Akala ni Ramon, Isang Voice Note ang Magpapatahimik sa Lahat—Pero May Pirma si Clarisse sa Logbook
Bahagi 3: Akala ni Ramon, Isang Voice Note ang Magpapatahimik sa Lahat—Pero May Pirma si Clarisse sa Logbook
Hindi agad ginalaw ni Tessa ang memory card.
Nasa gitna iyon ng mesa ni Atty. Sol, maliit, itim, halos walang bigat. Pero habang tinitingnan niya, pakiramdam niya may humihigpit sa lalamunan niya.
“Para kay Tessa,” basa ni Atty. Sol sa tape. “Sulatan ng nanay mo?”
Tumango si Tessa. “Si Nanay lang ang nagsusulat ng pangalan ko nang may mahabang guhit sa dulo.”
Kinuha ni Atty. Sol ang maliit na plastic pouch mula sa drawer. Hindi niya agad isinaksak ang card.
“Bago natin pakinggan, ilalagay ko muna sa record na dito natin ito nakita. Galing sa rosaryo. Ikaw ang may hawak mula kahapon. Ako ang saksi sa pagbukas.”
“Akala ko papakinggan lang natin.”
“Papakinggan natin. Pero hindi natin ito ipapasa-pasa. Hindi natin ipo-post. Hindi natin ipapakita sa kamag-anak para lang manalo sa sigawan.” Tumingin siya kay Tessa. “Kung ebidensiya ito, aalagaan natin.”
Napayuko si Tessa. “Gusto ko lang malaman kung natatakot si Nanay.”
“Iyon ang una nating aalamin.”
Mabagal na isinaksak ni Atty. Sol ang card sa lumang laptop. Ilang segundo ang lumipas bago lumabas ang isang folder. Isang audio file lang ang laman.
Walang pangalan. Petsa lang: Mayo 17.
Napakapit si Tessa sa gilid ng upuan.
“Handa ka?” tanong ng abogado.
Hindi siya sigurado. Pero tumango siya.
Pindot.
Una, mahinang kaluskos. Parang kumot. Parang plastic cup na nailipat sa mesa. Tapos ang boses ni Aling Nena, mahina pero malinaw sa pagitan ng hingal.
“Tess…”
Napapikit si Tessa. Isang pantig pa lang, gumuho na ang ipinipilit niyang tibay.
“Tess, kung napunta sa’yo ’to… huwag kang magagalit kay Lanie. Ako ang nagpilit. Hindi ko na alam kung kailan ka papapasukin.”
May sumakit sa dibdib ni Tessa. Hindi sigaw. Hindi hagulgol. Parang tahimik na punit.
Nagpatuloy ang boses.
“May mga papel silang pinapakita. Sabi ni Ramon, para raw walang gulo. Sabi ni Clarisse, pagod ka na raw, kaya siya na ang aayos. Pero ayoko pumirma kapag wala ka. Hindi ko naiintindihan lahat.”
Napatingin si Tessa kay Atty. Sol. Hindi gumalaw ang abogado, pero nakahawak na sa ballpen.
“May ginamit silang boses ko,” sabi ni Aling Nena sa recording. “Narinig ko minsan sa phone ni Clarisse. Parang ako, pero hindi buo. Puro putol-putol. Sabi ko, bakit ganyan? Kinuha niya ang phone ko. Sabi niya, nagpapahinga raw ako.”
Humigpit ang hawak ni Tessa sa bag niya.
Hindi nito sinabing may pekeng voice note. Hindi nito ipinaliwanag paano. Pero sapat ang sinabi: may narinig siyang parang sarili niyang boses. Putol-putol. Nasa phone ni Clarisse.
“Tess,” mas mahina na ang boses, “huwag kang papayag na sabihin nilang ayoko sa’yo. Ikaw ang hinahanap ko kapag gabi. Ikaw ang nakakaalam ng gamot ko, ng takot ko sa elevator, ng kanin na malambot. Kung may mangyari sa papel, hanapin mo ang guard. ’Yung matandang lalaki sa gate. Oca yata. Nakita niya noong kinuha ni Clarisse ang phone ko.”
Napatakip si Tessa sa bibig.
May isa pang tunog. Parang pinto. Tapos nagmamadaling bulong.
“Ilalagay ko ito sa rosaryo. Sana makarating.”
Natapos ang audio.
Matagal walang nagsalita.
