Allergic Ako sa Mangga, Pero Kamay ng Kaibigan Niya ang Inalala ng Asawa Ko—Kaya Iniwan Ko ang Susi
PARTE 1
“Dalawang taon na kaming kasal, pero hindi alam ng asawa kong allergic ako sa mangga.”
Hindi ko iyon sinabi para ipahiya si Adrian. Sinabi ko iyon dahil nakapatong na sa harap ko ang isang mangkok ng salad na halos matakpan ng hiniwang mangga, at hinihintay ng lahat na tikman ko.
Ikalawang anibersaryo ng kasal namin nang gabing iyon. Nagkayayaan kaming kumain sa bagong bukas na restaurant sa Quezon City kasama sina Nico, kaibigan ko mula pagkabata; Liza, matalik kong kaibigan noong kolehiyo; at Bea, kaibigan ni Adrian mula high school.
Kakaupo pa lang namin nang magsimulang umorder ang lahat.
“Walang cilantro sa appetizer,” sabi ni Nico sa waiter. “Hindi kumakain niyan si Bea.”
“Mahilig siya sa matamis at maasim,” dagdag ni Liza. “Kunin natin ’yong sweet and sour ribs.”
Si Adrian naman ang pumili ng salad. “Vinaigrette ang dressing. Nagbabawas siya ng taba ngayon.”
Napatingin ako sa kanilang tatlo. Sa loob ng ilang segundo, nabuo nila ang isang buong hapunan ayon sa gusto ni Bea.
Nang makarating sa akin ang menu, dalawang pahina pa lang ang nabubuklat ko.
“Sapat na ang walong putahe,” sabi ni Adrian. Kinuha niya ang menu at ibinalik sa waiter.
Wala akong nasabing tutol. Akala ko, may kahit isang putahe namang maaari kong kainin.
Wala. Walang maanghang dahil ayaw ni Bea ng sili. Dalawang putahe ang may mushroom dahil paborito niya iyon. Kahit ang isda, niluto sa matamis at maasim na sarsa para hindi niya malasahan ang lansa.
Pagdating ng salad, nakita ko ang mangga.
“Ay, alisin ko,” sabi ni Bea. Maingat niyang pinulot ang mga piraso at inilagay sa mangkok ko, na para bang sapat nang maalis ang mga iyon sa ibabaw ng gulay.
Inabutan siya ni Adrian ng tissue. “Dumidikit ba sa kamay mo?”
“Hindi naman.” Ngumiti si Bea sa akin. “Mara, tikman mo. Masarap ’yan.”
Itinulak ko pabalik ang mangkok. “Pasensiya na. Allergic ako sa mangga.”
Tumahimik ang mesa.
“Allergic ka?” tanong ni Adrian, halatang nagulat.
“Oo,” sagot ko. “Sinabi ko sa ’yo noong unang linggo natin sa condo.”
Hindi siya sumagot. Si Liza ang nagtanong kung gusto ko ng ibang salad, pero nagkatinginan na ang lahat na para bang ako ang sumira sa gabi.
Sa kotse pauwi, nasa likod namin si Bea. Napansin kong nalampasan ni Adrian ang likong papunta sa condo.
“Ihahatid muna natin si Bea,” sabi niya. “Malayo ang bahay niya.”
Apatnapung minutong dagdag na biyahe iyon. Hindi na ako nakipagtalo.
Sa tapat ng building ni Bea, pinatay ni Adrian ang makina. “Aakyat lang ako. Maluwag daw ang lock ng pinto niya.”
“Kaya ko na,” sabi ni Bea.
“Titignan ko lang.”
Kinuha niya ang bag nito at sumabay sa elevator. Naiwan akong mag-isa sa kotse.
Makalipas ang halos kalahating oras, bumalik si Adrian. May amoy ng dalandan ang mga daliri niya.
“Pinilit niya akong kumain ng prutas,” paliwanag niya bago pa ako magtanong.
Pagdating namin sa bahay, uminom ako ng tubig at naghanap ng gamot sa cabinet. May pain reliever na sinulatan ni Adrian ng Para kay Bea kapag masakit ang puson. Wala ni isang tableta para sa allergy ko.
Mula sa sala, narinig ko siyang may kausap sa telepono.
“Basta huwag ka munang uminom ng malamig,” malambing niyang sabi. “Matulog ka na, Bea.”
Tumingin ako sa namumulang balat sa pulsuhan ko. Noon ko lang napansing may katas ng manggang tumalsik pala sa mesa, sa mismong pinagpatungan ko ng braso buong gabi.
PARTE 2
Kinabukasan, umakyat ang pantal mula sa pulsuhan ko hanggang siko. Makati at mahapdi, at may maliliit nang paltos sa ilang bahagi. Naghugas ako ng braso, saka nagpunta sa botika sa kanto. Binigyan ako ng pharmacist ng gamot at pinayuhang magpatingin agad kung kakalat pa ang pantal o may maramdaman akong hirap sa paghinga.
