sa gitna ng dilim ng mansiyon, may humablot sa leeg ko at ang pangalan sa likod ng litrato ang nagpasiklab sa lahat
bahagi 3: sa gitna ng dilim ng mansiyon, may humablot sa leeg ko at ang pangalan sa likod ng litrato ang nagpasiklab sa lahat
Bago ko mabasa ang huling pangalan, biglang pinatay ang lahat ng ilaw sa mansiyon.
At sa dilim, may malamig na kamay na humablot sa leeg ko.
Hindi ako nakasigaw agad.
Parang nagyelo ang buong katawan ko.
Ang mga daliri sa leeg ko ay payat, mahaba, at nanginginig, pero napakahigpit ng kapit. Naamoy ko ang pabango ng babaeng nakaitim—matamis, matapang, nakakasulasok.
Siya.
Siya ang nasa likod ko.
“Bitawan mo siya!”
Boses iyon ni Gabriel.
Kasunod noon, may bumagsak na plorera sa sahig.
Nabasag iyon sa marmol, ang tunog ay parang sabay-sabay na nabiyak ang puso ng lahat.
Humigpit ang kamay sa leeg ko.
“Isang hakbang pa,” sigaw ng babae sa likuran ko, “at sisiguraduhin kong hindi na makakahinga ang batang ito.”
Napatigil ang lahat.
Hindi ko makita ang mukha nila, pero naririnig ko ang mabibigat na paghinga.
Naririnig ko ang tungkod ni Doña Mercedes na kumatok nang mahina sa sahig.
Naririnig ko ang boses ni Matteo, mababa at pinipigilan ang galit.
“Selena.”
Kaya pala.
Ang pangalan ng babaeng nakaitim ay Selena.
“Bitawan mo ang kapatid ko,” sabi ni Matteo.
“Kapag may nangyari sa kanya, hindi ka na makakalabas ng bahay na ito.”
Tumawa si Selena.
Ngunit hindi iyon tawa ng taong nanalo.
Tawa iyon ng taong nasukol.
“Ang tapang mo magsalita, Matteo.”
“Pero nakalimutan mo yata kung sino ang nag-alaga sa inyo nang mamatay ang nanay ninyo.”
“Kung hindi dahil sa akin, matagal na kayong winasak ng alaala ni Isabella.”
Napasinghap si Rafael.
“Winasak?”
Tumunog ang boses niya sa dilim, puno ng pagkasuklam.
“Si Mama ang winasak ninyo.”
Sandaling lumuwag ang kapit sa leeg ko.
Sinamantala ko iyon para huminga nang malalim.
Ngunit bago pa ako makagalaw, bigla niyang hinila ang buhok ko paatras.
Napaluha ako sa sakit.
“Tumahimik ka,” bulong niya sa tainga ko. “Kung hindi ka nagpakita, maayos pa ang lahat.”
Nang marinig ko iyon, may kung anong mainit na bagay na sumiklab sa dibdib ko.
Takot pa rin ako.
Nanginginig pa rin ako.
Pero sa unang pagkakataon mula nang pumasok ako sa bahay na ito, naisip ko:
Hindi ako ang may kasalanan.
Hindi ako dapat mahiya dahil nabuhay ako.
Hindi ako dapat humingi ng tawad dahil anak ako ng nanay ko.
Sa kadiliman, narinig ko si Lorenzo na sumigaw mula sa may pinto:
“Sir, naka-lock po ang main breaker room mula sa loob!”
May mga yabag ng mga bodyguard.
May kaluskos ng mga kasambahay na nagtatago.
May isang matandang boses na mahinang nag-utos:
“Walang lalabas.”
Si Doña Mercedes iyon.
“Hangga’t hindi ko sinasabi, walang lalabas ng mansiyon.”
Biglang tumawa si Selena, mas matinis kaysa kanina.
“Talaga, Doña Mercedes?”
“Ngayon mo ako ipapahamak?”
Natahimik ang paligid.
Kahit ako, nakalimutang huminga.
