Itinapon sa bodega si Niko, ngunit tumakbo pa rin siyang pulutin ang gamot ng matandang pinagbawalang tulungan
Bahagi 3: Itinapon sa bodega si Niko, ngunit tumakbo pa rin siyang pulutin ang gamot ng matandang pinagbawalang tulungan
Kumirot ang mga daliri ni Salo sa pagkakakuyom sa baryang nasa palad niya.
Sa screen, nakadikit pa rin ang dulo ng bolpen sa papel. Hindi iyon iginagalaw ni Niko.
Itinuro ni Vera ang ilalim ng incident report.
Umangat ang mukha ng binata. May sinabi siyang hindi nasagap ng camera, saka marahang ibinaba ang bolpen sa mesa.
Hindi siya pumirma.
Humakbang si Salo papunta sa pinto ng coffee shop, ngunit hinarang siya ng abogado sa isang maingat na tanong.
“Papasok po ba kayo ngayon?”
Napatingin si Salo sa supermarket. Kita sa salamin ang makintab na mga counter, mahabang pila, at mga empleyadong patuloy na gumagalaw na para bang walang nangyayari sa likod.
Kapag pumasok siya ngayon, maililigtas niya si Niko sa isang papel.
Pero baka hindi na niya makita ang susunod na ipagagawa ni Vera kapag walang nakatingin.
“Hindi pa,” sagot niya.
Mabigat iyong sabihin.
Sa live feed, hinablot ni Vera ang bolpen. May isinulat ito sa papel, saka itinuro ang pinto. Lumabas si Niko nang nakayuko.
“Ingatan ninyo ang kopya ng video,” sabi ni Salo. “Pati ang report. Walang gagalawin sa system nang hindi natin nalalaman.”
“Opo.”
Inilagay ni Salo sa bulsa ang baryang naisama sa supot.
“Babalik ako bukas.”
Kinabukasan, amoy basang karton ang likod ng BayaniMart Cubao.
Mahina ang ambon sa labas, kaya may maliliit na bakas ng putik sa entrada. Suot pa rin ni Salo ang kupas na polo at lumang tsinelas. May dala siyang telang bag. Sa loob niyon ang gamot, isang maliit na bote ng tubig, at ang resibo mula sa nakaraang gabi.
Pagpasok niya, agad niyang napansin ang mga ngiti.
Hindi masasayang ngiti.
Pare-pareho ang buka ng labi ng mga cashier. Pare-pareho ang pagbati. Pare-parehong mabilis nawawala kapag tumalikod ang customer.
“Good afternoon! Welcome to BayaniMart!”
Mula sa gilid ng counter, nakatayo si Vera na may hawak na stopwatch.
“Mas malakas,” utos nito.
Muling bumati ang mga empleyado.
“Good afternoon! Welcome to BayaniMart!”
May cashier na napaubo pagkatapos. Hindi man lang ito nilingon ni Vera.
Mabagal na nagtulak ng basket si Salo. Hindi siya kumuha agad ng paninda. Dumaan muna siya sa bahaging may mga de-lata at tinapay.
Sa dulo ng aisle, may bagger na palihim na umiinom ng tubig. May nakapatong na baunan sa ibabaw ng trolley, hindi pa nabubuksan kahit lampas alas-dos na.
“Hoy,” tawag ng superbisor mula sa malayo. “May naghihintay sa Counter Four.”
Mabilis na isinara ng bagger ang bote. Naiwan ang baunan.
Sa kabilang aisle, may empleyadong nagdidikit ng pulang sticker sa mga pakete ng tinapay.
Lumapit si Salo at kumuha ng isa.
Ngayong araw ang expiry date.
“Sale po ’yan, Lolo,” sabi ng empleyado. Mahina ang boses nito. “Dalawa po kunin n’yo para sulit.”
“Dalawa?”
Napatingin ito sa dulo ng aisle. Naroon si Vera, nakamasid.
“Opo. Sayang po kasi.”
Hindi kumbinsido ang mukha ng empleyado. Parang kabisado lang ang linyang kailangang sabihin.
“Kakainin ko ba ang dalawa ngayong araw?” tanong ni Salo.
Napatigil ito.
Bago makasagot, lumapit si Vera.
“Maganda pa po ’yan, Tay. Discounted lang dahil kailangan nang maubos.”
“Kung hindi ko maubos?”
“Puwede n’yo pong ibahagi.”
Ngumiti si Vera, ngunit nanatiling malamig ang mga mata nito.
Ibinalik ni Salo ang tinapay sa estante.
“Isa lang ang tiyan ko.”
Nawala ang ngiti ni Vera.
“May iba pa po kayong kailangan?”
“Iyong cashier kagabi. Si Niko.”
Bahagyang tumigas ang panga nito.