Pagbalik ko, tulog pa rin si Adrian.
Nasa bedside table ang smartwatch niya. Umilaw iyon nang may lumabas na paalala: Health checkup ni Bea, Huwebes, 9:30 a.m.
Hindi ako agad kumilos. Alam kong hindi ko dapat binubuksan ang gamit niya, pero naalala ko ang gamot sa cabinet at ang tawag niya kagabi. Hinawakan ko ang relo.
May health profile roon para kay Bea. Nakatala ang buwanang cycle niya mula pa noong nakaraang taon, ang diet plan na in-update noong nakaraang linggo, at ang tatlong araw niyang yoga kada linggo. Nandoon pati address ng studio.
Walang profile para sa akin.
May pumasok pang mensahe mula kay Bea. Samahan mo ako sa checkup, ha? Takot pa rin akong magpakuha ng dugo.
Ibinaba ko ang relo sa dating puwesto.
Noong magising si Adrian, nakita niya akong nagpapahid ng gamot. “Kinagat ka ng lamok?”
“Katas ng mangga. Dumikit sa braso ko kagabi.”
“Ah.” Tiningnan niya iyon sandali. “Gamutin mo na lang. May checkup pala si Bea sa Huwebes. Sasamahan ko siya.”
“Alam ko. Lumabas sa relo mo.”
Nag-iba ang mukha niya. “Binuksan mo ang relo ko?”
“May health profile ka para sa kaniya. Mahigit isang taon mong itinago ang mga detalye ng kalusugan niya.”
“Madali lang maglagay niyan sa app.”
“At mahirap tandaan na allergic sa mangga ang asawa mo?”
Hindi siya sumagot. Pagkatapos ay sinabi niyang, “Ginagawa mong malaking isyu ang isang app. At hindi mo dapat binubuksan ang mga gamit ko.”
Gusto kong sabihin na mali rin ang ginawa kong pagbukas sa relo. Ngunit ang tanong ko ay hindi nawala dahil doon. Hindi niya man lang tinanong kung kumakalat ang pantal.
Nang tanghali, nagpadala si Liza ng litrato ng bagong manicure ni Bea.
Ako ang pumili ng kulay. Bagay sa kaniya, ’di ba?
Oo, sagot ko.
By the way, okay ka lang ba kagabi? Sabi ni Bea parang masama ang pakiramdam mo.
Napatitig ako sa mensahe. Napansin pala ni Bea na hindi ako maayos. Si Liza, na katabi ko sa mesa, kailangan pang makarinig mula sa kaniya bago magtanong.
Kinagabihan, ipinakita ko kay Adrian ang braso ko. Mas malawak na ang pantal. “Pupunta ako sa doktor bukas.”
“Sige,” sagot niya habang nagta-type sa telepono. “Sabihan mo ako kung ano’ng sinabi.”
“Puwede mo ba akong ihatid?”
Nag-angat siya ng tingin. “Anong oras?”
“Alas nuwebe.”
Napakunot-noo siya. “May client call ako. Mag-Grab ka muna. Bawi ako sa susunod.”
Hindi na ako sumagot. Ang checkup ni Bea ay kinabukasan pa, pero naisip ko kung gaano kadaling bakantehin ni Adrian ang umaga para roon.
Sa clinic, sinabi ng doktor na mukhang contact reaction ang pantal. Binigyan niya ako ng reseta, sinabi ang mga sintomas na dapat kong bantayan, at pinayuhang iwasan ang mangga at mga bagay na nadikitan nito. Nakauwi ako bago magtanghali.
May bagong mensahe sa group chat namin. Si Nico ang nagpadala ng litrato nilang apat sa restaurant. Nakangiti silang lahat. Nasa gilid ako ng kuha, nakatingin sa salad.
Ulit tayo next week, sabi niya. Bawi kay Mara. No mango na.
Sumagot si Liza ng tumatawang emoji. Sumunod ang mensahe ni Bea: Sorry talaga, Mara. Hindi ko alam.
Nag-type ako ng Sinabi ko na dati, saka binura. Naalala ko ang mga salitang paulit-ulit kong narinig sa kanila: hindi namin alam, nakalimutan namin, sabihin mo na lang ulit.
Dumating ang Huwebes. Bago umalis si Adrian, naghanda siya ng maliit na bag: tubig, crackers, alcohol wipes at isang pirasong dalandan para kay Bea. Nakita niya akong nakatayo sa kusina.
“Kumusta na ang braso mo?”
“May pantal pa rin.”
“Ah. Uminom ka ng gamot sa oras.”
Pagkasara ng pinto, tumawag ang nanay ni Adrian. Akala ko mangangamusta lang siya, pero iba ang unang sinabi niya.
