Pagkaraan ng Sampung Taon, Sa Reunion Namin, Nanlamig Ako Nang Makitang Katabi ng Lihim Kong Minahal ang Dating Campus Queen—Pero Nang Mahulog ang Sulat Mula sa Graduation, Napahinto Siya sa Pulseras sa Kamay Nito

Pagkaraan ng Sampung Taon, Sa Reunion Namin, Nanlamig Ako Nang Makitang Katabi ng Lihim Kong Minahal ang Dating Campus Queen—Pero Nang Mahulog ang Sulat Mula sa Graduation, Napahinto Siya sa Pulseras sa Kamay Nito

Pagkaraan ng Sampung Taon, Sa Reunion Namin, Nanlamig Ako Nang Makitang Katabi ng Lihim Kong Minahal ang Dating Campus Queen—Pero Nang Mahulog ang Sulat Mula sa Graduation, Napahinto Siya sa Pulseras sa Kamay Nito

Bahagi 1

Noong araw ng graduation namin sa high school, pinasulat kami ng adviser namin ng isang liham para sa sarili namin makalipas ang sampung taon.

Isang pangungusap lang ang isinulat ko.

“Sana makalipas ang sampung taon, magkaroon na ako ng lakas ng loob na sabihin kay Rafael na noong labing-walong taong gulang ako, minahal ko siya nang higit sa kaya kong aminin.”

Hindi ko kailanman inakala na eksaktong sampung taon pagkatapos, muling lilitaw ang liham na iyon sa reunion ng klase namin.

At nakaupo si Rafael sa mismong tapat ko.

Nakasuot siya ng puting polo, maayos na nakatiklop hanggang siko ang manggas.

Mas kalmado na siya ngayon.

Mas mature.

Pero siya pa rin ang lalaking kayang agawin ang atensyon ng buong silid gaya noong high school kami.

Balita ko, chief architect na siya sa isang malaking kumpanya sa siyudad.

May isang kaklase naming nagtaas ng baso at pabirong nagtanong.

“Rafael, sampung taon na pero single ka pa rin. Huwag mong sabihing hinihintay mo pa rin ang high school love mo?”

Sabay-sabay na nagtawanan ang lahat.

Sumandal si Rafael sa upuan.

Saglit na dumaan ang tingin niya sa akin bago siya ngumiti.

“May isang tao noon na gusto kong pigilan sa pag-alis.”

Parang lumaktaw ang tibok ng puso ko.

Ilang kaklase namin ang sabay-sabay na lumingon sa akin.

Mabilis akong yumuko at kunwaring inayos ang napkin sa kandungan ko.

Ako lang ang nakakaalam.

Hindi ako ang taong tinutukoy niya.

Dahil kagabi lang, si Rafael mismo ang nag-message sa akin.

“Althea, may contact ka pa ba kay Clarisse?”

Clarisse.

Ang campus queen ng batch namin noon.

Ang babaeng nakatayo sa ilalim ng bubong ng school gym noong graduation, habang tinatanggap mula kay Rafael ang isang pulseras sa harap ng napakaraming tao.

Hindi pa ako nakakasagot nang biglang bumukas ang pinto ng private room.

Isang malinaw na boses ng babae ang unang pumasok.

“Sorry, late ako. Grabe ang traffic.”

Lahat ay napalingon.

Pumasok si Clarisse na nakasuot ng champagne-colored na dress.

Mahaba at bahagyang kulot ang buhok niya.

Pagkaraan ng sampung taon, maganda pa rin siya.

Kapansin-pansin pa rin.

Parang walang nagbago.

Diretso siyang naglakad patungo sa bakanteng upuan sa tabi ni Rafael.

“Hindi ba sabi ko hintayin mo ako sa lobby?”

Bahagyang tinaas ni Rafael ang kilay.

“Forty minutes kang late.”

“Eh di sorry.”

