Sa Eroplano Noong Bisperas ng Pasko, Nakilala Ko ang Kambal na May mga Mata Ko—Pagkatapos, May Inilabas ang Babaeng Minahal Ko na Nagpabago sa Lahat
Sumakay ako ng eroplano noong Bisperas ng Pasko na galit na galit dahil maaaring mawala sa akin ang isang ₱43-bilyong deal bago maghatinggabi.
Akala ko iyon na ang pinakamalaking problemang haharapin ko sa gabing iyon.
Hanggang sa may pulang krayolang gumulong sa sapatos ko.
At nang yumuko ang isang batang lalaki para kunin iyon, nakita ko ang sarili kong mga mata sa mukha niya.
Ang pangalan ko ay Adrian Monteverde, 36 anyos, founder at CEO ng Monteverde Digital Health.
Sa loob ng sampung taon, iisa lang ang paniniwala ko: kung gusto mong manalo, hindi puwedeng may makagambala sa iyo.
Hindi pamilya.
Hindi relasyon.
Hindi Pasko.
Kaya noong December 24, habang nakasakay ako sa flight mula Cebu papuntang Manila, ang nasa isip ko lang ay makarating sa BGC bago maghatinggabi.
Siyam na buwan naming pinaghirapan ang acquisition ng Vitalis Medical Systems, isang kumpanya na gumagawa ng digital monitoring technology para sa premature babies.
Personal sa akin ang proyekto.
Noong bata ako, namatay ang nakababatang kapatid kong babae ilang araw matapos ipanganak.
Kaya kahit ₱43 bilyon ang halaga ng deal, hindi lang pera ang nakikita ko roon.
Pero habang inaayos ko ang mga dokumento sa first class, may biglang tumamang krayola sa sapatos ko.
Pula.
“Sorry po.”
Tumingala ako.
Isang batang lalaki na halos tatlong taong gulang ang nakatayo sa tabi ko.
Kulut-kulot ang kayumangging buhok niya.
May maliit na biloy sa kaliwang pisngi.
At kulay berde ang mga mata niya.
Pareho sa akin.
“Sa’yo ba ito?” tanong ko.
Tumango siya.
“Nakatakas.”
Napangiti ako kahit hindi ko sinasadya.
“Ano’ng pangalan mo?”
“Enzo.”
Bago pa ako makapagtanong ulit, may narinig akong boses mula sa likuran.
“Enzo, baby, balik ka rito.”
Nanigas ang buong katawan ko.
Tatlong taon ko nang hindi naririnig ang boses na iyon.
Pero kilala ko pa rin.
Dahan-dahan akong tumingin sa likod.
At doon ko siya nakita.
Mara Villanueva.
Ang babaeng minsan kong pinaplanong pakasalan.
Nakatayo siya sa aisle, tatlong row mula sa kinaroroonan ko.
Mas maikli na ang buhok niya.
Mas payat ang mukha.
At may bahagyang pagod sa mga mata niyang dati kong kayang titigan nang ilang oras.
Pero hindi iyon ang dahilan kung bakit parang may humigpit sa dibdib ko.
May karga siyang maliit na batang babae.
At ang batang iyon ay may parehong berdeng mga mata.
Parehong hugis ng ilong.
Parehong maliit na hati sa baba.
Katulad ko.
“Adrian…” bulong ni Mara.
Napatingin ako kay Enzo.
Pagkatapos sa batang nasa bisig niya.
Tatlong taon na kaming hiwalay.
Mukhang nasa dalawa’t kalahating taon ang dalawang bata.
At ang huling gabi naming magkasama ni Mara…
Biglang gumana ang utak ko na parang spreadsheet.
Mga petsa.
Buwan.
Panahon.
Siyam na buwan.
Napahawak ako sa upuan sa tabi ko.
“Sino sila?”
Namuti ang mukha ni Mara.
Bago siya makasagot, lumapit ang flight attendant.
“Sir, we’re preparing for departure. Please return to your seat.”
Hindi ako gumalaw.
“Mara.”
“Adrian, mamaya na.”
“Sino sila?”
Umiyak ang batang babae at kumapit sa leeg niya.
Agad niya itong niyakap.
“Hindi sa harap nila.”
Nakatitig sa akin si Enzo.
“Mama, kilala mo ba siya?”
Sandaling pumikit si Mara.
“Oo, anak.”
“Ano siya?”
