nang akala ng lahat ay ako ang nanggugulo, inilabas ni daniela ang lihim na matagal palang itinago ni rafael
bahagi 2: nang akala ng lahat ay ako ang nanggugulo, inilabas ni daniela ang lihim na matagal palang itinago ni rafael
“Doktor Rafael, turn ko na ba ngayon?”
Napakahina ng boses ko, pero sa katahimikan ng plaza, parang narinig iyon ng lahat.
Nakatayo si Rafael sa harap ko, namumutla ang mukha, nakatitig sa papel na hawak ko. Ilang segundo siyang hindi nakapagsalita. Ang lalaking sanay magpaliwanag sa mga pasyente, sanay magbigay ng diagnosis, sanay magpakalma ng pamilya ng may sakit, ngayon ay parang nawalan ng dila.
“Alina…” bulong niya.
Inabot niya ang papel sa kamay ko.
Umatras ako ng kalahating hakbang.
“Huwag,” sabi ko. “Baka maabala ko ang medical mission.”
May ilang matandang nakapila ang nagkatinginan. Ang kaninang bulungan na ako raw ang nakikipag-unahan, biglang nawala. Pinalitan iyon ng mabigat na katahimikan.
Si Daniela naman ay nakatayo sa tabi ng mesa, hawak pa rin ang balikat ni Nico. Pigil na pigil ang ngiti niya, pero nanginginig ang mga daliri niyang nakatakip sa bibig ng bata.
Para siyang natakot.
Pero hindi ko alam kung natatakot siya para sa akin, o natatakot siyang may mabunyag.
Lumapit sa akin ang nurse na kanina pa nakatingin.
“Ate Alina, maupo po muna kayo. Tawagin ko po ang ambulance kung kailangan—”
“Hindi na,” putol ni Rafael. “Ako na ang bahala sa kanya.”
Napatawa ako.
Mabilis. Tuyot. Walang ligaya.
“Kailan pa?”
Nanigas ang panga niya.
“Alina, hindi ito ang tamang lugar para pag-usapan natin ito.”
“Tama ka,” sagot ko. “Hindi ito ang tamang lugar. Pero dito mo ako pinahiya, Rafael. Dito mo sinabi sa akin na huwag kong sayangin ang oras ng lahat. Kaya dito ko rin itatanong: kailan naging sayang sa iyo ang oras para sa asawa mo?”
Namula ang mukha niya, pero hindi dahil sa hiya. Mas mukha siyang napipikon.
“May bata rito. Huwag kang gumawa ng eksena.”
Napatingin ako kay Nico.
Ang bata ay nakakapit pa rin sa pantalon ni Rafael. Nakatingala siya sa amin, hindi nauunawaan ang bigat ng bawat salitang lumalabas sa bibig ng matatanda.
“Eksena?” ulit ko. “Ang eksena ba ay ang asawa mong may abnormal na anino sa baga, o ang batang tumatawag sa iyo ng papa sa harap ng buong plaza?”
Tumalim ang tingin ni Daniela.
“Ate Alina,” mahina niyang sabi, nanginginig ang boses na parang siya pa ang nasaktan. “Hindi po kasalanan ni Nico. Bata lang siya.”
“Wala akong sinabing kasalanan niya.”
“Pero parang sinisisi n’yo po kami,” sagot niya, biglang namumula ang mata. “Hindi namin ginusto na mapalapit si Nico kay Rafael. Wala lang po siyang ama. Hindi n’yo po alam kung gaano kahirap magpalaki ng anak nang mag-isa.”
May ilang babae sa paligid ang napabuntong-hininga.
Iyon ang galing ni Daniela.
Isang patak ng luha, at bigla siyang nagiging kawawa.
Isang pangungusap tungkol sa pagiging single mother, at bigla akong nagiging kontrabida.
Tumingin ako sa kanya.
“Hindi ko alam kung gaano kahirap magpalaki ng anak nang mag-isa,” sabi ko. “Pero alam ko kung gaano kahirap magkasakit nang mag-isa kahit may asawa.”
Napalunok siya.
Si Rafael ay humakbang palapit.
“Tama na, Alina.”
“Hindi pa.”
Hinigpitan ko ang hawak sa papel.
“Pitong taon kitang hinintay, Rafael. Hinintay kitang matapos sa duty. Hinintay kitang makapasa. Hinintay kitang maalala na may asawa kang umuuwi sa bahay na walang kasabay kumain. Kahapon, hinintay ko ang number ko sa clinic mo hanggang lunch break. Pero pinapasok mo siya nang walang number.”
Tumingin ako kay Daniela.
“May dala siyang coconut pastry, hindi ba?”
Biglang yumuko si Rafael.
Sapat na iyon.
May ilang tao ang nagsimulang bumulong.
“Walang number?”
“Pinasingit?”
“Asawa niya iyon, pero hindi niya inuna?”
Namula si Daniela, pero agad siyang umiyak.
“Hindi ko po alam na naghihintay si Ate Alina. Kung alam ko lang po, hindi po sana ako pumasok. Si Rafael lang po ang nagsabi—”
“Daniela,” mariing putol ni Rafael.
Natigilan siya.
Isang segundo lang iyon.
Pero nakita ko.
Nakita kong may sinabi siyang hindi dapat masabi.
Dahan-dahang bumaling sa kanya ang mga tao.
