Sinadya Kong Sirain ang Ilaw at Gripo Para Lang Pumunta sa Bahay Ko ang Tahimik Kong Kapitbahay—Akala Ko Unti-unti Na Siyang Nahuhulog sa Akin, Hanggang Isang Gabi, Isang Bata ang Yumakap sa Kanya at Tumawag ng “Papa”… At Pangalan Ko ang Nakasulat sa Likod ng Lumang Larawan
Sinadya Kong Sirain ang Ilaw at Gripo Para Lang Pumunta sa Bahay Ko ang Tahimik Kong Kapitbahay—Akala Ko Unti-unti Na Siyang Nahuhulog sa Akin, Hanggang Isang Gabi, Isang Bata ang Yumakap sa Kanya at Tumawag ng “Papa”… At Pangalan Ko ang Nakasulat sa Likod ng Lumang Larawan
Bahagi 1
Halos isang buwan akong nag-isip kung paano ko kakausapin ang lalaking nakatira sa unit na katabi ng akin.
Hindi dahil mahiyain ako.
Kundi dahil napakahirap niyang lapitan.
Matangkad siya, kayumanggi ang balat, malapad ang balikat, at halos palagi siyang naka-dark na T-shirt at lumang work boots. Maaga siyang umaalis tuwing umaga at gabi na kung umuwi.
Ayon sa landlady, may sarili raw siyang auto repair shop sa commercial area sa labas ng siyudad.
Ang pangalan niya ay Marco Reyes.
Tatlumpu’t dalawang taong gulang.
Single.
Tahimik.
At nakakainis sa sobrang guwapo.
Kaya noong Lunes ng gabi, tinanggal ko ang bombilya sa may pintuan ko.
Noong Martes, sinadya kong i-jam ang sliding door ng balcony.
At pagsapit ng Miyerkules, bubuksan ko na sana ang gripo sa kusina nang makita kong nakatayo si Marco sa labas ng pinto, nakahalukipkip.
“Mika.”
Kumurap ako.
“Po?”
“Noong isang araw, sira ang ilaw mo.”
“Opo.”
“Kahapon, sira ang balcony door.”
Tumango ako nang seryoso.
Bumaba ang tingin niya sa wrench na bahagya ko pang itinatago sa likod.
“At ngayon, pati gripo?”
Dalawang segundo akong natahimik.
Pagkatapos ay napabuntong-hininga ako.
“Malas lang talaga ako nitong mga araw.”
Tinitigan ako ni Marco nang ilang segundo bago siya tumingin sa ibang direksiyon.
Pero kitang-kita ko ang bahagyang paggalaw ng sulok ng labi niya.
Alam ko agad.
May pag-asa.
Nang gabing iyon, halos dalawampung minuto akong nakatayo malapit sa pinto para lang hintayin ang pamilyar na yabag niya sa hallway.
Nang tumunog ang elevator—
Ting!
Agad kong binuksan ang pinto.
Kalalabas lang ni Marco.
May hawak siyang toolbox.
May bahid ng grasa ang kulay-abong T-shirt niya, at nakatiklop ang manggas hanggang braso kaya kitang-kita ang matitigas niyang kalamnan.
Agad akong nagpalit ng ekspresyon.
“Marco…”
Huminto siya.
Iyon na naman ang tingin niya.
Ang tingin ng isang lalaking alam na alam na may kalokohan akong binabalak pero gusto pa ring malaman kung hanggang saan ako aabot.
“Ano na naman?”
“Aircon.”
Tumaas ang isang kilay niya.
“Hindi na lumalamig.”
“Tumawag ka na ng technician?”
“Wala akong kakilala.”
“May contact ang admin.”
“Pero hindi sila kasing-guwapo mo.”
Pagkasabi ko noon, saka ko lang napagtantong nadulas ako.
Biglang natahimik ang hallway.
Tumingin si Marco sa akin.
Tumingin din ako sa kanya.
Pagkaraan ng tatlong segundo, umiwas ako ng tingin.
