Isang Salitang “Bahala Ka” Lang, Hindi Na Ako Lilingon Pa
Isang Salitang “Bahala Ka” Lang, Hindi Na Ako Lilingon Pa
Noong araw na inanunsyo ng kumpanya ang pagpili ng empleyadong ipapadala sa ibang bansa para mamahala sa bagong sangay, unang taong kinausap ko si Adrian Villareal.
Hindi ito simpleng business trip.
Tatlong taon ang kontrata.
Mahigit walong libong kilometro ang layo.
Ibig sabihin, kung tatanggapin ko ang posisyon, kailangan kong iwan ang buhay na binuo ko rito sa Maynila.
Tumingin ako sa kanya habang nakaupo siya sa sofa ng aming condo sa BGC.
May hawak siyang libro, kalmado, parang walang malaking desisyong nakasalalay sa harap namin.
“Adrian,” mahinahon kong tanong, “kung tanggapin ko ito at pumunta ako sa Singapore… gusto mo ba akong umalis?”
Sandaling huminto ang paggalaw ng daliri niya sa pahina.
Tumingin siya sa akin.
At gaya ng dati…
Isang salita lang ang sagot niya.
“Bahala ka.”
Hindi ako nagulat.
Dahil sa loob ng limang taon naming relasyon, iyon na ang pinakasanay kong marinig mula sa kanya.
Kapag may problema ako…
“Bahala ka.”
Kapag may malaking desisyon akong kailangang gawin…
“Bahala ka.”
Kapag tinanong ko kung gusto niyang magplano kami ng future…
“Bahala ka.”
Noong may lalaking kasamahan ko sa trabaho na paulit-ulit akong inaaya lumabas, tinanong ko siya:
“Adrian, ano ang dapat kong gawin?”
Hindi man lang siya nagtaas ng kilay.
“Ikaw ang bahala.”
Noong anniversary namin at tinanong ko kung gusto niya bang mag-celebrate kami…
“Bahala ka.”
Noong minsang tinanong ko kung gusto niya ba talaga akong pakasalan…
Ngumiti lang siya nang bahagya.
“Kung gusto mo.”
Dati, iniisip ko na mature lang siya.
Akala ko marunong lang siyang rumespeto sa desisyon ko.
Akala ko hindi siya seloso dahil tiwala siya sa akin.
Pero nagbago ang lahat nang makita ko ang isang bagay na hindi ko dapat nakita.
Isang gabi, habang naka-charge ang tablet niya sa mesa, biglang lumitaw ang notification ng isang mensahe.
Galing kay Bianca Monteverde.
Ang babaeng minahal niya bago ako.
Ang babaeng pitong taon niyang kasama bago ako dumating sa buhay niya.
Hindi ko sinasadya.
Pero nabasa ko ang usapan nila.
Bianca:
“Pinapapunta ako ni Mama sa dinner kasama ang isang lalaking ipinakikilala niya. Mukhang gusto nilang magpakasal ako.”
At ang sagot ni Adrian…
Isang sagot na parang kutsilyo sa dibdib ko.
“Hindi pwede.”
Nanlaki ang mga mata ko.
Hindi ako makahinga.
Dahil sa limang taon naming pagsasama…
Wala akong maalalang kahit isang pagkakataon na sinabi niya iyon sa akin.
Naaalala ko noong sinabi ko sa kanya:
“Kung hindi mo ako mahalaga, baka humanap na lang ako ng ibang lalaki.”
Akala ko magagalit siya.
Akala ko pipigilan niya ako.
Pero ang sagot niya noon?
“Kung iyon ang gusto mo.”
Ngayon ko lang naintindihan.
Hindi pala siya nagbibigay sa akin ng kalayaan.
Hindi pala niya iginagalang ang desisyon ko.
Hindi niya lang talaga pinapansin.
Hindi siya natatakot mawala ako.
Dahil para sa kanya…
Madali lang akong mawala.
Pero si Bianca?
Ibang tao iyon.
Nang malaman niyang may manliligaw sa ex niya, pumunta siya agad.
Pinuntahan niya ito kahit gabi.
Hinawakan niya ang kamay nito at sinabi:
“Huwag kang pumayag.”
May pag-aalala sa boses niya.
May takot.
May pagmamahal.
Mga bagay na limang taon kong hinihintay marinig mula sa kanya.
