SA ARAW NG KASAL NAMIN, PINASUNDO AKO NG FIANCÉ KO SA ISANG TRICYCLE DRIVER DAHIL INIHATID NIYA ANG KANYANG “KINIKILALANG KAPATID” SA OSPITAL—NGUNIT NANG SUMAKAY AKO SA TRICYCLE, NABALOT NG TAKOT ANG MAGKABILANG PAMILYA
SA ARAW NG KASAL NAMIN, PINASUNDO AKO NG FIANCÉ KO SA ISANG TRICYCLE DRIVER DAHIL INIHATID NIYA ANG KANYANG “KINIKILALANG KAPATID” SA OSPITAL—NGUNIT NANG SUMAKAY AKO SA TRICYCLE, NABALOT NG TAKOT ANG MAGKABILANG PAMILYA
Maaga pa lamang ay buhay na ang buong kalye.
Pinalamutian ng puting bulaklak at mga laso ang bahay namin. Isa-isang dumarating ang mga kamag-anak at kapitbahay upang bumati. Tumatakbo ang mga bata sa bakuran habang abala naman ang mga tiyahin sa paghanga sa aking puting bestida.
Maingat na inayos ni Mama ang aking belo habang pinupunasan ang mga luhang dulot ng tuwa.
“Ligaya, sa wakas… ikakasal ka na rin.”
Ngumiti ako at marahang tumango.
Anim na taon kaming nagmahalan ni Adrian.
Sabi ng lahat, kami ang perpektong magkasintahan. Mabait siya, may maayos na trabaho, at accountant naman ako sa isang kompanya ng pagkain. Matagal nang magkakilala ang dalawang pamilya, kaya ang kasal na ito ang inaasahan ng lahat na magiging pinakamasayang araw ng aming buhay.
Eksaktong alas nuwebe dapat darating ang convoy ng groom.
Nakatayo ako sa may pintuan habang mahigpit na hawak ang aking bouquet.
Lumipas ang limang minuto.
Pagkatapos ay sampu.
Hanggang umabot ng dalawampu.
Wala pa ring kahit isang sasakyang dumarating.
Nagsimula nang magtinginan ang mga bisita.
Unti-unting napalitan ng pagtataka ang dating masayang paligid.
Maya-maya, isang lumang asul na traysikel ang dahan-dahang huminto sa tapat ng aming bahay.
Bumaba ang driver. Nakasuot siya ng kupas na reflective jacket at pawis na pawis ang noo.
Lumapit siya at maingat na nagtanong,
“Si Miss Ligaya po ba ang bride?”
Tumango ako.
Agad niyang inilabas ang cellphone.
“Tama po. May booking po para sunduin kayo papunta sa simbahan.”
Parang biglang tumigil ang oras.
Natigilan si Mama.
“Ano’ng ibig mong sabihin? Nasaan ang groom?”
Napakamot sa ulo ang driver.
“Hindi ko rin po alam, Ma’am.”
“Ang bilin lang po ng nag-book, ihatid ko raw si Bride at siguraduhing hindi siya mahuhuli.”
Kasabay noon ay nag-vibrate ang cellphone ko.
Si Adrian.
Binuksan ko ang mensahe.
“Nasa ospital ako.”
“Nahilo si Mica habang nagre-rehearse para sa kasal.”
“Ako muna ang naghatid sa kanya.”
“Mag-book ka na lang ng sasakyan papunta rito.”
“Seremonya lang naman ang pagsundo sa bride.”
Paulit-ulit kong binasa ang mensahe.
Parang biglang nablangko ang isip ko.
Hinablot ng matalik kong kaibigan na si Amihan ang cellphone.
Pagkabasa niya, halos ihagis niya sa lupa ang kahon ng regalo.
“Alam ba niyang araw ng kasal niya ngayon?”
“Iniwan niya ang bride para samahan ang ibang babae?”