“Ibig kong sabihin… hindi ko sila kasing-kilala.”
“Labindalawang araw pa lang tayong magkakilala.”
“Hindi naman sinusukat sa araw ang closeness.”
Bigla siyang natawa.
Iyon ang unang beses na nakita ko siyang ngumiti.
Bahagya lang.
Pero sapat para bumilis ang tibok ng puso ko na para bang maririnig ng buong floor.
“Tingnan ko.”
Agad akong tumabi.
“Alam ko talagang ikaw ang pinakamabait dito.”
“Hindi ko pa sinasabing aayusin ko.”
“Pero nakapasok ka na sa bahay ko.”
Napahinto siya.
Ngumiti ako nang matagumpay.
Talagang sira ang aircon.
Sa pagkakataong iyon, hindi ako ang may gawa.
Mukhang sa wakas ay kumampi na sa akin ang langit.
Tinanggal ni Marco ang front cover, nag-check nang ilang minuto, pagkatapos ay sinabi niyang sobrang dumi ng filter.
Nakatayo ako sa likod habang umaakyat siya sa maliit na stool, nakataas ang dalawang braso, at malinaw ang hubog ng katawan niya sa ilalim ng damit.
Biglang natuyo ang lalamunan ko.
“Tubig?”
“Hindi na.”
“Buko juice?”
“Hindi.”
“Kape?”
“Gabi na.”
“O baka…”
Lumingon siya.
“Mika.”
“Hmm?”
“Umupo ka.”
Masunurin akong naupo sa sofa.
Nagpatuloy siya sa pag-aayos.
Nakasandal ang baba ko sa palad habang pinagmamasdan siya.
Hindi pa lumilipas ang dalawang minuto nang muli siyang lumingon.
“Huwag kang tumingin.”
“Bakit?”
“Hindi ako makapagtrabaho.”
Ngumiti ako.
“Nahihiya ka ba?”
“Hindi.”
“Namumula tenga mo.”
Halos mabitawan niya ang screwdriver.
Kinagat ko ang labi ko para hindi matawa.
Ang lalaking ito, halos anim na talampakan at parang kayang buhatin ang refrigerator nang mag-isa, pero tuwing tinutukso ko siya, para siyang high school boy na nahuhuli sa crush.
At lalong lalo ko siyang nagugustuhan.
Pero nang gabing iyon, may una akong napansing kakaiba.
Habang nasa may bintana si Marco para tingnan ang outdoor unit, biglang nag-vibrate ang cellphone niya.
Tiningnan niya ang screen.
At nagbago agad ang mukha niya.
Nawala ang ngiti.
Lumabas siya sa balcony para sagutin ang tawag.
Kaunti lang ang narinig ko.
“Huwag kang tumawag sa ganitong oras.”
“Hindi.”
“Sinabi ko na sa’yo.”
Pagkatapos ay ibinaba niya ang boses.
“Huwag kang pumunta rito.”
Nakatayo ako sa sala, biglang may mabigat na pakiramdam sa dibdib.
Makalipas ang ilang sandali, bumalik si Marco.
“Tapos na.”
“May problema ba?”
“Wala.”
Agad niyang inayos ang mga gamit niya.
Mas mabilis kaysa dati.
Napakagat ako sa labi.
“Ex-girlfriend?”
Tumigil ang kamay niya.
“Hindi.”
“Ex-wife?”
“Hindi pa ako kailanman nag-asawa.”
Bigla akong natuwa.
“So may chance pa ako.”
Tumingin siya sa akin.
Sa unang pagkakataon, seryoso ang tingin niya.
Sobrang seryoso na hindi ko nagawang ngumiti.
“Mika.”
“Hmm?”
“Huwag kang magkagusto sa akin.”
Napatigil ako.
Hindi ko alam kung bakit, pero sumakit ang dibdib ko.
Pilít akong ngumiti.
“Bakit?”
Hindi siya sumagot.
Isinara lang niya ang toolbox.