Natural na kinuha ni Clarisse ang baso ng tubig ni Rafael at uminom.

Hindi siya pinigilan ni Rafael.

Nagpalitan agad ng makahulugang tingin ang mga tao sa mesa.

May isang sumipol.

“Hoy, nagkabalikan ba kayong dalawa?”

Tumawa si Clarisse.

“Huwag kayong gumawa ng kuwento. Kahapon lang kami ulit nagkausap.”

Pagkatapos ay tumingin siya sa akin.

“At kailangan ko pang magpasalamat kay Althea. Kung hindi niya ibinigay sa akin ang contact number ni Rafael, baka hanggang ngayon wala pa rin kaming komunikasyon.”

Piliting ngumiti ako.

Ilang segundo akong tinitigan ni Clarisse habang nakasandal ang baba niya sa palad.

“Althea, ano na nga pala ang trabaho mo ngayon?”

“Content editor sa isang publishing company.”

“Editor?”

Ngumiti siya.

“Mahilig ka pa ring magtago sa likod ng mga salita, gaya dati.”

Mahina lang ang pagkakasabi niya.

Pero sapat iyon para hilahin ako pabalik sa edad na labing-walo.

Noon, ako iyong babaeng laging nasa pinakahuling hanay.

Tahimik.

Hindi pansinin.

At madalas nakasuot ng lumang uniform na ipinasa pa sa akin ng pinsan ko.

Samantalang si Clarisse ay parang araw.

Magaling kumanta.

Magaling sumayaw.

May kaya ang pamilya.

At saan man siya pumunta, palaging may nakakaalala sa pangalan niya.

Nang magsimulang maging awkward ang paligid, biglang tumayo ang class president namin.

“Sige na nga. May mas interesting akong dala.”

Naglagay siya ng lumang karton na kahon sa gitna ng mesa.

Puno iyon ng mga sobre na naninilaw na sa katagalan.

“Tinago pa rin pala ni Sir ang mga sulat natin para sa sarili natin makalipas ang sampung taon.”

Biglang nag-ingay ang buong silid.

Nanigas ako sa kinauupuan ko.

Tumawa ang class president.

“Magbunutan tayo. Kung sino ang mapili, kailangang basahin ang sulat niya.”

Agad akong nagsalita.

“Hindi ako sasali.”

Pero walang nakinig.

O baka narinig nila pero inakala nilang nagbibiro lang ako.

Isa-isang binuksan ang mga liham.

May gustong makabili ng bahay para sa nanay niya.

May gustong maging piloto.

May gustong mapangasawa ang katabi niya noon sa klase.

Halos maluha sa kakatawa ang lahat.

Hanggang sa bunutin ng class president ang susunod na pangalan.

“Althea!”

Parang nanigas ang dugo sa katawan ko.

“Nasaan ang sulat ni Althea?”

Isang kamay ang dumapo sa sobreng may pangalan ko.

Si Rafael.

Tiningnan niya ang sulat-kamay sa labas bago bahagyang ngumiti.

“Nasa akin.”

“Teka!”

Bigla akong tumayo.

Sabay-sabay akong tiningnan ng lahat.

Tumawa si Clarisse.

“Bakit parang sobrang kinakabahan ka? Huwag mong sabihing pangalan ng crush mo ang nasa loob?”

Nanigas ako.

Diretsong nakatingin sa akin si Rafael.

At nang bubuksan na sana niya ang sobre, biglang may isang kamay na mabilis na umagaw rito.

Si Mara.

Ang pinakamatalik kong kaibigan noong high school.

Pinunit niya agad ang gilid ng sobre, inilabas ang papel at mabilis na binasa.

“Althea ng sampung taon mula ngayon, sana hindi ka na natatakot at kaya mo nang piliin ang buhay na gusto mo.”

Tinupi niya ang papel.

“Tapos.”

May ilang napaungol sa disappointment.

“Iyon lang?”

“Grabe, Althea. Akala namin kung anong sikreto!”

