Sa Huling Hapunan Namin, Pumili Siya ng Pagkaing Hindi Ko Makain, At Doon Ko Inilabas ang Katotohanang Matagal Nang Nakalagay sa Harap Niya
Bahagi 3: Sa Huling Hapunan Namin, Pumili Siya ng Pagkaing Hindi Ko Makain, At Doon Ko Inilabas ang Katotohanang Matagal Nang Nakalagay sa Harap Niya
Hindi kami natuloy sa restaurant.
Sabi ni Miguel, nakakahiya raw na pag-usapan ang ganitong bagay sa lugar na may reservation, waiter, at cake.
Nakakahiya.
Parang ang nakakahiya ay ang paghihiwalay.
Hindi ang limang taong lihim na pagluluksa habang may babaeng nakaupo sa harap niya.
Nauwi kami sa isang maliit na karinderya malapit sa ospital, iyong tipong may electric fan sa dingding, laminated menu, at mga nurse na mabilis kumain bago bumalik sa duty.
Umupo ako sa pinakadulong mesa.
Si Miguel ay nakaharap sa akin, nakakunot ang noo, parang pasyente akong kailangang kumbinsihin na uminom ng gamot.
Lumapit ang server at nagbigay ng dalawang menu.
Hindi ko ginalaw ang akin.
Itinulak ko ang dalawang menu papunta sa kanya.
—Ikaw ang umorder para sa akin.
Naningkit ang mata niya.
—Ano na naman ito?
—Huling hapunan natin bilang engaged couple. Gusto kong malaman kung ano ang alam mong gusto ko.
Huminga siya nang mabigat.
—Ana, huwag kang childish.
—Umorder ka lang.
Dahil nakatingin na ang server, kinuha niya ang menu.
Mabilis siyang pumili.
—Isang sinigang na hipon, isang spicy sisig, isang kinilaw, at dalawang rice.
Tumingin ako sa server.
—Dagdagan mo ng ginisang gulay. At tubig lang sa akin.
Pag-alis ng server, tumitig siya sa akin.
—Ang dami mong inorder. Hindi mo naman mauubos.
—Hindi ako kakain ng hipon.
—Bakit?
—Allergic ako sa seafood.
Bahagya siyang natigilan.
—May sisig naman.
—Hindi ako kumakain ng sobrang anghang.
Tahimik ang mesa.
Sa kabilang mesa, may dalawang nurse na napalingon.
Kumunot lalo ang mukha ni Miguel.
—Kung hindi mo pala kakainin, bakit mo ako pinapili?
Inayos ko ang tissue sa harap ko.
—Dahil lahat ng inorder mo, paborito ni Isabel.
Namula ang tainga niya.
—Hindi. Paborito ko rin iyon.
—Oo. Paborito mo ang mga bagay na paborito niya.
Walang nagsalita.
Dumating ang pagkain.
Umusok ang sabaw. Kumalat ang amoy ng sili, suka, at hipon. Bumigat ang tiyan ko kahit gutom ako.
Kumuha ako ng gulay.
Dahan-dahan akong kumain.
Si Miguel ay hindi gumalaw.
—Seryoso ka ba talaga?
—Oo.
—Dahil sa passcode? Dahil sa ref? Dahil sa sinabi ni Tita Corazon?
Inilapag ko ang kutsara.
—Hindi dahil sa isang bagay. Dahil sa araw-araw.
—Ano bang kulang, Ana? Nasa condo ka. Sinama kita sa buhay ko. Pinakasalan sana kita.
Napatingin ako sa kanya.
—Pinakasalan sana?
Napakurap siya, parang ngayon lang niya narinig ang sarili niya.
—Alam mo ang ibig kong sabihin.
—Oo. Alam ko.
Pinunasan ko ang kamay ko.
—Ang ibig mong sabihin, binigyan mo ako ng lugar. Pero hindi tahanan. Binigyan mo ako ng singsing. Pero hindi puso. Binigyan mo ako ng kasal. Pero hindi kinabukasan.
Doon na siya nagalit.
—Hindi mo alam ang bigat ng pinagdaanan ko.