Nagsimula nang magbulungan ang mga tao.
“Hindi ba si Mica ang itinuturing niyang kapatid?”
“Pero parang masyado silang malapit.”
“Akala ko nga noon sila ang magpapakasal.”
Lalong lumakas ang usapan.
Pinilit ngumiti ni Mama.
“Siguro may hindi lang pagkakaintindihan.”
“Pumunta muna tayo sa simbahan.”
“Nandoon na ang lahat ng bisita.”
Hindi pa man kami nakakakilos ay huminto ang isang itim na SUV.
Bumaba si Celia, ang ina ni Adrian.
Pagkakita niya sa traysikel, bahagya siyang napakunot-noo bago ngumiti.
“Ligaya.”
“Tumawag na sa akin si Adrian.”
“Mahina talaga ang katawan ni Mica mula pagkabata.”
“Wala rin siyang ibang masasandalan dito.”
“Kaya tama lang na samahan muna siya ni Adrian.”
Tumingin siya sa akin.
“Magiging asawa ka na.”
“Kailangan marunong kang umunawa.”
“Kung gusto mong tumagal ang pagsasama, matuto kang magparaya.”
Matagal ko siyang tiningnan.
Sa loob ng anim na taon…
Tuwing inuuna ni Adrian si Mica…
Ako ang kailangang umintindi.
Kapag natatakot si Mica…
Ako ang kailangang umatras.
Kapag kaarawan niya…
Kinakansela namin ang plano namin.
Kapag umiiyak siya…
Iniiwan ako ni Adrian para damayan siya.
At lagi akong sinasabihang maging mabait.
Hanggang ngayong araw.
Sa mismong araw ng kasal ko.
Ako pa rin ang kailangang magparaya.
Muling tumunog ang cellphone ko.
Si Adrian.
Sinagot ko.
“Ligaya.”
“Huwag kang mag-isip ng kung anu-ano.”
“Naka-dextrose si Mica.”
“Hindi ko siya puwedeng iwan.”
“Mauna ka na lang sa simbahan at salubungin ang mga bisita.”
Mahina kong tinanong,
“Ako ang bride.”
“Siya naman… ano siya?”
Tahimik siya sandali.
Pagkatapos ay napabuntong-hininga.
“Huwag ka ngang maging immature.”
“Gusto mo bang pabayaan ko ang may sakit?”
Napangiti ako.
Isang ngiting kahit ako ay hindi ko maintindihan.
Hindi niya kailanman tinanong kung nasasaktan ba ako.
Kung gusto ko bang siya mismo ang sumundo sa akin.
Ang mahalaga lang sa kanya…
Ay huwag kong sirain ang kasal.
Mahigpit akong hinawakan ni Mama.
“Ligaya…”
“Magtiis ka na lang.”
“Kakagaling lang sa ospital ng Papa mo.”
“Hindi niya kakayanin kapag may nangyaring gulo ngayon.”
Napayuko ako.
Tiningnan ko ang puting bestida.
Anim na buwan ko iyong pinili.
Akala ko iyon ang magiging pinakamasayang araw ng buhay ko.
Hindi ko akalaing isang traysikel lang pala ang susundo sa akin.
Nahihiyang lumapit ang driver.
“Ma’am…”
“Kung ayaw n’yo pong sumakay…”
“Kanselahin ko na lang po ang biyahe.”
“Hindi ko na rin po kukunin ang bayad.”
Tumingin ako sa kanya.
Sa lahat ng tao roon…
Siya lang ang may tinging puno ng paggalang.
Walang pangungutya.
Walang paghusga.
Biglang may pumasok na panibagong mensahe.
Mula kay Mica.
May kalakip na larawan.
Nasa larawan si Adrian.
Maingat niyang sinusubuan ng lugaw si Mica habang nakaupo sa tabi ng hospital bed.
Sa ibaba ay may mensahe.