Hindi agad sumagot si Mara.
Pagkatapos ay mahina niyang sinabi:
“Dati… napakahalaga niya sa akin.”
Parang may kung anong bumagsak sa sikmura ko.
Bumalik ako sa first class dahil iyon lang ang paraan para hindi ako palabasin ng eroplano.
Bago ko inilagay sa airplane mode ang cellphone ko, may dumating na mensahe mula sa CFO namin.
Adrian, naghihintay ang board sa Taguig. Kapag hindi ka nakapirma bago 12:00, maaaring tanggapin ng Vitalis ang alok ng Navarro Group.
Tatlong oras bago iyon, baka halos mabaliw ako sa mensaheng iyon.
Pero ngayon?
May dalawang batang nakaupo dalawampung row sa likod ko na posibleng mga anak ko.
Paglipad namin, ilang beses akong napalingon.
Nakasandal si Enzo sa bintana.
Ang batang babae—narinig kong tawagin ni Mara na Sophie—ay may yakap na kulay-abong stuffed elephant.
Makalipas ang halos isang oras, biglang yumanig ang eroplano.
Napahiyaw ang ilang pasahero.
Nagsimulang umiyak si Sophie.
“Okay lang, baby,” sabi ni Mara habang hinahagod ang likod niya. “Sumasayaw lang ang mga ulap.”
Parang may sumuntok sa dibdib ko.
Ganoon si Mara noon.
Kapag umuulan at bumabaha sa apartment naming inuupahan, sinasabi niyang naglalaro lang ang langit.
Kapag napuputulan kami ng kuryente noong nagsisimula pa lang ako sa negosyo, nagsisindi siya ng kandila at tinatawag iyong “date night.”
Siya ang kasama ko noong wala akong pera.
At siya rin ang iniwan ko nang magsimula akong magkaroon ng sobra-sobra.
Inalis ko ang seat belt ko.
Agad akong pinigilan ng flight attendant.
“Sir, please remain seated.”
“May mga bata sa likod.”
“Sir, maraming bata ang nakasakay.”
Napatingin ako sa kanya.
“Maaaring anak ko sila.”
Bahagyang nagbago ang mukha niya.
“Kung ganoon, mas lalo kayong manatiling ligtas para makausap ninyo sila mamaya.”
Ang labindalawang minutong iyon ang pinakamahabang paghihintay sa buhay ko.
Nang mawala ang seat belt sign, agad akong tumayo.
Pagdating ko sa row ni Mara, may bakanteng upuan sa tabi niya.
“Puwede ba?”
Nanigas ang panga niya.
Pero umusog siya.
Umupo ako.
Si Enzo ay nakatitig sa akin na parang sinusubukang malaman kung sino ako.
Si Sophie naman ay nagtago sa likod ng stuffed elephant.
Mahina akong nagsalita.
“Mara, sabihin mo sa akin ang totoo.”
Tumingin siya sa dalawang bata.
Pagkatapos ay tumingin sa akin.
“Mga anak mo sila.”
Parang nawala ang tunog sa buong eroplano.
Hindi ko narinig ang makina.
Hindi ko narinig ang mga pasahero.
Wala akong narinig kundi ang tibok ng puso ko.
Dalawang anak.
Dalawang buhay na hindi ko alam na umiiral.
Hindi ko nakita ang unang pagngiti nila.
Hindi ko narinig ang una nilang salita.
Hindi ko sila nahawakan noong ipinanganak sila.
Hindi ko alam kung nagkasakit sila.
Kung sino ang umalalay kay Mara.
Kung may naghatid ba sa kanya sa ospital.
Kung mag-isa ba siyang natakot.
“Bakit?”
Halos pabulong lang ang boses ko.
“Bakit hindi mo sinabi?”
Namula ang mga mata niya.
“Sinabi ko.”
Napakunot ang noo ko.
“Ano?”
“Maraming beses akong sumubok.”
Binuksan niya ang bag niya.
May inilabas siyang lumang malinaw na envelope.
Sa loob ay may ultrasound photo.
May ilang sulat.
Mga printed email.
At isang courier envelope na nakatatak ang pangalan ng corporate headquarters ko.
Iniabot niya iyon sa akin.
Nang makita ko ang sulat-kamay sa pinakailalim, nanlamig ang buong katawan ko.
Dahil kilala ko ang pirma.
