Huling Kampana
Bahagi 4: Ang Huling Kampana
“Hindi!” sigaw ko.
Tumakbo ako papunta sa kalsada, pero agad akong hinawakan ni Carla.
“Liza, huwag!”
Nanginginig kong itinuro ang motorsiklo na papalayo sa ulan.
“Nasa kanya ang card!”
Narinig iyon ng pulis at mabilis na kumilos. Sumakay ang dalawang pulis sa patrol motorcycle. Ang iba naman ay tumawag sa radyo.
Pero habang papalayo ang motorsiklo, unti-unti ring lumalayo ang pag-asa ko.
Kung nasa card ang tunay na kopya, at makuha iyon ng may-ari, maaari niyang sirain ang huling ebidensya.
Mas masahol pa, hawak niya si Mang Arturo.
O iyon ang akala namin.
Ilang minuto pagkatapos mawala ang motorsiklo, dumating ang ambulansyang sinasabi sa video.
Huminto ito sa harap ng gusali.
Bumukas ang likod.
Walang si Mang Arturo.
Ang laman lang ay isang duguang kumot at isang cellphone na iniwan sa stretcher.
Napaupo si Carla sa gilid ng bangketa.
Ako naman ay hindi makaiyak.
Parang naubos na ang luha ko sa takot.
Kinuha ng pulis ang cellphone.
May naka-save na isang video.
Binuksan nila iyon.
Makikita sa video si Mang Arturo, nakahiga sa loob ng ambulansya. Mahina siya, pero gising. Sa tabi niya, may lalaking nakamaskara.
Pagkatapos, nagsalita si Mang Arturo.
“Señorita Liza… kung mapanood mo ito, ibig sabihin hinahanap na nila ang card.”
Napahawak ako sa bibig ko.
Nagpatuloy siya.
“Hindi iyon ang tunay na ebidensya. Ang card ay susi lang. Susi sa locker ng lumang terminal, locker number 88. Nandoon ang buong kopya. Nandoon din ang mga dokumentong magpapatunay kung sino ang kasabwat niya.”
Tumigil siya sandali, hirap huminga.
“Patawad… nadamay ka. Pero ikaw lang ang nakita kong may tapang na hindi yumuko sa kanila.”
Lumabo ang paningin ko.
“Hindi ko alam kung makakaligtas ako. Pero sana… kahit minsan… may managot.”
Naputol ang video.
Tahimik ang lahat.
Kahit ang mga pulis, walang nagsalita agad.
Pagkatapos, tumayo ang imbestigador.
“Pupunta tayo sa lumang terminal.”
“Kasama ako,” sabi ko agad.
“Ma’am, delikado.”
“Mas delikado kung hindi n’yo alam kung ano ang hinahanap n’yo.”
Tumingin siya sa akin nang ilang segundo.
Marahil nakita niya sa mukha ko na hindi ako uurong.
Sa huli, tumango siya.
Sumama si Carla kahit pinigilan ko siya.
“Hindi kita iiwan,” sabi niya. “Kanina ka pa muntik mamatay mag-isa.”
Sa lumang terminal, mas malakas ang ulan.
Halos wala nang biyahe dahil sa baha. Ang mga upuan ay basa. Ang lumang bubong ay tumutulo. Sa isang sulok, nakahilera ang mga locker na kinakalawang.
Locker 88.
Nakita ko agad.
Nanginginig ang kamay ko nang kunin ng pulis ang maliit na susi mula sa ebidensya bag. Galing iyon sa bungkos ni Mang Arturo.
Pumasok ang susi.
Umikot.
Bumukas ang locker.
Sa loob, may isang plastic envelope na binalot nang makapal sa tape.
May lumang cellphone.
May notebook.
May USB drive.
At may isang maliit na rosaryo.
Kinuha ng pulis ang lahat.
Pero bago pa niya maisara ang locker, may pumalakpak mula sa likod namin.
Mabagal.
Malakas.
Pamilyar.
Lumingon kami.
Sa dulo ng hanay ng mga locker, nakatayo ang may-ari ng kumpanya.
Basang-basa ang suot niyang mamahaling polo. Wala na ang kalmadong anyo niya. Maputla ang mukha. Namumula ang mga mata.
Sa tabi niya, may dalawang lalaki.
At sa gitna nila…
Si Mang Arturo.
Nakatayo siya, pero halatang halos bumigay na ang katawan. May tali ang kamay niya. May tape sa bibig.
Napatakip ng bibig si Carla.
Itinaas ng may-ari ang isang maliit na kutsilyo malapit sa tagiliran ni Mang Arturo.
“Ibigay n’yo ang envelope.”
Agad itinutok ng mga pulis ang baril.
“Bitawan mo siya!”
Tumawa ang lalaki.
“Kapag ginalaw n’yo ako, mamamatay siya.”
Naramdaman kong nanlalamig ang mga daliri ko.
Nakatitig sa akin si Mang Arturo.
Kahit mahina, kahit sugatan, umiling siya.
Huwag.
Huwag ibigay.
Pero paano ko siya hahayaang masaktan?
Ang lalaking ito ang dahilan kung bakit siya nagdusa. Siya ang dahilan kung bakit natakot ang buong opisina. Siya ang dahilan kung bakit muntik nang may mamatay sa basement.
Huminga ako nang malalim.
“Ibibigay ko,” sabi ko.
“Liza!” sigaw ni Carla.
Tumingin sa akin ang pulis, pero tinaas ko ang kamay.
Kinuha ko ang plastic envelope.
Dahan-dahan akong lumapit.
“Sa akin mo ibigay,” sabi ng may-ari.
Humakbang ako.
Isa.
Dalawa.
