Pitong Taon Akong Uminom ng “Pampalusog” na Inihahanda ng Asawa Ko Gabi-gabi, Iniisip Kong Pagmamahal Iyon—Hanggang sa Reunion, Namutla ang Kaibigan Ko Pagkaamoy sa Pulbos, at Tumawag ang Asawa Ko Nang Malaman Niyang Ipapasuri Ko Ito

Pitong Taon Akong Uminom ng “Pampalusog” na Inihahanda ng Asawa Ko Gabi-gabi, Iniisip Kong Pagmamahal Iyon—Hanggang sa Reunion, Namutla ang Kaibigan Ko Pagkaamoy sa Pulbos, at Tumawag ang Asawa Ko Nang Malaman Niyang Ipapasuri Ko Ito

Pitong Taon Akong Uminom ng “Pampalusog” na Inihahanda ng Asawa Ko Gabi-gabi, Iniisip Kong Pagmamahal Iyon—Hanggang sa Reunion, Namutla ang Kaibigan Ko Pagkaamoy sa Pulbos, at Tumawag ang Asawa Ko Nang Malaman Niyang Ipapasuri Ko Ito

Bahagi 1

Sa loob ng pitong taon, gabi-gabi, personal na naghahanda ang asawa kong si Rafael ng isang baso ng kulay-amber na inumin bago ako matulog.

Sabi niya, isa iyong lumang resipe ng kanilang pamilya na nakatutulong para makatulog nang mahimbing ang babae, maging maayos ang hormones, at maihanda ang katawan sa pagbubuntis.

Mahigit dalawang libong gabi ko iyong ininom.

Hanggang sa isang araw, nakita ng dati kong kaibigan na nagtatrabaho sa laboratoryo ang isang pakete ng pulbos sa loob ng bag ko.

Isang beses lang niya itong inamoy.

Biglang namutla ang mukha niya.

—Bianca, sabihin mo sa akin ang totoo. Gaano mo na katagal iniinom ito?

Napangiti ako.

—Halos pitong taon na.

Nabitawan niya ang basong hawak niya.

Bumagsak iyon sa sahig.

At nabasag.

Pagkatapos, hinila niya ako papunta sa restroom, ikinandado ang pinto, saka humarap sa akin nang may tinging nagpatindig sa balahibo ko.

—Kung tama ang hinala ko… huwag ka nang iinom kahit isang patak nito.

Hindi ko pa naiintindihan ang ibig niyang sabihin.

Pero agad siyang nagtanong muli.

—Sa loob ng pitong taon… naisip mo na ba kung bakit hindi ka pa rin mabuntis?

Biglang nanghina ang dalawang tuhod ko.

Dalawampu’t anim na taong gulang ako nang pakasalan ko si Rafael.

Noong panahong iyon, sinabi ng lahat ng kaibigan ko na napakaswerte ko.

Matatag ang trabaho ni Rafael, kalmado ang ugali, hindi naninigarilyo, hindi palainom, at ni minsan ay hindi niya ako pinapunta nang mag-isa sa ospital kapag kailangan kong magpatingin.

Pero ang bagay na pinakakinaiinggitan ng lahat ay ang isang maliit na nakagawian niya.

Tuwing gabi, eksaktong alas-nuwebe y medya, bumababa si Rafael sa kusina para ipaghanda ako ng isang basong maligamgam na tubig.

Lagi niyang hinahaluan iyon ng isang maliit na pakete ng mapusyaw na dilaw na pulbos.

Medyo mapait.

Pero may matamis na lasa sa dulo.

Noong unang beses kong ininom iyon, napangiwi pa ako.

Tumawa si Rafael at iniabot sa akin ang isang hiwa ng hinog na mangga.

—Karaniwan talagang mapait ang mabuting gamot.

—Anong gamot ba ito?

—Hindi naman talaga gamot. Herbal mixture ito na matagal nang ginagamit ng pamilya namin para sa mga babaeng bagong kasal. Ininom din ito ni Mama bago niya ako ipinagbuntis.

Napatingin ako sa biyenan kong si Tita Lourdes.

Agad siyang tumango.

—Ang mga babae ngayon, laging puyat, panay kape, sobra sa trabaho. Madaling manghina ang katawan. Kapag regular mong iniinom iyan, magiging maayos ang regla mo, lalakas ang katawan mo, at mas madali kang mabubuntis balang araw.

