Ang lalaking nagsabing professional siya ay natakot sa isang brown envelope, dahil doon nakatago ang dahilan kung bakit muntik mawalan ng pagkakataon si Nanay
Bahagi 3: Ang lalaking nagsabing professional siya ay natakot sa isang brown envelope, dahil doon nakatago ang dahilan kung bakit muntik mawalan ng pagkakataon si Nanay
Hindi ko ibinigay ang envelope.
Hinawakan ko iyon nang mahigpit, halos malukot ang gilid.
Tumayo si Nico sa pintuan ng social service office, habang sa likod niya ay unti-unting dumadami ang mga taong kunwari ay may dinaanan pero halatang nakikinig.
Sa San Roque Medical Center, mabilis kumalat ang tsismis.
Mas mabilis pa iyon sa elevator kapag lunch break.
—Mara, huwag kang gumawa ng eksena rito.
Mahina ang boses ni Nico, pero bawat salita niya ay may babala.
Tumingin ako sa white coat niya.
Dati, ipinagmamalaki ko iyon.
Dati, kapag may nagtanong kung ano ang trabaho ng nobyo ko, may kakaibang init sa dibdib ko kapag sinasabi kong doktor siya.
Ngayon, ang nakikita ko lang ay puting telang ginamit pangtakip sa kabulukan.
—Eksena? Ikaw ang may pirma sa dokumentong hindi ko pinirmahan.
Tumigas ang panga niya.
—Hindi mo naiintindihan ang proseso.
—Ipaliwanag mo.
Sumingit si Ma’am Tess.
—Doc Nico, hindi dapat lumabas ang dokumentong iyan nang walang consent ng pamilya.
Tumingin si Nico sa kanya nang matalim.
—Ma’am Tess, baka nakakalimutan ninyong internal matter ito.
—Hindi internal matter ang forged signature.
Tumahimik ang hallway.
Doon ko narealize na hindi na ako nag-iisa.
May nurse mula sa surgical floor.
May clerk mula billing.
May guard sa dulo.
Lahat sila, tahimik.
Hindi lahat kakampi.
Pero lahat nakakita.
Lumapit si Nico sa akin.
—Mara, pag-usapan natin sa labas.
—Dito na.
—Huwag kang stubborn.
—Noong nasa ward si Nanay, hindi mo ako kinausap. Ngayon gusto mong mag-usap dahil hawak ko ang ebidensya?
Namula ang tenga niya.
Alam kong galit na siya.
Ganoon si Nico kapag nawawalan ng kontrol.
Hindi siya sumisigaw agad.
Pinapalamig niya muna ang boses, pinapatalim ang mata, hanggang maramdaman mong ikaw ang mali kahit ikaw ang nasaktan.
—Hindi ko sinabing ako ang pumirma niyan.
—Pero ikaw ang nag-endorse.
—Maraming dokumento ang pinapapirma sa amin araw-araw.
—At maraming ina ba ang nilalagay ninyo sa huli ng pila para sa aso ng kababata mo?
May napasinghap sa likod.
Mabilis na nagbago ang mukha ni Nico.
—Mara.
Sa unang pagkakataon, may pakiusap sa tono niya.
Pero huli na.
Mula sa kabilang hallway, dumating si Alyssa.
Nakasuot siya ng light pink scrubs.
Bitbit ang iced coffee.
Sa likod niya, may maliit na ribbon na nakatali sa kanyang ID lace, parang hindi siya nasa ospital kundi nasa pictorial.
Pagkakita niya sa akin, agad siyang nagkunwaring nag-aalala.
—Mara, narinig ko may misunderstanding. Sana hindi mo ako idamay, ha? Nag-o-OJT lang ako rito.
Tinitigan ko siya.
—Ikaw ang nagsubmit ng withdrawal form.
Sandaling kumurap ang mga mata niya.
Mabilis siyang ngumiti.
—Ah, iyon? Inutos lang sa akin. Hindi ko alam ang laman.
—Kanino galing ang utos?
Hindi siya sumagot.
Tumingin siya kay Nico.
Doon ko nakita ang maliit na palitan ng tingin nilang dalawa.
Hindi iyon tingin ng magkapatid.
Hindi iyon tingin ng magkaibigan lang.
Iyon ang tingin ng dalawang taong sanay magtago ng parehong kasalanan.
—Mara, tama na, sabi ni Nico.
Lumapit si Alyssa at ibinaba ang boses.
Pero malinaw pa rin dahil ilang hakbang lang ang layo niya.
—Alam mo, hindi lahat ng bagay umiikot sa’yo. May pasyente ring mas nangangailangan. Hindi porke nobya ka ni Nico, mauuna na nanay mo.
Napangiti ako.
—Tama. Hindi dapat mauna si Nanay dahil nobya ako ni Nico. Dapat mauna siya dahil siya ang naunang naka-schedule.
Natahimik siya.
May nurse na hindi napigilang magsalita.
—Totoo iyon. Si Aling Lilia dapat ang third case noong Tuesday.
Napalingon si Nico.
—Jessa.