Ano ang ibig niyang sabihin?
Hindi ba kakampi niya si Doña Mercedes?
Hindi ba pareho nilang gustong palayasin ako?
Bakit parang ngayon, nagbabantaan sila?
Sa sandaling iyon, bumalik ang ilaw.
Hindi lahat.
Ilang ilaw lang sa gilid ng bulwagan ang sumindi, mahina at dilaw, sapat para makita ang bawat mukha.
At ang unang nakita ko ay si Gabriel.
Nakatayo siya ilang hakbang mula sa akin, nakataas ang dalawang kamay, pero ang mga mata niya ay pulang-pula sa galit.
Si Rafael naman ay nasa tabi ng hagdan, hawak ang cellphone, marahil nagre-record.
Si Matteo ay nasa gitna ng bulwagan, walang kahit anong ekspresyon sa mukha.
Ngunit iyon ang mas nakakatakot.
Ang tahimik niyang galit ay parang bagyong hindi pa bumabagsak.
Sa tabi niya, si Doña Mercedes ay nakatayo pa rin nang tuwid, pero nanginginig na ang kamay sa tungkod.
At si Selena…
Nasa likod ko, isang kamay sa leeg ko, ang isa ay may hawak na maliit na letter opener.
Hindi ko alam kung saan niya iyon nakuha.
Ang dulo nito ay nakatutok sa tagiliran ko.
“Selena,” sabi ni Matteo, “huling babala.”
Ngumiti siya.
“Bakit? Natatakot kang masaktan ang bago ninyong kapatid?”
“Hindi ka ba nahiya, Matteo?”
“Labing siyam na taon siyang nawawala. Labing siyam na taon kayong nabuhay nang wala siya.”
“Ngayong dumating siya, bigla kayong magkukunwaring mabubuting kuya?”
Walang sumagot.
Dahil tumama ang sinabi niya sa sugat na hindi ko pa naiintindihan.
Labing siyam na taon.
Oo.
Nasaan sila noong naglalakad ako sa baha para makapasok sa eskwela?
Nasaan sila noong kailangang hatiin namin ni Tiya ang isang pirasong itlog sa dalawang kainan?
Nasaan sila noong namatay si Tiya sa harap ko?
Pero bago tuluyang lumaki ang sakit sa dibdib ko, nagsalita si Matteo.
“Hinahanap namin siya.”
Napatingin ako sa kanya.
Ang boses niya ay mababa, basag, at puno ng bigat.
“Hindi kami tumigil.”
“Sinabi sa amin na patay na siya.”
Nanigas ako.
“Patay?” bulong ko.
Tumango si Rafael, halos hindi makapagsalita.
“Noong bata kami, sinabi ni Lola na namatay ka kasama ni Mama sa aksidente.”
“May kabaong,” dagdag ni Gabriel. “May libing. May pangalan mo sa bato.”
Parang may sumuntok sa dibdib ko.
May libing?
May kabaong?
May pangalan ko?
Sino ang inilibing nila?
At bakit?
Unti-unting bumaling ang tingin ng tatlo kay Doña Mercedes.
Maging si Selena ay napangiti, parang sa wakas ay may sugat na siyang mabubuksan.
“Ayan,” sabi niya. “Bakit hindi ninyo tanungin ang pinakamamahal ninyong lola?”
Matigas ang mukha ni Doña Mercedes.
“Ginawa ko ang dapat gawin para sa pamilya.”
Sumiklab ang galit sa mukha ni Gabriel.
“Pamilya?”
“Pinalibing ninyo ang kapatid naming buhay!”
Nanginig ang labi ni Doña Mercedes, ngunit hindi siya umatras.
“Para protektahan kayo.”
“Protektahan kami sa ano?” sigaw ni Rafael. “Sa kapatid namin?”
“Sa mana,” mahina ngunit malinaw na sabi ni Selena.
Lahat ay napatingin sa kanya.
Dahan-dahan niyang itinapat ang letter opener sa gilid ng leeg ko.
“Gusto ninyong malaman ang totoo?”