Ako rin.
“Si Rafael lang ang nagsabi… ano?” tanong ko.
Kumapit nang mahigpit si Daniela sa kamay ni Nico.
“Wala po.”
“Tapusin mo.”
“Alina, tama na,” ulit ni Rafael, pero ngayon ay may kaba na sa boses niya.
Mas lalo akong nagkaroon ng lakas.
“Bakit? May hindi ba ako dapat marinig?”
Hindi sumagot si Rafael.
Si Daniela naman ay kumagat sa labi, luhaang nakatingin sa kanya. Para siyang humihingi ng tulong. Para siyang nagsasabing: ikaw ang nagpasimula nito, ikaw ang umayos.
Pero hindi siya tinulungan ni Rafael.
At siguro, doon siya nasaktan.
Doon siya nagkamali.
“Ako po ba lagi ang masama?” bigla niyang sabi, humihikbi. “Ako po ba lagi ang may kasalanan? Siya po ang nagsabing huwag muna ipaalam kay Ate Alina. Siya po ang nagsabing hindi pa tamang oras!”
Parang may malamig na kamay na humawak sa batok ko.
Hindi pa tamang oras?
Para saan?
Napatitig ako kay Rafael.
“Ano ang hindi pa tamang oras?”
“Wala,” mabilis niyang sagot.
Pero hindi na siya makatingin sa akin.
Si Daniela, tila natauhan sa nasabi niya, pero huli na.
Kumalat ang bulungan sa plaza na parang apoy sa tuyong damo.
“May sikreto sila?”
“Bakit kailangang itago sa asawa?”
“Diyos ko, may bata pa…”
Naramdaman kong nanlalamig ang mga daliri ko. Hindi dahil sa lagnat. Hindi dahil sa ubo.
Kundi dahil bigla kong naunawaan na ang sakit sa katawan ko ay maliit pa pala kumpara sa sakit na ilang buwan na nilang inihahanda para sa akin.
Lumapit ako ng isang hakbang kay Rafael.
“Sabihin mo sa akin.”
“Alina, umuwi tayo.”
“Hindi. Dito.”
“Hindi mo kaya ang maririnig mo.”
Halos mabingi ako sa sinabi niya.
Hindi mo kaya ang maririnig mo.
Hindi niya sinabing wala.
Hindi niya sinabing mali ang iniisip ko.
Hindi niya sinabing asawa kita, mahal kita, hindi kita pagtataksilan.
Ang sinabi niya ay hindi ko kaya.
Napahawak ako sa dibdib ko. Muling sumiklab ang ubo, mas malalim, mas masakit. Napayuko ako, at sa unang pagkakataon, may mainit na lasa ng dugo sa bibig ko.
Narinig kong sumigaw ang nurse.
“Ate Alina!”
Lumapit si Rafael, pero itinulak ko ang kamay niya.
“Huwag mo akong hawakan.”
Nanginginig ang boses ko, pero malinaw ang bawat salita.
“Sabihin mo. Ano ang hindi pa tamang oras?”
Namumutla si Rafael.
Si Daniela naman ay biglang lumuhod sa harap ko, hawak si Nico sa isang kamay, luhaang nagsalita:
“Ate Alina, patawarin n’yo po ako. Hindi ko po talaga gustong sirain ang pamilya n’yo. Pero buntis po ako.”
Tumigil ang mundo ko.
Ang hangin.
Ang ingay.
Ang tibok ng puso ko.
Lahat ay nawala.
Ang tanging natira ay ang boses ni Daniela, basag at nanginginig, pero sapat ang lakas para marinig ng buong plaza.
“Tatlong buwan na po.”
Dahan-dahan kong inangat ang tingin ko kay Rafael.
Ang asawa kong doktor.
Ang lalaking nangakong unang pakikinggan ang tibok ng puso ko.
Ang lalaking ngayon ay nakatayo sa pagitan ng babaeng buntis at ng asawang may sakit sa baga.
Hindi siya umimik.
Hindi siya nagulat.
Hindi siya nagtanong.
Ibig sabihin, alam niya.
Matagal na niyang alam.
Napaatras ako.
Isang hakbang.
Dalawang hakbang.
Hanggang sa maramdaman kong may humawak sa likod ko para alalayan ako.
Hindi ko alam kung sino.
Ang mata ko ay nakapako lamang kay Rafael.
Sa wakas, nagsalita siya.
“Alina, pakiusap. Hindi pa sigurado kung—”
Hindi niya natapos ang pangungusap.
Dahil sa sandaling iyon, inilabas ni Daniela mula sa bulsa ng bag niya ang isang maliit na envelope na kulay puti.
Iniabot niya iyon sa akin gamit ang nanginginig na kamay.
“Nais ko po sanang ibigay ito sa inyo pagkatapos ng medical mission,” sabi niya. “Pero siguro… mas mabuti pong malaman n’yo na ngayon.”
Hindi ko kinuha.
Kaya nahulog ang envelope sa lupa.
Bumukas iyon.
At mula sa loob, dumulas palabas ang isang ultrasound picture.
Sa itaas ng larawan, nakasulat ang pangalan ni Daniela.
Sa ibaba, may petsa.
At sa gilid, may isang maliit na sulat-kamay na pamilyar na pamilyar sa akin.
Sulat-kamay ni Rafael.
“our little miracle.”