Pagkatapos kong kumain ng kakaibang kabute sa isang liblib na baryo sa kabundukan ng Pilipinas, nagsimula akong makakita ng countdown ng kamatayan sa ibabaw ng ulo ng bawat tao.
Hanggang sa ang natitirang oras sa ulo ko ay mahigit dalawang oras na lang…

Sa malalim na kabundukan sa hilagang bahagi ng Luzon, Philippines, kararating ko lang mula sa isang mahabang araw ng wildlife observation nang ialok sa akin ng isang lokal na lalaki ang isang mainit na mangkok ng sabaw na gawa sa ligaw na kabute.

Pagkatapos ng ilang subo, bigla akong natigilan.

Sa ibabaw ng ulo ng lalaki, may lumitaw na matingkad na pulang numero.

03:12:44.

Napabitaw ako sa kutsara at bumagsak iyon sa sahig na kawayan.

Nagulat si Mang Isko at inakalang inaatake ako ng allergy, kaya dali-dali niya akong ipinahatid sa maliit na klinika malapit sa paanan ng Sierra Madre.

Mahigit isang oras akong sinuri ng doktor.

Pagkatapos, umiling siya.

— “Walang lason sa dugo mo. Baka stress lang dahil matagal kang nasa bundok.”

Ngunit alam kong hindi ako namamalikmata.

Dahil may countdown din sa ibabaw ng ulo niya.

11:47:02.

Maging ang nars na nagpapalit ng benda sa pasyente sa labas ng silid ay mayroon din.

25:14:55.

Nanginginig akong napalingon sa salamin ng bintana.

At doon ko nakita ang sarili ko.

Sa ibabaw ng ulo ko ay may mas maikling numero.

04:01:33.

Unti-unti itong bumababa bawat segundo.

Biglang may malakas na sigaw ng babae mula sa emergency room.

Isang stretcher na natatakpan ng puting tela ang dumaan sa harapan ko.

Nang huminto ito…

Ang numero sa ibabaw ng bangkay ay naging:

00:00:00.

Nanlamig ang buong katawan ko.

Hindi ito guni-guni.

Countdown iyon ng kamatayan.

Napansin ni Mang Isko ang pamumutla ko kaya tumawa siya.

— “Ganyan talaga ang mga taga-siyudad kapag unang beses kumain ng kabuteng gubat.”

— “Matulog ka lang, mawawala rin ’yan.”

Pinilit kong kumalma.

Mahigit apat na oras pa naman ang natitira sa countdown ko.

Mula sa klinika hanggang sa observation hut namin sa kagubatan ng Ifugao ay halos dalawang oras ang biyahe.

Siguro mawawala rin ang epekto nito mamaya.

Ngunit pagkapasok ko pa lang sa maliit na kubong kahoy, biglang malakas na nag-vibrate ang cellphone ko.

Si Lira iyon.

Kasama ko siya sa wildlife research project.

Pagkasagot ko, agad kong narinig ang takot sa boses niya.

— “Samara, nasa observation station ka pa ba?”

Natigilan ako.

Si Lira ang tipo ng taong kahit gapangin ng ahas ay hindi nagpapanic.

Hindi ko pa siya narinig magsalita nang ganoon.

Hindi man lang siya naghintay ng sagot.

— “Nawawala ang Amomongo na mina-monitor natin!”

— “Ang huling bakas ng paa nito ay nakita malapit diyan sa station mo!”

Parang huminto ang tibok ng puso ko.

Sa Visayas, may alamat tungkol sa Amomongo.

Isang nilalang na parang tao ngunit balot ng maitim na balahibo, may mahahabang kuko, at nangangaso tuwing gabi.

Naniniwala ang mga lokal na hindi ito ordinaryong hayop.

Kundi tagapagbantay ng kabundukan.

Nagpatuloy si Lira:

— “Makinig ka sa akin. Kahit may marinig ka mamaya, huwag kang magbubukas ng pinto.”

— “At kapag nakita mo siya…”

Sandali siyang tumigil.

Pagkatapos ay bumulong:

— “Huwag mo siyang titigan sa mata.”