Hindi ako nagduda.

Dahil sa tuwing ipinapainom iyon sa akin ni Rafael, umiinom muna siya ng isang lagok sa harap ko.

May mga araw na halos hatinggabi na ako nakakauwi mula sa trabaho.

Pero hinihintay pa rin niya ako sa sofa, at nakalagay sa insulated flask ang mainit kong inumin.

Minsan, kinailangan kong bumiyahe para sa trabaho nang ilang araw.

Pinaghati-hati pa ni Rafael ang mga pakete at nilagyan ng label.

Lunes.

Martes.

Miyerkules.

Tinatawagan niya ako sa video gabi-gabi para lang masigurong nainom ko iyon.

Minsan, pabiro kong sinabi:

—Mas mahigpit ka pa sa nanay ko.

Hinaplos ni Rafael ang buhok ko.

—Gusto ko lang maging malusog ka.

Ang simpleng pangungusap na iyon ang dahilan kung bakit nagtiwala ako sa kanya nang pitong taon.

Kahit noong nagsimula na kaming maghangad na magkaanak.

Lumipas ang ikalawang taon.

Wala pa rin.

Ikatlong taon.

Wala pa rin.

Pagsapit ng ikaapat na taon, nagsimula na akong magpatingin sa doktor.

Halos normal naman ang lahat ng resulta.

Sinabi ng doktor na minsan ay nagbabago ang hormones ko dahil sa stress, pero wala namang nakikitang malubhang problema.

Sa tuwing galing kami sa ospital, niyayakap ako ni Rafael.

—Ayos lang. Nandito ako.

Inaalo rin ako ng biyenan ko.

Pero habang lumilipas ang panahon, unti-unting nagbabago ang paraan ng pagtingin niya sa tiyan ko.

Sa mga hapunan ng pamilya, madalas siyang bumuntong-hininga.

—Yung iba nga, mas huli pang nagpakasal sa inyo pero dalawa na ang anak.

Pagkatapos, babaling siya kay Rafael.

—Huwag mong i-pressure ang asawa mo.

Parang ipinagtatanggol niya ako.

Pero sa totoo lang, lalo lang akong nakokonsensya.

Naniwala akong ako ang may problema.

Tumigil ako sa pag-inom ng kape.

Iniwasan ko ang malamig na pagkain.

Nag-yoga ako.

Nagsisimba ako tuwing weekend.

Minsan, lumuhod pa ako sa loob ng isang maliit na kapilya.

Magkadikit ang mga palad ko habang tahimik na nagdarasal.

Isa lang ang hinihingi ko.

Bigyan sana ako ng kahit isang anak.

Lalaki man o babae.

Nakatayo si Rafael sa likuran ko.

Ipinasandal niya ang kamay niya sa balikat ko.

Noong panahong iyon, napaiyak ako dahil sa sobrang pagmamahal na naramdaman ko.

Pero ngayong naaalala ko iyon…

Nanlalamig na lang ang buong katawan ko.

Noong weekend na iyon, nagkaroon ng reunion ang batch namin sa unibersidad.

Si Rafael mismo ang naghatid sa akin.

Bago ako bumaba ng sasakyan, kumuha pa siya ng maliit na pakete ng pulbos mula sa kanyang bulsa.

—Kung gabihin ka, huwag mong kalimutang inumin ito.

Ngumiti ako at inilagay iyon sa bag.

—Oo na, Mr. Strict Husband.

Hinila niya ako palapit at hinalikan sa noo.

—Huwag mong kakalimutan.

Sa reunion, katabi ko si Camille, ang pinakamatalik kong kaibigan noong college.

Pagkatapos naming makapagtapos, nagtrabaho siya sa laboratoryo ng isang malaking ospital.

Matagal kaming hindi nagkita kaya kung anu-ano ang napag-usapan namin.

Nang tanungin niya kung bakit wala pa rin kaming anak, napangiti lang ako.

—Siguro hindi pa tamang panahon.

Ikinuwento ko pa kung gaano ako inaalagaan ni Rafael.

—Gabi-gabi, pinagtitimpla niya ako ng herbal drink. Ang sarap ng tulog ko pagkatapos.

—Anong klaseng herbal drink?