At ngayon ko nakita ang katotohanan.
Hindi pala malamig si Adrian.
Hindi pala ganoon ang personalidad niya.
Marunong pala siyang lumaban.
Marunong pala siyang magmalasakit.
Para lang hindi sa akin.
Kaya nang muli niyang sabihin ngayong gabi:
“Bahala ka.”
Hindi na ako nasaktan.
Tumango lang ako.
“Sige.”
At sa unang pagkakataon…
Tinanggap ko ang sagot niya.
Pumasok ako sa kwarto.
Kinuha ko ang kontratang ilang linggo kong nakatago sa drawer.
Dati ay ayaw kong tanggapin ang assignment.
Dahil umaasa akong pipigilan niya ako.
Umaasa akong sasabihin niya:
“Huwag kang umalis.”
Pero wala pala akong hinihintay.
Walang darating.
Walang hahabol.
Kaya kinuha ko ang ballpen.
Nilagdaan ko ang papel.
Pagkatapos ay nagpadala ako ng mensahe sa HR manager namin.
“Mr. Santos, tinatanggap ko ang overseas assignment. Maaari na po ninyong simulan ang visa processing at relocation requirements.”
Halos ilang segundo lang ang lumipas bago dumating ang sagot.
“Napakagandang balita, Angela. Ikaw talaga ang napili namin dahil alam naming kaya mong pamunuan ang bagong branch. Nakalaan na ang flight mo. September 15 ang alis. Okay lang ba sa iyo?”
September 15.
Napatigil ako.
Dahil iyon din ang araw na napag-usapan namin ni Adrian na magpakasal.
Isang buwan bago iyon, masaya kong kinuhanan ng litrato ang calendar ko.
Nilagyan ko pa ng pulang bilog ang petsa.
At ipinadala ko sa kanya.
“Pwede ba tayo magpakasal sa araw na ito?”
Ang sagot niya noon?
“Bahala ka.”
Ngayon…
Pareho pa rin ang araw.
Pero ibang tao na ako.
Kinabukasan, unang beses matapos ang maraming taon…
Hindi ako naghanda ng almusal.
Hindi ako gumising nang maaga para gumawa ng paborito niyang lugaw dahil masakit ang tiyan niya.
Hindi ako naghanap ng vitamins niya.
Hindi ako nag-iwan ng note sa mesa.
Naligo lang ako.
Nag-ayos.
At lumabas.
Paglabas niya mula sa kwarto, nagulat siya.
“Nasaan ang almusal?”
Hindi ako lumingon.
“Wala.”
“Wala?”
“May meeting ako.”
Nanlaki ang mata niya.
“Alam mong sensitive ang tiyan ko.”
Dati, isang salita lang niya iyon, tatakbo na ako sa kusina.
Pero ngayon…
Kinuha ko lang ang bag ko.
“Matanda ka na, Adrian. Kaya mo nang alagaan ang sarili mo.”
Tahimik siya.
Parang unang beses niyang narinig ang sarili niyang mga salita mula sa akin.
Nang araw na iyon, buong araw akong abala sa turnover ng trabaho.
Pero nang buksan ko ang cellphone ko sa lunch break…
May dalawang notification.
Una.
Mensahe ni Adrian.
“Pag-uwi mo, kunin mo yung barong ko sa dry cleaner. Kailangan ko sa event bukas.”
Pangalawa…
Credit card notification.
May malaking bayarin.
Isang mamahaling restaurant sa Makati.
Special digestive soup.
Low sodium.
Walang luya.
Napangiti ako nang mapait.
Kaninang umaga, sinabi niyang hindi ligtas ang pagkain sa labas.
Pero ngayon…
Handa siyang gumastos ng libo-libong piso para sa isang taong hindi ako.
Alam ko na kung kanino iyon.
At tama ako.
Nang umuwi ako nang gabi…
Narinig ko ang boses niya mula sa sala.
Hindi niya alam na nasa pintuan ako.
“Bianca, siguraduhin mong inumin mo habang mainit pa. Kinausap ko ang chef para tanggalin ang sangkap na allergic ka.”
Napahinto ako.
Dahil sa buong relasyon namin…
Ni minsan…
Hindi niya naalala kung anong pagkain ang bawal sa akin.
Hindi niya alam kung anong gamot ang iniinom ko.
