Pirma na Hindi Akin
Bahagi 2: Ang Pirma na Hindi Akin
“Mahal, gusto mo pa rin bang makipaghiwalay? Sa tingin ko… hindi na ganoon kadali ngayon.”
Nakatayo si Mariel sa may pinto ng property registry office. Basa ang laylayan ng damit niya dahil sa ulan, pero kalmado ang mukha niya. Sa likod niya, nakatayo si Paolo na parang wala siyang ginawang mali. Ang mga magulang ni Mariel naman ay nakataas ang baba, tila ba ako pa ang may utang na loob sa kanila.
Ang lalaking naka-itim na amerikana ang unang lumapit sa akin.
“Sir, ako ang legal representative ng kabilang panig. Mas mabuting pag-usapan natin ito nang maayos. Kung hindi, baka mas lalo kang mapahamak.”
Tiningnan ko siya, pagkatapos ay tiningnan ko ang papel sa kamay ko.
Nakasulat doon nang malinaw: kasalukuyang may-ari — Paolo.
Ang condo na binili ko bago kami ikasal ni Mariel, ang condo na ilang taon kong pinag-ipunan bago pa siya dumating sa buhay ko, ngayon ay nakapangalan na sa kapatid niya.
Hindi ako sumigaw.
Hindi ako nagwala.
Sa totoo lang, sa sobrang galit ko, naging kalmado ako.
Tumingin ako kay Mariel.
“Paano mo nagawa ito?”
Bahagya niyang kinagat ang labi niya, pero hindi na siya umiiyak.
“Ginawa ko ang dapat kong gawin para sa pamilya ko.”
“Pamilya mo?” tanong ko. “Kasama ba ako roon?”
Hindi siya sumagot.
Ang nanay niya ang sumabat.
“Anak, huwag mo nang gawing komplikado. Nasa pangalan na ni Paolo ang condo. Ang loan naman, pangalan mo ang nasa guarantee. Kung magdedemanda ka, baka ikaw pa ang mapahiya. Mas mabuting ayusin na lang natin bilang pamilya.”
Tumawa ako nang mahina.
“Pamilya?”
Tumingin ako sa kanilang lahat.
“Ang pamilya ba, nagnanakaw ng pagkakakilanlan? Ang pamilya ba, namemeke ng pirma? Ang pamilya ba, inililipat ang ari-arian ng ibang tao nang palihim?”
Namilog ang mata ng biyenan kong babae.
“Grabe ka magsalita. Hindi kami magnanakaw.”
Itinaas ko ang dokumento.
“Kung hindi kayo magnanakaw, ano ang tawag dito?”
Biglang nagsalita si Paolo.
“Kuya, huwag naman ganyan. Hindi ko naman hiningi na gawin nila ito. Pero nandito na tayo. Kailangan ko lang ng konting tulong. Pag nakaahon ako, ibabalik ko rin sa iyo.”
Tiningnan ko siya mula ulo hanggang paa.
Nakasuot siya ng bagong sapatos, mamahaling relo, at branded na polo. Mukhang mas maayos pa ang buhay niya kaysa sa akin.
“Konting tulong?” ulit ko. “Ang tawag mo sa condo ko ay konting tulong?”
Hindi siya nakasagot.
Lumapit si Mariel ng isang hakbang.
“Hindi ka naman mawawalan. Kaya mo namang kumita ulit. Magaling ka sa trabaho. Stable ang sweldo mo. Si Paolo nagsisimula pa lang.”
Doon ko naramdaman na may pumutok sa loob ko.
Sa apat na taon naming pagsasama, ilang beses kong sinabihan si Mariel na pagod na ako. Ilang beses kong sinabi na gusto kong magpahinga, na gusto kong bawasan ang overtime, na gusto kong mag-ipon para sa sarili naming kinabukasan.
Pero sa paningin niya, dahil kaya kong kumita, puwede akong ubusin.
Dahil ako ang tahimik, puwede akong tapakan.
Dahil ako ang nagtiis, puwede akong pagsamantalahan.
Kinuha ko ang cellphone ko at tinawagan si Attorney Ramon.
Pagkasagot niya, sinabi ko agad:
“Attorney, nasa property registry ako. Nakita ko na. Nailipat na nila ang condo ko kay Paolo.”
Hindi na siya nagtanong ng marami.