“Fine.”
“Sabihin natin ang totoo ngayong gabi.”
Bumaling siya kay Doña Mercedes.
“Ang babaeng ito, si Amara, ang dahilan kung bakit takot na takot ka, hindi ba?”
“Dahil bago namatay si Don Enrique Villanueva, binago niya ang kaniyang last will.”
Tumigil ang puso ko sa pagbanggit ng pangalang iyon.
Don Enrique.
Iyon ang lolo ko?
“Sinulat niya,” patuloy ni Selena, “na kung mabubuhay ang anak na babae ni Isabella, siya ang magiging pangunahing tagapagmana ng orihinal na shares ng Villanueva Holdings.”
Namula ang mga mata ni Doña Mercedes.
“Tumahimik ka.”
Pero hindi tumigil si Selena.
“Hindi dahil paborito siya.”
“Kundi dahil alam ni Don Enrique na si Isabella ang totoong utak ng kompanya.”
“Si Isabella ang nagligtas sa Villanueva Group noong nalulugi ito.”
“Si Isabella ang gumawa ng unang resort expansion.”
“Si Isabella ang nagdala ng investors.”
“Pero ano ang ginawa ninyo?”
“Tinanggal ninyo ang pangalan niya sa lahat.”
Parang sinapak ang buong bulwagan ng katahimikan.
Ang nanay ko…
Hindi lang pala siya isang babaeng tumakas.
Hindi lang pala siya isang asawang niloko.
Siya pala ang babaeng binura nila.
Si Matteo ay nakatitig kay Doña Mercedes.
“Is this true?”
Hindi sumagot ang matanda.
At minsan, mas malakas ang katahimikan kaysa pag-amin.
Rafael napahawak sa ulo niya, parang pinipigilan ang sarili na huwag sumigaw.
Gabriel naman ay dahan-dahang lumapit, pero agad akong hinigpitan ni Selena.
“Wag!”
Napahinto siya.
“Kung totoo iyon,” sabi ni Matteo, bawat salita ay parang yelong bumabagsak, “bakit ninyo sinabi sa amin na patay si Amara?”
Doña Mercedes huminga nang malalim.
“Dahil kung bumalik siya, mag-aagawan kayo.”
“Dahil kung malaman ng publiko na may nawawalang anak si Isabella, guguho ang pangalan ng pamilya.”
“Dahil ang isang batang lumaki sa putikan ay hindi pwedeng ilagay sa gitna ng boardroom.”
“Dahil ang isang anak na babae—”
“Enough.”
Isang salita lang iyon mula kay Matteo.
Pero parang pumutok ang hangin.
“Anak siya ni Mama.”
“Dugo namin siya.”
“At kung siya ang tagapagmana, mas lalo siyang may karapatan kaysa sa kahit sino rito.”
Doon biglang nagbago ang mukha ni Selena.
Ang ngiti niya ay nawala.
“Talaga?”
“Pati ikaw, Matteo?”
“Handa kang mawala ang lahat dahil sa batang ito?”
“Hindi mawawala ang akin,” sagot niya. “Dahil hindi ako magnanakaw ng hindi para sa akin.”
Napaatras si Selena ng kalahating hakbang, dala ako.
Dikit na dikit ang likod ko sa dibdib niya.
Ramdam ko ang bilis ng tibok ng puso niya.
Hindi siya kalmado.
Takot siya.
Galit siya.
At ang taong takot na may hawak na patalim ang pinaka-mapanganib.
Biglang gumalaw si Lorenzo sa gilid.
Marahil akala ni Selena sasalakayin siya.
Inangat niya ang kamay at bahagyang nasugatan ng talim ang balat sa leeg ko.
“Ah!”
Isang manipis na hapdi ang gumuhit sa balat ko.
Pero ang naging reaksyon ng tatlo kong kuya ay parang may bumaril sa harap nila.
“Selena!” sabay na sigaw nina Rafael at Gabriel.
Si Matteo hindi sumigaw.