“Matulog ka nang maaga.”
Pagkatapos ay umalis siya.
Nagsara ang pinto.
At naiwan akong mag-isa sa sala habang unti-unting nawawala ang saya ko.
Sa sumunod na dalawang araw, halos parang naglaho si Marco.
Hindi ko siya narinig na umalis papuntang trabaho.
Hindi ko rin siya nakitang umuwi.
Ang mga mensaheng ipinadala ko ay seen lang.
Walang reply.
Pagsapit ng Biyernes ng gabi, hindi ko na kinaya.
Bumili ako ng isang maliit na kahon ng pastries at ginamit ang dahilan na gusto ko lang siyang pasalamatan sa pag-aayos ng aircon.
Kumatok ako.
Walang nagbukas.
Kumatok ulit ako.
“Marco?”
Tahimik.
Patalikod na sana ako nang makarinig ako ng malakas na pagbagsak mula sa loob.
BANG!
Napapitlag ako.
“Marco?”
Walang sagot.
Idinikit ko ang tenga ko sa pinto.
May mga boses.
Hindi lang isa.
Hindi bababa sa dalawa.
Pagkatapos, isang boses ng babae ang narinig ko.
Mahina.
Pero malinaw.
“Hanggang kailan ka magtatago?”
Parang nanigas ako.
Agad kong narinig ang boses ni Marco.
“Lumabas ka rito.”
Tumawa ang babae.
“Akala mo dahil lumipat ka ng tirahan at nagpalit ng number, tapos na ang lahat?”
Hindi ko maintindihan kung ano ang nangyayari.
Mabilis ang tibok ng puso ko.
At sa mismong sandaling iyon, biglang bumukas ang pinto.
Hindi ako nakaiwas.
Nakatayo si Marco sa harap ko.
Gusot ang polo niya.
May mga gasgas ang mga buko ng kamay niya.
At sobrang lamig ng mga mata niya.
Sa likod niya ay may isang babae, mga nasa trenta, eleganteng bihis, at may hawak na kamay ng isang batang lalaki na siguro ay anim na taong gulang.
Tumingin sa akin ang bata.
Pagkatapos ay tumingin kay Marco.
At bigla itong tumakbo palapit sa kanya.
Yumakap sa hita niya.
“Papa!”
Parang tumigil ang paghinga ko.
Muntik kong mabitawan ang kahon sa kamay ko.
Tiningnan ako ng babae mula ulo hanggang paa.
Dahan-dahang umangat ang sulok ng labi niya.
“Ah.”
“Ikaw pala ang kapitbahay na pilit niyang itinatago sa akin.”
Tumingin ako kay Marco.
Hindi siya nagpaliwanag.
Hindi rin niya itinanggi.
Nakatayo lang siya roon.
Napatawa ako nang mapakla.
“Sabi mo, hindi ka pa nag-asawa.”
Naghigpit ang panga ni Marco.
“Totoo. Hindi pa ako nag-asawa.”
Biglang tumawa nang malakas ang babae.
Pagkatapos ay kumuha siya ng manipis na folder sa bag at ibinato iyon sa dibdib ni Marco.
“Exactly.”
“Dahil ako ang babaeng iniwan mo isang araw bago tayo mag-register ng marriage.”
Nahulog sa sahig ang mga papeles.
May lumang litrato na dumulas palabas.
Yumuko ako.
Si Marco iyon maraming taon na ang nakaraan.
Katabi niya ang babae.
Nakasuot ito ng puting damit.
At may kargang sanggol.
Pero hindi iyon ang dahilan kung bakit nanlamig ang buong katawan ko.
Ang mas nakakatakot ay ang sulat-kamay sa likod ng litrato.
“Kapag may nangyari sa akin, hanapin ninyo si Mika.”
Pangalan ko.
Eksaktong pangalan ko.
Mabilis akong napatingala.
“Marco…”
“Bakit sa kuwento ninyong dalawa…”
“…pangalan ko ang nakasulat dito?”