Pirma iyon ng taong pinagkakatiwalaan kong hawakan ang lahat ng personal kong komunikasyon sa loob ng pitong taon.
At sa ibabaw ng sulat ni Mara ay may nakasulat na isang maikling instruction:
“Huwag itong ipaabot kay Adrian. Ayokong masira ang focus niya ngayon.”
Sa ibaba noon ay ang pangalan ng sarili kong ama.
Roberto Monteverde.
PARTE2
Hindi ko agad naintindihan ang binabasa ko.
Binasa ko ulit.
At ulit.
Parehong pangungusap.
Parehong pirma.
Roberto Monteverde.
Ang ama ko.
Ang chairman ng kumpanyang itinayo ko.
Ang taong paulit-ulit na nagsasabing ginawa niya ang lahat para sa kinabukasan ko.
“Tatay ko ang humarang nito?”
Hindi sumagot agad si Mara.
Kinuha niya ang unang sulat.
“Dalawang linggo matapos tayong maghiwalay, nalaman kong buntis ako.”
Naalala ko ang panahong iyon.
Bagong-bago pa ang Monteverde Digital Health sa international market.
May investors akong kausap mula Singapore.
Halos araw-araw akong nasa eroplano.
At madalas kaming mag-away ni Mara.
Sinasabi niyang hindi na niya ako nakikilala.
Sinasabi kong hindi niya nauunawaan kung gaano kalaki ang oportunidad ko.
Isang gabi, sinabi niyang gusto niya lang malaman kung may puwang pa ba siya sa buhay ko.
Sumagot ako:
“Hindi ko kayang unahin ang relasyon habang binubuo ko ang kinabukasan natin.”
Ang hindi ko naunawaan noon ay maaaring parehong totoo ang dalawang bagay.
Mahal ko siya.
At pinili ko pa ring ipadama sa kanya na pangalawa siya sa lahat.
“Tinawagan kita,” sabi ni Mara. “Patay ang number mo sa abroad. Nag-email ako. Walang sagot. Pumunta ako sa office.”
“Hindi mo ako nakita?”
“Hindi ako pinapasok.”
Napatingin ako sa kanya.
“Sino ang humarang sa’yo?”
“Executive assistant mo noon. Si Clarisse.”
Para akong sinikmuraan.
Si Clarisse ay chief of staff ko na ngayon.
Isa sa pinakapinagkakatiwalaan kong tao.
“Sinabi niyang nasa Singapore ka at ayaw mong may personal matters na nakakaistorbo.”
“Hindi ko sinabi iyon.”
“Alam ko na ngayon.”
May mapait siyang ngiti.
“Pero noon, hindi ko alam.”
Ipinakita niya sa akin ang isang printed email.
Galing iyon sa official executive office address ko.
Ms. Villanueva, Mr. Monteverde has received your message. He asks that you respect his decision to move forward and refrain from further personal communication.
Napahigpit ang hawak ko sa papel.
Hindi ko isinulat iyon.
Hindi ko ipinagawa iyon.
Pero sa pangalan ko iyon ipinadala.
“Bakit hindi ka dumiretso sa bahay ko?”
“Ginawa ko.”
Napatingin ako sa kanya.
“Tatlong buwan akong buntis. Kinausap ako ng tatay mo.”
Huminto ang paghinga ko.
“Ano’ng sinabi niya?”
Tumingin si Mara kay Enzo at Sophie bago sumagot.
“Sinabi niyang nasa pinakamahalagang yugto ka ng buhay mo. Na kapag sinabi ko sa’yo ang tungkol sa mga bata, iiwan mo ang lahat dahil guilty ka.”
“Hindi niya ako kilala kung iniisip niyang—”
“Kilalang-kilala ka niya noon, Adrian.”
Tumahimik ako.
Mas masakit iyon dahil tama siya.
Kung nalaman kong buntis si Mara noon, hindi ko alam kung ano ang gagawin ko.
Marahil pupuntahan ko siya.
Marahil magagalit ako dahil hindi tama ang timing.
Marahil pipiliin kong subukang pagsabayin ang lahat.
Pero dapat ako ang binigyan ng pagkakataong pumili.
At higit sa lahat, dapat hindi pinagkaitan ng ama ang dalawang batang nasa tabi ko.
“May inalok siyang pera?” tanong ko.
Tumango si Mara.
“₱15 milyon.”
Parang nasusuka ako.
“Tinanggap mo?”
