habang nanginginig ang kamay ng manugang sa pagbukas ng sobre, isang resibo ang lumitaw, kasunod ang mga larawang hindi niya inakalang may ibang taong nakakita
bahagi 2: habang nanginginig ang kamay ng manugang sa pagbukas ng sobre, isang resibo ang lumitaw, kasunod ang mga larawang hindi niya inakalang may ibang taong nakakita
Nanginginig ang mga daliri ni Andrea habang isa-isang hinihila palabas ang laman ng brown envelope.
Tahimik ang buong sala.
Tanging hikbi lang ng apo namin ang maririnig.
Si Roberto ay nakatayo sa tabi ng mesa, nakahalukipkip, walang anumang emosyon sa mukha.
Hindi siya galit.
Mas nakakatakot.
Parang matagal na niyang hinihintay ang sandaling ito.
Napatingin ako sa unang papel na nasa kamay ni Andrea.
Isa iyong bank transfer receipt.
Nakasulat ang petsa.
Anim na buwan na ang nakalipas.
Hindi ko agad naintindihan.
Pero nang mabasa ko ang halaga, nanlaki ang mga mata ko.
Tatlong daang libong piso.
Hindi iyon maliit na pera.
Lalo na para sa pamilyang ilang buwan pa lang ang nakalipas ay nagsasabing hirap na hirap sa gastusin.
Biglang nagmadali si Andrea na tiklupin ang papel.
“Hindi… hindi ito mahalaga.”
Ngunit mabilis na inabot iyon ni Roberto.
“Hindi mahalaga?”
Mahinahon ang boses niya.
“Basahin mo nang malakas.”
Hindi sumagot si Andrea.
Mas lalo lang siyang namutla.
Lumapit si Marco.
“Pa… baka naman puwedeng pag-usapan natin ito nang tayo-tayo lang.”
Hindi man lang siya nilingon ni Roberto.
“Tayo-tayo lang?”
Ngumiti siya nang mapait.
“Noong plano ninyong kunin ang pensiyon ng nanay mo, inisip n’yo ba kung pribado iyon?”
Walang nakapagsalita.
Dahan-dahang inilapag ni Roberto ang resibo sa mesa.
“Nakapangalan ang account na pinasukan.”
Tumigil siya sandali.
“Sino ang may account na ito, Andrea?”
Napakagat ng labi ang manugang ko.
Hindi siya sumagot.
Napansin kong nanginginig na ang balikat niya.
Biglang nagsalita si Marco.
“Kaibigan niya lang po iyon.”
Napalingon ako sa anak ko.
“Kaibigan?”
Tumango siya agad.
“Opo… may negosyo kasi sila.”
Negosyo?
Napakunot ang noo ko.
Kailan pa nagkaroon ng negosyong nangangailangan ng daan-daang libong piso?
Hindi pa ako nakakabawi sa gulat nang ilabas ni Roberto ang pangalawang dokumento.
Isang printout ng online conversation.
Hindi ko agad nabasa ang laman.
Pero kitang-kita ko ang pangalan ni Andrea sa isang gilid.
At sa kabilang panig…
isang lalaking hindi ko kilala.
Nanlaki ang mga mata ni Andrea.
“Paano… paano ninyo nakuha ‘yan?”
Hindi sumagot si Roberto.
Tahimik lang niyang itinulak ang papel palapit sa akin.
Binasa ko.
Unang linya pa lang, bumigat na agad ang dibdib ko.
“Huwag kang mag-alala. Malapit na naming makuha ang pera ng biyenan ko.”
Parang may kung anong sumabog sa loob ng ulo ko.
Hindi ko na narinig ang kasunod na sinabi nila.
Paulit-ulit lang umalingawngaw sa isip ko ang isang pangungusap.
Malapit na naming makuha ang pera ng biyenan ko.
Hindi “pera ng asawa ko.”
Hindi “pera ng pamilya.”
Kundi…
pera ng biyenan ko.
Ibig sabihin…
Matagal na nila itong pinagpaplanuhan.
Hindi ito basta ideya habang kumakain.
Hindi ito simpleng suhestiyon.