“Pasensya ka na, Ate. Hindi ko sinasadyang maagaw ang espesyal na araw mo. Pero sabi ni Adrian, mas mahalaga raw muna ang kalusugan ko kaysa sa kasal.”
Mahigpit kong kinuyom ang cellphone.
Muli itong tumunog.
Si Adrian na naman.
Pagkasagot ko ay malamig agad ang boses niya.
“Ligaya.”
“Halos kompleto na ang mga bisita.”
“Hanggang kailan ka magtatampo?”
“Kapag hindi ka dumating sa loob ng dalawampung minuto…”
“…si Mica na lang ang tatayo sa tabi ko sa seremonya.”
“Bahala ka.”
Tahimik kong ibinaba ang tawag.
Pagkatapos ay lumingon ako sa traysikel driver.
“Kuya…”
“May iba ka pa bang biyahe?”
Nagulat siya.
“Po?”
Dahan-dahan kong ibinaba ang bouquet.
Tumingin ako sa kalsadang papalayo sa aming bahay.
Mahinahon kong sinabi,
“Huwag mo na akong ihatid sa simbahan.”
“Ihatid mo ako sa lugar kung saan maaari kong wakasan ang kasal na ito bago pa man ito magsimula.”
Parang natigilan ang driver.
Napahawak si Mama sa braso ko.
Nagbago rin ang mukha ni Celia.
“Ligaya!”
“Hindi mo puwedeng iwan ang kasal!”
“Kapag umalis ka ngayon, huwag ka nang magpapakita sa pamilya namin!”
Maingat kong inalis ang kamay ni Mama.
Hindi na ako nagsalita.
Diretso akong sumakay sa traysikel.
Paandarin na sana ng driver ang makina nang muling tumunog ang cellphone ko.
Hindi na si Adrian ang tumatawag.
Isang hindi pamilyar na numero.
Pagkasagot ko ay agad nagsalita ang nasa kabilang linya.
“Si Miss Ligaya po ba ang fiancée ni Adrian?”
“Kailangan po ninyong pumunta agad sa ospital.”
“May isang babae pong dumating rito dala ang marriage certificate at ipinipilit niyang siya ang legal na asawa ni Adrian.”
Nanlamig ang buong katawan ko.
Dahan-dahang dumulas ang cellphone mula sa aking kamay.
At sa loob ng isang iglap…
Nabalot ng nakakatakot na katahimikan ang buong kalye.
Bahagi 1: Ang Babaeng Dumating na May Dalang Marriage Certificate
Nanatiling nakatulala si Ligaya habang dahan-dahang dumulas ang kanyang telepono mula sa nanginginig niyang kamay.
Tumigil ang buong paligid.
Maging ang traysikel driver ay napatingin sa kanya.
“Ma’am… ayos lang po ba kayo?”
Hindi agad nakasagot si Ligaya.
Paulit-ulit na umiikot sa isip niya ang sinabi ng babae sa kabilang linya.
May isang babae raw na may hawak na marriage certificate… at ipinipilit na siya ang legal na asawa ni Adrian.
Imposible.
Anim na taon silang magkasintahan.
Halos lahat ng plano ni Adrian ay kasama siya.
Pati ang bahay na lilipatan nila pagkatapos ng kasal ay sabay nilang pinili.
Kung totoong may asawa na si Adrian…
Ano siya sa loob ng anim na taong iyon?
Naputol ang kanyang pag-iisip nang biglang agawin ni Celia ang cellphone mula sa lupa.
“Hello? Sino ito?”
Narinig ng lahat ang nanginginig na boses ng babaeng nasa kabilang linya.
“Ma’am, tumatawag po kami mula sa ospital.”
“May babaeng dumating rito kasama ang abogado.”
“May dala siyang marriage certificate at ilang dokumento.”
“Humihiling siyang makausap ang pamilya ni Ginoong Adrian.”
Unti-unting namutla si Celia.