Natawa siya nang mahina, pero masakit.
“Kung tinanggap ko iyon, sa tingin mo ba nasa economy row ako ngayon kasama ang dalawang preschooler at isang sirang stroller?”
Napayuko ako.
“Sorry.”
“I didn’t want your money. Gusto kong malaman mo lang na magiging ama ka.”
Tumigil siya.
“Pero pagkatapos ng pangatlong pagtatangka, napagod ako. At higit sa lahat, natakot ako.”
“Sa ano?”
“Na baka tama sila.”
Tumitig siya sa akin.
“Na baka malaman mo ang tungkol sa kanila at tingnan mo lang sila bilang problema sa schedule.”
Wala akong naisagot.
Dahil sa loob ng maraming taon, ganoon ko nga tiningnan ang halos lahat.
Calendar.
Deadline.
Return on investment.
Priority level.
Biglang hinawakan ni Enzo ang manggas ko.
“Sir?”
Napatingin ako sa kanya.
“Bakit po parang iiyak kayo?”
Hindi ko napigilang matawa nang bahagya.
“May naalala lang ako.”
“Masakit?”
“Oo.”
Nag-isip siya.
Pagkatapos ay iniabot niya sa akin ang pulang krayola.
“Sa’yo muna. Para hindi ka sad.”
Tumalikod ako sandali dahil ayokong makita niyang tumulo ang luha ko.
Ako, na hindi umiyak sa funeral ng lolo ko.
Hindi umiyak nang muntik malugi ang kumpanya.
Hindi umiyak nang iwan ako ni Mara.
Pero isang tatlong taong gulang na batang hindi pa alam na ama niya ako ang nakapagpabagsak sa lahat ng pader ko gamit ang pulang krayola.
Paglapag namin sa NAIA, agad bumalik ang signal ng cellphone ko.
Labing-apat na missed calls.
Nine from the board.
Tatlo mula sa CFO.
Dalawa mula sa ama ko.
Sumunod ang mensahe:
Adrian, where are you? We have 52 minutes.
Tumingin ako kay Mara.
“May pupuntahan ba kayo?”
“Sa kapatid ko sa Pasig. Doon kami magpa-Pasko.”
Tumango ako.
“Puwede ba akong sumama hanggang baggage claim?”
Bahagya siyang nagulat.
“May ₱43-billion deal kang hinihintay.”
“Alam ko.”
“Adrian…”
Tumunog ulit ang cellphone.
Sinagot ko.
“Sir!” halos sigaw ng CFO ko. “The Vitalis board is ready. Kailangan ka namin sa BGC ngayon. Kapag hindi ka nakarating, Navarro gets exclusivity.”
“Send me the final documents digitally.”
“Sir?”
“Pipirma ako rito.”
“Pero Chairman Monteverde insists—”
“Wala akong pakialam kung ano ang ini-insist ng chairman.”
Napatingin si Mara sa akin.
Huminga ako nang malalim.
“At alisin ninyo si Chairman Roberto Monteverde sa lahat ng personal at executive communication channels ko effective immediately. Suspend Clarisse pending investigation.”
Nanahimik ang linya.
“Sir… sigurado kayo?”
“Ngayon lang ako naging ganito kasigurado.”
Pinatay ko ang tawag.
Sa baggage claim, si Sophie ay nakatulog sa balikat ni Mara.
Si Enzo naman ay paulit-ulit na tumatakbo sa pagitan namin.
Hindi ko alam kung paano kumilos bilang ama.
Hindi ko alam kung puwede ko silang buhatin.
Kung dapat ba akong magpakilala.
Kung karapatan ko bang humingi agad ng kahit ano.
Kaya hindi ko ginawa.
Tinulungan ko lang si Mara sa mga maleta.
Sa labas ng terminal, naghihintay ang driver ko.
“Hindi kami sasakay,” sabi ni Mara.
“Hindi ko kayo pinipilit.”
“Magkaiba iyon sa dati.”
Tumango ako.
“Alam ko.”
Nagtagpo ang mga mata namin.
“Hindi kita hihingan ng kapatawaran ngayong gabi,” sabi ko. “Kahit hindi ko alam ang tungkol sa mga bata, may dahilan kung bakit nagawa ng tatay ko iyon. Dahil ginawa kong kapani-paniwala sa lahat na wala akong oras sa kahit sino.”
Namula ang mga mata niya.
