nang magising si gabriel, hindi ako ang hinanap niya kundi ang babaeng nagsabing dapat nalunod na ako noon
bahagi 3: nang magising si gabriel, hindi ako ang hinanap niya kundi ang babaeng nagsabing dapat nalunod na ako noon
“Kapag nalaman ni Alina ang totoo, ilayo mo siya kay Celeste.”
Paulit-ulit na umalingawngaw sa isip ko ang pangungusap na iyon.
Parang biglang nawala ang ingay ng ulan, ang sigawan ng mga nurse, ang yabag ng mga taong tumatakbo sa pasilyo ng ospital. Ang naririnig ko na lang ay ang sariling tibok ng puso ko—mabilis, mabigat, parang may kumakatok mula sa loob ng dibdib ko, humihingi ng sagot.
Tiningnan ko ang litrato.
Si Papa.
Mas bata siya roon. Nakasuot ng lumang polo, nakangiti sa kamera. Sa tabi niya, ang babaeng ngayon ay nakatayo sa harap ko—si Celeste. Mas bata rin siya sa litrato, mahaba ang buhok, maaliwalas ang mukha, at ang ngiti ay parang pamilyar na pamilyar sa kanya ang lalaking katabi niya.
Hindi iyon ngiti ng estranghero.
Hindi rin iyon ngiti ng kakilala lang.
Pakiramdam ko, may malamig na tubig na dahan-dahang umakyat mula paa hanggang leeg ko.
“Anong ibig sabihin nito?” tanong ko, pero halos walang lumabas na boses.
Si Celeste ay hindi kumurap.
Basang-basa ang buhok niya, pero kahit isang hibla ay parang hindi nagugulo ang kumpiyansa niya. Nakatayo siya roon na para bang siya ang may karapatang magtanong, siya ang may karapatang magalit, at ako ang biglang pumasok sa isang mundong hindi dapat akin.
“Hindi mo pa rin alam?” bulong niya.
“Celeste,” singit ni Marco mula sa likod ko, matigas ang boses. “Tumigil ka.”
Dahan-dahang lumingon si Celeste sa kanya.
“Tumigil?” Tumawa siya nang mahina. “Labindalawang taon akong nanahimik. Labindalawang taon akong nagtiis habang lahat sila iniisip na kawawa ang batang babae, kawawa ang anak, kawawa si Alina. Ngayon, ako pa rin ang dapat tumigil?”
Hindi ko naintindihan.
Hindi ko alam kung anong bahagi ng sinabi niya ang dapat kong unahin. Ang litrato? Ang sulat? Ang sinabi niyang dapat nalunod na ako? O ang sigaw niyang siya ang fiancée ni Gabriel?
Fiancée.
Ang salitang iyon ay parang tinik na nakabara sa lalamunan ko.
Hindi ko pa nga alam kung ano kami ni Gabriel. Tatlong beses pa lang kaming nagkita. Ilang tuyong text. Isang jacket. Isang whistle. Ilang sandaling hindi ko maipaliwanag. Pero bakit parang may pumutok sa loob ko nang marinig kong may ibang babaeng nag-aangkin sa kanya?
“Hindi ka fiancée niya,” sabi ni Marco.
Napatingin ako sa kanya.
Si Celeste rin.
Sa unang pagkakataon, kumislap ang galit sa mata niya.
“Hindi?” Itinaas niya ang maliit na kahong pelus. “Ito ang singsing. Siya mismo ang bumili nito.”
“Hindi para sa’yo.”
Napaatras si Celeste na parang sinampal.
Ako naman ay lalong naguluhan.
“Para kanino?” tanong ko.
Walang sumagot.
Doon na tuluyang bumalik ang ingay sa paligid. May nurse na lumapit at mabilis na nagsabi:
“Please, kailangan naming dalhin ang pasyente sa emergency. Kung pamilya kayo, sa waiting area po muna.”
Pamilya.
Sino ba ang pamilya ni Gabriel sa amin?