Hindi niya napansin kapag may sakit ako.
Pero kabisado niya ang lahat tungkol kay Bianca.
Tahimik kong inilapag ang susi.
Pumasok ako.
Bigla siyang tumingin.
At ang unang sinabi niya?
“Nasaan ang barong ko?”
Hindi “Kumusta ka?”
Hindi “Kumain ka na ba?”
Hindi “Pagod ka ba?”
Barong niya agad.
Tiningnan ko siya.
At sa unang pagkakataon…
Hindi ako nasaktan.
Dahil malinaw na ang lahat.
“Ah…”
Huminga ako nang malalim.
“Nakalimutan ko.”
Biglang nagbago ang mukha niya.
“Angela, seryoso ka ba?”
Tahimik lang ako.
“Sinabi ko na sa iyo kaninang umaga.”
Tumango ako.
“Oo.”
Lumapit siya.
“Alam mong mahalaga ang event na iyon.”
Ngumiti ako nang bahagya.
“Adrian.”
“Alam mo ba?”
“Matagal ko nang ginagawa lahat para sa iyo.”
Natigil siya.
“Pero ngayon…”
Kinuha ko ang sobre mula sa bag ko.
Inilapag ko sa mesa.
“May gusto rin akong sabihin.”
Binuksan niya ang sobre.
At nang makita niya ang laman…
Unti-unting nawala ang yabang sa mukha niya.
Dahil nasa harapan niya ang dokumentong hindi niya kailanman inakalang pipirmahan ko.
Ang approval letter ng kumpanya.
Ang flight details.
At ang petsa ng alis ko.
September 15.
Parehong araw ng kasal sana namin.
Tumingin siya sa akin.
“Angela…”
“Umalis ka?”
Ngumiti ako.
“Oo.”
“Tinanggap ko na.”
At sa unang pagkakataon sa limang taon…
Hindi ko hinintay ang sagot niya.
Dahil alam ko na kung ano iyon.
“Bahala ka.”
Pero bago pa siya makapagsalita…
Tumunog ang cellphone niya.
Isang notification.
Galing kay Bianca.
At sa screen…
Isang mensaheng tuluyang nagpabago sa ekspresyon ng mukha niya.
“Adrian, kailangan kitang makita ngayon. Hindi na puwedeng itago pa ang sikreto tungkol sa atin.”
Isang Salitang “Bahala Ka” Lang, Hindi Na Ako Lilingon Pa (KABANATAW 2 — WAKAS)
Napatigil si Adrian.
Parang biglang nawala ang kulay sa mukha niya habang nakatitig sa screen ng cellphone.
Hindi ko nakita ang buong mensahe.
Hindi ko na kailangan.
Dahil sa unang pagkakataon…
Nakita ko ang takot sa mga mata niya.
Takot na hindi ko kailanman nakita nang ako ang umiiyak.
Takot na hindi lumitaw nang minsang maospital ako dahil sa sobrang pagod.
Takot na hindi lumabas nang sabihin kong pakiramdam ko mag-isa ako kahit may asawa akong kasama.
Ngayon lang.
Dahil si Bianca ang nasa kabilang linya.
Dahan-dahan niyang ibinaba ang cellphone.
“Angela…”
Malamig ang boses ko.
“Ano?”
Parang nahirapan siyang magsalita.
“May kailangan akong ipaliwanag.”
Napangiti ako.
Isang ngiting hindi ko na kailangang pilitin.
“Dati, Adrian, lagi kong hinihintay ang paliwanag mo.”
Tumahimik siya.
“Hinihintay kong sabihin mo kung bakit hindi mo ako pinipili.”
“Hinihintay kong sabihin mo kung bakit parang wala akong halaga.”
“Pero ngayon…”
Tiningnan ko ang singsing sa daliri ko.
Ang singsing na ilang taon kong sinuot habang umaasang darating ang araw na magiging mahalaga ako sa kanya.
Ngayon, parang isang bagay na lang iyon na matagal nang nawalan ng kahulugan.
“Ngayon wala na akong pakialam.”
Lumapit siya ng isang hakbang.
“Angela, hindi ganoon.”
“Talaga?”
Napatingin ako sa kanya.
“Kung hindi ganoon, bakit nang sabihin kong aalis ako, ang sagot mo ay ‘Bahala ka’?”
Wala siyang naisagot.