“Mara, nasa ospital ka ba?”
“Nasa bahay po. Bakit?”
“Nag-message sa akin si Bea. Kinakabahan daw siya sa checkup at kasama niya si Adrian. Akala ko ikaw ang nagpa-checkup dahil sa allergy.”
Napahawak ako sa gilid ng mesa.
“Hindi po ako ang sinamahan niya,” sabi ko.
Sandaling natahimik ang biyenan ko. Pagkatapos, marahan niyang sinabi, “May dapat kang malaman tungkol sa condo ninyo. Matagal ko nang gustong sabihin, pero pinakiusapan akong manahimik.”
PARTE 3
“Anong tungkol sa condo?” tanong ko.
Narinig kong huminga nang malalim ang biyenan ko. “Noong lumipat kayo, si Adrian ang namili ng mga laman ng kusina. Kasama niya si Bea.”
Alam kong tumulong si Bea sa pag-aayos ng condo. Siya ang nagrekomenda ng kulay ng kurtina at ng maliit na mesa sa balkonahe. Hindi ko akalaing pati mga pagkaing iniimbak doon ay may kinalaman sa kaniya.
“Sinabi ni Adrian na madalas siyang bibisita,” patuloy ng biyenan ko. “Nagtanong ako kung ano ang gusto mong pagkain. Ang sagot niya, ikaw na raw ang bahala sa sarili mo dahil hindi ka naman maselan.”
Napapikit ako. Sa dalawang taon, ilang beses akong nagsabi na gusto kong may itlog at tinapay sa bahay para sa almusal. Madalas wala. Pero hindi nauubusan ng low-fat yogurt na gusto ni Bea.
“Bakit po ngayon ninyo sinabi?”
“Dahil tumawag siya sa akin kagabi,” sagot niya. “Sinabi niyang selosa ka dahil sa kaibigan niya. Gusto niyang kausapin kita para huminahon ka. Pagkatapos, nalaman kong nagkaroon ka pala ng allergic reaction.”
Nagpasalamat ako at ibinaba ang telepono.
Hindi palaging nasa condo si Bea. Hindi rin lahat ng nasa refrigerator ay para sa kaniya. Pero malinaw na kayang tandaan ni Adrian ang maliliit na kailangan ng ibang tao sa bahay namin. Sa akin, laging may paalala mo na lang ulit.
Binuksan ko ang lumang chat namin ni Adrian. Hinanap ko ang unang linggo matapos kaming lumipat.
Bibili ako ng prutas. May bawal ka ba? tanong niya noon.
Allergic ako sa mangga. Kahit katas na dumikit sa balat, nangangati ako. Saging o mansanas na lang sana.
May sagot siya pagkaraan ng isang minuto: Okay, noted.
Kinuha ko ang screenshot. Hindi dahil kailangan kong patunayan sa sarili ko ang nangyari, kundi dahil alam kong kapag nag-usap kami, sasabihin na naman niyang hindi ko nabanggit.
Kinahapunan, tumawag si Nico. “Nakausap ko si Liza. Galit ka raw sa amin dahil sa salad.”
“May pantal pa rin ako, Nico.”
“Alam ko. Nagso-sorry nga kami.”
“Sinabi ko sa ’yo dati na bawal sa akin ang mangga. Noong nagdala ka ng fruit salad sa birthday ko, pinatabi ko iyon.”
Matagal bago siya sumagot. “Oo nga. Naalala ko na.”
“Pero kagabi, sinabi mong hindi mo pa ako narinig magbanggit niyan.”
“Hindi ko maalala noong gabing iyon,” mahina niyang sagot. “Mali ako.”
Mas masakit pala ang marinig na naalala niya rin sa huli. Sa loob ng ilang taon, naging sapat sa kanilang lahat ang paniniwalang hindi ko nasabi ang kailangan ko.
Pag-uwi ni Adrian, hawak pa niya ang bag na dinala sa ospital. Wala na ang crackers at dalandan.
“Nakauwi na ba si Bea?” tanong ko.
“Oo. Maayos ang checkup.”
“Maayos din ang checkup ko kahapon,” sabi ko. “Contact reaction ang sabi ng doktor. May reseta ako.”
“Good.” Inilapag niya ang susi. “Tinawagan mo ba si Mama? Ang dami niyang sinabi sa akin kanina.”
“Siya ang tumawag.”
“Pinagmukha mo akong masamang asawa.”
Ipinakita ko ang lumang mensahe tungkol sa mangga. Binasa niya iyon, saka tumingin sa akin.
“Okay. Nasabi mo nga.”
Iyon lang. Dalawang taon akong umasa na kapag nakita niya ang patunay, maiintindihan niya kung bakit ako nasaktan. Ngunit nakatayo lang siya roon, naghihintay na matapos ang usapan.