—Alam ko. Iyon ang ginamit mong dahilan para hindi makita ang bigat ng pinagdaanan ko.
Sumandal siya sa upuan.
—Kung nagseselos ka kay Isabel, hindi iyon patas. Wala siyang kamalay-malay. Hindi niya kayang ipagtanggol ang sarili niya.
—Hindi ako nakikipag-away sa kanya.
—E kanino?
—Sa multong ginawa ninyong buhay sa paligid ko.
Napahinto siya.
Mabilis kong nilinaw, dahil ayokong gawing kababalaghan ang simpleng katotohanan.
—Hindi multo sa totoong kahulugan. Alaala. Guilt. Luma ninyong pangako. Lahat ng hindi mo maamin kaya ipinapasan mo sa akin.
Tumigas ang panga niya.
—Mahal kita.
Dati, baka doon ako bumigay.
Dati, sapat na ang dalawang salitang iyon para patawarin ko ang buong buwan ng pananakit.
Ngayon, parang resibo na walang laman.
—Hindi sapat ang salitang mahal kung araw-araw mong pinapakita ang kabaligtaran.
Kinuha ko mula sa bag ang maliit na envelope.
Inilagay ko sa mesa.
Hindi niya agad kinuha.
—Ano iyan?
—Listahan ng mga gastos sa kasal na kakanselahin ko bukas. Venue. Catering. Photo team. Gown. Souvenirs. Church donation. Lahat.
Namula ang mukha niya.
—Hindi mo puwedeng gawin iyan nang hindi ako kinakausap.
—Kaya nga kinakausap kita.
—Hindi ganito ang pag-uusap. Desisyon na ito.
—Oo. Dahil dalawang taon na akong nakikiusap.
Dahan-dahan niyang binuksan ang envelope.
Nakita niya ang printed screenshots.
Mga message ko sa kanya tungkol kay Aling Corazon.
Mga litrato ng sirang damit.
Mga petsa kung kailan pumasok si Aling Corazon sa condo habang wala ako.
Mga receipt ng pinagawa kong lock.
Mga reply niya na halos pare-pareho:
“Palampasin mo na.”
“Huwag mo nang patulan.”
“Wala kang puso.”
“Mahirap ang pinagdadaanan niya.”
“Intindihin mo.”
Natahimik siya.
—Bakit mo ito inipon?
—Noong una, para ipakita sa iyo. Pagkatapos, para ipaalala sa sarili ko na hindi ako baliw.
Humigpit ang hawak niya sa papel.
—Pinaghahandaan mo ba akong iwan?
—Hindi. Matagal ko lang hinihintay na bigyan mo ako ng dahilan para manatili.
Lumunok siya.
Sa unang pagkakataon, nawala ang depensa sa mukha niya.
—Ana, hindi ko alam na ganito na kalala.
Napatingin ako sa kanya nang matagal.
—Hindi mo alam dahil pinili mong huwag malaman.
Napayuko siya.
Kumain ako ng gulay kahit wala na akong gana.
Pagkatapos, inilabas ko ang singsing.
Inilapag ko ito sa gitna ng mesa.
Tumama ang ilaw ng karinderya sa maliit na bato.
Maliit lang ang singsing.
Pero pitong taon kong pinaniwalaang mundo iyon.
—Ito, ibinabalik ko.
Hindi niya kinuha.
—Huwag.
—Tapos na.
—Hindi pa.
Doon nag-vibrate ang phone niya.
Hindi niya sana titingnan, pero nakita ko ang pangalan sa screen.
Tita Corazon.
Sinagot niya.
Hindi niya inilayo nang sapat ang phone.
Narinig ko ang boses ng babae.
—Miguel, anak, nasaan ka? May nakita akong post ni Ana. Bakit parang may problema kayo? Huwag mong hayaang sirain niya ang birthday ni Isabel. Anim na araw na lang.
Tumitig ako sa kanya.
Hindi siya nagsalita.
—At iyong wedding ninyo, ituloy mo kung kailangan. Pero sana malinaw sa babaeng iyan na kahit makasal siya sa iyo, hindi niya mapapalitan ang anak ko.
Dahan-dahang ibinaba ni Miguel ang phone.
