Sa unang emergency drill, si Migs ang itinuro ni Berto sa harap ng lahat ngunit wala siyang maisagot sa radyo
Bahagi 3: Sa unang emergency drill, si Migs ang itinuro ni Berto sa harap ng lahat ngunit wala siyang maisagot sa radyo
Naramdaman ni Tala ang malamig na gilid ng shift card sa pagitan ng mga daliri niya.
Hindi pa umaalis ang tingin ni Berto sa kanya.
“Kung ganoon… sino ang laging nagtatago ng lahat ng kulang?”
May kumalansing na kutsara sa may pantry. May nagkunwaring abala sa keyboard. Sa gitna ng coordination room, walang sumagot.
Hindi rin agad nagsalita si Tala.
Nasa monitor ang tatlong rutang may magkaibang oras. Sa kabilang screen, may pitong mensaheng nagtatanong ng parehong bagay sa iba’t ibang paraan.
Sino ang final?
Sino ang mag-aabiso?
Sino ang may hawak?
“Hindi ko tinatago,” sabi ni Tala. “Inaayos ko lang bago lumaki.”
“Pero ikaw ang gumagawa?” tanong ni Berto.
“Kapag may nawawalang manifest, ako ang nagche-check. Kapag walang turnover note, ako ang gumagawa. Kapag magkaiba ang utos ng pier at booking, ako ang tumatawag para magtugma. Kapag may hindi sumasagot sa radyo, ako ang naglalagay ng tamang detalye sa board.”
Tumitig si Berto sa kanya.
“Bakit hindi mo sinabi?”
Napatingin si Tala sa mga pulang ruta.
May kung anong mapait na umakyat sa lalamunan niya, pero hindi niya nilunok nang buo.
“Ilang beses ko nang sinabi,” sagot niya. “Hindi lang sa meeting. Sa mga message. Sa mga note. Kapag may ipinapasa sa akin na hindi naman akin.”
“Hindi mo sinabi sa akin nang direkta.”
“Direkta mo rin akong hinatulan nang hindi tinanong.”
Bumagsak ang katahimikan.
Sa kabilang mesa, gumalaw si Migs. Mabilis nitong hinila ang upuan palapit sa screen.
“Hindi naman kailangang palakihin,” sabi nito. “May delay lang. Nangyayari naman talaga.”
Dahan-dahang humarap si Berto kay Migs.
“Tatlong araw nang nangyayari.”
“Dahil biglang nagbago si Tala.”
Hindi kumibo si Tala.
“Hindi,” sabi ni Berto. “Dahil biglang may mga trabahong walang gumagawa.”
Napalunok si Migs.
Muling tumunog ang radyo.
“Operations, kailangan ng final update para sa evening ferry.”
Kinuha ni Berto ang radyo, pinindot ang pindutan, saka nagsalita nang malinaw.
“Hold muna ang public announcement. I-confirm ng booking, pier, at technical ang kani-kanilang oras. Ipapadala ang final instruction sa loob ng sampung minuto.”
Ibinalik nito ang radyo sa mesa.
Pagkatapos, tumingin ito sa lahat.
“Bukas ng umaga, may emergency coordination drill.”
May napaangat na ulo sa booking desk.
“Drill?” tanong ng technician.
“Oo,” sagot ni Berto. “Lahat ng mesa. Walang magpapasa ng trabaho sa iba nang walang pangalan at oras.”
Napatigil ang mga daliri ni Migs sa keyboard.
“Para saan pa?” tanong nito. “Alam naman natin ang proseso.”
Hindi inalis ni Berto ang tingin sa kanya.
“Sigurado ka?”
Hindi sumagot si Migs.
Bumalik si Tala sa sariling screen. Tinapos niya ang passenger load report na naka-assign sa kanya. Nilagyan niya ng oras ang bawat data correction. Inilista niya kung aling trip code ang kulang ang kumpirmasyon.
Hindi siya umuwi nang magaan.
Pero nang matapos ang shift, hindi niya binuksan ang work group sa biyahe.
Hindi rin niya inilabas ang laptop pagdating sa bahay.
Kinabukasan, maaga siyang dumating sa Habi Ferry Services.
Maalinsangan pa sa labas. Sa loob ng coordination room, malamig ang aircon pero may pawis sa batok ng mga tao.
May nakadikit na bagong papel sa whiteboard.
**EMERGENCY COORDINATION DRILL — 9:00 A.M.**
Sa ibaba, may tatlong column.
**Booking. Pier. Technical. Shift Lead.**
Wala ang pangalan ni Tala sa alinman.
Sa tabi ng mga iyon, may maliit na kahon.
**Data Coordinator: Tala**
Tinitigan niya iyon nang ilang segundo.
Payak lang. Piraso ng papel. Pangalan lang sa tamang lugar.
Pero matagal niyang hindi nakikitang ganoon kalinaw ang trabaho niya.
Lumapit si Migs sa tabi niya.
“Ang drama naman nito,” bulong nito. “Para bang may malaking sakuna.”
Hindi siya nilingon ni Tala.
“Drill lang naman.”
“Exactly. Drill lang. Malalaman din nilang wala namang espesyal sa ginagawa mo.”