Si Celeste ba, na may hawak na singsing?
Si Marco ba, na kasamahan niya?
O ako, na may hawak ng sirang whistle mula sa nakaraan?
Wala akong karapatan. Iyon ang pinakamapait na totoo.
Dinala nila si Gabriel papasok. Nakita ko lang ang kalahati ng mukha niya sa pagitan ng mga balikat ng mga nurse. Maputla siya. May dugo sa sentido. Nakapikit. At kahit hindi siya gumagalaw, parang siya pa rin ang pinakamatatag sa lahat.
“Gabriel…” mahina kong tawag.
Hindi niya narinig.
Nagsara ang pinto ng emergency room.
At naiwan kami ni Celeste sa pasilyo.
Magkaharap.
Parehong basa ng ulan.
Parehong may hawak na bagay na nag-uugnay sa lalaking nasa loob.
Pero magkaiba ang dahilan kung bakit nanginginig ang mga kamay namin.
Lumapit sa akin si Celeste. Masyadong malapit.
“Makinig ka, Alina,” sabi niya sa malamig na boses. “Hindi lahat ng naaalala mo ay totoo. Hindi lahat ng sinabi sa’yo tungkol sa tatay mo ay totoo. At lalong hindi lahat ng ginawa ni Gabriel para sa’yo ay dahil mahalaga ka sa kanya.”
“Anong alam mo tungkol sa tatay ko?”
Ngumiti siya. Masakit sa mata ang ngiting iyon.
“Mas marami kaysa sa’yo.”
Gusto ko siyang sampalin.
Hindi dahil sa pang-aasar niya, kundi dahil sa paraan ng pagbanggit niya kay Papa. Para bang pag-aari niya ang isang piraso ng buhay ni Papa na ipinagkait sa akin.
Humakbang si Marco sa pagitan namin.
“Tama na. Hindi ngayon.”
“Kailan, Marco?” sigaw ni Celeste. “Kapag nagising na si Gabriel at muli na naman siyang magkukunwaring bayani? Kapag sinabi na naman niyang kailangan niyang protektahan si Alina? Protektahan mula saan? Mula sa akin? O mula sa katotohanang sila ang dahilan kung bakit nasira ang lahat?”
Sila?
Kami?
“Sabihin mo nang malinaw,” sabi ko, halos pabulong pero nanginginig sa galit. “Kung may alam ka, sabihin mo.”
Tumingin siya sa hawak kong litrato.
“Tanungin mo ang tiyahin mo.”
Nanigas ako.
“Si Tita Lorna?”
“Siya ang unang nagsinungaling sa’yo.”
Hindi ako nakapagsalita.
Sa isip ko, lumitaw ang mukha ni Tita Lorna. Ang babaeng nagpalaki sa akin matapos mamatay si Papa. Ang babaeng nagluto para sa akin kapag ayaw kong kumain. Ang babaeng umiyak sa graduation ko. Ang babaeng nagpanggap na inaatake sa dibdib para lang mapilit akong makipag-blind date.
Siya ang nagsinungaling?
Tungkol saan?
Bakit?
“Hindi totoo,” sabi ko, pero mahina ang boses ko.
“Hindi?” Kiniling ni Celeste ang ulo. “Kung hindi totoo, bakit hindi niya sinabi sa’yo na kilala niya si Gabriel noon pa? Bakit hindi niya sinabi na hindi aksidente ang pagkikita ninyo? Bakit hindi niya sinabi na bago ka pa niya ipakilala kay Gabriel, ilang beses na siyang pumunta sa rescue station?”
Parang may kumalas na piraso sa loob ko.
Dahan-dahan akong napalingon kay Marco.
Hindi siya makatingin sa akin.
Iyon na ang sagot.
“Alam mo rin,” sabi ko.
“Alina…”
“Alam mo rin!”
Napaatras siya. Napapikit siya sandali, para bang pagod na pagod na siyang magbuhat ng kasinungalingan.