Nilunok ko ang kaba ko.

— “Bakit?”

Narinig ko ang malakas na pagyanig ng sasakyan sa kabilang linya.

— “Wala nang oras magpaliwanag! Papunta na kami diyan. Mga dalawang oras bago kami makarating!”

Naputol ang tawag.

Napatingin ako sa screen ng cellphone.

Ang repleksyon ng countdown sa ibabaw ng ulo ko ay:

02:26:11.

Dalawang oras.

Eksaktong oras ng pagdating nila.

Biglang nanlamig ang likod ko.

Naalala ko ang nangyari noong nakaraang taon sa kagubatan ng Negros.

Nakakita kami noon ng anino ng nilalang na iyon.

Halos dalawang metro ang taas.

Nakakuba.

At sobrang haba ng mga braso.

Pinupunit nito noon ang bangkay ng isang baboy-ramo.

Pagkatapos…

Bigla itong lumingon sa amin.

Sa isang tingin lang, pakiramdam ko ay piniga ang lahat ng survival instinct sa katawan ko.

Binalaan kami noon ng lokal na guide:

— “Huwag ninyong hayaang maalala niya ang mukha ninyo.”

Ngunit may isang researcher na tumawa lang.

— “Ano ’yan, marunong mangkulam ang unggoy?”

Tatlong araw matapos noon, nilagnat siya nang matindi.

Makalipas ang isang buwan, tumalon siya sa bangin sa gitna ng gabi.

Naputol ang alaala ko nang muling mag-vibrate ang cellphone ko.

Nag-send si Lira ng maikling video.

Maalog ang kuha dahil sa lubak-lubak na daan.

Ngunit sa isang segundo na dumaan ang mukha niya sa camera…

Nakita ko ang countdown sa ulo niya.

02:31:xx.

Nanigas ako.

Halos pareho ang oras namin.

Kung pupunta siya rito…

Mamamatay din siya.

Tinawagan ko agad siya ngunit nawalan ng signal ang phone ko.

At saka…

Katok. Katok. Katok.

Napatalon ako sa gulat.

May kumatok sa pinto ng kubo.

At mula sa labas, narinig ko ang boses ni Lira.

— “Samara! Buksan mo ang pinto!”

Parang nagyelo ang dugo ko.

Kung nasa daan pa si Lira…

Sino ang nasa labas?

Hindi ako huminga.

Ngunit mas lalong lumakas ang katok.

— “Parating na ang Amomongo!”

— “Kapag hindi ka sumama ngayon, mamamatay ka rito!”

Biglang umilaw ang cellphone ko.

May bagong mensahe mula mismo sa numero ni Lira.

“HUWAG MONG BUKSAN ANG PINTO.”

“Mahigit 70 kilometro pa kami mula sa ’yo.”

Parang sasabog ang ulo ko.

Tumahimik ang nasa labas.

Pagkatapos…

Nagbago ang boses nito.

Mababa.

Paos.

Hindi na parang tao.

— “Samara…”

— “Bakit ayaw mo akong tingnan?”

Napasiksik ako sa kama sa sobrang takot.

Dahil sa mismong sandaling iyon…

May mabalahibong kamay na dahan-dahang sumisingit sa siwang ng kahoy na pinto.

At sa pulso ng nilalang na iyon…

Naroon ang pilak na bracelet na ibinigay ko kay Lira noong kaarawan niya.

g-play.

Mahina ngunit malinaw ang boses ni Lira.

— “Samara… kapag nahanap mo ito… ibig sabihin nakita ka na niya…”

Napapikit ako habang mabilis na pumapatak ang luha ko.

— “Huwag kang lalabas. Huwag kang maniniwala sa kahit anong makita mo.”

Huminga siya nang mabigat sa recording.

Parang sugatan.

— “Hindi kayang gayahin ng Amomongo ang mukha… pero kaya nitong gayahin ang boses at alaala ng taong napatay nito.”

Parang may sumabog sa tenga ko.

Napatay?

Biglang kumalabog nang malakas ang pinto.