“Kaya mong tandaan kung kailan nagyo-yoga si Bea,” sabi ko. “Kaya mong samahan siya sa checkup. Nang humingi ako ng hatid sa doktor, pinasakay mo ako ng Grab.”
“Matagal ko na siyang kaibigan. Takot siya sa karayom.”
“At ako, asawa mo. Natakot din ako nang kumalat ang pantal sa braso ko.”
“Hindi naman naging malala,” sagot niya.
Hindi niya nakita kung gaano iyon kumalat noong umagang mag-isa akong pumunta sa clinic. Hindi niya tinanong kung natakot ako. Ngayon, siya pa ang magpapasya kung gaano kalala ang naranasan ko.
“Kailangan kong mapag-isa,” sabi ko.
“Dahil dito? Mara, kaibigan ko lang si Bea.”
“Naniniwala akong kaibigan mo siya. Pero hindi ko na kayang mabuhay sa bahay na ito na kailangan kong ipaalala araw-araw na narito rin ako.”
Nag-impake ako ng damit at gamot. Hindi niya ako pinigilan. Nang makita niyang inilalagay ko ang susi ng condo sa mesa, saka siya nagtanong, “Aalis ka talaga?”
“Oo. Pupunta muna ako kina Mama.”
Kinagabihan, sunod-sunod ang mensahe sa group chat. Nagsulat si Bea na pakiramdam niya, siya ang dahilan ng lahat. Sinabi ni Liza na sana hindi ko na pinalaki ang nangyari. Si Nico lang ang nag-message nang pribado.
Naalala ko ang fruit salad. Mali ang sinabi ko sa kotse. Pasensiya na.
Sinagot ko siya: Salamat sa pag-amin. Kailangan ko munang mapag-isa.
Pagkalipas ng tatlong araw, pumunta si Adrian sa bahay ng mga magulang ko. Nasa sala si Mama nang dumating siya. Hindi siya pinaalis; iniwan niya kaming dalawa sa may balkonahe upang makapag-usap.
“Nagbasa ako tungkol sa allergy mo,” sabi ni Adrian. “Tinanggal ko na ang mangga sa grocery list. Bumili rin ako ng gamot para sa cabinet.”
Tiningnan ko siya. “Mabuti.”
“Gusto kong umuwi ka na.”
“Adrian, bakit ngayon mo lang ginawa?”
Hindi agad siya sumagot. “Akala ko kasi… kapag may kailangan ka, sasabihin mo.”
“Sinabi ko.”
Tumango siya. “Oo. Sinabi mo.”
Tahimik kaming dalawa. Sa unang pagkakataon, hindi niya sinisi ang paraan ng pagsasalita ko o ang pagtingin ko sa relo niya.
“Inisip ko lagi na kaya mong alagaan ang sarili mo,” sabi niya. “Kapag si Bea ang humihingi ng tulong, agad kong naiisip na kailangan niya ako. Hindi ko napansin kung gaano kadalas kitang iniiwang mag-isa.”
“Napansin mo na ngayon,” sabi ko. “Pero kailangan ko pa ring pag-isipan kung gusto kong bumalik.”
Namula ang mga mata niya. “May magagawa pa ba ako?”
“May magagawa ka para baguhin ang sarili mo. Hindi ko maipapangakong sapat iyon para sa ating kasal.”
Hindi ko siya pinauwi na may sagot na gusto niya. At hindi rin ako nagpasya sa araw na iyon kung maghihiwalay kami. Kailangan kong magpahinga at malaman kung ano ang gusto ko, nang hindi iniisip kung magugulo ko na naman ang hapunan ng iba.
Makalipas ang isang linggo, nagkita kami ni Liza. Wala siyang dalang mahabang paliwanag. Umupo siya sa tapat ko at sinabi, “Noong nag-message ako tungkol sa manicure ni Bea, ni hindi ko naisip na dapat muna kitang kumustahin. Nasaktan kita. Sorry.”
Tinanggap ko ang paghingi niya ng tawad. Hindi ko pa alam kung babalik kami sa dati. Ngayon, mas gusto kong maging tapat sa kaniya kaysa sabihing ayos na ang lahat para lang matapos ang mabigat na usapan.
Unti-unting humupa ang pantal sa braso ko. May naiwan na ilang maiitim na bakas, at tuwing nakikita ko ang mga iyon, naaalala ko ang gabing nakaupo kami sa restaurant. Limang taong magkakasama sa mesa. Alam nilang lahat ang gusto ni Bea. Nang magsalita ako tungkol sa kailangan ko, nagulat silang lahat.
Noong gabing iyon, gusto ko lang sanang makapili ng isang ulam. Sana, sa susunod na maupo ako sa hapag kasama ang mga taong mahal ko, hindi ko na kailangang makipag-unahan para marinig.