Hindi nagsalita si Rafael.

Matagal lang niyang tinitigan ang papel sa kamay ni Mara.

Alam ko kung bakit.

Dahil hindi iyon ang liham ko.

Pagkalabas namin ng silid, hinila ako ni Mara papunta sa dulo ng hallway.

Binuksan niya ang sobre.

Dalawang papel ang nasa loob.

Ang una ay iyong binasa niya.

Ang pangalawa ang tunay kong liham.

“Kailan mo balak itago ito?”

Agad kong inagaw ang sulat.

“Matagal na iyon.”

“Matagal?”

Namula ang mga mata ni Mara.

“Sampung taon na ang nakalipas nang bigla kang mawala. Hindi ka pumunta sa university orientation. Pinalitan mo ang number mo. Hindi ka sumagot kahit kanino.”

Napahinto siya.

“At buong summer kang hinanap ni Rafael. Alam mo ba iyon?”

Nanigas ako.

“Hinanap… niya ako?”

Hindi pa nakakasagot si Mara nang may boses na biglang nanggaling sa likuran namin.

“Oo.”

Mabilis akong lumingon.

Nakatayo si Rafael mga tatlong metro mula sa amin.

Hindi ko alam kung gaano na siya katagal roon.

Hindi siya nakatingin sa mukha ko.

Nakatitig siya sa sulat na mahigpit kong hawak.

“Iyon ang totoong sulat mo, hindi ba?”

Agad ko iyong itinago sa likod ko.

“Hindi.”

Lumapit si Rafael.

“Althea.”

“Huwag mo nang itanong.”

Tatalikod na sana ako nang biglang umiyak si Mara.

“Ayaw niyang malaman mo dahil hindi naman talaga siya lumipat ng school noon!”

Nanlaki ang mga mata ko.

“Mara!”

Tinanggal niya ang kamay ko.

“Sampung taon na, Althea! Hanggang kailan mo itatago?”

Kumunot ang noo ni Rafael.

“Ano ang ibig mong sabihin?”

Diretsong tumingin sa kanya si Mara.

“Pagkatapos ng final exams, naospital ang mama ni Althea. Nalubog sa utang ang pamilya nila.”

“Isinuko niya ang scholarship niya.”

“Nagtrabaho siya sa dalawang lugar para mabayaran ang ospital.”

Nagbago ang mukha ni Rafael.

Pero mas kinatakutan ko ang sumunod na sinabi ni Mara.

“At hindi lang iyon ang dahilan kung bakit niya pinutol ang komunikasyon sa ating lahat.”

Mahigpit kong hinawakan ang pulsuhan niya.

“Tama na.”

Tiningnan ako ni Mara habang tuloy-tuloy ang luha niya.

“Hindi. Kailangan malaman ni Rafael.”

Sa sandaling iyon, biglang bumukas ang pinto sa likuran namin.

Nakatayo roon si Clarisse.

Maputla ang mukha niya.

Tumingin sa kanya si Mara.

Naging malamig ang boses niya.

“Dahil pagkatapos mismo ng graduation, may isang taong nagpunta kay Althea.”

Tumahimik ang buong hallway.

“Sinabi ng taong iyon na opisyal nang magkasintahan sina Rafael at Clarisse.”

Mabilis na lumingon si Rafael kay Clarisse.

Napaatras siya.

Pero hindi tumigil si Mara.

“Hindi lang iyon.”

“May dala rin siyang isang sobre na puno ng pera.”

“At sinabi niya kay Althea…”

Mabilis akong lumapit at tinakpan ang bibig ni Mara.

Pero huli na.

Hinawakan ni Rafael ang pulsuhan ko.

Malamig ang boses niya.

“Ano ang sinabi niya?”

Biglang nanginig si Clarisse.

“Rafael, hindi ganoon kasimple ang nangyari noon…”

Tumingin siya rito.

“So alam mo?”