Tumingin lang siya sa patak ng dugo sa leeg ko.
At sa sandaling iyon, nakita kong tuluyang nawala ang huling piraso ng pagpipigil niya.
“Let her go.”
Napakababa ng boses niya.
Halos pabulong.
Pero si Selena mismo ang napaatras.
“Hindi,” sabi niya. “Hindi ninyo naiintindihan.”
“Kapag lumabas ang batang ito bilang tunay na tagapagmana, tapos na ang lahat.”
“Nasa pangalan niya ang shares.”
“Nasa kanya ang trust.”
“Siya ang pipirma sa audit request.”
“Siya ang makakapagbukas ng sealed accounts.”
Nang marinig iyon, biglang nanlaki ang mata ni Doña Mercedes.
“Selena, huwag mong banggitin iyan.”
Masyado nang huli.
Narinig na ng lahat.
Sealed accounts.
Audit request.
Ibig sabihin, hindi lang mana ang pinag-uusapan.
May tinatago silang pera.
May tinatago silang krimen.
Si Rafael, na kanina pa hawak ang cellphone, dahan-dahang itinaas iyon.
“Naka-record lahat.”
Namuti ang mukha ni Selena.
Si Doña Mercedes naman ay napakapit sa tungkod, tila biglang nanghina.
“Rafael,” mahina niyang sabi, “ibigay mo sa akin ang telepono.”
Ngumiti si Rafael, pero puno iyon ng galit.
“Bakit, Lola?”
“Takot kayong marinig ng buong Pilipinas ang katotohanan?”
Tumunog bigla ang cellphone ni Matteo.
Hindi niya inalis ang tingin kay Selena habang sinagot ang tawag.
“Yes.”
Sandali siyang nakinig.
Pagkatapos, ang mga mata niya ay tumalim.
“Send it to me.”
Ilang segundo pa.
Nag-vibrate ang phone niya.
Binuksan niya ang mensahe.
Ang mukha niya, na kanina pa madilim, ay naging mas nakakatakot.
“Lorenzo,” tawag niya.
Lumapit si Lorenzo.
Ipinakita ni Matteo ang screen.
Nabigla si Lorenzo.
“Sir…”
“Ano iyon?” tanong ni Gabriel.
Matteo dahan-dahang tumingin kay Doña Mercedes.
“Galing sa private investigator.”
“Ang sample na ginamit sa preliminary DNA report…”
Huminto siya.
Lahat kami naghihintay.
Kahit si Selena ay sandaling hindi nakagalaw.
“…hindi kay Amara.”
Parang may yelong dumaloy sa likod ko.
“Kanino?” tanong ni Rafael.
Matteo tumingin kay Selena.
Pagkatapos kay Doña Mercedes.
“Sa isang batang babae na namatay labing siyam na taon na ang nakalipas.”
Namilog ang mata ko.
Hindi ako makahinga.
Isang batang babae na namatay labing siyam na taon na ang nakalipas.
Ang batang nasa kabaong?
Ang batang ginamit para sabihing patay ako?
Ang pekeng libing?
Kahit si Gabriel ay napatigil.
“Lola…”
Parang ayaw niyang paniwalaan.
“Sinong bata iyon?”
Doña Mercedes hindi sumagot.
Pero may isang boses na sumagot mula sa itaas ng hagdan.
“Ang anak ng katulong.”
Lahat kami napatingin.
May matandang babae roon, nakasuot ng uniporme ng kasambahay.
Mukha siyang matagal nang nagtatrabaho sa mansiyon.
Maputla siya, nanginginig, pero ang mata niya ay puno ng luha at galit.
“Si Rosita,” sabi niya.
“Ang apo ko.”
Napabitiw sa hininga ang buong bulwagan.
Ang matandang kasambahay ay dahan-dahang bumaba ng hagdan.
“Namatay siya sa lagnat.”
“Mahina ang baga niya. Wala kaming pambili ng ospital noon.”
“Tapos tinawag ako ni Doña Mercedes.”
Lumuha siya.