Tatlo.
Nang malapit na ako, nakita kong mas humigpit ang hawak niya kay Mang Arturo.
Ngunit nakita ko rin ang isang bagay sa likuran niya.
Ang pari.
Nakatayo sa kabilang pasukan ng terminal, kasama ang ilang pulis na paikot na pala mula sa labas.
Kailangan ko lang siyang maabala.
“Alam mo,” sabi ko, pinipilit na hindi manginig ang boses ko. “Akala ko dati, ang pinakanakakatakot na tao ay iyong sumisigaw.”
Kumunot ang noo niya.
“Anong sinasabi mo?”
“Pero mali pala ako.”
Humakbang pa ako.
“Mas nakakatakot iyong laging kalmado. Iyong kayang ngumiti habang sinasaktan ang ibang tao.”
“Tumigil ka.”
“Pero alam mo kung ano ang kahinaan ng taong gaya mo?”
Naging mas madilim ang mukha niya.
“Ano?”
Ngumiti ako nang mahina.
“Akala mo lahat ng tao kayang takutin.”
Sa sandaling iyon, biglang tinadyakan ni Mang Arturo ang paa ng may-ari.
Sumigaw ang lalaki.
Nagbagsakan ang lahat nang sabay.
Tumalon ang mga pulis mula sa likod.
Hinila ko si Mang Arturo palayo.
Nagkagulo.
May sumigaw.
May nabitawang kutsilyo.
May kalabog ng katawan sa sahig.
Niyakap ko si Mang Arturo habang hinahatak siya sa gilid.
“Ligtas na po kayo,” paulit-ulit kong sabi kahit hindi ko alam kung sino sa amin ang kailangan makarinig noon.
Ilang segundo pa, naposasan ang may-ari.
Nakadapa siya sa basang sahig ng terminal, sumisigaw pa rin, nagbabanta pa rin, sinasabing wala kaming laban sa kanya.
Pero wala nang naniwala.
Dahil sa mismong oras na iyon, hawak na ng mga pulis ang notebook, USB drive, cellphone, at dokumento.
Nandoon ang mga pangalan ng kasabwat.
Nandoon ang mga bayad.
Nandoon ang mga video.
Nandoon ang katotohanang matagal nilang itinago sa ilalim ng gusali.
Kinagabihan, nasa ospital kami.
Si Mang Arturo ay naka-confine, pero ligtas na. May benda ang ulo niya, may sugat sa balikat, pero nang magising siya, ang unang tinanong niya ay:
“Ligtas ba sila?”
Tumango ako habang umiiyak.
“Opo. Lahat po ng empleyado nakalabas. Pati si Carla. Pati ang bata.”
Napapikit siya.
Sa unang pagkakataon mula nang magsimula ang bangungot na iyon, nakita kong gumaan ang mukha niya.
Makalipas ang ilang araw, kumalat sa balita ang nangyari.
Naaresto ang may-ari ng kumpanya at ang ilang kasabwat niya. Isinara pansamantala ang gusali. Ang mga empleyado ay binigyan ng proteksyon habang iniimbestigahan ang kaso.
Maraming natakot.
Maraming umiyak.
Pero walang nawala.
Dahil isang matandang guwardiya ang hindi nanahimik.
Dahil kahit nanginginig, pinili niyang mag-iwan ng babala.
At dahil sa isang lumang parking card, nabuksan ang katotohanang matagal nang nakakulong sa dilim.
Ilang linggo pagkatapos noon, bumalik ako sa simbahan.
Maaliwalas na ang langit. Wala nang bagyo. Sa labas, may mga batang naglalaro. Sa plaza, maingay ulit ang palengke. May amoy ng pritong saging, kape, at bagong lutong tinapay.
Si Mang Arturo ay nakaupo sa isang bangko sa ilalim ng puno.
Hindi na siya naka-uniporme.
May tungkod siya sa tabi, pero nakangiti siya.
Lumapit ako at iniabot sa kanya ang bagong ID lace na ginawa ng mga empleyado.
Nakasulat doon:
“Para sa taong nagligtas sa amin.”
Tiningnan niya iyon nang matagal.
Pagkatapos, tumawa siya nang mahina.
“Hindi ako bayani.”
Umupo ako sa tabi niya.
“Para sa amin, oo.”
Tumunog ang kampana ng simbahan.
Alas-otso ng umaga.
Pareho kaming napatingin sa tore.
Noong nakaraang beses na narinig ko ang kampanang iyon, nanginginig ako sa takot.
Ngayon, iba na ang tunog nito.
Hindi na babala.
Hindi na hudyat ng bitag.
Kundi tanda na tapos na ang dilim.
Tumingin si Mang Arturo sa akin.
“Papasok ka pa ba sa kumpanyang iyon?”
Napangiti ako.
“Hindi na po. Maghahanap ako ng mas maayos na trabaho.”
“Good,” sabi niya. “Huwag kang bababa sa mga lugar na alam mong madilim.”
Natawa ako.
“Hindi na po.”
Tumayo ako, pero bago umalis, tumingin ako muli sa lumang plaza, sa simbahan, sa kalsadang minsan ay naging saksi sa pinakamatinding takot ng buhay ko.
Sa bulsa ko, naroon pa rin ang lumang parking card.
Hindi ko iyon itinapon.
Hindi dahil takot pa ako.
Kundi dahil gusto kong maalala.
Minsan, ang pinakamaliit na babala ang nagliligtas ng buhay.
Minsan, ang pinakatahimik na tao ang may pinakamalakas na tapang.
At minsan, kahit gaano kadilim ang isang basement…
May kampanang tutunog.
May taong lalaban.
At may umagang darating.