Nang Masabi Niya ang Halaga Bago ang Pangalan Ko, Naintindihan Kong Hindi Ako ang Babaeng Hinihintay Niya
Bahagi 3: Nang Masabi Niya ang Halaga Bago ang Pangalan Ko, Naintindihan Kong Hindi Ako ang Babaeng Hinihintay Niya
Nanatili ang kamay ni Jonah sa braso ko.
Hindi niya napansin na sobrang higpit ng kapit niya. O baka napansin niya, pero wala siyang pakialam.
—Bitawan mo ako.
Mahina ang boses ko, pero malinaw.
Parang ngayon lang siya natauhan. Binitawan niya ako, pero hindi dahil nagsisi siya. Binitawan niya ako dahil napansin niyang nakatingin sa kanya ang lahat.
Si Mama ay hindi gumalaw.
Nasa mukha niya ang klase ng lamig na nakikita ko lang kapag may tenant na tatlong buwang hindi nagbabayad pero naka-livestream habang kumakain sa buffet.
—Jonah, ulitin mo nga ang sinabi mo.
Hindi siya sumagot.
Si Mama ang umulit.
—Sabi mo, “Siyamnapu’t dalawang milyon iyon.” Hindi mo sinabing, “Mariel, bakit ka pinapapirma?” Hindi mo sinabing, “Nasaktan ka ba?” Hindi mo sinabing, “Ano ang nangyayari?” Ang unang lumabas sa bibig mo ay halaga.
Namula ang mukha niya.
—Tita, natural lang po akong magulat.
—Natural talaga. Lalo na kapag akala mo hawak mo na ang susi, tapos biglang pinalitan ang kandado.
Umalis ang ngiti ni Tita Cora.
—Sobra na kayo, Aling Nena. Mula umpisa pa lang, ayaw n’yo na talaga sa anak ko.
—Mali ka. Noong una, gusto ko siya.
Sandaling tumahimik si Mama.
—Kaya nga mas naging maingat ako.
Kinuha niya ang puting sobre sa mesa. Iyon ang sobre na kanina ay muntik ko nang buksan.
Iniabot niya sa akin.
—Basahin mo.
Ayaw ko.
Pero kailangan.
Binuksan ko ang sobre.
Una kong nakita ang printed screenshot ng group chat.
Ang pangalan ng chat: “Project Mango.”
Nanginginig ang mga mata ko habang binabasa ang mga mensahe.
“Kapag kasal na, wala nang kawala si girl.”
“Pa-sweet muna si Jonah. Sensitive si Mariel sa nanay niya.”
“Kapag nakuha ang authorization, diretso broker.”
“Unahin bayaran ang utang ni Mama Cora sa lending.”
“Jonah, siguraduhin mong walang prenup.”
“Pag pumalag si matandang Nena, sabihin controlling siya.”
Parang may batong bumagsak sa dibdib ko.
Hindi ako makahinga.
Ang bawat linya ay parang kutsilyong dahan-dahang iniikot.
Si Jonah ay nakatitig sa sobre.
Hindi siya mukhang nagulat sa laman.
Mukha siyang nahuling nagnanakaw.
—Fake iyan.
Mahina niyang sinabi.
Pero walang bigat.
Walang galit ng taong pinagbintangan nang mali.
Si Mama ay naglabas ng isa pang papel.
—Galing iyan sa lumang cellphone ng pinsan mong si Liza, Jonah. Iyong minsang pumunta rito para makiusap na bigyan ko siya ng trabaho sa puwesto ng barbecue. Hindi niya kinaya ang konsensya niya. Siya ang nagdala sa akin ng kopya.
Napaatras si Tita Cora.
—Sinungaling ang batang iyon.
—Baka. Kaya hindi screenshot lang ang hawak ko.
Inilabas ni Mama ang maliit na recorder.
Nanlamig ang batok ko.
Pinindot niya.
Unang lumabas ang boses ni Tita Cora.
—Kapag napirmahan na ni Mariel, huwag muna siyang bigyan ng access sa account. Mabait iyon, pero kapag nakausap ng nanay, nag-iiba.
Sumunod ang boses ng broker.
—Kailangan nating mailabas ang authority bago sila ikasal o right after ceremony. Mas maganda kung emotionally pressured siya.
Tapos boses ni Jonah.
Malinaw.
Malamig.
—Ako na ang bahala. Takot iyon mapahiya. Kapag sinabi kong baka umatras ako, pipirma iyon.
Hindi ako umiyak.
Iyon ang pinakakataka.
Akala ko kapag narinig ko iyon, babagsak ako.
Pero hindi.
Parang may pinto sa loob ko na matagal nang nakasara, at bigla na lang bumukas.
Sa kabilang pinto, wala nang pagmamahal.
Wala nang pagdududa.
Wala nang tanong.
May sagot na.
Tumingin ako kay Jonah.
—Takot daw ako mapahiya?
Lumunok siya.
—Mariel, listen to me. Hindi mo naiintindihan ang context.
—Ano ang context?
Lumapit siya.