Sa labas, may dumaan na jeep. May busina. May tawanan sa kalsada. Normal ang mundo sa labas. Sa loob ng opisina, parang hindi na marunong huminga si Tessa.
“Hinahanap niya ako,” bulong niya.
“Hinahanap ka niya,” ulit ni Atty. Sol. Hindi pampalubag. Tiyak.
Doon lang tuluyang umiyak si Tessa. Hindi malakas. Nakayuko lang, kamay sa mata, pilit pinipigil ang tunog. Para bang kahit sa pag-iyak, ayaw niyang may magamit laban sa kanya.
Hindi siya minadali ni Atty. Sol.
Pagkatapos, itinulak ng abogado ang baso ng tubig.
“Makinig ka sa akin,” sabi nito. “Malakas ito, pero hindi pa tapos ang laban. Kailangan natin si Mang Oca. Kailangan natin ang logbook. Kailangan natin ang petsa at oras.”
“Pupunta ako ngayon.”
“Sasama ako.”
“Baka hindi siya magsalita.”
“Baka hindi. Pero mas mabuti kung maayos nating kakausapin. Walang pananakot. Walang lihim na recording. Affidavit kung papayag siya.”
Pinunasan ni Tessa ang mukha niya. “Kung nakita niya si Clarisse…”
“Hindi niya kailangang hulaan ang lahat. Ang mahalaga: ano ang nakita niya, kailan, saan, anong tala ang meron.”
Inilagay ni Atty. Sol ang memory card sa pouch. Nilagyan ng petsa, oras, pirma. Tessa Cruz. Sol Dizon.
Simple lang ang kilos. Pero sa bawat letra, parang may unti-unting bumabalik kay Tessa: hindi pa tapos ang boses niya.
Pagdating nila sa care center, hindi sila pumasok sa main lobby. Dumaan sila sa maliit na guard post sa tabi ng gate. Mainit ang hapon. May electric fan na umiikot pero halos hangin lang ang ingay.
Nakaupo si Mang Oca sa kahoy na upuan, may hawak na ballpen at lumang diyaryo. Maputi na ang buhok niya, pero matalas ang tingin.
“Magandang hapon po,” bati ni Atty. Sol. “Si Mang Oca?”
“Ako nga.” Tumingin siya kay Tessa. Nakilala agad. “Anak ni Aling Nena.”
Lumunok si Tessa. “Opo.”
“Hindi ka na pinapasok, ano?”
Hindi iyon tanong na tsismoso. Parang matagal na niyang alam.
“May kailangan po sana kaming itanong,” sabi ni Atty. Sol. “Tungkol sa araw na Mayo 17 at 18. Kung may naalala kayo. Kung hindi kayo komportable, hindi namin kayo pipilitin.”
Sumandal si Mang Oca. Tumingin sa loob ng gate. “Marami akong naaalala. Pero empleyado lang ako rito.”
“Wala kaming hinihinging bawal,” sabi ng abogado. “Hindi records ng pasyente. Entrance log lang. Kung sino ang pumasok, sino ang lumabas. Kung nakita n’yo mismo.”
Tahimik si Mang Oca.
Lumapit nang kaunti si Tessa. “Mang Oca, sinabi ni Nanay sa recording na nakita n’yo raw si Clarisse na kinuha ang phone niya.”
Kumunot ang noo ng guard. “May recording si Aling Nena?”
“Nasa amin po. Hindi namin ikakalat. Nasa abogado.”
Matagal siyang tumingin kay Tessa. Siguro sinusukat kung galit lang ba ang dala niya, o totoo ang takot.
Sa huli, bumuntong-hininga siya.
“Noong Mayo 17, hapon, lumabas si Ma’am Clarisse sa side hallway. Hawak niya ang cellphone ni Aling Nena. Kilala ko ’yon kasi may pink na tali, may maliit na Sto. Niño sticker. Tinanong ko kung ibabalik sa pasyente. Sabi niya, ‘Ako na bahala, family matter.’”
Napapikit si Tessa. Phone nga ni Nanay.
“May kasama ba siya?” tanong ni Atty. Sol.
“Wala. Si Sir Ramon dumating bandang gabi. Pero si Ma’am Clarisse, pabalik-balik.”
“May log po kayo?”
“Meron. Pero nasa admin copy ang official. May guard copy rin kami. Hindi ko puwedeng ilabas basta-basta.”
“Puwede n’yo bang tingnan kung naroon ang pangalan niya?”