“Ano’ng pinagsasasabi mo?”
“Walang asawa ang anak ko!”
Ngunit mahinahon lamang ang sagot ng babae.
“Hindi rin po namin alam ang buong detalye.”
“Pero mukhang may legal na usapin.”
“Mas mabuti pong pumunta kayo rito.”
Pagkababa ng tawag, nagsimula nang magbulungan ang lahat ng naroon.
“May asawa na pala ang groom?”
“Hindi ba’t ngayon ang kasal?”
“Kawawa naman ang bride.”
Biglang sumigaw si Celia.
“Tumigil kayong lahat!”
“May naninira lang sa anak ko!”
Ngunit kahit siya mismo ay hindi na buo ang kumpiyansa.
Mabilis niyang tinawagan si Adrian.
Hindi ito sumasagot.
Isa pa.
Wala pa rin.
Tatlong beses.
Apat.
Lahat ay walang sagot.
Samantala, tahimik lamang si Ligaya.
Hindi siya umiiyak.
Hindi rin siya nagsasalita.
Pakiramdam niya ay parang wala nang natitirang emosyon sa kanyang katawan.
Lumapit si Amihan at marahang hinawakan ang kanyang kamay.
“Ligaya…”
“Kung gusto mo, umuwi na lang tayo.”
Umiling siya.
“Hindi.”
“Kailangan kong malaman ang katotohanan.”
Lumingon siya sa traysikel driver.
“Kuya…”
“Pwede mo ba akong ihatid sa ospital?”
Tumango agad ang lalaki.
“Opo.”
“Hindi ko po kayo iiwan.”
Nang marinig iyon, mabilis na sumakay rin si Amihan.
Si Mama naman ay nag-aalangan.
Ngunit sa huli ay sumunod din.
Samantala, nagmamadaling sumakay sa sariling sasakyan si Celia.
Kasunod ang ilan sa pamilya ni Adrian.
Halos sabay-sabay silang dumating sa ospital makalipas ang tatlumpung minuto.
Pagpasok pa lamang sa lobby ay nakita na nila ang isang babae na nakaupo nang maayos.
Mga nasa tatlumpu’t limang taong gulang.
Simple ang kasuotan.
Walang mamahaling alahas.
Ngunit kalmado ang kanyang mukha.
Sa tabi niya ay isang abogado.
At isang makapal na brown envelope.
Pagkakita kay Celia ay agad siyang tumayo.
“Kayo po ba ang ina ni Adrian?”
Malamig ang tanong.
“Sino ka?”
Matagal munang tumingin ang babae bago siya sumagot.
“Ako si Roselyn.”
“Labing-isang taon na ang nakalipas…”
“…ako ang naging asawa ni Adrian.”
Parang sumabog ang buong lobby.
“Hindi totoo!”
sigaw ni Celia.
“Sinungaling ka!”
Tahimik lamang ang abogado.
Isa-isang inilabas nito ang mga dokumento.
Marriage certificate.
Mga lumang litrato.
Mga bank record.
Mga kontrata.
At maging ang mga kopya ng insurance beneficiary.
Lahat ay nakapangalan kay Adrian.
Nanginig ang kamay ni Celia.
“Hindi…”
“Hindi ito maaaring mangyari…”
Samantala, hindi maalis ang tingin ni Ligaya sa babaeng nasa harapan niya.
Hindi galit ang mukha nito.
Hindi rin mapagmataas.
Sa halip ay tila pagod na pagod.
Napansin iyon ni Roselyn.
Dahan-dahan siyang lumapit.
“Ikaw ba si Ligaya?”
Mahinang tumango si Ligaya.
Huminga nang malalim ang babae.
“Sana…”
“…napatawad mo ako.”
Natigilan si Ligaya.
“Ano’ng ibig mong sabihin?”
Namasa ang mga mata ni Roselyn.
“Hindi ko alam na ikakasal na pala siya ulit.”