—Hindi ko rin alam. Family recipe daw nila.

Kinuha ko ang pakete mula sa bag.

—Ito.

Tinanggap iyon ni Camille.

Noong una, nakangiti pa siya.

Pero nang bahagya niyang buksan ang pakete at amuyin ang laman, biglang nagbago ang mukha niya.

—Sino ang nagbibigay nito sa iyo?

—Si Rafael.

—Araw-araw mo itong iniinom?

—Oo.

—Gaano na katagal?

—Simula nang ikasal kami. Halos pitong taon na.

Nagsimulang manginig ang kamay ni Camille.

Nasagi niya ang baso sa tabi niya.

Bumagsak iyon sa sahig.

Napalingon ang mga tao.

Pero hindi siya nagpaliwanag.

Hinawakan lang niya nang mahigpit ang pulso ko at hinila ako palayo.

Diretso sa restroom.

Pagkapasok namin, ikinandado niya ang pinto.

—Bianca, makinig ka sa akin. Hindi ko pa ito makukumpirma hangga’t hindi napapa-test. Pero ang amoy nito… sobrang kahawig ng isang lumang uri ng hormonal preparation.

Napatawa ako dahil sa gulat.

—Imposible. Sabi ni Rafael herbal lang iyan.

—Kung tama ako, kapag matagal itong ginagamit, puwede nitong guluhin ang normal na ovulation cycle.

Napatigil ako.

—Anong ibig mong sabihin?

Tumingin si Camille nang diretso sa mga mata ko.

—Ang ibig kong sabihin, kung talagang may ganoong substance ito at regular mo itong iniinom sa loob ng maraming taon… maaaring naapektuhan nito ang posibilidad mong mabuntis.

Parang biglang nawalan ng tunog ang buong paligid.

Iisa lang ang paulit-ulit sa isip ko.

Si Rafael ang nagbibigay nito sa akin.

Araw-araw.

Sa loob ng pitong taon.

Pinilit kong ngumiti.

—Baka nagkakamali ka lang.

Hindi nakipagtalo si Camille.

Kinuha niya ang cellphone niya at tumawag sa isang kasamahang naka-duty sa laboratoryo.

—Ipapa-test ko ang sample ngayong gabi.

Tatango pa lang sana ako nang biglang mag-vibrate ang cellphone ko.

Tumatawag si Rafael.

Nakatitig ako sa pangalan niya sa screen habang unti-unting nanlalamig ang mga daliri ko.

—Sagutin mo.

Mahinang sabi ni Camille.

Sinagot ko ang tawag.

Pareho pa rin ang boses ni Rafael.

Malambing.

Kalmado.

Gaya ng dati.

—Nag-e-enjoy ka ba?

—Oo.

—Nasa iyo pa ba yung packet na binigay ko?

Bumilis ang tibok ng puso ko.

Tumingin ako kay Camille.

—Oo.

Tumahimik si Rafael nang dalawang segundo.

Pagkatapos ay nagtanong siya.

—Nainom mo na?

Hindi ko alam kung bakit, pero sa sandaling iyon, biglang nagsitayuan ang balahibo ko.

—Hindi pa. Mamaya pag-uwi ko na lang.

Muling nanahimik ang kabilang linya.

Pagkatapos, tumawa si Rafael.

Pero sa unang pagkakataon…

Natakot ako sa tunog ng tawa niya.

—Inumin mo na ngayon. Hihintayin kita.

Napahigpit ang hawak ko sa cellphone.

—Ngayon?

—Oo.

Mahinahon pa rin ang tono niya.

—Timplahin mo. Gusto kong marinig na inubos mo.

Agad na umiling si Camille.

Tumingin ako sa packet na hawak niya.

Pagkatapos ay tumingin ako sa sarili ko sa salamin.

Sa loob ng pitong taon, ni minsan ay hindi ko tinanggihan si Rafael pagdating sa inuming iyon.

Sa huli, sinabi ko:

—Nasa restroom ako. Mamaya na lang.

Hindi agad sumagot si Rafael.

Lumipas ang tatlong segundo.

Bigla niyang sinabi:

—Bianca.

—Ano?

—Kasama mo si Camille, hindi ba?

Nanigas ako.

Bigla ring napatingin sa akin si Camille.