“Adrian…”
“Gusto kong magpa-DNA test.”
Nanigas siya.
“Hindi dahil duda ako.”
Agad akong nagpatuloy.
“Para legal. Para malinaw ang records. Para magkaroon sila ng lahat ng karapatan nila bilang mga anak ko. Pero ang pagiging ama nila… hindi ko kailangang hintayin ang resulta para gustuhin iyon.”
Hindi siya sumagot nang ilang segundo.
Pagkatapos ay tumango.
“Dahan-dahan lang.”
“Dahan-dahan.”
Iyon ang unang pangakong ibinigay ko sa kanya nang tatlong taon na hindi tungkol sa negosyo.
Kinabukasan, Pasko, alas-siyete ng umaga, may kumatok sa pinto ng kapatid ni Mara.
Ako iyon.
Walang security convoy.
Walang executive assistant.
May dala lang akong dalawang simpleng regalo na binili ko sa convenience store na bukas buong gabi dahil wala nang ibang tindahan.
Isang malaking box ng crayons para kay Enzo.
At isang stuffed giraffe para kay Sophie.
Nang buksan ni Mara ang pinto, hindi siya ngumiti.
Pero hindi rin niya ako pinaalis.
“Maaga ka.”
“Hindi ako nakatulog.”
“Dahil sa deal?”
Umiling ako.
“Dahil hindi ko alam kung mahilig ba sila sa pancakes o pandesal.”
Sa unang pagkakataon, natawa siya.
Mula sa loob ng bahay, tumakbo si Enzo.
“Crayon man!”
Napatawa rin ako.
“Parang iyon na yata pangalan ko.”
Tatlong araw pagkatapos ng Pasko, lumabas ang DNA result.
99.99 percent probability of paternity.
Hindi ko kailangan ang papel para paniwalaan iyon.
Pero kailangan iyon para sa susunod kong ginawa.
Idinagdag ko sina Enzo at Sophie bilang legal beneficiaries sa trust na nakalaan sa pamilya ko.
Hindi dahil gusto kong bilhin ang tatlong taong nawala.
Hindi mabibili iyon.
Pagkatapos ay hinarap ko ang ama ko.
Naghihintay siya sa boardroom.
“Ginawa ko iyon para sa’yo,” unang sabi niya.
Iyon din ang linyang inaasahan ko.
“Hindi.”
“Adrian, kung nalaman mo noon, maaaring hindi umabot dito ang kumpanya.”
“Posible.”
“Libo-libong empleyado ang umaasa sa’yo.”
“Posible rin.”
Tumayo ako sa harap niya.
“Pero wala kang karapatang magdesisyon kung anong klaseng ama ako bago pa ako mabigyan ng pagkakataong maging isa.”
Umigting ang panga niya.
“Isinakripisyo ko ang buong buhay ko para sa tagumpay mo.”
“At iyan ang problema, Dad. Akala mo dahil pinili mong isakripisyo ang lahat, kailangan ko ring gawin iyon.”
Tumahimik siya.
“Hindi mo pinrotektahan ang kumpanya. Ninakawan mo ako ng unang tatlong taon ng mga anak ko.”
Hindi siya nakaimik.
Hindi ko siya sinigawan.
Hindi ko siya pinahiya.
Mas malinaw pa roon ang ginawa ko.
Tinanggal ko siya bilang chairman sa unang board meeting ng bagong taon.
Hindi dahil gusto kong maghiganti.
Kundi dahil ang taong kayang manipulahin ang buhay ng CEO para sa “kabutihan ng kumpanya” ay hindi dapat may kapangyarihang gawin iyon sa iba.
Si Clarisse naman ay umamin na sumunod siya sa utos ng ama ko.
Nag-resign siya bago matapos ang investigation.
At ang ₱43-bilyong acquisition?
Nakuha namin ang Vitalis.
Pumirma ako alas-11:41 ng gabi noong December 24 mula sa likod ng SUV habang hawak ni Enzo ang kamay ko dahil ayaw niyang matulog.
Pero ang pinakanakakatawang bahagi?
Dati, iyon sana ang pinakamahalagang tagumpay ng taon ko.
Ngayon, halos hindi ko maalala kung anong klaseng ballpen ang ginamit ko.
Anim na buwan ang lumipas bago ako pinayagang tawaging “Daddy.”
Si Sophie ang nauna.
Nahulog ang ice cream niya sa sahig ng isang mall sa Ortigas.