“Dahil alam mong hindi ako aalis.”
“Dahil akala mo kahit gaano mo ako balewalain, nandito pa rin ako.”
“Bakit?”
“Masaya ka ba na may taong laging naghihintay sa iyo?”
Napalunok siya.
At sa unang pagkakataon…
Wala siyang maibigay na sagot.
Dahil alam niyang tama ako.
Kinabukasan, hindi ako pumasok sa trabaho para ipaliwanag ang desisyon ko.
Hindi dahil nagbago ang isip ko.
Kundi dahil may isang bagay akong kailangang tapusin.
Ang kasal.
O ang dapat sana’y kasal.
Pumunta ako sa aming wedding planner.
Tatlong buwan kaming naghanda.
Pinili ko ang venue.
Ako ang naghanap ng photographer.
Ako ang nagplano ng pagkain.
Ako ang tumawag sa mga bisita.
At si Adrian?
Palagi niyang sinasabi:
“Ikaw na bahala.”
Dati, nasasaktan ako.
Ngayon…
Nakakatawa na lang.
Pagdating ko sa opisina ng wedding planner, nagulat siya.
“Angela? Akala ko final meeting natin next week pa?”
Umupo ako.
“May babaguhin po tayo.”
Binuksan niya ang folder.
“Anong pagbabago?”
Huminga ako nang malalim.
“I-cancel natin ang kasal.”
Napatigil siya.
“Sigurado ka?”
Tumango ako.
“Oo.”
Sa unang pagkakataon matapos ang limang taon…
Pinili ko ang sarili ko.
Samantala, hindi ko alam na si Adrian ay pumunta kay Bianca.
At doon niya nalaman ang katotohanang matagal nang nakatago.
Ang dahilan kung bakit bumalik si Bianca sa Pilipinas.
Ang dahilan kung bakit siya humihingi ng tulong.
Ang dahilan kung bakit siya muling lumapit kay Adrian.
Hindi dahil mahal niya ito.
Kundi dahil kailangan niya ito.
Nang gabing iyon, narinig ko ang tawag mula kay Adrian.
Hindi ko sana sasagutin.
Pero ilang beses siyang tumawag.
Sa ika-limang tawag…
Sinagot ko.
“Angela.”
Tahimik ang boses niya.
“Ano?”
“Pwede ba tayong mag-usap?”
“Para saan?”
“Para ayusin ang lahat.”
Napangiti ako.
“Adrian.”
“Alam mo ba ang nakakatawa?”
“Ano?”
“Sa limang taon, hindi mo kailanman sinubukan ayusin ang kahit ano.”
Tahimik siya.
“Kapag nasasaktan ako, sinabi mong masyado akong sensitibo.”
“Kapag kailangan kita, sinabi mong kaya ko naman mag-isa.”
“Kapag tinatanong kita kung mahal mo ako…”
Huminto ako.
“Ang sagot mo ay ‘Bahala ka.'”
Mahina niyang sinabi:
“Nagkamali ako.”
Isang simpleng pangungusap.
Pero huli na.
“Dati gusto kong marinig iyan.”
“Ngayon?”
“Ngayon alam ko na.”
“Ang taong tunay na natatakot mawala ka…”
“Hindi ka hahayaan mawala.”
Tahimik siya.
At pagkatapos ng ilang segundo…
Sinabi niya ang bagay na hindi ko inaasahan.
“Angela…”
“May gusto akong sabihin tungkol kay Bianca.”
Hindi ako sumagot.
“May anak siya.”
Natigilan ako.
“Anak?”
“Oo.”
“Bakit mo sinasabi sa akin?”
Huminga siya nang malalim.
“Dahil hindi siya bumalik para sa akin.”
“May problema siya.”
“At gusto niyang ako ang tumulong dahil…”
Natigil siya.
“Dahil ano?”
Mahina niyang sinabi:
“Dahil ang batang iyon…”
“Anak ko.”
Tahimik ang buong mundo ko nang marinig ko iyon.
Hindi dahil nasaktan ako.
Kundi dahil biglang naging malinaw ang lahat.
Ang pitong taon nila.
Ang paraan ng pagprotekta niya kay Bianca.
Ang pagtatago.
Ang pagbabago niya.
Lahat.
Pero may isang bagay akong hindi naintindihan.
“Bakit mo ako pinakasalan kung may nararamdaman ka pa sa kanya?”