“Stay where you are. Huwag kang pipirma kahit ano. Huwag kang makikipagkasundo. Kunin mo ang certified copy ng lahat ng dokumento. Papunta na ako.”
Ibinaba ko ang tawag.
Nakita kong bahagyang nagbago ang mukha ng lalaking naka-itim na amerikana.
“Sir, hindi na kailangan ng abogado. Mas magiging magulo lang.”
“Magulo na,” sagot ko. “Kayo ang gumawa niyan.”
Pumasok ako muli sa loob at humiling ng certified true copy ng lahat ng documents: deed of transfer, supporting IDs, authorization papers, notarial record, at transaction log.
Habang hinihintay ko ang mga kopya, sinubukan akong kausapin ni Mariel.
“Hindi naman kailangang umabot sa ganito.”
Hindi ko siya nilingon.
“Umabot na.”
“Kung magdedemanda ka, makukulong ako.”
Doon ako tumingin sa kanya.
“Alam mo palang puwedeng makulong, bakit mo ginawa?”
Tumulo ang luha niya.
Pero sa pagkakataong iyon, wala na akong naramdaman.
Dati, kapag umiiyak siya, kahit kasalanan niya, ako pa ang unang lumalapit. Ako ang nagbibigay ng tubig. Ako ang nagpapatahan. Ako ang nagsasabing ayos lang.
Ngayon, ang mga luha niya ay parang tunog ng ulan sa bubong.
Naririnig ko, pero hindi na tumatagos sa akin.
Makalipas ang halos isang oras, dumating si Attorney Ramon. Kasama niya ang isang assistant at isang mas matandang abogado na eksperto raw sa property fraud.
Pagdating nila, agad nilang tiningnan ang mga dokumento.
Ilang minuto pa lang, kumunot na ang noo ng mas matandang abogado.
“May mali rito.”
Lahat kami napatingin sa kanya.
Itinuro niya ang pirma sa deed of transfer.
“Ito raw ang pirma mo?”
Tumango ako. “Hindi akin.”
“Malayo sa original signature mo. At tingnan mo ang notary details.”
Sinuri niya ang ibabang bahagi ng dokumento.
“Ang notary public na ito, suspended na noong petsang ito.”
Biglang nanigas ang mukha ng lalaking naka-itim na amerikana.
“Hindi pa natin sigurado iyan.”
Kinuha ni Attorney Ramon ang cellphone niya at may tinawagan. Ilang minuto lang, nakumpirma nila.
Suspended nga ang notary public.
Ibig sabihin, ang dokumentong ginamit para ilipat ang condo ko ay hindi lang kahina-hinala.
Posibleng peke.
Nang marinig iyon, unang nataranta ang biyenan kong babae.
“Hindi namin alam iyan! Si Mariel ang nag-asikaso!”
Napatingin si Mariel sa kanya, hindi makapaniwala.
“Ma?”
Pero agad siyang iniwasan ng nanay niya.
Si Paolo naman ay biglang nagsalita:
“Ate, sabi mo maayos lahat. Sabi mo legal ito.”
Napatawa ako nang tahimik.
Ang bilis.
Kanina lang, isang pamilya sila.
Ngayon, nagsisimula na silang magtulakan sa bangin.
Lumapit si Attorney Ramon sa akin at mahina niyang sinabi:
“Mag-file tayo agad ng complaint. Fraud, falsification, identity theft, unauthorized transfer, at possible conspiracy. Kailangan din nating magpa-annotate ng adverse claim sa title para hindi nila maibenta o maisangla pa.”
Tumango ako.
“Gawin natin.”
Nang marinig iyon, lumapit agad si Mariel.
“Sandali! Puwede nating pag-usapan ito. Hindi mo kailangang idamay ang lahat.”
“Idamay?” tanong ko. “Ako ba ang nagsama sa kanila rito?”
Hindi siya nakasagot.
Lumapit naman ang tatay niya, mas mababa na ang boses kaysa kanina.
“Anak, huwag ka sanang magpadalos-dalos. Isipin mo rin ang pinagsamahan ninyo ni Mariel.”
Tiningnan ko siya.
“Pinagsamahan?”
Lumapit ako sa kanya ng isang hakbang.
“Habang nakangiti kayo sa akin tuwing family dinner, alam n’yo bang inuubos na nila ang pera ko?”
Hindi siya makatingin sa akin.