Nag-alangan si Mang Oca. “Kung makikita lang. Dito lang.”
Tumayo siya, binuksan ang metal drawer sa ilalim ng mesa. Inilabas ang makapal na logbook na may punit-punit na gilid. Hindi ito mukhang mahalaga. Karaniwang notebook lang. Pero mas mabigat pa sa lahat ng sigaw sa bahay nina Tessa.
Binaliktad ni Mang Oca ang mga pahina. Mayo 15. Mayo 16. Mayo 17.
Tumigil siya.
“Eto,” sabi niya.
Lumapit si Tessa, pero hindi hinawakan. Nakita niya ang linya.
Clarisse Cruz. Visitor. 3:42 N.H. In. 4:18 N.H. Out.
Sa tabi, may maliit na nota: “May dala/labas na personal item—phone.”
“Siya ang sumulat nito?” tanong ni Atty. Sol.
“Ako. Kasi napansin ko nga. Pero pirma niya ’yan.” Itinuro ni Mang Oca ang pirma sa dulo ng linya. “Requirement namin kapag may nilabas na gamit ng pasyente.”
Huminga nang mabigat si Tessa. “Noong araw ding iyon ipinadala ang voice note sa pamilya.”
“Anong oras?” tanong ng guard.
“Bandang alas kuwatro,” sagot ni Tessa. “Pagkatapos niya raw kausapin si Nanay.”
Hindi nagsalita si Mang Oca. Pero kitang-kita sa mukha niya na may tumama.
Bago pa makapagtanong si Atty. Sol, lumabas sa main door ang receptionist. Mabilis ang lakad, hawak ang phone.
“Ma’am Tessa?” tawag niya. “Pinapatawag po kayo sa barangay hall. Ngayon daw po.”
Nanigas si Tessa. “Sino ang nagpatawag?”
“Si Sir Ramon po. Family mediation daw. Nandoon na po ang ilang kamag-anak.”
Nagpalitan ng tingin sina Tessa at Atty. Sol.
Maaga. Masyadong maaga.
“Hindi pa tayo naghahain,” mahina niyang sabi.
“Naunahan ka niya,” sagot ng abogado. “Gusto niyang magmukhang ikaw ang ayaw makipag-usap.”
Tumunog ang phone ni Tessa. Mensahe mula kay Ramon.
Nasa barangay kami. Kung may respeto ka pa kay Nanay, pumunta ka at itigil mo na ang drama mo.
Sumunod na mensahe mula kay Clarisse.
Dalhin mo yang abogado mo kung gusto mo. Pero huwag kang magkalat ng gawa-gawang kuwento.
Naramdaman ni Tessa ang dating takot: ang mesa, ang mga titang nakatingin, ang boses ni Nanay na ginamit laban sa kanya. Pero ngayon, nasa bag ni Atty. Sol ang memory card. Nasa harap niya si Mang Oca. Nasa logbook ang oras.
“Pupunta ako,” sabi ni Tessa. Hindi malakas. Pero buo.
“Ako rin,” sabi ni Atty. Sol. “Mang Oca, kung maaari, sasama kayo bilang witness. Kung hindi, maaari ba kayong gumawa ng salaysay mamaya?”
Tumingin si Mang Oca sa gate, sa loob ng center, sa logbook. Halatang iniisip ang trabaho niya. Halatang natatakot din.
“Matagal na akong guard,” sabi niya. “Alam ko kung kailan dapat manahimik. Pero alam ko rin kung kailan mali na.”
Dahan-dahan niyang isinara ang logbook, saka muling binuksan sa pahina ng Mayo 17. Binuhat niya iyon na parang hindi notebook kundi panangga.
Sa labas ng barangay hall, naroon na ang mga kamag-anak. Si Ramon, nakaputing polo, kalmado ang mukha. Si Clarisse, hawak ang folder, parang siya ang may-ari ng lahat ng sagot.
Nang makita nila si Tessa kasama si Atty. Sol at ang guard, saglit na nawala ang ngiti ni Clarisse.
“Bakit kasama siya?” tanong ni Ramon.
Hindi sumagot si Tessa.
Si Mang Oca ang humakbang, inilapag ang logbook sa mesa, at itinuro ang linya.
“Dahil dito. Pangalan ni Ma’am Clarisse ’yan—pumirma siya sa oras na ipinadala ang voice note.”
(Itutuloy sa BAHAGI 4….)