“Hindi ko alam lahat,” sabi niya. “Ang alam ko lang, hinanap ka ni Gabriel nang maraming taon.”
Huminto ang mundo.
Hinanap ako?
“Bakit?”
“Dahil sa nangyari noong baha.”
“Anong nangyari noong baha?” sigaw ko. “Bakit lahat kayo nagsasalita na parang may alam kayong hindi ko alam? Ang alam ko lang, namatay si Papa dahil iniligtas niya ako!”
Tahimik.
Masyadong tahimik.
Kahit si Celeste, na kanina ay parang gustong lasunin ako sa bawat salita, biglang hindi nagsalita.
At doon ako unang kinabahan nang tunay.
Dahil minsan, ang pinakamasakit na sagot ay hindi sinasabi agad. Pinapalibutan muna ito ng katahimikan.
Lumapit si Marco. Basa ang rescue jacket niya, may dugo sa manggas, pero mas mabigat ang hitsura ng konsensya niya kaysa sa pagod.
“Hindi ikaw ang iniligtas ng tatay mo noong gabing iyon.”
Hindi ako gumalaw.
Hindi ako kumurap.
“Ano?”
“Hindi ikaw ang batang binalikan niya sa bahay.”
Parang may humila sa sahig sa ilalim ng paa ko.
“Hindi,” sabi ko agad. “Hindi puwede. Nandoon ako. Naalala ko ang tubig. Naalala ko ang sigaw. Naalala ko si Papa—”
“Naalala mo ang ilang bahagi,” mahinang sabi ni Marco. “Pero bata ka pa noon. May lagnat ka. Halos wala kang malay nang mailabas ka.”
“Sinungaling ka.”
Masakit sabihin, pero mas masakit paniwalaan siya.
“Alina—”
“Sinungaling ka!” sigaw ko. “Lahat kayo sinungaling!”
Napalingon ang ibang tao sa waiting area. May matandang babae na napahawak sa rosaryo. May batang umiiyak. Pero wala akong pakialam. Labindalawang taon kong kinamuhian ang sarili ko. Labindalawang taon akong natulog na may bigat sa dibdib, iniisip na ako ang dahilan kung bakit wala na akong ama. Tapos ngayon, sa isang gabing basa ng dugo at ulan, sasabihin nilang mali ang buong buhay kong paniniwala?
Hindi.
Hindi ganoon kadali.
Huminga nang malalim si Marco.
“Ang batang binalikan ng tatay mo ay si Celeste.”
Napatingin ako kay Celeste.
Hindi siya umiwas.
Sa halip, nakatingin siya sa akin na parang naghihintay siyang durugin ako ng sariling katotohanan.
“Hindi…” halos hindi ko na marinig ang boses ko.
“Oo,” sabi ni Celeste. “Ako ang nasa loob ng bahay na iyon. Ako ang naiwan. Ako ang iniligtas ng tatay mo.”
Nanlambot ang mga tuhod ko.
Kumapit ako sa pader.
Kung si Celeste ang iniligtas ni Papa…
Bakit ako ang pinaniwalang ako iyon?
Bakit buong buhay ko, hinayaan nila akong magdala ng kasalanang hindi pala akin?
“Bakit?” tanong ko. “Bakit hindi sinabi sa akin?”
“Dahil mas madaling gawing bayani ang patay,” sabi ni Celeste.
“Celeste!” saway ni Marco.
Pero tuloy-tuloy siya.
“At mas madaling gawing kawawa ang anak ng bayani. Hindi ba? Mas malinis pakinggan. Isang ama ang namatay para sa anak niya. Nakakaiyak. Nakakaganda sa balita. Nakakataas ng donasyon. Pero ang totoo?”
Lumapit siya sa akin.
“Ang totoo, namatay ang tatay mo dahil sa anak ng babaeng minahal niya bago ang nanay mo.”
Para akong hindi nakarinig nang tama.
Babaeng minahal niya?
Bago si Mama?