“Sabi niya, bibigyan niya ako ng pera, bahay, at panggamot sa anak kong may sakit… kapalit ng katahimikan.”
Nanginig ang boses niya.
“Sila ang naglagay sa apo ko sa kabaong.”
“Sila ang naglagay ng pangalan ni Amara sa lapida.”
“Sila ang nagsabi sa tatlong batang lalaki na patay na ang kapatid nila.”
Naramdaman kong lumuwag ang hawak ni Selena sa leeg ko.
Hindi dahil naawa siya.
Kundi dahil pati siya, hindi inaasahang may lalabas na saksi.
Napasigaw si Doña Mercedes:
“Pilar!”
“Matagal kang nanahimik. Manahimik ka hanggang dulo!”
Umiyak si Lola Pilar.
“Hindi na.”
“Labis na ang karma sa bahay na ito.”
“Bumalik na ang batang itinapon ninyo.”
“Hindi na ako mananahimik.”
Sa isang iglap, gumuho ang mukha ni Doña Mercedes.
Ang babaeng kanina ay parang reyna sa taas ng hagdan, ngayon ay matandang takot na takot mabuking.
Si Matteo dahan-dahang lumapit sa kanya.
“Is it true?”
Walang sagot.
“Is it true?” ulit niya, mas mabigat.
Doña Mercedes tumingin sa kanya.
Sa unang pagkakataon, hindi siya nagmukhang makapangyarihan.
Nagmistula siyang tao lang.
Matandang tao na maraming inilibing na kasalanan.
“Ginawa ko iyon para sa pamilya.”
Hindi sigaw.
Hindi depensa.
Kundi pag-amin.
Napapikit si Rafael.
Si Gabriel ay napaatras na parang nawalan ng lakas.
Ako naman ay nakatayo pa rin sa kamay ni Selena, hindi alam kung iiyak, sisigaw, o tatawa sa sakit.
Labing siyam na taon.
Labing siyam na taon akong mahirap.
Labing siyam na taon akong tinawag na batang walang ama.
Labing siyam na taon akong naniwalang wala akong pamilya.
At sa kabilang panig, tatlong batang lalaki ang umiyak sa isang kabaong na hindi naman ako ang laman.
Dahil lang sa isang mana.
Dahil lang sa pangalan.
Dahil lang babae ako.
Naramdaman kong may luha nang tumulo sa pisngi ko.
Hindi ako humikbi.
Tahimik lang.
Masakit lang.
At marahil iyon ang mas nakakatakot, dahil nang makita iyon ni Gabriel, ang mukha niya ay tuluyang nagbago.
Hindi na siya ang atleta sa telebisyon.
Hindi na siya ang manlalarong kinikiligang sigawan ng fans.
Kapatid siya.
Kuya siya.
At handa siyang pumatay.
“Bitawan mo siya,” sabi niya kay Selena.
Selena napailing.
“Hindi.”
“Kung bibitawan ko siya, ako ang mawawala.”
“Matagal na akong nasa bahay na ito. Matagal akong naghintay.”
“Ako ang nag-alaga sa inyong lahat.”
“Ako ang kasama ninyo sa birthdays, sa premieres, sa games, sa board meetings.”
“Ako ang narito!”
Bigla siyang sumigaw sa akin:
“Samantalang ikaw, bigla ka na lang susulpot na may dala-dalang lumang bag at kuwintas, tapos kukunin mo ang lahat?”
Hindi ko alam kung saan nanggaling ang lakas ng loob ko.
Pero sinagot ko siya.
“Hindi ko hiningi ang lahat.”
“Ang gusto ko lang, malaman kung sino ako.”
“Makilala ang mga kapatid ko.”
“Malaman kung bakit namatay ang nanay ko.”
Nang banggitin ko ang huling pangungusap, biglang nanigas si Selena.
Maging si Doña Mercedes ay napatingin sa kanya.
Napansin iyon ni Matteo.
“Ano ang ibig sabihin niyan?” tanong niya.
Tahimik.
Masyadong tahimik.
