.
Wala akong mahabang paliwanag.
Isang caption lang.
“Hindi ako sumpa. Hindi ako produkto. Hindi ako biro. Ako si Isabel Reyes. At sa wakas, hindi na ako nagtatago.”
Sa loob ng ilang minuto, maraming nag-like.
Maraming nag-comment.
Pero ang pinakamahalaga sa lahat ay ang mensaheng galing kay Mariel.
[Ang ganda mo.]
Napangiti ako.
Bago pa ako makasagot, may kasunod siyang message.
[Pero mas maganda pa rin ako kapag may dala akong pagkain. Tara, cheat day tayo?]
Napatawa ako nang malakas.
Sa sala, narinig ako nina Mama at Papa.
“Anak?” tawag ni Papa. “Okay ka lang?”
Tumayo ako, kinuha ang bag ko, at sumagot nang nakangiti:
“Opo. Mas okay pa sa okay.”
Lumabas ako ng bahay nang hindi nakasombrero.
Hindi nakamaskara.
Hindi nakayuko.
Sa unang pagkakataon sa napakahabang panahon, naramdaman ko ang araw sa mukha ko.
At hindi ako natakot.
Dahil ang liwanag na minsang pilit nilang itinago sa akin…
ay sa akin pala talaga.