Ang nurse na si Jessa ay biglang namutla, pero hindi umurong.
—Doc, ako ang nag-prepare ng chart noon. Alam ko ang schedule.
Tumingin si Alyssa kay Jessa na parang gusto niya itong lamunin.
—Nurse, ingat ka sa sinasabi mo.
—Mas maingat sana kayo sa pasyente, Ma’am, mahina pero malinaw na sagot ni Jessa.
Doon nagsimulang gumuho ang katahimikan.
May clerk na nagsabing may log sa records room.
May staff sa OR na nagsabing may late-night request si Nico.
May billing assistant na bumulong sa akin na may CCTV sa corridor ng social service office.
Pero bago pa lumaki ang usapan, dumating ang hospital administrator.
Si Director Valdez.
Tahimik ang lahat nang makita siya.
Matangkad, laging naka-barong, laging may ngiting hindi umaabot sa mata.
At dahil si Alyssa ay anak ng dati niyang kaibigan, alam kong hindi magiging madali ang laban.
—Ano ang kaguluhan dito?
Agad lumapit si Nico.
—Sir, personal issue lang po. Emotional si Mara dahil sa breakup namin.
Parang sinampal ako.
Sa isang pangungusap, ginawa niya akong hysterical.
Ginawa niyang away-magkasintahan ang posibleng medical misconduct.
Tumingin sa akin si Director Valdez.
—Ms. Santos, may complaint ka ba o naglalabas ka lang ng sama ng loob?
Itinaas ko ang envelope.
—May forged signature po. May schedule adjustment. May charity assistance withdrawal na hindi ko pinirmahan.
Kinuha niya ang envelope.
Binasa niya nang mabilis.
Walang pagbabago sa mukha niya.
—These are serious allegations.
—Hindi po allegations kung may dokumento.
—Documents can be misunderstood.
Sumingit si Ma’am Tess.
—Sir, ako po ang nakakita ng discrepancy.
Tumingin sa kanya si Director Valdez.
—We will handle this internally.
Alam ko ang ibig sabihin noon.
Ililibing.
Papatagalin.
Papalamigin.
Hanggang mapagod ako.
Hanggang gumaling o lumala si Nanay nang walang hustisya.
Hanggang si Nico ay bumalik sa duty na parang walang ginawa.
—Hindi sapat ang internal, sabi ko.
Naningkit ang mata ni Director Valdez.
—Ms. Santos, employee ka pa ba ng ospital na ito?
—Hanggang ngayon po.
—Then you know our protocol.
—Alam ko rin po ang batas.
Sumikip ang paligid.
Parang lahat ay huminto sa paghinga.
Mula sa likod, tumunog ang phone ni Alyssa.
Hindi niya sinagot, pero nakita ko ang screen.
“Dad.”
Nakangiti akong tumingin sa kanya.
—Tawagan mo na. Mukhang kailangan mo na ng mas malaking tagasalo.
Namula ang mukha niya.
—Ang kapal ng mukha mo. Kung hindi dahil kay Nico, baka hindi man lang naoperahan ang nanay mo.
Lumamig ang dugo ko.
—Ano ang ibig mong sabihin?
Napakurap siya, parang ngayon lang niya narealize ang nasabi niya.
Si Nico agad ang sumalo.
—Wala siyang ibig sabihin.
Pero huli na.
Lumapit ako ng isang hakbang.
—Hindi. Pakinggan natin. Kung hindi dahil kay Nico, ano?
Napaatras si Alyssa.
Sa sobrang kaba, nabitawan niya ang iced coffee.
Tumapon iyon sa sahig.
Ang tahimik na hallway ay napuno ng amoy ng kape at asukal.
Hindi niya sinagot ang tanong ko.
Pero may iba nang sumagot.
Si Jessa.
Mahina ang boses niya.
—Mara, may nangyari noong gabi bago ang surgery ni Nanay mo.
Tumingin ako sa kanya.
—Ano?
Kinagat niya ang labi.
—Nagkaroon ng delay sa antibiotic order. Hindi agad na-release sa pharmacy dahil naka-hold ang chart. Akala namin normal endorsement, pero noong tinanong ko ang clerk, sabi niya may instruction na hintayin muna ang clearance ni Doc Nico.
Naramdaman kong umiikot ang paligid.
—Bakit niya ihohold?
Walang sumagot.
Pero ang katahimikan ni Nico ang nagsabi ng lahat.
Hindi lang pala schedule.
Hindi lang pala financial assistance.
Pati gamot.
Pati oras.
Pati bawat maliit na bagay na puwedeng magpalala o magpagaan sa lagay ni Nanay.
Lahat iyon, may kamay sila.
Itinaas ni Nico ang kamay.
—Enough. This is defamatory.
—Defamatory? tanong ko.
—Oo. Kung itutuloy mo ito, masisira ang pangalan mo. Wala kang laban sa ospital. Wala kang pera. Wala kang connection.
Doon niya sinabi ang totoo.
Hindi medical term.
Hindi protocol.
Hindi professionalism.
Kapangyarihan.
Iyon ang pinanghawakan niya.