Umiyak siya at biglang yumakap sa binti ko.
“Daddy, wala na!”
Napatingin ako kay Mara.
Pareho kaming natigilan.
Hindi ko alam kung tatawa ako o iiyak.
Kaya binuhat ko si Sophie at bumili kami ng panibagong ice cream.
Si Enzo naman ay mas matagal.
Tatlong linggo pagkatapos noon, habang kinukuwentuhan ko siya bago matulog, tinanong niya:
“Uuwi ka bukas?”
“Oo.”
“Promise?”
“Promise.”
“Hindi ka aalis nang matagal?”
Napatingin ako sa maliit niyang mukha.
Marami akong gustong ipaliwanag.
Pero tatlong taong gulang lang siya.
Kaya sinabi ko ang pinakamahalagang bagay.
“Hindi na ako mawawala nang hindi mo alam kung nasaan ako.”
Tumango siya.
Pagpatay ko ng ilaw, bumulong siya:
“Good night, Daddy.”
Sa hallway ako tahimik na umiyak.
Hindi kami agad nagbalikan ni Mara.
At tama lang iyon.
Ang pag-ibig ay hindi reset button.
Hindi nawawala ang tatlong taon ng sakit dahil lamang nalaman ang katotohanan.
Nag-therapy kami.
Nag-usap.
Nag-away.
Natuto akong magsabi kapag takot ako imbes na magtago sa trabaho.
Natuto siyang sabihin kapag galit siya imbes na umalis at sarilinin ang lahat.
At higit sa lahat, natuto kaming huwag gawing tulay ang mga bata para maayos ang relasyong kami mismo ang kailangang ayusin.
Isang taon pagkatapos ng flight na iyon, Bisperas ulit ng Pasko.
Nasa bahay kami sa Antipolo.
Nagkukulay sina Enzo at Sophie sa sahig.
May inihahanda si Mara sa kusina.
Lumapit ako sa kanya.
“May regalo ako.”
Napatingin siya sa akin.
“Adrian, sinabi kong wala nang mamahaling regalo.”
“Hindi mahal.”
Inabot ko ang isang maliit na frame.
Sa loob nito ay ang pulang krayolang gumulong sa sapatos ko sa eroplano noong nakaraang taon.
Sa ilalim ay may maliit na engraving:
Ang bagay na nagpahinto sa lalaking laging nagmamadali.
Matagal niya iyong tinitigan.
Pagkatapos ay napangiti siya.
“Corny.”
“Alam ko.”
“Very corny.”
“CEO ako. Hindi writer.”
Tumawa siya.
Pagkatapos ay tahimik na inilapit ang noo niya sa akin.
Walang engrandeng proposal.
Walang diamond ring noong gabing iyon.
Hindi ko na gustong madaliin ang mga bagay na mahalaga.
Pero makalipas ang anim na buwan, sa isang maliit na garden sa Tagaytay, tinanong ko ulit ang babaeng minsan kong nawala kung handa ba siyang bumuo ng buhay kasama ko.
Hindi bilang taong nangakong hindi na magkakamali.
Kundi bilang taong nangakong hindi na tatakbo palayo kapag nagkamali siya.
Sumagot siyang oo.
At sa araw ng kasal namin, sina Enzo at Sophie ang may hawak ng singsing.
Maraming taon akong naniwalang nasusukat ang tagumpay sa laki ng kumpanyang maitatayo mo, sa dami ng deal na maisasara mo, at sa halaga ng perang kaya mong kitain.
Mali pala ako.
May mga pagkakataong ang pinakamahalagang bagay sa buhay ay hindi kumakatok nang malakas.
Minsan, tahimik lang itong gumugulong papunta sa paanan mo tulad ng isang pulang krayola.
At kapag dumating ang sandaling iyon, sana marunong tayong huminto.
Dahil ang pera ay maaaring kitain ulit.
Ang deal ay maaaring mapalitan.
Ang posisyon ay maaaring mawala at maibalik.
Pero ang oras kasama ang mga taong mahal natin—kapag lumipas na—ay wala nang kontratang kayang bumili pabalik.
Minsan, hindi natin kailangang pumili sa pagitan ng pangarap at pamilya. Ang kailangan lang nating matutunan ay huwag gawing dahilan ang tagumpay para kalimutan ang mga taong dahilan kung bakit gusto nating magtagumpay.