Hindi gumalaw ang mukha ni Tala.
“Hindi ko sinabing espesyal.”
“Pero gusto mong isipin ng lahat na ikaw lang ang may kayang gumawa.”
Ngayon siya tumingin kay Migs.
Pagod ang mukha nito. May bahid ng puyat sa ilalim ng mata. Pero matigas pa rin ang tingin.
“Hindi ko gustong ako lang ang may kaya,” sabi ni Tala. “Gusto kong may gumagawa ng dapat nilang gawin.”
Bago pa makasagot si Migs, pumasok si Berto.
May hawak itong folder at isang maliit na timer. Hindi ito ngumiti.
“Upo ang lahat.”
Naupo ang mga staff sa kani-kanilang mesa. Nasa harap ang central dispatch board. Nakapatay muna ang live route feed. Sa halip, may nakalagay na tatlong scenario card.
Kinuha ni Berto ang una.
“Scenario one. Nagkaroon ng pagbabago sa boarding gate ng Rutang Silangan. Hindi dahil sa emergency. May operational adjustment lang sa pier. Kailangan ng bagong passenger manifest cutoff, bagong announcement, at confirmation mula sa technical.”
Ibinaba nito ang card.
“Migs.”
Napatingin si Migs.
“Ikaw ang shift lead. Ikaw ang magbibigay ng unang utos.”
Bahagyang ngumiti si Migs. Umayos ito ng upo, saka hinila ang radyo palapit.
“Okay,” sabi nito. “Pier, ilipat ang gate. Booking, inform the passengers. Technical, prepare the ferry.”
Tahimik si Berto.
Hindi gumalaw ang ibang staff.
“Ano?” tanong ni Migs. “Gawin n’yo na.”
“Anong gate?” tanong ng pier staff.
Natigilan si Migs.
“Basta sa available.”
“Alin ang available?” tanong ulit ng pier staff. “Gate 2 o Gate 4?”
Tumingin si Migs sa board. Walang nakalagay.
“Gate 2.”
“May inbound loading sa Gate 2 hanggang 9:25,” sabi ng pier staff.
Napabuntong-hininga si Migs.
“E di Gate 4.”
“May final clearance ba mula technical?” tanong ng technician.
“Hindi ba automatic na ’yon?”
“Hindi,” sagot ng technician. “Magkaiba ang loading sequence kapag Gate 4.”
Hindi na kumilos ang mga daliri ni Migs sa radyo.
Kinuha ni Berto ang timer at pinindot iyon.
“Tatlong minuto na,” sabi nito. “Wala pang final gate. Wala pang passenger cutoff. Wala pang isang malinaw na instruction.”
“Hindi naman ganyan sa totoong trabaho,” mabilis na sagot ni Migs. “May tumutulong kasi.”
“May mga taong may sariling mesa,” sagot ni Berto. “Hindi iyon pagtulong. Trabaho iyon.”
Tumigil ang tingin ni Migs kay Tala.
Nakasandal lang siya sa upuan niya. Bukas ang data screen sa harap niya. Wala siyang hawak na radyo.
“Alam mo naman ang sagot,” sabi ni Migs.
“Alam ko ang data,” sagot ni Tala. “May boarding capacity sa Gate 4. May available na loading window pagkalipas ng 9:20. Nasa system ang mga iyon.”
“E di sabihin mo.”
“Sinabi ko na. Data coordinator ako.”
Namula ang tainga ni Migs.
“Ang petty mo.”
Hindi nagbago ang mukha ni Tala.
“Hindi petty ang malinaw na tungkulin.”
Ibinaba ni Berto ang timer.
“Ulitin.”
Sa pangalawang beses, mas maingat si Migs.
Tinawag nito ang pier staff. Tinanong ang gate availability. Tinawag ang technician. Humingi ng loading clearance. Pagkatapos, saka nito kinausap ang booking desk.
Pero nang tanungin ng booking staff kung anong oras ang bagong manifest cutoff, nagkamali ito ng bilang.
“Nine fifteen,” sabi ni Migs.
“Hindi puwede,” sabi ng pier staff. “Nasa Gate 4 pa ang ibang pasahero sa oras na ’yon.”
“E di nine twenty.”
“Kung nine twenty ang cutoff, kailan ang corrected announcement? Kailan ilalabas ang boarding group?”
Napatingin si Migs sa paligid.
“Bakit ang daming tanong?”
“Dahil may pasahero,” sabi ng booking staff, mahina pero diretso. “Hindi lang board ang inaayos natin.”
Bumigat ang hangin sa room.
Hindi tumingin si Tala kay Migs. Ayaw niyang makitang parang nanalo siya.
Wala siyang panalo sa pagkaantalang iyon.
Ang gusto lang niya noon ay may tumigil sa pagsasabing maliit lang ang mga bagay na matagal niyang binubuhat.
Kinuha ni Berto ang ikalawang scenario card.
“Scenario two. Nagpalit ang oras ng evening ferry. Kailangan ng turnover confirmation, passenger notice, crew handoff, at route board update.”
Inilapag nito ang card sa harap ni Migs.
“Proceed.”