Biglang namutla ang mukha ni Marco.
At sa mismong sandaling iyon—
biglang namatay ang lahat ng ilaw sa hallway.
Bahagi 2
Nanatili akong nakatayo sa harap ng pintuan habang ang buong hallway ay nilamon ng dilim.
Wala akong marinig kundi ang mabilis kong paghinga.
Sa tabi ko, mahigpit ang hawak ni Marco sa lumang litrato.
Parang siya mismo ay bumalik sa isang alaala na matagal na niyang pilit tinatakasan.
“Mika…”
Sa unang pagkakataon, narinig ko ang takot sa boses niya.
Hindi galit.
Hindi pagkainis.
Takot.
“Sabihin mo sa akin ang totoo.”
Hindi siya agad sumagot.
Ang babaeng nasa likod niya ay tahimik na nakatingin sa amin.
Ang batang lalaki naman ay nakayakap pa rin sa binti ni Marco.
“Papa…”
Mahina niyang tawag.
At doon ko nakita ang pagbabago sa mukha ni Marco.
Ang lalaking laging malamig at kontrolado.
Ang lalaking hindi ko kailanman nakitang mataranta.
Biglang naging isang taong sugatan.
“Pasok muna tayo,” sabi niya.
Pero hindi ako gumalaw.
“Hindi.”
Tumingin siya sa akin.
“Kung may koneksyon ang pangalan ko sa lahat ng ito, gusto kong malaman ngayon.”
Mahabang katahimikan ang namagitan sa amin.
Hanggang sa dahan-dahang bumuntong-hininga si Marco.
“Ang babae sa loob ay si Elena.”
Napatingin ako sa kanya.
“Siya ang dating fiancé ko.”
Naramdaman kong nanlamig ang mga kamay ko.
“Pero sabi mo hindi ka pa nag-asawa.”
“Totoo iyon.”
Lumunok siya.
“Dahil bago pa kami ikasal, nawala siya.”
Napatingin ako kay Elena.
Hindi na siya mukhang mapanghamon.
Sa halip, bakas sa mukha niya ang pagod ng isang taong matagal nang may dalang sakit.
“Anim na taon na ang nakalipas,” patuloy ni Marco.
“Araw bago ang kasal namin, may nangyaring aksidente. Akala ng lahat… patay na siya.”
Napatingin ako sa bata.
“Siya ang anak mo?”
Tumango si Marco.
“Siya si Noah.”
Lumapit ang bata at muling hinawakan ang kamay ni Marco.
“Hindi ko kilala ang batang ito hanggang dalawang linggo ang nakalipas.”
Napakurap ako.
“Hindi mo alam?”
“Hindi.”
Bumaba ang tingin niya sa litrato.
“Dahil may nagdala kay Elena palayo noon. May nagtago sa kanya.”
Biglang nagsalita si Elena.
“Hindi ko pinili iyon, Marco.”
Nanginginig ang boses niya.
“May mga taong gustong kunin ang negosyo ng pamilya ko. Ginamit nila ang aksidente para burahin ako sa buhay mo.”
Napakuyom ang kamay ni Marco.
“At bakit ngayon ka bumalik?”
Tahimik si Elena nang ilang segundo.
Pagkatapos ay tumingin siya sa akin.
“Dahil siya ang dahilan.”
Napakunot ang noo ko.
“Ako?”
Tumango siya.
“Bago mawala ang alaala ko noon, may isang taong tumulong sa akin.”
Kinuha niya ang litrato.
“Isang babaeng nagngangalang Mika ang nagligtas sa akin matapos ang aksidente.”
Parang may malamig na tubig na ibinuhos sa katawan ko.
“Pero hindi ako…”
Hindi ko natapos ang pangungusap.
Dahil may kakaibang pakiramdam akong pumasok sa isip ko.
Isang lumang alaala.
Isang gabi.
Isang babaeng sugatan.
Isang sanggol na umiiyak.
At ang sinabi ng babaeng iyon sa akin noon.