“Wala siya sa counter.”
“Day off?”
“Naka-assign sa likod.”
“Bakit?”
Hindi agad sumagot si Vera. Sinipat muna nito ang kupas na kuwelyo ni Salo at ang telang bag sa kanyang kamay.
“Operational matter po iyon.”
“Maayos siyang cashier.”
“Customer po kayo. Kami ang nakakaalam kung saan dapat ilagay ang empleyado.”
Tumango si Salo na parang tinanggap ang sagot.
Ngunit nang tumalikod si Vera, napahigpit ang hawak niya sa basket.
Hindi pala pinauwi si Niko.
Mas matalino ang ginawa ni Vera. Inalis nito ang binata sa harap ng mga customer. Tinago sa bahaging walang makakakita kung paano siya parurusahan.
Dumaan si Salo sa pintuang malapit sa frozen goods. May maliit na salaming bintana roon papunta sa stockroom.
Sa loob, nakita niya si Niko.
Wala itong cashier apron. Nakaabo ang suot na uniporme dahil sa alikabok ng mga kahon. Isa-isa nitong binubuhat ang mga kahon ng detergent mula sa sahig papunta sa bakal na estante.
May pulang marka ang pulsuhan nito.
Bakas marahil ng paulit-ulit na pag-angat.
Lumabas ang isang empleyado sa stockroom, tulak ang trolley na puno ng paninda. Saglit na naiwan ang pinto na nakabukas.
Narinig ni Salo ang boses ng superbisor.
“Bilis, Niko. Kailangan matapos lahat bago mag-dinner rush.”
“Hindi pa po ako nagla-lunch.”
“Kasalanan mo bang mabagal ka?”
“Alas-onse pa po ako rito.”
“Mag-break ka kapag tapos na.”
Bumagsak ang isang kahon sa sahig. Agad iyong pinulot ni Niko.
Hindi siya sumagot.
Naramdaman ni Salo ang pag-init ng batok niya.
May meal-break policy ang BayaniMart. Siya mismo ang nagpumilit noon na ilagay iyon sa unang handbook. Walang empleyadong dapat magtrabaho nang lampas limang oras nang walang pahinga.
Maliwanag ang patakaran sa papel.
Sa bodega, karton lang pala ang halaga nito.
Kinuha ni Salo ang telepono sa bulsa. Isang pindot lang at matatapos iyon.
Ngunit tumigil ang hinlalaki niya sa ibabaw ng screen.
Hindi niya kailangang makakita pa ng paghihirap para maniwala. Sapat na ang nakita niya.
Ang kailangan niyang malaman ay iba.
Kapag mas mahal na ang pagtulong kaysa kahapon, tutulong pa rin ba si Niko?
Napahiya na ito. Ginawan ng report. Inalis sa counter. Pinagbuhat nang gutom.
Hindi na simpleng kabaitan ang susunod na pagpili.
May kapalit na iyon.
Naglakad si Salo patungo sa customer service desk. Sinadya niyang dumaan sa tapat ng stockroom.
Maluwag ang pagkakahawak niya sa telang bag.
Paglampas niya sa pinto, hinayaan niyang dumulas iyon mula sa kanyang kamay.
Bumagsak ang bote ng tubig. Gumulong ang kahon ng gamot sa sahig, tumama sa paa ng estante, saka huminto malapit sa stockroom.
Hindi lumingon ang ilang customer.
Abala ang mga cashier sa pila. Abala ang bagger sa pagsisilid ng pinamili. Abala ang lahat sa oras na sinusukat sa screen.
Sa loob ng stockroom, napatingin si Niko sa salaming bintana.
Nakita nito ang gamot.
Nakita rin nito si Salo na nakayuko at nangangapa sa ilalim ng basket.
Iniwan ni Niko ang kahong hawak niya.
“Lolo!”
Tumakbo siya palabas.
Dalawang hakbang na lang siya mula sa gamot nang humarang si Vera.
“Saan ka pupunta?”
“Gamot po niya.”
“Trabaho mo nasa likod.”
“Sandali lang po.”
“May ibang pupulot niyan.”
Walang gumagalaw.
Nasa sahig pa rin ang gamot.
Tumingin si Niko kay Salo. Nakahawak ang matanda sa gilid ng basket, kunwari’y hirap yumuko.
Bumaba ang tingin ni Niko sa kahon. Pagkatapos, bumalik kay Vera.
“Ma’am, kailangan po niya ’yan.”
“Kailangan mo rin ang trabahong binabayaran sa ’yo.”
Natahimik si Niko.
Umalingawngaw ang sunod-sunod na tunog ng scanner mula sa mga counter.
Lumapit pa si Vera.
“Bumalik ka sa bodega. Ngayon.”