Mas mabagal nang huminga si Migs.
Tinawag nito ang technical. Tama ang una nitong tanong.
Tinawag ang booking. Halos tama ang pangalawang utos.
Pero nang dumating sa crew handoff, tumigil ulit ito.
“Sino ba ang nagco-confirm ng turnover?” tanong nito.
Walang sumagot agad.
Dahan-dahang itinaas ni Berto ang folder sa kamay niya.
“Nasa shift lead checklist.”
“Wala namang ganitong checklist dati,” depensa ni Migs.
“Mayroon,” sabi ni Tala.
Nagkatinginan ang lahat.
Hindi ito nagsalita nang may yabang. Hindi rin niya hinugot ang mga lumang file para ipamukha.
“Mayroon sa shared drive,” dagdag niya. “Hindi lang formalized. Nasa folder na ginawa ko para hindi ko kailangang sagutin ang parehong tanong araw-araw.”
Lumapit si Berto sa central screen. May binuksan itong file access log.
Sa listahan, may mga folder na ginawa ni Tala.
**Manifest Crosscheck.**
**Pier Change Notice.**
**Technical Turnover Notes.**
**Shift Handoff Sequence.**
Sa bawat folder, may mga petsa. May mga revision. May mga comment na walang sagot.
Matagal na naroon ang mga iyon.
Matagal ding walang nagbukas nang maayos.
“Bakit hindi ito ginagamit?” tanong ni Berto.
Walang sumagot.
Napatingin si Migs sa ibang direksyon.
“Nasa personal templates niya ’yan dati,” sabi nito. “Hindi naman kami binigyan ng training.”
Napataas ang tingin ni Tala.
“May tatlong training note sa group,” sabi niya. “May walk-through noong February. May follow-up noong April.”
“Hindi ko maalala.”
“Hindi ko rin maalala na humingi ka ng tulong noon.”
“Hindi ko kailangan.”
Mabilis ang sagot ni Migs.
Pagkasabi nito, tila siya rin ang nagulat.
Natahimik ang room.
Tumikhim si Berto.
“Ulitin mo.”
“Hindi ko—”
“Sinabi mong hindi mo kailangan.”
Humigpit ang kamay ni Migs sa radyo.
“Hindi ko kailangan ng lecture. Ang point ko, hindi niya dapat binawi lahat. Alam niyang masisira ang flow.”
Sa pagkakataong iyon, tumingin si Tala nang diretso sa kanya.
“Hindi ko binawi ang trabaho ninyo.”
“Binawi mo ang templates.”
“Personal copies ko ang binawi ko.”
“Pareho lang ’yon.”
“Hindi.”
Tumayo si Tala.
Hindi siya lumapit kay Migs. Nanatili siya sa tabi ng sariling mesa, isang hakbang mula sa screen.
“Ang template ay gabay,” sabi niya. “Hindi iyon desisyon. Hindi iyon final approval. Hindi iyon tawag sa radyo. Hindi iyon pakikipag-usap sa pier. Hindi iyon pag-check kung tama ang oras sa technical, booking, at gate.”
Isa-isa niyang tiningnan ang mga mesa.
“Ang ginagawa ko dati, kinukuha ko ang impormasyon ng bawat isa, pinagdudugtong ko, tapos ako ang naglalabas ng malinaw na utos. Kapag mali, ako rin ang unang hinahanap.”
Hindi sumingit si Migs.
“Ngayon,” pagpapatuloy ni Tala, “gusto ninyong sabihin na ang template ang dahilan kung bakit hindi ninyo magawa ang trabaho ninyo.”
“Hindi namin alam ang buong proseso dahil ikaw ang laging gumagawa!” biglang sabi ni Migs.
Sumabit ang boses nito sa huling salita.
Hindi ito galit lang.
May takot doon.
Takot na makita ng iba ang matagal nitong itinatago sa maingay na kumpiyansa.
“Hindi,” sagot ni Tala. “Hindi ninyo alam dahil hinayaan ninyong ako ang laging gumawa.”
Nanginginig ang panga ni Migs.
“Ginawa mo ’yan para maging indispensable.”
“Ginawa ko ’yan para umalis ang ferry nang tama.”
“Para ikaw ang purihin.”
Bahagyang napapikit si Tala.
Naalala niya ang mga gabing natatapos ang shift niya nang lampas oras. Ang mga mensaheng may “Tala, last na talaga.” Ang mga tawag habang kumakain. Ang mga simpleng “Thanks” na agad nagiging panibagong utos kinabukasan.
Hindi niya hinabol ang papuri.
Hinabol lang niya ang katahimikan matapos maayos ang gulo.
Pero kahit iyon, hindi niya nakukuha.
Kinuha niya ang shift card sa lanyard niya.
May maliit na tunog nang alisin niya iyon sa leeg.
Lumapit siya sa mesa ni Berto. Inilapag niya ang card sa ibabaw ng folder na may mga lumang checklist.
Tumingin si Berto sa card.
Pagkatapos, tumingin ito kay Tala.
“Hindi ito kailanman bahagi ng trabahong iniatas sa akin.”
(Itutuloy sa BAHAGI 4….)