Hindi nakasagot si Clarisse.

Pakiramdam ko, isa-isang hinuhukay sa harap ko ang lahat ng sikreto na pilit kong ibinaon sa loob ng sampung taon.

At sa sandaling iyon, nahulog mula sa kamay ko ang liham.

Bumukas ang papel sa sahig.

Lumantad ang sulat-kamay ko noong labing-walo ako.

Yumuko si Rafael.

Agad ko sana iyong kukunin.

Pero nabasa na niya ang huling linya.

“Sana ngayong Pasko, maibigay ko pa rin kay Rafael ang regalong matagal ko nang inihanda…”

Napahinto siya.

Dahan-dahan siyang tumingala.

“Regalo?”

Namutla ako.

Dahil alam ko kung ano ang tinutukoy niya.

Ang maliit na kahong hindi ko kailanman naibigay sa kanya.

Ang kahong biglang nawala mula sa locker ko mismong araw na naospital ang mama ko.

Tumingin si Rafael kay Clarisse.

Napaatras ulit siya.

At doon ko napansin ang isang bagay sa pulsuhan niya.

Isang lumang brown leather bracelet.

May maliit na metal clasp.

At nakaukit doon ang dalawang letra.

R.A.

Ako mismo ang nagpagawa niyon sampung taon na ang nakalipas.

Graduation gift ko para kay Rafael.

Nakatitig ako sa pulsuhan ni Clarisse habang unti-unting nanlalamig ang buong katawan ko.

“Bakit…”

Nanginginig ang boses ko.

“Bakit nasa iyo iyan?”

Agad ibinaba ni Clarisse ang manggas niya.

Pero nakita na ni Rafael.

Tuluyang nagbago ang ekspresyon niya.

Diretso siyang lumapit kay Clarisse.

“Ang bracelet na iyan…”

Hindi sumagot si Clarisse.

Matagal siyang tinitigan ni Rafael bago malamig na nagtanong.

“Clarisse.”

“Ang taong nagbigay ng pera kay Althea noon…”

“Ikaw ba iyon?”

Binalot ng katahimikan ang buong hallway.

Mahigpit na kinuyom ni Clarisse ang kamay niya.

At saka biglang may nahulog mula sa handbag niya.

Isang lumang sobre.

Nakaharap paitaas.

Kaya kitang-kita namin ang sulat-kamay ko noong labing-walo ako.

At sa ibabang bahagi nito ay may isang pulang tatak.

“NATANGGAP — ₱50,000.”

Bahagi 2

Nanginginig ang mga kamay ko habang nakatingin sa lumang sobre na nahulog mula sa bag ni Clarisse.

Hindi ko alam kung ano ang mas masakit.

Ang makita ang regalong inihanda ko para kay Rafael na nasa kanya…

o ang makitang ang lihim na itinago ko sa loob ng sampung taon ay sa wakas ay nabunyag sa harap ng taong pinakamahalaga sa akin.

Tahimik ang buong hallway.

Walang kahit isang taong nagsalita.

Si Rafael ang unang gumalaw.

Dahan-dahan niyang pinulot ang sobre mula sa sahig.

Hindi niya agad binuksan.

Tiningnan muna niya ang pangalan sa harapan.

Ang sulat-kamay ko.

Ang sulat-kamay na minsan niyang nakita araw-araw sa mga notes na ipinapasa ko sa klase.

“Althea…”

Mahina niyang tawag.

Pero hindi ko kayang tumingin sa kanya.

“Bakit hindi mo sinabi sa akin?”

Napakagat ako sa labi.

“Anong sasabihin ko?”

“Na mahal kita noon?”

“Na nawala ako dahil akala ko may pinili ka nang iba?”

“Na iniisip kong magiging katawa-tawa lang ako kung lalapit ako sa’yo?”

Unti-unting nagbago ang ekspresyon ni Rafael.

Parang sa unang pagkakataon, nakita niya ang lahat ng sakit na itinago ko.