Hindi ko pa man naitatanong kung paano niya nalaman, may tatlong katok na biglang umalingawngaw mula sa labas ng restroom.

Tok.

Tok.

Tok.

Kasunod noon, narinig ko ang boses ng biyenan kong si Lourdes.

—Bianca, buksan mo ang pinto.

Napigil ang paghinga ko.

Pagkatapos, nagsalita siyang muli.

Mabagal.

Malinaw ang bawat salita.

—Pinapunta ako ni Rafael para kunin yung packet.

Napatingin ako kay Camille.

Maputlang-maputla ang mukha niya.

Dahil ang lugar ng reunion na ito…

Hindi ko kailanman sinabi sa biyenan ko.

BAHAGI 2

Hindi ko agad binuksan ang pinto.

Nakatayo lang ako sa harap ng salamin habang mahigpit na hawak ni Camille ang maliit na packet.

Sa labas, muling kumatok si Lourdes.

—Bianca, buksan mo. Huwag na nating palakihin ito.

Ang tono niya ay hindi na katulad ng maamong biyenang nakilala ko sa loob ng pitong taon.

Wala nang lambing.

Wala nang pag-aalala.

May utos na sa bawat salita.

Lumapit sa akin si Camille at bumulong.

—Huwag mong ibigay. May isa pang exit sa likod ng function hall. Tatawagan ko ang kasama ko.

Mabilis niyang inilagay ang packet sa loob ng isang maliit na zip bag.

Pagkatapos ay kumuha siya ng tissue, kumuha ng kaunting pulbos bilang hiwalay na sample, at inilagay iyon sa isa pang lalagyan.

Biglang umikot ang doorknob.

—Bianca!

Mas malakas na ang boses ni Lourdes.

Kasabay noon, tumunog ang cellphone ko.

Si Rafael na naman.

Hindi ko sinagot.

Makalipas ang ilang segundo, isang mensahe ang pumasok.

Buksan mo ang pinto. Nag-aalala lang si Mama.

Napatingin ako kay Camille.

Hindi ko sinabi kay Rafael kung nasaang restroom ako.

Hindi ko rin sinabi kung kasama ko si Camille.

Pero alam niya.

Muling may mensahe.

Huwag mong ipasuri ang bagay na hindi mo naiintindihan.

Parang huminto ang tibok ng puso ko.

Ipinakita ko iyon kay Camille.

Biglang tumigas ang mukha niya.

—Bianca, hindi na ito simpleng hinala. Umalis tayo.

Tinawagan niya ang isang kakilala sa security ng hotel.

Pagdating ng dalawang staff, saka lamang namin binuksan ang pinto.

Nakatayo roon si Lourdes.

Ngunit hindi siya nag-iisa.

May kasama siyang lalaking hindi ko kilala.

Matangkad, nakasuot ng itim, at agad na tumingin sa bag ni Camille.

—Nasaan ang packet?

Tanong ni Lourdes.

Hindi man lang niya ako kinumusta.

Hindi niya tinanong kung bakit ako nanginginig.

Ang tanging mahalaga sa kanya ay ang maliit na supot.

Doon ko unang naramdaman na may nabasag sa loob ko.

—Bakit po kailangan ninyong kunin?

Napakurap siya.

—Dahil gamot iyon ng pamilya natin.

—Kung herbal lang iyon, bakit kayo natatakot na ipasuri?

Tumahimik siya.

Sapat na ang dalawang segundong iyon.

Tumalikod ako.

—Tara, Camille.

Habang naglalakad kami palayo, biglang sigaw ni Lourdes ang narinig ko.

—Bianca! Kapag ginawa mo ito, sisirain mo ang sarili mong pamilya!

Hindi ako lumingon.

Sa unang pagkakataon sa loob ng pitong taon, hindi ako sumunod.

Dinala namin ang sample sa laboratoryo.

Dahil limitado ang maaaring kumpirmahin agad, sinabi ng kasamahan ni Camille na kailangan ng mas kumpletong analysis.

Pero makalipas lamang ang unang screening, lumabas siya mula sa laboratoryo na mabigat ang mukha.

—May mga substance dito na hindi dapat basta iniinom nang walang medical supervision.

Nanlamig ang mga kamay ko.

—Makakaapekto ba iyon sa pagbubuntis?

Hindi siya nagbigay ng padalus-dalos na sagot.