At noon ko naalala ang lahat ng gabing nakaupo ako sa tabi ni Nanay, iniisip kung kulang lang ako sa bait, kulang sa unawa, kulang sa pasensya.
Hindi pala.
Kulang lang ako sa ebidensyang magsasabing hindi ako baliw.
Kinuha ko ang phone ko.
Binuksan ko ang recorder.
Tinapat ko kay Nico.
—Ulitin mo.
Nanigas siya.
—Ano?
—Ulitin mo na wala akong laban dahil wala akong pera at connection.
Bigla siyang natauhan.
Umatras siya.
—You’re recording me?
—Ngayon lang. Pero sana noon pa.
Lumapit si Director Valdez.
—Ms. Santos, bawal ang recording sa hospital premises.
—Bawal din po ang pirmahin ang pangalan ng pamilya ng pasyente nang walang consent.
Hindi siya nakasagot.
Pero bago pa ako tuluyang makaalis, may dalawang security guard na dumating.
Hindi sila tumingin kay Nico.
Hindi sila tumingin kay Alyssa.
Sa akin sila tumingin.
—Ma’am Mara, kailangan po kayong sumama sa admin office.
Tumaas ang kilay ko.
—Ako?
Si Director Valdez ang sumagot.
—For proper documentation.
Alam kong hindi iyon documentation.
Iyon ay intimidation.
Habang papasok kami sa admin office, narinig ko si Alyssa sa likod.
Akala niya hindi ko na maririnig.
Pero malinaw.
—Nico, ayusin mo ito. Kapag nalaman ni Daddy, ikaw ang sisisihin ko.
Doon ko naintindihan ang isa pang bagay.
Hindi lang ako ang kayang itapon ni Alyssa.
Pati si Nico.
Sa loob ng admin office, pinaupo nila ako sa harap ng mahabang mesa.
Nariyan si Director Valdez.
Nariyan si Nico.
Nariyan si Alyssa.
Nariyan ang HR head.
Wala si Ma’am Tess.
Wala si Jessa.
Walang taong kakampi ko.
Inilapag ni Director Valdez ang isang papel sa harap ko.
—Ms. Santos, para matapos ito nang maayos, puwede kang pumirma ng statement na nagkaroon lang ng miscommunication sa schedule at financial assistance.
Binasa ko ang statement.
Nakasaad doon na ako raw ang kusang nag-withdraw ng application dahil may private fund akong nakuha.
Nakasaad doon na wala akong reklamo sa ospital.
Nakasaad doon na personal tampo lamang ang isyu ko kay Dr. Salazar.
Napatawa ako.
—Ang bilis naman po ninyong gumawa ng kasinungalingan.
Suminghal si Alyssa.
—Mara, be practical. May sakit ang nanay mo. Kailangan mo pa ng follow-up dito. Huwag mong sunugin ang tulay.
Tumingin ako sa kanya.
—Ang tulay na ginagamit ninyo para tapakan kami?
Biglang nagsalita si Nico.
—Pirmahan mo na. Pagod na pagod na ako sa ugali mo.
Dati, iyon ang linyang nagpapatahimik sa akin.
Kapag sinabi niyang pagod siya, tumatahimik ako.
Kapag sinabi niyang mahirap ang duty niya, kinakalimutan ko ang sariling sakit.
Kapag sinabi niyang hindi niya kaya ang drama ko, ako ang umuurong.
Pero hindi na ngayon.
Tinulak ko pabalik ang papel.
—Hindi ako pipirma.
Tumayo si Director Valdez.
—Then we may have to suspend your clearance and review your employment record.
—Sige po.
Nagulat sila.
Inilabas ko ang ID ko at inilapag sa mesa.
—Pero bago ninyo i-review ang record ko, i-review ninyo rin ang CCTV noong gabi ng Tuesday, 9:42 PM, sa labas ng social service office.
Nagbago ang mukha ni Alyssa.
Iyon ang unang bitak.
Ipinagpatuloy ko.
—Pati printer log sa admin computer na ginamit para i-print ang withdrawal form. Pati OR schedule revision na may timestamp. Pati pharmacy hold order na pinasok gamit ang account ni Doc Nico.
Namutla si Nico.
—Saan mo nakuha iyan?
Ngumiti ako.
—Sa ospital na akala mo walang taong nakakaalala sa charity patient.
Tumayo si Alyssa.
—Liar ka.
Sasagot na sana ako nang biglang bumukas ang pinto.
Pumasok si Ma’am Tess.
Kasunod niya si Nurse Jessa.
At kasunod nila ang isang lalaking naka-simpleng polo, bitbit ang folder at may ID mula sa Department of Health regional office.
Tumigil ang lahat.
Si Ma’am Tess ang unang nagsalita.
—Sir, ito po ang complaint na ipinadala ko kahapon.
Pagkatapos ay tumingin siya sa akin.
—Mara, pasensya na kung hindi ko sinabi agad. Hindi lang ikaw ang nag-ipon ng ebidensya.
At sa unang pagkakataon mula nang maospital si Nanay, naramdaman kong hindi na ako mag-isa.