Tumawa ako nang mahina.

Pero puno iyon ng pait.

“Rafael, sampung taon na ang lumipas. Hindi na mahalaga.”

“Hindi mahalaga?”

Napatingin siya sa akin.

“Althea, hinanap kita nang ilang buwan.”

Nanlaki ang mga mata ko.

“Akala ko…”

“Akala mo ano?”

Napayuko ako.

“Akala ko masaya ka na kay Clarisse.”

Biglang natahimik si Rafael.

At sa unang pagkakataon, nakita kong may sakit din sa mga mata niya.

“Hindi kami naging magkasintahan.”

Parang huminto ang mundo ko.

“Ano?”

Lumapit siya nang isang hakbang.

“Ang bracelet na iyon…”

Tumingin siya kay Clarisse.

“Ibinigay mo ba sa kanya?”

Hindi agad sumagot si Clarisse.

Mahigpit niyang hinawakan ang sariling kamay.

“Rafael…”

“Tanong ko lang.”

Matagal na katahimikan.

Hanggang sa tuluyang bumagsak ang balikat ni Clarisse.

“Oo.”

Isang simpleng salita.

Pero sapat para mabasag ang katahimikan.

Napalunok ako.

“Bakit?”

Hindi ko namalayang ako ang nagtanong.

Bakit niya kinuha ang bagay na hindi naman sa kanya?

Bakit niya kailangang gumawa ng paraan para mawala ako?

Matagal bago sumagot si Clarisse.

“Dahil natakot ako.”

Lahat ay tumingin sa kanya.

“Natakot ako na sa araw na iyon, piliin ka ni Rafael.”

Napahinto ako.

“Alam kong ikaw ang taong laging hinahanap ng mga mata niya.”

“Alam kong kahit tahimik ka, ikaw ang pinapansin niya.”

Nanginig ang boses niya.

“Pero ako ang nakasanayan ng lahat.”

“Ako ang laging nasa gitna.”

“Ako ang inaasahang mananalo.”

Namutla ang mukha niya.

“Kaya gumawa ako ng kasinungalingan.”

Mabilis na lumingon si Rafael.

“Ano ang ginawa mo?”

Napaluha si Clarisse.

“Sinabi ko kay Althea na sinabi mo sa akin na gusto mo akong ligawan.”

“Sinabi ko na ayaw mong masira ang pagkakaibigan ninyo kaya hindi mo masabi sa kanya.”

Nanlaki ang mga mata ko.

“Hindi…”

Napailing ako.

Hindi ko akalaing ang isang bagay na pinaniwalaan ko sa loob ng sampung taon ay isang kasinungalingan lamang.

“Pero bakit ang pera?”

tanong ni Mara.

Napayuko si Clarisse.

“Dahil nalaman kong may problema ang pamilya niya.”

“Akala ko…”

Huminga siya nang malalim.

“Akala ko kung tatanggapin niya ang pera, aalis siya at hindi na babalik.”

“Hindi ko alam na mawawala siya nang tuluyan.”

Natahimik ang lahat.

Hindi ko alam kung dapat ba akong magalit.

Dapat ba akong sumigaw.

Pero ang tanging naramdaman ko ay pagod.

Sampung taon.

Sampung taon kong dinala ang isang sakit na nagsimula pala sa isang kasinungalingan.

Tumingin sa akin si Rafael.

“Bakit hindi mo ako tinanong?”

Napatawa ako nang mahina.

“Dahil nakita ko kayong dalawa noon.”

“Althea…”

“Hindi mo alam kung gaano kasakit makita ang taong gusto mo na binibigyan ng bagay na dapat sana para sa kanya.”

“Akala ko malinaw na ang sagot.”

Saglit siyang pumikit.

Parang sinusubukang pigilan ang emosyon niya.

“Hindi kailanman naging malinaw sa akin.”