“Habang tinatawag n’yo akong anak, alam n’yo bang ginagamit na ninyo ang pangalan ko sa utang?”
Wala pa ring sagot.
“Habang sinasabi n’yong pamilya ako, pinaplano n’yo na palang kunin ang condo ko.”
Tumahimik ang buong opisina.
Ang ulan sa labas ay patuloy pa rin, pero sa loob, parang walang makahinga.
Pagkatapos naming kunin ang lahat ng kopya, dumiretso kami sa presinto para magsumite ng initial report. Mula roon, nagtungo kami sa opisina ng registry para mag-file ng notice laban sa anumang susunod na transaksyon sa property.
Habang ginagawa ang mga iyon, sunod-sunod ang tawag ni Mariel.
Hindi ko sinagot.
Pagdating ng gabi, nagpadala siya ng mahabang mensahe.
Sabi niya mahal niya raw ako.
Sabi niya natakot lang daw siya.
Sabi niya hindi raw niya akalaing aabot sa ganito.
Sabi niya kung puwede raw, magsimula kami ulit.
Binasa ko ang lahat.
Pagkatapos, ipinasa ko kay Attorney Ramon.
“Idagdag mo sa ebidensya,” sabi ko.
Kinabukasan, opisyal naming inihain ang kaso.
Hindi lang laban kay Mariel.
Kundi laban din kay Paolo, sa mga magulang nila, at sa sinumang sangkot sa pagpapalipat ng condo at pagkuha ng loan sa pangalan ko.
Akala ko doon sila matatakot at aatras.
Pero nagkamali ako.
Pagkalipas ng tatlong araw, dumating sa opisina ko ang isang sulat mula sa isang collection agency.
Kung hindi raw ako magbabayad, dadalhin nila sa korte ang loan na nasa pangalan ko.
Kasabay noon, kumalat sa social media ng mga kamag-anak ni Mariel ang mga post tungkol sa akin.
“Walang utang na loob.”
“Lalaking iniwan ang asawa dahil sa pera.”
“Manugang na yumaman pero ayaw tumulong sa pamilya.”
Hindi binanggit ang pekeng pirma.
Hindi binanggit ang ninakaw na pera.
Hindi binanggit ang condo ko.
Sa kuwento nila, ako ang halimaw.
Ako ang madamot.
Ako ang lalaking walang puso.
Noong una, gusto kong manahimik na lang.
Pero nang makita kong pati mga katrabaho ko ay may nakakatanggap na ng mensahe mula sa mga kamag-anak ni Mariel, doon ko naintindihan.
Hindi lang nila gustong kunin ang pera ko.
Gusto rin nilang sirain ang pangalan ko para mapilitan akong sumuko.
Kaya noong gabing iyon, umupo ako sa harap ng laptop.
Binuksan ko ang folder ng lahat ng ebidensya.
Bank transfers.
Credit report.
Property documents.
Pekeng pirma.
Suspended notary.
Mga mensahe ni Mariel.
Mga recording ng tawag.
Isa-isa kong inayos ang lahat.
Pagkatapos, gumawa ako ng isang maikling statement.
Hindi ako nagdrama.
Hindi ako nagmura.
Hindi ako nagpakabiktima.
Isinulat ko lang ang totoo.
At sa dulo, nilagay ko:
“Ang kasong ito ay nasa kamay na ng aking mga abogado. Handa akong harapin ang lahat sa tamang proseso. Pero hindi ako papayag na baliktarin ang katotohanan.”
Kinabukasan, bago pa sumikat ang araw, ipinost ko iyon.
Sa loob ng dalawang oras, tumigil ang ingay ng pamilya ni Mariel.
Sa loob ng kalahating araw, may mga kamag-anak na nilang nagbura ng posts.
Sa gabi, tumawag si Paolo.
Sa unang pagkakataon, nanginginig ang boses niya.
“Kuya… puwede ba tayong mag-usap?”
Hindi ako sumagot agad.
Pagkatapos ay sinabi niya ang mga salitang lalong nagpatibay sa kutob ko.
“Hindi ko alam na pati condo mo kinuha nila. Ang alam ko lang… may dokumentong pinapirmahan sa akin si Ate.”
Nanlamig ang kamay ko.
“Anong dokumento?”
Huminga siya nang malalim.
“Kuya, may isa pa silang tinatago sa iyo.”