Tiningnan ko ulit ang litrato.
Si Papa at si Celeste.
Pero mas bata si Celeste sa litrato. Hindi puwedeng siya ang babaeng minahal ni Papa. Ibang relasyon. Ibang ibig sabihin.
“Anak ka niya?” tanong ko.
Tumigas ang panga ni Celeste.
Hindi siya sumagot.
Pero sa katahimikang iyon, may pinto sa loob ng isip ko na biglang bumukas.
Si Papa.
Celeste.
Ang baha.
Ang lihim ni Tita Lorna.
Ang pagkakakilala ni Gabriel sa akin.
Ang sulat sa likod ng litrato.
“Kapag nalaman ni Alina ang totoo, ilayo mo siya kay Celeste.”
“Hindi,” bulong ko. “Hindi ka anak ni Papa.”
Ngumiti si Celeste, pero nangingilid ang luha sa mata niya.
“Hindi mo alam kung gaano karaming bagay ang hindi mo alam.”
Bago pa siya makapagsalita pa, bumukas ang pinto ng emergency room.
Lumabas ang doktor.
Sabay-sabay kaming lumapit.
“Kumusta siya?” tanong ni Marco.
“Stable na siya,” sabi ng doktor. “May concussion, ilang sugat, at hypothermia, pero malakas ang katawan niya. Kailangan niya ng pahinga. Nagkamalay siya sandali.”
Nabitawan ko ang hiningang hindi ko alam na pinipigilan ko.
Nagkamalay siya.
Buhay siya.
“Kinausap niya kayo?” tanong ni Celeste agad.
Tumango ang doktor.
“May pangalan siyang binanggit.”
Hindi ko alam kung bakit, pero naramdaman kong kumapit ang puso ko sa isang marupok na pag-asa.
Alina.
Sabihin mong Alina.
Kahit hindi ko karapatan.
Kahit hindi ko alam ang totoo.
Kahit tatlong beses pa lang tayong nagkita.
Sabihin mong ako.
Tumingin ang doktor sa clipboard.
“Celeste.”
Nabitawan ko ang whistle.
Tumama iyon sa sahig.
Isang maliit na tunog lang. Pero sa loob ko, parang may nabasag na salamin.
Si Celeste ay ngumiti.
Hindi malawak. Hindi halata. Pero sapat para makita ko.
Sapat para maramdaman kong nanalo siya sa isang laban na hindi ko alam na sinimulan pala namin.
“Pwede ko ba siyang makita?” tanong niya, biglang mahina ang boses, biglang mukhang nag-aalala.
Tiningnan siya ng doktor.
“Kayo po ba ang pamilya?”
“Ako ang fiancée niya,” mabilis niyang sagot.
“Hindi siya—” simula ni Marco.
Pero pinutol siya ni Celeste sa pamamagitan ng pagbukas ng kahong pelus.
Naroon ang singsing.
Maliit. Simple. Pilak. May manipis na ukit sa loob.
Hindi ko alam kung bakit lumapit ako. Siguro dahil gusto kong patunayan kay sarili ko na hindi ako nasasaktan. Siguro dahil gusto kong makita kung totoo ba. Siguro dahil minsan, kahit alam mong masusugatan ka, inilalapit mo pa rin ang kamay mo sa talim.
Nabasa ko ang ukit sa loob ng singsing.
Hindi pangalan ni Celeste.
Hindi rin pangalan ko.
Isang petsa.
Ang petsa ng gabing namatay si Papa.
At tatlong salita:
“utang na buhay.”
Nanginig ang sikmura ko.
Si Marco ay namutla.
Si Celeste naman ay mabilis na isinara ang kahon, pero huli na.
Nakita ko na.
“Anong ibig sabihin niyan?” tanong ko.
Walang sumagot.
Lumapit ang doktor sa akin.
“Pasensya na, sino po kayo sa pasyente?”
Hindi ko alam ang isasagot.
Hindi ako pamilya.
Hindi ako kasintahan.