“Dahil ang taong gusto kong bigyan ng sagot…”

“ay biglang nawala.”

Naramdaman kong muling nanlabo ang mga mata ko.

Sa loob ng sampung taon, iniisip kong ako lamang ang may mga tanong.

Hindi ko alam na siya rin pala ay naghihintay ng sagot.

Biglang nag-vibrate ang cellphone ni Rafael.

Tiningnan niya ang screen.

Pagkatapos ay nagbago ang mukha niya.

“Ano iyon?”

tanong ko.

Hindi siya agad sumagot.

Sa halip, inilabas niya ang isang lumang larawan mula sa wallet niya.

Isang larawan naming dalawa noong graduation.

Ako, nakangiti habang hawak ang libro.

Siya, nakatayo sa tabi ko.

“Tinago mo pa ito?”

Mahina kong tanong.

Tumango siya.

“Dahil iyon ang huling araw na nakita kita.”

At pagkatapos ay sinabi niya ang bagay na hindi ko inaasahan.

“Pero may isa pa akong tinago.”

Kinuha niya mula sa bulsa ang isang maliit na kahon.

Nanlamig ang katawan ko.

Dahil kilala ko ang kahong iyon.

Ang parehong kahon na akala ko ay nawala na habambuhay.

“Rafael…”

Binuksan niya ito.

Nandoon pa rin ang sulat na hindi ko naibigay.

At ang kaparehong bracelet.

Ang isa pang pares.

“Hindi ito nawala.”

Mahina niyang sabi.

“Iningatan ito ng class adviser natin.”

“Dahil sinabi niya sa akin noon na baka isang araw, bumalik ka.”

Napahawak ako sa bibig ko.

Hindi ko alam kung iiyak ako o tatawa.

Pero bago pa ako makapagsalita, tumingin si Rafael kay Clarisse.

“May isang bagay pa akong gustong malaman.”

Namutla si Clarisse.

“Ano?”

“Bakit ngayon?”

“Bakit pagkatapos ng sampung taon, saka mo lang inilabas ito?”

Hindi sumagot si Clarisse.

At doon ko nakita ang isang bagay.

Hindi siya natatakot kay Rafael.

Natakot siya sa isang bagay na mas malaki.

Sa kanyang sariling sikreto.

At bago pa siya makapagsalita…

may isang tawag ang dumating sa cellphone ni Mara.

Pagkatapos niyang sagutin, bigla siyang napatingin sa akin.

“Althea…”

“Ano?”

Namumutla ang mukha niya.

“May nakita ang teacher natin sa lumang record.”

“May isa pang sulat.”

Napakunot ang noo ko.

“Ano?”

Huminga nang malalim si Mara.

“At ang pangalan ng nakalagay sa sobre…”

“ay hindi kay Rafael.”

“Pangalan mo.”

“Pero ang petsa ng pagkakasulat…”

“ay isang araw bago ka tuluyang nawala.”

Nanlamig ang buong katawan ko.

Dahil imposible iyon.

Dahil sa araw na iyon…

wala akong sinulatan.

O iyon ang akala ko.

Bahagi 3

Kinabukasan, bumalik kami sa lumang paaralan.

Hindi ko alam kung bakit pumayag akong pumunta.

Siguro dahil sa loob ng sampung taon, may isang bahagi ng puso ko ang naghihintay pa rin ng sagot.

Kasama ko si Rafael.

Hindi na siya katulad ng lalaking nakita ko sa reunion.

Hindi na siya iyong malamig at perpektong lalaki na parang walang kayang saktan.

Ngayon, isa siyang taong may mga tanong din.

Pagdating namin sa lumang opisina ng adviser namin, inilabas ng guro ang isang maliit na sobre.

“Matagal ko itong itinago.”

Nanginginig ang kamay niya habang inaabot iyon sa akin.

“Dahil alam kong may araw na kailangan mong malaman ang totoo.”

Tiningnan ko ang pangalan.