Napakapit ako sa baso.
—Put it on speaker.
—Ana…
—Speaker.
Pinindot niya.
Narinig ko ulit si Aling Corazon.
—Miguel? Naririnig mo ba ako?
Tahimik siya.
Ako ang sumagot.
—Naririnig ko kayo, Aling Corazon.
May maikling katahimikan.
Pagkatapos, tumigas ang boses niya.
—Mabuti. Para alam mo. Hindi porke may wedding gown ka, ikaw na ang tunay. May mga babaeng dumadaan lang. May mga babaeng iniiwan ng tadhana sa puso ng lalaki.
Ngumiti ako nang malamig.
—Tama kayo.
Hindi niya inaasahan iyon.
—Ano?
—May mga babaeng dumadaan lang. Kaya aalis na ako.
Hawak ni Miguel ang phone, pero hindi siya gumalaw.
—At bago ako umalis, magpapadala ako sa inyo ng kopya ng video noong sinisira ninyo ang gown ko.
Naputol ang hininga niya sa kabilang linya.
—Anong video?
—Iyong galing sa maliit na camera sa sala. Akala ninyo siguro dekorasyon lang iyon sa shelf.
Namuti ang mukha ni Miguel.
Hindi niya alam.
Hindi ko rin agad sinadya iyon para hulihin si Aling Corazon. Binili ko iyon matapos mawala ang cash envelope ko noong isang buwan. Gusto ko lang malaman kung saan ko nailagay.
Ang nakuha nito ay mas malaki.
Sa video, malinaw si Aling Corazon.
Pumasok siya gamit ang passcode.
Binuksan niya ang cabinet.
Hinawakan niya ang reception gown ko.
At habang ginugupit ang laylayan, sinabi niya:
—Hindi ka dapat magsuot ng puti. Hindi ikaw ang dapat ikasal sa kanya.
Hindi ko pa ipinapadala kahit kanino.
Pero ngayon, sapat na.
Pinatay ko ang tawag.
Huminga si Miguel nang mabigat.
—May camera ka sa bahay?
—Bahay ko rin iyon.
—Bakit hindi mo sinabi?
—Dahil tulad mo, natuto rin akong magtago ng ebidensiya.
Nakatitig siya sa akin, halatang hindi alam kung magagalit ba o matatakot.
—Ana, huwag mong palakihin. Puwede nating ayusin ito.
—Hindi. Ang aayusin ko ay ang buhay ko.
Tumayo ako.
Kinuha ko ang bag ko.
Iniwan ko ang singsing sa mesa.
—Bukas, aalis ako sa condo. Ikaw na ang magdesisyon kung gusto mong tumira sa museo ni Isabel.
Humabol siya sa labas.
Maulan na naman.
Sa ilalim ng ilaw ng convenience store, hinawakan niya ang braso ko.
—Ana, please. Huwag ngayon.
Hinarap ko siya.
—Bakit? Dahil birthday ko? O dahil malapit na birthday niya?
Para siyang sinampal.
Hinila ko ang braso ko pabalik.
—Miguel, sa loob ng dalawang taon, hindi ako nakipagkompetensiya sa babaeng nakahiga sa kama. Nakipagkompetensiya ako sa duwag mong puso. At talo ako dahil ikaw ang referee.
Tumalikod ako.
Nakita ko si Lani sa kanto, hawak ang payong, galit na galit ang mukha.
Hindi ko siya tinawag.
Pero alam kong darating siya.
Dahil may mga taong hindi kailangang paalalahanan para maalala ka.
Paglapit ko sa kanya, biglang tumunog ang phone ko.
Message mula sa hindi kilalang number.
Isang larawan.
Nasa larawan ang wedding invitation namin.
May pulang guhit sa pangalan ko.
Sa ilalim, may sulat-kamay:
“Kung hindi ikaw ang aalis, kami ang magpapaalis sa iyo.”
Tiningnan ni Lani ang screen.
—Ana, sino ang gumawa nito?
Tumingin ako pabalik kay Miguel.
Nakita niyang namutla ako.
At sa unang pagkakataon, hindi ako ang humabol sa paliwanag.
Siya ang tumakbo palapit.