— “SAMARA!”

Hindi na iyon boses ni Lira.

Mababa na.

Magaspang.

Halos parang ungol ng hayop.

Napayakap ako sa sarili ko habang pilit pinapakalma ang paghinga.

Sa recording, muling nagsalita si Lira.

— “May isang paraan para mabuhay.”

Napaangat agad ang ulo ko.

— “Takot ito sa apoy… pero hindi ordinaryong apoy.”

“Sa altar sa likod ng lumang kuweba may natitirang langis ng mga babaylan.”

“Kapag nasunog iyon, mawawala ang sumpa.”

Biglang naputol ang recording.

Kasunod noon ay isang malakas na sigaw.

Sigaw ni Lira.

At pagkatapos…

Wala na.

Nanginginig akong napatingin sa countdown ko.

01:58:44.

Halos dalawang oras na lang.

At malinaw na hindi ako ligtas sa kubong iyon.

Muli na namang kumalabog ang pinto.

Mas malakas.

Unti-unti nang nabibiyak ang kahoy.

Napaatras ako habang nanginginig.

At sa unang pagkakataon…

Narinig ko ang totoong tunog ng Amomongo.

Hindi iyon ungol ng hayop.

Parang dose-dosenang taong sabay-sabay na umiiyak sa loob ng isang lalamunan.

Tumulo ang malamig kong pawis.

Kinuha ko ang backpack ko, flashlight, at flare gun para sa emergency rescue.

Pagkatapos ay dahan-dahan akong gumapang palabas sa likod ng kubo.

Umuulan.

Madilim ang buong kagubatan.

At bawat puno ay parang may matang nakatitig sa akin.

Tumakbo ako.

Hindi ko alam kung saan eksakto ang kuweba.

Ang alam ko lang, sinabi noon ng mga lokal na may lumang altar ng babaylan sa may bangin ng Sierra Madre.

Habang tumatakbo ako sa gitna ng putik, paulit-ulit kong naririnig ang boses ni Lira mula sa likuran.

— “Samara…”

— “Tulungan mo ako…”

Minsan naman boses ng nanay ko.

— “Anak… huwag mo akong iwan…”

Napakagat ako sa labi hanggang dumugo.

Hindi ako lumingon.

Dahil alam kong kapag nakita ko ang mga mata nito…

Tapos na ako.

Tumakbo ako nang halos walang direksyon hanggang biglang mawalan ng lupa ang paa ko.

Napahiyaw ako habang gumugulong pababa sa matarik na dalisdis.

Bumagsak ako sa basang lupa.

Nanlabo ang paningin ko sa sakit.

At doon ko nakita.

Isang kuweba.

May mga lumang ukit sa bato.

At sa gitna…

Isang sirang altar.

Nakasindi pa rin ang mahinang apoy sa lumang mangkok na bato.

Parang may naghihintay.

Mabilis kong nilapitan ang altar.

Naroon ang isang lumang tapayan ng langis.

Ngunit nang hahawakan ko na sana—

May humawak sa bukung-bukong ko.

Napahiyaw ako.

Mabalahibong kamay.

Ang Amomongo.

Unti-unti itong gumapang palabas mula sa dilim ng kuweba.

Mas malaki ito kaysa sa alaala ko.

Halos sumasayad ang ulo nito sa kisame ng kuweba.

Ang buong katawan nito ay puno ng sugat at putik.

At ang pinakakinatatakutan ko…

Sa leeg nito nakasabit ang ID ni Lira.

Hindi ko napigilan ang paghikbi.

— “Lira…”

Biglang nagsalita ang nilalang.

Ngunit boses ni Lira ang lumabas.

— “Tulungan mo ako…”

Tumulo ang luha ko.

Sandaling nanghina ang loob ko.

At doon ako nagkamali.

Dahan-dahan akong napatingin sa mukha nito.

Sa mga mata nito.

Agad akong napako sa kinatatayuan ko.

Hindi ko maipaliwanag ang nakita ko.

Parang umiikot ang buong mundo.

May mga imahe akong nakita.