Hindi ako fiancée.
Ako lang ang babaeng may hawak ng whistle. Ang batang babae sa baha. Ang anak ng lalaking namatay sa gabing pinagsinungalingan ng lahat.
“Ako…” Napalunok ako. “Ako si Alina.”
Biglang nagbago ang mukha ng doktor.
“Alina?”
“Opo.”
Tumingin siya sa nurse sa tabi niya. May saglit na pag-aalangan. Maliit lang. Pero nakita ko.
“Bakit?” tanong ko. “May sinabi ba siya tungkol sa akin?”
Hindi sumagot ang doktor.
Sa halip, sinabi niya:
“Mas mabuting maghintay muna kayo.”
Mas lalong kumulo ang dugo ko.
“Hindi. Huwag ninyo akong pagsabihan na maghintay. Lahat sila pinaghintay ako ng labindalawang taon bago sabihin ang totoo. Ngayon, may karapatan akong malaman kung ano ang sinabi niya.”
“Alina,” pakiusap ni Marco.
Humakbang ako palapit sa doktor.
“Ano ang sinabi ni Gabriel?”
Muling nagpalitan ng tingin ang doktor at nurse.
Pagkatapos, dahan-dahang sinabi ng doktor:
“Nang magising siya, tinanong niya kung ligtas daw ba si Celeste.”
Tumawa si Celeste nang mahina sa likod ko.
Hindi ko siya nilingon.
Dahil hindi pa tapos magsalita ang doktor.
“At pagkatapos noon…” Nag-atubili siya. “Sinabi niyang huwag daw papasukin si Alina.”
Parang biglang wala nang hangin sa buong ospital.
Narinig ko si Marco.
“Doc, sigurado kayo?”
Tumango ang doktor.
“Malinaw niyang sinabi. ‘Huwag ninyong papasukin si Alina. Kapag nakita niya ako, malalaman niya ang lahat.’”
Lumamig ang mga daliri ko.
Kapag nakita niya ako, malalaman niya ang lahat.
Anong makikita ko?
Ano ang nasa katawan ni Gabriel na makapagsasabi ng katotohanang itinago sa akin?
Bago pa ako makagalaw, bumukas nang kaunti ang pinto ng emergency room.
Isang nurse ang lumabas na may bitbit na basang damit ni Gabriel sa transparent bag. Nahulog mula sa bulsa ng pantalon niya ang isang maliit na plastik na pouch.
Dumulas iyon sa sahig.
Huminto sa tapat ng paa ko.
Nakita ko ang laman.
Isang lumang hospital bracelet.
Kupas na ang sulat, pero nabasa ko pa rin ang pangalan.
Hindi pangalan ni Gabriel.
Hindi pangalan ni Celeste.
Pangalan ko.
Alina Mae Dizon.
At sa ilalim nito, isang petsa.
Isang araw pagkatapos ng baha.
Sa tabi ng pangalan ko, may nakasulat na dalawang salitang nagpahinto sa buong mundo ko:
“patient deceased.”
Patay.
Ako.
Ayon sa bracelet na iyon, namatay ako labindalawang taon na ang nakaraan.
Bago ko pa maabot ang plastik na pouch, mabilis na yumuko si Celeste at inagaw iyon mula sa sahig.
“Hindi mo dapat nakita ‘yan,” sabi niya.
Tiningnan ko siya.
“Namatay ako?”
Hindi siya sumagot.
“Namatay ako?!” sigaw ko.
Bumukas ang pinto sa likod namin.
Sa loob, sa kama ng emergency room, nakaupo si Gabriel—maputla, may benda sa ulo, nanginginig pa ang katawan, pero gising.
At ang una niyang tiningnan ay hindi si Celeste.
Ako.
Namuti ang mukha niya na parang nakita niya ang multo.
Pagkatapos, sa basag na boses, sinabi niya ang pangungusap na lalong dumurog sa lahat ng natitira kong paniniwala:
“Hindi ikaw si Alina.”