Nakita ni Salo ang takot sa mukha ng binata. Hindi iyon takot para sa sarili lang.
Naroon ang inang naghihintay ng gamot sa bahay. Ang sampung taong gulang na kapatid. Ang pamasahe. Ang kontratang maaaring hindi na i-renew.
Humigpit ang mga daliri ni Niko sa gilid ng maruming uniporme.
Akala ni Salo, tatalikod na ito.
May karapatan itong tumalikod.
Ngunit yumuko si Niko.
Mabilis nitong pinulot ang kahon ng gamot. Pinunasan iyon sa manggas bago lumapit kay Salo.
“Nalaglag po.”
Iniabot nito ang gamot gamit ang dalawang kamay.
Nakatitig lamang si Salo sa binata.
May alikabok ang buhok ni Niko. Pawis ang sentido. Namumula ang mga mata sa pagod, pero maingat pa rin ang hawak nito sa kahon.
“Baka po mabasa,” dagdag ni Niko. “Umuulan sa labas.”
Tinanggap ni Salo ang gamot.
“Salamat, anak.”
“Walang anuman po.”
“Hindi ba kita mapapahamak?”
Saglit na napatingin si Niko kay Vera.
Pagkatapos, bahagya siyang ngumiti kay Salo.
“Mas mahirap po kung mawalan kayo ng gamot.”
Parang may humawak sa dibdib ni Salo.
Dalawang taon siyang nagbasa ng evaluations, succession plans, at executive profiles. Maraming aplikante ang marunong magsalita tungkol sa malasakit. Maraming manager ang kabisado ang salitang serbisyo.
Ngunit ang binatang ito—gutom, pagod, contractual, may incident report na nakabitin sa ulo—ay pumili pa ring yumuko para sa gamot ng isang matandang wala namang maibibigay sa kanya.
Doon tuluyang nawala ang huling pag-aalinlangan ni Salo.
Hindi na niya sinusubok si Niko.
Ang kompanya na ang kailangang managot.
“Sa opisina ko,” malamig na sabi ni Vera.
“Ma’am—”
“Hindi ka sumunod sa direct order. Tapos na tayo.”
Namuti ang mukha ni Niko.
“Please po. Kailangan ko po ang trabaho.”
“Dapat naisip mo iyon bago ka nagpasikat.”
“Pinulot ko lang po ang gamot.”
“Matigas ang ulo mo. Kagabi ayaw mong pumirma. Ngayon, iniwan mo ang assignment mo.”
“Wala naman po akong pinabayaang customer.”
“Ako ang magdedesisyon niyan.”
Lumapit ang ilang empleyado, ngunit walang nagsalita. Nakayuko ang bagger. Nakatigil ang kamay ng cashier sa ibabaw ng scanner.
Itinuro ni Vera ang maliit na opisina.
“Kunin mo ang gamit mo. Ipo-process ko ang termination mo ngayong araw.”
Napalunok si Niko.
Hindi siya gumalaw.
Sa sahig, nanginginig nang bahagya ang kamay niyang may alikabok.
Humakbang si Salo sa pagitan nila.
“Tama na.”
Sinipat siya ni Vera na para bang ngayon lang naalalang naroon siya.
“Customer concern po ito. Huwag na kayong makialam sa employee matter.”
“Dahil sa gamot ko kaya mo siya tatanggalin.”
“Matagal na siyang may violations.”
“Anong violations?”
“Confidential po.”
“May nawala ba sa kaha?”
Natigilan si Vera.
Umangat ang tingin ni Niko.
Hindi dapat alam ng ordinaryong customer ang laman ng incident report.
Mabilis na nakabawi si Vera.
“Sir, umalis na po kayo. Baka kailangan ko pang tumawag ng security.”
Tahimik na inilagay ni Salo ang gamot sa telang bag.
Pagkatapos, inayos niya ang kupas na kuwelyo ng polo niya. Hindi siya sumigaw. Hindi niya inilabas ang telepono. Hindi rin niya binanggit ang pangalang Salvador Mabini.
Naglakad siya patungo sa customer service desk.
Sumunod ang tingin ng mga empleyado. Nanatili si Niko sa tabi ng stockroom, maputla, naghihintay sa hatol na maaaring magpabago sa buhay ng pamilya niya.
Tumayo si Salo sa harap ng desk.
“May maitutulong po ba?” tanong ng customer service clerk.
Ipinatong niya ang lumang resibo sa counter.
“Oo.”
Lumapit si Vera, halatang nauubos na ang pasensiya.
“Ano pa ba ang gusto ninyo?”
Tumingin si Salo rito. Pagkatapos, tumingin siya kay Niko.
Hindi na siya uurong.
“Gusto kong makausap ang pinakamataas na tao sa branch na ito.”
(Itutuloy sa BAHAGI 4….)