Mga taong nawawala sa bundok.

Mga mananaliksik.

Mga mangangaso.

Mga lokal.

Lahat sila…

Nasa loob ng nilalang.

Parang kinakain nito hindi lang katawan…

Kundi alaala.

Kaluluwa.

Unti-unting nawawala ang pakiramdam ko sa sarili.

At sa ibabaw ng ulo ko—

00:14:03.

Labing-apat na minuto.

Biglang may sumigaw mula sa likod ko.

— “SAMARA!”

Isang flare ang sumabog sa gilid ng kuweba.

Napasigaw ang Amomongo habang umatras.

Lira iyon.

Totoong si Lira.

Duguan.

Sugatan.

Ngunit buhay.

Napaluha ako.

— “Lira!”

Hinila niya ako palayo habang sumisigaw:

— “Huwag mo siyang tingnan!”

Mabilis niyang ibinuhos ang langis ng babaylan sa paligid ng altar.

Nanginginig ang kamay niya habang sinisindihan ang flare.

— “Takbo!”

Ngunit huli na.

Sumugod ang Amomongo.

Napakalakas ng sigaw nito.

Nayanig ang buong kuweba.

At sa isang iglap, tumalon si Lira sa harap ko upang itulak ako palayo.

Bumaon ang kuko ng nilalang sa balikat niya.

Napahiyaw ako.

— “LIRA!”

Ngunit ngumiti siya kahit duguan.

— “Tapusin mo na…”

Halos mawalan ako ng ulirat habang sinisindihan ang langis gamit ang flare gun.

At sa sumunod na segundo—

Sumabog ang buong altar sa apoy.

Umalingawngaw sa buong bundok ang nakakabinging sigaw ng Amomongo.

Parang libo-libong kaluluwa ang sabay-sabay na kumakawala.

Unti-unting nilamon ng apoy ang katawan nito.

At habang nasusunog ito…

May mga mukha akong nakitang lumilitaw sa usok.

Mga nawawalang tao.

Mga biktima.

Kabilang si Mang Isko.

Kabilang ang lalaking nahulog sa bangin noon.

At sa huli…

Mukha ng isang matandang babaylan.

Tumingin siya sa akin.

At marahang ngumiti.

Pagkatapos ay naglaho silang lahat.

Biglang tumahimik ang buong kuweba.

Kasabay noon—

Nawala ang countdown sa ibabaw ng ulo ko.

Napaluha ako habang mabilis kong hinawakan si Lira.

Mahina ang paghinga niya.

Ngunit buhay siya.

— “Akala ko… patay ka na…”

Mahina siyang tumawa.

— “Hindi pa ako papayag na iwan mo akong mag-isa sa project.”

Napahagulgol ako sa gitna ng ulan at abo.

Makalipas ang ilang oras, dumating ang rescue team.

Dinala kami pababa ng bundok habang unti-unting sumisikat ang araw sa Sierra Madre.

Kinabukasan, kinumpirma ng mga lokal na matagal nang may alamat tungkol sa nilalang.

Sinasabing isa itong dating tagapagbantay ng bundok na isinumpa matapos gamitin ng mga tao ang banal na kuweba para sa pagpatay noong panahon ng digmaan.

At ang mga kabute?

Hindi pala iyon lason.

Tinatawag iyon ng mga matatanda na “mata ng bundok.”

Pinapakita raw nito ang nalalapit na kamatayan sa mga taong minarkahan na ng sumpa.

Ngunit kapag naputol ang sumpa…

Nawawala rin ang bilang.

Pagkaraan ng anim na buwan, bumalik kami ni Lira sa Luzon.

Ngunit hindi na bilang mga researcher.

Nagtayo kami ng maliit na wildlife sanctuary para protektahan ang kagubatan at mga hayop sa Sierra Madre.

At tuwing gabi…

Kapag naririnig ko ang hangin mula sa kabundukan…

Naaalala ko pa rin ang gabing iyon.

Ang gabing muntik nang kunin ng bundok ang buhay namin.

Ngunit sa huli…

Pinakawalan din niya kami.