“Kapag hindi ako nakabalik… hanapin mo si Marco.”
Napahawak ako sa ulo ko.
“Hindi maaari…”
Napatingin sa akin si Marco.
“Mika?”
Unti-unti kong naalala.
Anim na taon na ang nakalipas.
Bago pa ako lumipat sa apartment na ito.
Bago ko pa siya nakilala.
May tinulungan akong babae sa gilid ng kalsada.
Isang babae na may dalang sanggol.
Hindi ko alam ang pangalan niya.
Hindi ko alam kung sino siya.
Pero bago siya isinugod sa ospital, iniabot niya sa akin ang isang maliit na papel.
At doon nakasulat ang pangalan.
Marco Reyes.
Kinabukasan, hindi ako halos nakatulog.
Napakaraming tanong.
Napakaraming bagay na hindi ko alam.
At higit sa lahat…
Isang tanong ang paulit-ulit sa isip ko.
Bakit hindi sinabi ni Marco ang lahat mula pa noong una?
Nang pumunta siya sa bahay ko para kunin ang toolbox niya, nakita ko ang pagod sa mukha niya.
“Mika.”
Hindi ako sumagot.
“Alam kong galit ka.”
“Hindi ako galit.”
Tumingin ako sa kanya.
“Nasasaktan lang ako dahil sa tingin ko pinagkatiwalaan kita.”
Yumuko siya.
“At alam kong may karapatan kang maramdaman iyon.”
Tahimik siya sandali.
“Pero may dahilan kung bakit sinabi kong huwag kang magkagusto sa akin.”
“Dahil kay Elena?”
Umiling siya.
“Hindi.”
Lumapit siya ng kaunti.
“Dahil sa tuwing may taong lumalapit sa akin, natatakot akong may mangyari na naman sa kanila.”
Napatingin ako sa kanya.
“Akala ko sumpa ang buhay ko.”
Mahina niyang sabi.
“Lahat ng minahal ko, nasaktan.”
At sa unang pagkakataon, nakita ko hindi ang malamig na kapitbahay.
Kundi ang lalaking matagal nang nabubuhay kasama ang takot.
Hindi ko alam kung ano ang magiging sagot.
Hindi ko alam kung saan hahantong ang lahat.
Pero alam kong mali ang isipin na hindi siya may puso.
Dahil ang lalaking ito…
ay matagal lang palang nagtatago sa likod ng katahimikan.
Bahagi 3
Lumipas ang ilang linggo pagkatapos ng gabing iyon.
Maraming bagay ang nagbago.
Si Elena ay nagsimulang ayusin ang buhay niya kasama si Noah.
Sa tulong ng mga dokumentong itinago niya noon, napatunayan niya ang katotohanan tungkol sa nangyari sa kanya.
Hindi na siya bumalik para agawin si Marco.
Bumalik siya para tapusin ang isang kabanata na matagal nang nakabitin.
At si Marco…
unti-unti siyang natutong mabuhay muli.
Dati, kapag umuuwi siya mula sa garahe, diretso siyang pumapasok sa kwarto.
Ngayon, minsan ay kumakatok siya sa pinto ko.
“May extra kang pagkain?”
At kapag ngumiti ako, agad siyang umiwas ng tingin.
“Bakit?”
“Wala.”
“Namumula na naman tenga mo.”
“Mika.”
“Okay, okay.”
At pareho kaming tumatawa.
Hindi ko namalayan kung kailan nagsimulang maging normal ang lahat.
Kung kailan ang lalaking dati kong hinahabol dahil gusto ko lang siyang makilala…
ay siya na ngayon ang lalaking kusang lumalapit sa akin.
Isang gabi, habang nasa rooftop kami ng building, tahimik kaming nakatingin sa mga ilaw ng siyudad.
“Naalala mo ba noong una kitang nakilala?”
Ngumiti ako.
“Paano ko makakalimutan?”
“Tatlong beses mong sinira ang gamit mo.”