Althea.

Pero hindi sulat-kamay ko.

Nanlaki ang mata ko.

“Kanino ito?”

Hindi agad sumagot ang guro.

Sa halip, tumingin siya kay Rafael.

At saka sa akin.

“Sinulat ito ni Rafael.”

Napatigil ako.

“Ano?”

Napatingin ako sa kanya.

Pero tila siya rin ay hindi alam.

“Hindi ko isinulat iyan.”

Sabi niya.

Binuksan ng guro ang sobre.

Sa loob ay isang liham.

At sa unang linya pa lamang, kumabog na ang dibdib ko.

“Althea, kung sakaling hindi ko masabi sa iyo nang personal…”

Napahawak si Rafael sa mesa.

Dahil nakilala niya ang sariling sulat.

“Hindi ko alam kung bakit lagi akong nahihirapang sabihin sa iyo ang simpleng bagay.”

“Pero gusto kong malaman mo.”

“Hindi si Clarisse ang taong gusto kong bigyan ng bracelet noong graduation.”

“Ang taong gusto kong piliin…”

“ay ikaw.”

Hindi ko na napigilan ang luha.

Sampung taon.

Sampung taon kong inisip na ako ang naiwan.

Pero ang totoo…

pareho pala kaming natakot.

Pareho kaming naghintay.

Pareho kaming nawalan ng pagkakataon.

Lumapit si Rafael.

“Althea.”

Hindi ako sumagot.

Dahil natatakot ako.

Takot akong baka panaginip lang ito.

Takot akong kapag binuksan ko ang mata ko, babalik ako sa araw na iyon.

Pero hinawakan niya ang kamay ko.

“Hindi ko na hahayaan na mawala ka ulit.”

Unang beses matapos ang sampung taon…

hinayaan kong marinig ng puso ko ang mga salitang matagal nitong hinihintay.

Lumipas ang ilang buwan.

Hindi naging madali ang lahat.

Hindi dahil sa nangyari kay Clarisse.

Kundi dahil kailangan naming buuin ang relasyon na nawala sa loob ng sampung taon.

May mga sugat na hindi gumagaling sa isang araw.

May mga tanong na kailangang sagutin nang paulit-ulit.

Pero sa bawat araw na lumipas, natutunan naming huwag nang itago ang nararamdaman.

Si Clarisse ay umalis sa aming grupo.

Hindi siya itinuring na halimaw.

Dahil sa huli, tao rin siya na nagkamali dahil sa takot.

Humingi siya ng tawad.

At tinanggap ko iyon.

Hindi dahil nakalimutan ko ang sakit.

Kundi dahil ayaw ko nang mabuhay na dala ang galit.

Makalipas ang isang taon, bumalik kami sa parehong paaralan.

Parehong lugar.

Parehong araw.

Pero ibang-iba na kami.

Si Rafael ay may dalang maliit na kahon.

“Akala ko ba tapos na tayo sa mga kahon at sulat?”

Pabirong sabi ko.

Ngumiti siya.

“Hindi.”

Binuksan niya iyon.

Sa loob ay isang bagong bracelet.

Hindi luma.

Hindi ninakaw.

Hindi itinago.

Para sa akin.

“Hindi ko na kayang baguhin ang nakaraan.”

“Sampung taon ang nawala sa atin.”

“Pero gusto kong gugulin ang lahat ng susunod na taon kasama ka.”

Napangiti ako.

“Rafael…”

“Alam mo ba?”

Tumingin siya sa akin.

“Kung babalik ako sa edad na labing-walo…”

Huminga ako nang malalim.

“Hindi na ako tatakbo.”

Ngumiti siya.

“Ako rin.”

At sa pagkakataong iyon, alam kong natapos na ang kwento ng dalawang taong matagal na naghintay.

Hindi dahil nabawi namin ang sampung taon.

Kundi dahil sa wakas…

pinili namin ang isa’t isa.