“Akala ko matagal na niyang sasabihin sa’yo ang totoo.”
“Dalawang taon na kaming hiwalay.”
“Pero hindi niya kailanman isinampa ang annulment.”
“Legal pa rin kaming mag-asawa.”
Parang nawalan ng lakas ang mga tuhod ni Ligaya.
Anim na taon.
Ibig sabihin…
Sa buong panahong minahal niya si Adrian…
May legal na asawa pala itong itinago.
Biglang bumukas ang pinto ng elevator.
Tumakbo palabas si Adrian.
Gusot ang polo.
Hingal na hingal.
Pagkakita niya kay Ligaya ay agad siyang lumapit.
“Ligaya!”
“Hindi ito ang iniisip mo!”
Ngunit bago pa man siya makalapit…
Isang malakas na sampal ang dumagundong sa buong lobby.
Hindi si Ligaya ang nanampal.
Kundi si Roselyn.
Tahimik na tumulo ang luha ng babae.
“Ilang taon pa ba, Adrian?”
“Ilang babae pa ang lolokohin mo?”
Natigilan ang lahat.
Ngunit sa mismong sandaling iyon…
May isa pang boses ang biglang narinig mula sa likuran.
“Sa wakas…”
“Natagpuan din kita.”
Lahat ay sabay na napalingon.
Isang matandang lalaki na naka-wheelchair ang dahan-dahang itinutulak ng isang nurse palabas ng elevator.
At nang makita niya si Adrian…
Mahigpit niyang itinuro ito habang nanginginig sa galit.
“Siya…”
“Siya ang lalaking nanloko sa anak ko at tumangay ng milyon-milyong piso ng aming pamilya.”
Sa isang iglap…
Lalong lumalim ang katahimikan sa buong ospital.
Bahagi 2: Ang Bagong Simula
Nabalot ng matinding katahimikan ang lobby ng ospital.
Lahat ng mata ay nakatutok sa matandang lalaking nakaupo sa wheelchair.
Humihingal siya sa galit habang mahigpit na nakaturo kay Adrian.
“Siya ang dahilan kung bakit muntik nang masira ang negosyo ng pamilya namin!”
Namutla si Adrian.
“Matagal na po iyong nangyari. Hindi ninyo alam ang buong kuwento.”
Ngunit hindi na siya pinatapos ng abogado ni Roselyn.
“Kung ganoon, ipaliwanag mo rin ang mga dokumentong ito.”
Isa-isa niyang inilapag sa mesa ang mga papeles.
May mga kasunduang pirmado ni Adrian, mga resibong nagpapatunay ng paulit-ulit na paghiram niya ng malaking halaga ng pera, at mga mensaheng ipinangakong ibabalik niya ang lahat kapag “naayos na ang sitwasyon.”
Hindi niya kailanman tinupad ang pangako.
Sa halip, lumayo siya sa dating asawa, nagpalit ng tirahan, at nagsimulang bumuo ng panibagong buhay na para bang walang nangyari.
Tahimik na nakatingin si Ligaya.
Hindi na siya galit.
Mas masakit palang malaman na ang taong pinagkatiwalaan mo nang buong puso ay hindi lang nagsinungaling sa isang pagkakataon.
Ginawa na pala niyang ugali ang panlilinlang.
Lumapit si Adrian.
“Ligaya… makinig ka muna.”
“Minahal kita.”
“Totoo ang naramdaman ko.”
Napailing si Ligaya.
“Kung totoo iyon…”
“Bakit kailangan mong magsinungaling sa simula pa lang?”
Hindi nakasagot si Adrian.
Muling nagsalita si Roselyn.
“Noong una, naniwala rin ako sa lahat ng pangako niya.”
“Palagi niyang sinasabing ginagawa niya ang lahat para sa kinabukasan naming dalawa.”
“Hanggang sa isang araw, bigla na lamang siyang nawala.”