“Hindi ko sinira.”
Tumingin siya sa akin.
“Mika.”
“Okay fine.”
Napangiti siya.
“Alam mo bang nahalata ko agad?”
Napatingin ako sa kanya.
“Alam mo?”
“Simula pa lang.”
Nanlaki ang mata ko.
“Bakit hindi mo sinabi?”
“Dahil gusto kong malaman kung hanggang saan ka pupunta.”
“Grabe ka.”
Tumawa siya nang mahina.
“Pero gusto ko iyon.”
Natigilan ako.
“Bakit?”
Tumingin siya diretso sa akin.
“Dahil sa unang pagkakataon matapos ang maraming taon, may taong hindi natakot lumapit sa akin.”
Natahimik ako.
“Marco…”
Hinawakan niya ang kamay ko.
Hindi mahigpit.
Hindi mapilit.
Parang humihingi lang ng permiso.
“Hindi ko alam kung karapat-dapat ba ako sa pagmamahal.”
“Pero alam kong gusto kong subukan.”
Napangiti ako.
“Akala ko ba sinabi mong huwag akong magkagusto sa iyo?”
Bahagya siyang ngumiti.
“Binabawi ko na.”
“Bakit?”
“Dahil mas nakakatakot pala ang mawalan ng pagkakataon kaysa masaktan.”
Makalipas ang isang taon, hindi na ako ang babaeng naghahanap ng dahilan para kumatok sa pinto niya.
Dahil ang lalaking nasa kabilang unit…
ay may sarili nang susi sa bahay ko.
Hindi dahil kailangan niyang mag-ayos ng sirang gamit.
Kundi dahil siya ang taong gusto kong makasama.
Noong araw ng kasal namin, maliit lang ang seremonya.
Pamilya.
Malalapit na kaibigan.
At si Noah na sobrang saya dahil siya ang may hawak ng singsing.
Habang naglalakad ako papunta kay Marco, nakita ko ang lalaki na minsang hindi man lang kayang tumingin sa akin nang matagal.
Ngayon, puno ng emosyon ang mga mata niya.
Pagkatapos ng seremonya, ibinigay niya sa akin ang isang maliit na kahon.
“May isa pa akong gustong ibigay.”
Binuksan ko iyon.
Isang lumang litrato.
Pero hindi iyong litrato na nagdala sa akin ng sakit.
Isang bagong litrato.
Ako.
Siya.
At si Noah.
Sa likod nito may nakasulat.
“Sa wakas, nahanap ko rin ang taong matagal ko nang hinahanap.”
Napangiti ako.
“Alam mo ba kung ano ang pinaka-nakakatawa?”
“Ano?”
“Sinadya kong sirain ang mga gamit ko para mapalapit sa iyo.”
Tumawa siya.
“Alam ko.”
“Alam mo?”
Tumango siya.
“Pero hindi ko alam na balang araw, ikaw pala ang taong mag-aayos ng buhay ko.”
Napayuko ako para itago ang ngiti.
Pagkalipas ng ilang taon, pareho pa rin ang apartment namin.
Pareho pa rin ang hallway.
Pareho pa rin ang pinto kung saan ako unang lumabas at nagpanggap na may sirang gamit.
Pero may isang bagay na nagbago.
Hindi na ako naghihintay sa tunog ng yabag niya para gumawa ng dahilan.
Dahil kapag umuuwi si Marco mula sa garahe, ang una niyang ginagawa ay kumatok sa pinto ko.
At sasabihin niya:
“Mika, nandito na ako.”
At sa simpleng pangungusap na iyon…
alam kong hindi na siya isang lalaking tinatakasan ng nakaraan.
Isa na siyang lalaking pinili ang kinabukasan.
Ang lalaking minsang sinabi sa akin na huwag akong magkagusto sa kanya…
ang siya ring lalaking nagpapatunay araw-araw na ang tamang tao ay hindi kailangang habulin.
Minsan…
kailangan lang niyang matagpuan.