“Amara,” sabi ni Matteo, hindi inaalis ang tingin kay Selena, “ano ang sinabi sa’yo ni Tiya Corazon tungkol sa pagkamatay ni Mama?”
Nilunok ko ang bara sa lalamunan.
“Sabi niya… namatay si Mama habang tumatakas.”
“Sa daan.”
“At bago siya mamatay, ibinigay niya ako kay Tiya.”
Lola Pilar biglang humikbi.
“Hindi iyon ang buong katotohanan.”
Lahat kami napatingin sa kanya.
Napailing siya, parang matagal na niyang kinikimkim ang bigat na iyon.
“Si Doña Isabella…”
“Hindi siya basta namatay sa daan.”
“Tahimik ka!” sigaw ni Doña Mercedes.
Pero hindi tumigil si Lola Pilar.
“Bago siya umalis, may dala siyang dokumento.”
“Proof ng mga iligal na transaksyon.”
“Pirma ng mga taong nasa board.”
“Pangalan ng mga dummy corporations.”
“Lahat.”
Sumabog ang kaba sa loob ng dibdib ko.
Sealed accounts.
Audit request.
Dummy corporations.
Kaya pala takot sila sa akin.
Hindi lang dahil sa mana.
Dahil ako ang susi sa ebidensya.
“Nasaan ang dokumento?” tanong ni Matteo.
Lola Pilar tumingin sa akin.
Sa bag ko.
Sa lumang litratong hawak ko.
“Akala namin nawala.”
“Pero kung iniwan ni Corazon ang sobreng iyan sa bag…”
Dahan-dahan kong tiningnan ang litratong nalaglag kanina.
Ang pulang tinta sa likod nito ay naputol dahil hindi ko natapos basahin.
“Si Amara ang tunay na tagapagmana—kapag nawala siya, mapupunta ang lahat kay—”
Nanginginig ang kamay kong ibinalik ang litrato.
Itinaas ko ito sa ilaw.
May isa pang bahagi ng papel na nakatupi sa likod.
Hindi ko napansin kanina.
Hinila ko iyon.
Isang manipis na resibo mula sa bangko.
May pangalan.
May petsa.
May lagda.
At ang pangalang nakasulat sa dulo ay hindi kay Doña Mercedes.
Hindi rin kay Selena.
Kundi kay…
“Papa?” bulong ni Gabriel.
Nanlamig ang buong katawan ko.
Papa?
Ibig sabihin, buhay ang ama namin?
Ang lalaking akala ko wala?
Ang lalaking sinabing nangaliwa?
Ang lalaking naging dahilan kung bakit tumakas ang nanay ko?
Tumunog ang malaking orasan sa bulwagan.
Alas dose ng gabi.
Sa mismong sandaling iyon, bumukas ang pangunahing pinto ng mansiyon.
Isang lalaking may puting buhok ngunit tuwid pa rin ang tindig ang pumasok, nakasuot ng barong na mamahalin, may dalawang bodyguard sa likuran.
Namatay ang kulay sa mukha nina Matteo, Rafael, at Gabriel.
Si Doña Mercedes naman ay parang nabunutan ng tinik.
At si Selena, na hawak pa rin ako, ay ngumiti nang may luha.
“Finally,” bulong niya.
Dahan-dahang tumingin sa akin ang lalaki.
Ang mata niya ay kapareho ng mata ko.
At sa lamig ng boses niya, gumuho ang huling pag-asa sa dibdib ko.
“Ilabas ninyo ang batang iyan sa bahay ko.”
Nanigas ang tatlo kong kuya.
Ngunit hindi doon nagtapos ang sinabi niya.
Lumapit siya, itinuro ako na para bang dumi ako sa sahig, at sa harap ng lahat ay nagbitiw ng salitang mas masakit kaysa sa patalim sa leeg ko.
“Dahil hindi ko kailanman kinilala ang anak na iyan.”
“Si Isabella mismo ang nagsabi sa akin noon…”
“Na hindi ko siya anak.”