“Ni isang tawag, wala.”
“Tapos nalaman kong may iba na pala siyang buhay.”
Natahimik ang buong lobby.
Maging si Celia ay napaupo sa isang upuan.
Hindi niya akalaing may ganitong lihim ang sarili niyang anak.
Mahina siyang lumingon kay Ligaya.
“Anak…”
“Pasensya ka na.”
“Kung alam ko lang…”
Hindi na niya naituloy ang sasabihin.
Dahan-dahang lumapit si Ligaya at magalang na yumuko.
“Wala po kayong kailangang ipagpaumanhin.”
“Hindi po kayo ang nangako sa akin.”
“At hindi rin kayo ang sumira ng tiwala ko.”
Pagkasabi niyon ay ibinalik niya sa kamay ni Celia ang engagement ring.
“Hanggang dito na lang po.”
Hindi na nagpumilit ang matandang babae.
Tumulo na lamang ang kanyang mga luha.
Ilang sandali pa ay dumating ang mga pulis.
May mga reklamong dati nang naisampa laban kay Adrian ngunit matagal na siyang hindi matagpuan.
Ngayon, kusa siyang napilitang humarap sa lahat ng ito.
Habang inilalagay ang posas sa kanyang mga kamay, desperado siyang lumingon kay Ligaya.
“Bigyan mo lang ako ng isa pang pagkakataon.”
“Hihintayin kita.”
Mahinahon siyang tiningnan ni Ligaya.
“Hindi kita hinihintay ngayon.”
“Hindi rin kita hihintayin sa hinaharap.”
“Ang taong minahal ko ay ang Adrian na ipinakita mo sa akin.”
“Ngayon ko lang nakilala ang tunay mong pagkatao.”
Unti-unting yumuko ang ulo ni Adrian habang inilalabas siya ng mga pulis.
Kasabay niyon ay tila nabunutan ng malaking tinik ang dibdib ni Ligaya.
Hindi niya namalayang umiiyak na pala siya.
Hindi dahil gusto pa niyang balikan ang lalaki.
Kundi dahil sa wakas, natapos na rin ang anim na taong paulit-ulit niyang ipinaglaban ang isang relasyong siya lamang ang nagpapahalaga.
Lumapit si Roselyn.
“Inaakala kong galit ka sa akin.”
Ngumiti si Ligaya.
“Noong una.”
“Pero ngayon alam kong pareho lang pala tayong naloko.”
Nagkatinginan silang dalawa.
Pagkatapos ay sabay na natawa nang mahina.
Sa unang pagkakataon matapos ang napakahabang panahon, gumaan ang kanilang pakiramdam.
Lumapit din ang matandang ama ni Roselyn.
“Hija.”
“Maraming salamat.”
“Nabigyan mo ng lakas ng loob ang anak ko para tuluyang harapin ang nakaraan.”
Ngumiti si Ligaya.
“Hindi po ako ang dapat pasalamatan.”
“Kung hindi siya nagsabi ng totoo ngayon, baka marami pang ibang babae ang mabiktima.”
Tumango ang matanda.
“May utang na loob kami sa’yo.”
Makalipas ang ilang araw ay opisyal nang kinansela ang lahat ng kaugnay ng kasal.
Ibinalik ng simbahan ang bahagi ng deposito.
Ang catering, bulwagan, at iba pang supplier ay nagpakita ng pag-unawa matapos malaman ang tunay na nangyari.
Marami ring kaibigan ni Ligaya ang tumulong upang mabawasan ang mga naging gastusin.
Unti-unti siyang bumalik sa trabaho.
Noong una, inakala niyang mahihiya siyang humarap sa mga tao.
Ngunit kabaligtaran ang nangyari.
Sa halip na tsismis, suporta ang natanggap niya.
“Mas mabuti nang nalaman mo ang totoo bago pa kayo ikasal.”