Matagal siyang hindi sumagot.
Hanggang sa sinabi niya:
“Dahil akala ko tapos na iyon.”
“At dahil alam kong ikaw ang taong mananatili.”
Napapikit ako.
Doon ko narinig ang katotohanan.
Hindi niya ako pinili dahil ako ang pinakamamahal niya.
Pinili niya ako dahil ako ang siguradong hindi aalis.
Ako ang tahanan.
Samantalang si Bianca…
Siya ang taong hinabol niya.
Lumipas ang dalawang linggo.
Dumating ang araw ng flight ko.
September 15.
Ang araw na dapat sana ay kasal namin.
Nasa airport ako habang hawak ang passport ko.
Walang luha.
Walang panghihinayang.
Dahil sa unang pagkakataon…
Hindi ako umaalis para tumakas.
Umaalis ako dahil pinili ko ang sarili ko.
Habang naghihintay ako sa boarding gate, may narinig akong boses.
“Angela!”
Hindi ko kailangang lumingon para malaman kung sino.
Si Adrian.
Humahabol.
Sa unang pagkakataon sa limang taon…
Tumakbo siya papunta sa akin.
Huminto siya sa harapan ko.
Hingal.
Pagod.
Takot.
“Pwede pa ba?”
Tiningnan ko siya.
“Ang alin?”
“Ang tayo.”
Tahimik ang paligid.
Maraming bagay ang gusto niyang sabihin.
Pero alam kong ngayon lang siya natutong magsalita.
“Alam kong huli na.”
“Alam kong nasaktan kita.”
“Pero mahal kita.”
Matagal kong hinintay ang mga salitang iyon.
Pero kakaiba pala ang pakiramdam kapag dumating ang bagay na matagal mong hinintay…
Sa oras na hindi mo na kailangan.
“Adrian.”
“Ano?”
“Alam mo ba kung kailan ako pinakamasaktan?”
Nakatitig siya sa akin.
“Noong sinabi mong ‘Bahala ka.'”
“Dahil doon ko naintindihan…”
“Na hindi mo ako pinagkakatiwalaan.”
“Hindi mo ako hinayaan maging malaya.”
“Pinabayaan mo lang ako.”
Namutla siya.
“Angela…”
Umiling ako.
“Salamat.”
Nagulat siya.
“Salamat dahil tinuruan mo akong huwag ipaglaban ang taong hindi ako ipinaglalaban.”
Tumulo ang isang luha sa mata niya.
Pero hindi na ako gumalaw.
Hindi na ako bumalik.
Tumalikod ako at naglakad papunta sa boarding gate.
Pagkalipas ng tatlong taon…
Naging matagumpay ang bagong sangay ng kumpanya sa Singapore.
Ako ang naging regional director.
May sariling bahay.
Sariling buhay.
Sariling mga pangarap.
Isang araw, habang naglalakad ako sa isang business conference, nakita ko ang isang pamilyar na mukha.
Si Adrian.
Mas payat.
Mas tahimik.
Mas matanda kaysa dati.
Lumapit siya.
“Kamusta ka?”
Ngumiti ako.
“Maayos.”
“Masaya ka ba?”
Tumingin ako sa paligid.
Sa buhay na ako mismo ang bumuo.
“O.”
Tumango siya.
“Masaya ako para sa iyo.”
Tahimik kami sandali.
Pagkatapos ay sinabi niya:
“Kung babalik ang panahon…”
Pinutol ko siya.
“Adrian.”
Huminto siya.
“Huwag na.”
Hindi dahil galit ako.
Hindi dahil gusto kong gumanti.
Kundi dahil tapos na.
May mga taong darating sa buhay natin para mahalin.
May mga taong darating para turuan tayo.
At may mga taong kailangan nating iwan…
Para mahanap natin ang sarili natin.
Ngumiti ako.
“Ingatan mo ang sarili mo.”
At sa pagkakataong iyon…
Siya ang naiwan sa likod.
Habang ako…
Patuloy na naglakad pasulong.
Dahil minsan…
Ang pinakamalaking tagumpay ng isang tao ay hindi ang mapansin siya ng taong hindi siya pinahalagahan.
Kundi ang matutunang hindi na niya kailangan ang atensyon nito.
At mula noong araw na iyon…
Hindi na ako muling lumingon.