—Na-pressure ako. Si Mama maraming utang. Si Kuya may kaso sa negosyo. Akala ko kapag nakuha natin ang pera, maaayos natin lahat. Tayo rin naman ang makikinabang.
Napatingin ako sa kanya.
Tayo.
Ang kapal ng salitang iyon.
Tayo ang ginamit niya para takpan ang kanila.
—Pera ng lolo ko iyon.
—Mag-asawa na tayo bukas.
—Hindi pa nga.
—Pero mahal kita.
Doon ako natawa.
Hindi malakas.
Pero sapat para mapatingin silang lahat.
—Mahal mo ako, pero may group chat kayo para sa lupa ko?
Pumutok si Tita Cora.
—Huwag kang magmalinis, Mariel. Kung wala kang lupa, sa tingin mo ba papayag kaming pakasalan ka ni Jonah?
Nanigas ang buong sala.
Kahit ang broker ay napalingon sa kanya.
Si Jonah ay pumikit.
Pero huli na.
Nasabi na.
Tiningnan ko si Tita Cora.
Sa loob ng anim na buwan, pinilit kong intindihin ang bawat patutsada niya.
Kapag tinatawag niya akong “probinsyana,” sinasabi ko sa sarili kong biro lang iyon.
Kapag nagtatanong siya kung magkano ang alok sa lupa, iniisip kong curious lang siya.
Kapag sinasabi niyang mas bagay sa akin ang simpleng damit dahil “hindi bagay sa babae ang mukhang mayabang,” sinasabi kong baka old-fashioned lang.
Hindi pala.
Sa paningin nila, hindi ako babae.
Hindi ako anak.
Hindi ako magiging asawa.
Ako ay titulo ng lupa na marunong ngumiti.
Si Mama ang unang tumayo.
—Lumabas kayo.
Tumawa nang matinis si Tita Cora.
—Hindi ganoon kadali, Aling Nena. Nakapagbayad na kami ng suppliers. Nakapag-imbita na kami ng kamag-anak. Kapag hindi natuloy ang kasal bukas, kayo ang mapapahiya.
Lumapit siya sa akin.
—At ikaw, Mariel, isipin mo. Sino ang papakasal sa babae na umatras isang araw bago kasal? Sasabihin ng buong barangay, may problema ka.
Hindi ako gumalaw.
Si Jonah naman ang nagsalita, mas mahina ngayon.
—Love, ayusin natin. Puwede pa. Pirmahan mo na lang ulit ang authorization. Sabihin natin kay Tita Nena na after wedding na ang ibang usapan.
—After wedding?
—Oo. Tayo muna.
Ang dali niyang magsuot ulit ng malambing na boses.
Pero ngayon, kita ko na ang tahi sa likod ng maskara.
—Jonah, may tanong ako.
—Anything.
—Kung hindi ililipat sa akin bukas ang pera, itutuloy mo pa rin ba ang kasal?
Tahimik.
Napakasimple ng tanong.
Pero sa katahimikan niya, narinig ko ang sagot.
Tiningnan ko ang bouquet ng puting rosas na hawak niya. Kanina, akala ko simbolo iyon ng pag-ibig. Ngayon, mukha lang itong dekorasyon sa harap ng bitag.
Si Mama ang sumagot para sa kanya.
—Hindi.
Biglang kumilos ang matabang broker. Kinuha niya ang folder niya at nagmadaling isinara.
—Mukhang family matter po ito. Aalis na po ako.
Pero bago pa siya makarating sa pinto, hinarang siya ni Ate Lorie.
Akala ko dahil galit siya.
Pero hindi.
May hawak siyang cellphone.
—Ma’am Nena, nakabukas po ang video call. Narinig po ni Kapitana.
Napatigil ang lahat.
Mula sa screen ng cellphone, lumabas ang boses ng barangay captain namin.
—Aling Nena, huwag n’yo silang paalisin muna. Papunta na ako. Kasama ko si Atty. Ramirez at dalawang tanod. May nagpadala rin sa akin ng kopya ng authorization na pinipilit nilang papirmahan kay Mariel.
Nanginig ang mukha ni Tita Cora.
—Anong karapatan n’yo?
Tinignan siya ni Mama.
—Karapatan ng nanay na ayaw maglibing ng anak na buhay pa pero ubos na ang pagkatao.
Pagkatapos, tumingin sa akin si Jonah.
Wala na ang yabang niya.
Wala na ang kalmadong lalaking minahal ko.
May takot na sa mata niya.
—Mariel, please. Huwag mong gawin ito bukas. Huwag mo akong ipahiya sa kasal natin.
Hinawakan niya ang kamay ko.
Sa pagkakataong iyon, hindi ko na naramdaman ang kilig.
Kadiri na.
Dahan-dahan kong binawi ang kamay ko at sinabi:
—Bukas, pupunta ako sa barangay hall.
Umakyat ang pag-asa sa mukha niya.
Pero tinapos ko ang pangungusap.
—Hindi para pakasalan ka. Para ipakita sa lahat kung bakit hindi ako dapat maging Mrs. Reyes.