Plano.
Matagal nang plano.
Napatingin ako kay Andrea.
Hindi na niya ako matingnan.
Yumuko lang siya.
Pero ang mas masakit…
Nang tumingin ako kay Marco…
Hindi rin siya makatingin sa akin.
Parang alam niya ang lahat.
Nanlamig ang buo kong katawan.
“Marco.”
Mahina kong tawag.
“Alam mo ba ito?”
Tahimik.
“Anak…”
Mas lumakas ang boses ko.
“Tinatanong kita.”
Huminga siya nang malalim.
Pagkatapos ay marahang tumango.
Pakiramdam ko, biglang nawala ang lakas ng tuhod ko.
Kung hindi ako agad nakahawak sa sandalan ng upuan, baka bumagsak na ako.
Alam niya.
Alam ng sarili kong anak.
Habang buwan-buwan akong nagpapadala ng labinlimang libong piso.
Habang ipinagluluto ko sila.
Habang iniisip kong tinutulungan ko silang makabangon.
Palihim pala silang gumagawa ng plano kung paano kukunin pati natitirang pera ko.
Napaiyak ako.
Hindi dahil sa pera.
Kundi dahil sa anak.
Sa loob ng maraming taon, naniwala akong pinalaki ko siyang marunong tumanaw ng utang na loob.
Nagkamali pala ako.
Biglang lumuhod si Marco sa harap ko.
“Ma… makinig ka muna.”
Hindi ko siya sinagot.
Hinintay ko siyang magsalita.
“May utang kasi kami.”
Parang may malaking batong bumagsak sa dibdib ko.
“Utang?”
Mahina kong tanong.
Gusto kong marinig na mali lang ang narinig ko.
Pero tumango siya.
“Malaki na.”
Magkano?
Hindi ko naitanong.
Nauna nang magsalita si Roberto.
“Sabihin mo ang buong halaga.”
Tahimik ulit.
Ilang segundo ang lumipas.
Saka halos pabulong na sinabi ni Marco.
“Mahigit dalawang milyong piso.”
Napasinghap ako.
Dalawang milyon?
Paano?
Paano umabot sa ganoon?
Si Andrea ay mabilis na sumagot.
“Hindi namin ginusto.”
“Nasunugan kasi ang negosyo…”
“May mga investor…”
“Nagkataon lang…”
Pero pinutol siya ni Roberto.
“Talaga ba?”
Muli siyang yumuko at kumuha ng isa pang papel mula sa sobre.
Hindi pa niya inilalapag iyon sa mesa.
Nakatingin lang siya kay Andrea.
Napansin kong unti-unting nawawala ang kulay ng mukha ng manugang ko.
Parang alam na niya kung ano ang nasa papel na iyon.
Mahina siyang umatras ng isang hakbang.
“Pa…”
Halos pakiusap na ang boses niya.
“Tama na po.”
Ngunit hindi gumalaw si Roberto.
Marahan niyang tinaas ang papel.
“Kung gusto ninyong malaman ng asawa ko kung bakit umabot sa dalawang milyong piso ang utang ninyo…”
Huminto siya.
Tumingin muna siya sa akin.
Pagkatapos ay ibinalik ang tingin kay Andrea.
“…mas mabuti sigurong ipakita na rin natin ang kontratang pinirmahan mo… kasama ang lalaking nasa mga mensaheng ito.”
Biglang napasigaw si Andrea.
“Huwag!”
Kasabay noon, mabilis siyang sumugod sa mesa, pilit inaagaw ang papel sa kamay ni Roberto.
Ngunit isang segundo bago niya ito mahawakan, nakita ko ang malaking larawan sa ibabaw ng dokumento.
At sa larawang iyon…
kasama ni Andrea ang isang lalaking hindi ko pa kailanman nakita, magkahawak ang kamay, nakangiti sa harap ng isang gusaling may karatulang loan and investment center.
Napatayo ako sa kinauupuan.
Habang si Marco naman ay biglang sumigaw nang ubod lakas.
“Andrea… bakit nasa iyo pa rin ang kontratang ‘yan?”