“Ito ang simula ng mas magandang buhay.”
Isang hapon, habang pauwi siya mula sa opisina, may pamilyar na boses ang tumawag.
“Miss Ligaya.”
Paglingon niya ay nakita niya ang traysikel driver.
Ngumiti ito.
“Ako si Mateo.”
“Naalala n’yo pa ba ako?”
Napangiti rin si Ligaya.
“Siyempre.”
“Ikaw ang nagligtas sa akin noong araw ng kasal.”
Napakamot sa ulo si Mateo.
“Hindi naman.”
“Nagawa ko lang ang dapat gawin.”
Nagkatawanan silang dalawa.
Mula noon ay paminsan-minsan silang nagkikita.
Minsan ay nagkakape.
Minsan ay nagkukuwentuhan lamang sa maliit na karinderya pagkatapos ng trabaho.
Doon nalaman ni Ligaya na si Mateo ay nagtatrabaho bilang delivery rider sa umaga at nag-aaral naman ng engineering sa gabi.
Lahat ng kinikita niya ay ginagamit upang mapagamot ang kanyang ina at mapagtapos ang nakababatang kapatid.
Hindi siya mayaman.
Ngunit bawat pangako niya ay tinutupad niya.
Kapag sinabi niyang alas-singko darating siya, alas-singko nga.
Kapag sinabi niyang tatawag siya, tumatawag siya.
Mga simpleng bagay na hindi kailanman naibigay ni Adrian.
Makalipas ang halos isang taon, inimbitahan ni Mateo si Ligaya sa isang maliit na parke.
Walang mamahaling dekorasyon.
Walang malaking handaan.
May dala lamang siyang isang maliit na kahon.
“Ligaya.”
“Noong una kitang makita, ang suot mo ay damit-pangkasal.”
“Akala ko, iyon din ang araw na tuluyang mawawala ang ngiti mo.”
“Pero ngayon…”
“Gusto kong ako naman ang maging dahilan kung bakit muli kang ngumingiti.”
Dahan-dahan niyang binuksan ang kahon.
Isang simpleng singsing ang naroon.
“Wala akong marangyang buhay na maipapangako.”
“Pero hindi kita kailanman ipagpapalit sa kahit sino.”
“Hindi kita paghihintayin.”
“At lalong hindi kita hahayaang umiyak nang mag-isa.”
Namasa ang mga mata ni Ligaya.
Hindi dahil sa halaga ng singsing.
Kundi dahil sa katahimikang naramdaman niya sa puso.
Ito ang pakiramdam na matagal na niyang hinahanap.
Hindi matinding kilig.
Kundi kapanatagan.
Ngumiti siya at marahang iniabot ang kanyang kamay.
“Oo.”
Pagkaraan ng ilang buwan, muli siyang nagsuot ng puting damit.
Ngunit sa pagkakataong iyon, ang lalaking nasa dulo ng pasilyo ay hindi na nagpadala ng ibang tao upang sunduin siya.
Si Mateo mismo ang naghihintay.
Maaga siyang dumating.
May hawak na bulaklak.
At nang makita si Ligaya, ngumiti siya na parang siya ang pinakamaswerteng lalaki sa buong mundo.
Habang magkahawak-kamay silang naglalakad patungo sa altar, napagtanto ni Ligaya ang isang bagay.
Ang tamang tao ay hindi kailanman hihilinging lagi kang umunawa.
Hindi ka niya iiwang maghintay.
Hindi ka niya gagawing pangalawa.
Sapagkat ang tunay na pag-ibig ay hindi sinusukat sa matatamis na salita.
Kundi sa pagpiling manatili, maging tapat, at iparamdam araw-araw na ikaw ang pinakamahalagang tao sa kanyang buhay.
At sa pagkakataong iyon, alam ni Ligaya na sa wakas…
Natagpuan na rin niya ang tahanang matagal niyang hinahanap.