—Kailangan mong magpatingin sa doktor at ipa-review ang buong medical history mo. Pero isang bagay ang masasabi ko: hindi ito ordinaryong herbal powder.

Napaupo ako.

Biglang bumalik sa isip ko ang mahigit dalawang libong gabi.

Ang bawat baso.

Ang bawat ngiti ni Rafael.

Ang bawat pagkakataong sinabi niyang gusto lang niya akong maging malusog.

Bandang alas-dose ng gabi, bumalik ako sa bahay kasama si Camille.

Plano kong kumuha lamang ng ilang damit at dokumento.

Pero pagkabukas namin ng pinto, nadatnan naming bukas ang ilaw sa sala.

Nandoon si Rafael.

At si Lourdes.

Sa mesa sa harap nila ay nakahilera ang lahat ng medical records ko mula sa nakaraang pitong taon.

May mga reseta.

Laboratory results.

Ultrasound reports.

At sa gitna ng mesa…

Isang makapal na brown envelope.

Nang makita ako ni Rafael, hindi siya tumayo.

Tumingin lamang siya sa akin.

—Kailangan nating mag-usap.

Lumapit ako sa mesa.

Nakabukas ang brown envelope.

Sa ibabaw ay may isang lumang dokumento.

May pirma ni Rafael.

May pirma ni Lourdes.

At may petsang tatlong buwan bago ang kasal namin.

Pero ang nagpahinto sa paghinga ko ay ang nakasulat sa pinakataas.

Reproductive Treatment Consent and Long-Term Family Planning Agreement.

Sa ilalim nito…

May pangalan ko.

At isang pirma na kamukhang-kamukha ng akin.

Pero alam kong hindi ako kailanman pumirma sa dokumentong iyon.

Tumingin ako kay Rafael.

—Ano ito?

Hindi siya sumagot.

Si Lourdes ang unang nagsalita.

—Ginawa namin iyon para protektahan ang pamilya.

At sa sandaling iyon, naunawaan kong ang pitong taon kong paghihintay sa isang anak…

Ay maaaring hindi aksidente.

BAHAGI 3

Hindi ko maalala kung ilang segundo akong nakatitig sa dokumento.

Para akong nakatingin sa buhay ng ibang babae.

Pareho ang pangalan ko.

Pareho ang birthday.

Pareho maging ang address namin noong bagong kasal.

Pero ang lagda sa ibaba ay hindi akin.

Magaling ang pagkakagaya.

Kung hindi ako mismo ang may-ari ng pangalan, baka naniwala rin ako.

—Rafael.

Mahina ang boses ko.

—Sabihin mong peke ito.

Hindi gumalaw ang mukha niya.

Doon ako tuluyang natakot.

Dahil kung inosente siya, dapat galit siya.

Dapat nagulat siya.

Dapat tinanong niya kung saan nanggaling ang dokumento.

Pero parang matagal na niyang hinihintay ang sandaling ito.

—Bianca, maupo ka muna.

Napatawa ako.

Isang tuyong tawa.

—Pitong taon akong umupo kapag sinabi mong umupo ako. Uminom kapag sinabi mong uminom ako. Nagdasal kapag sinabi mong kailangan lang nating maghintay.

Tinuro ko ang papel.

—Ngayon ikaw naman ang sumagot.

Tumayo si Camille sa tabi ko.

Tahimik lamang siya, pero handa ang cellphone niyang mag-record.

Napansin iyon ni Rafael.

—Patayin mo iyan.

—Hindi.

Sagot ko.

Unang beses yata sa aming pagsasama na naging ganoon katigas ang boses ko.

Nagkatinginan sina Rafael at Lourdes.

Sa huli, bumuntong-hininga si Rafael.

—Bago tayo ikasal, nalaman kong may problema sa pamilya namin.

—Anong problema?

Hindi siya agad sumagot.

Si Lourdes ang nagsalita.

—May hereditary condition sa side ng ama niya.

Napakunot ang noo ko.

—Anong kinalaman noon sa akin?

—Ayaw naming ipamana.

Napatigil ako.

Unti-unting nabuo sa isip ko ang mas malaking tanong.

—Kung ayaw ninyong magkaroon tayo ng anak… bakit hindi ninyo sinabi sa akin?

Mabilis na sumagot si Rafael.

—Dahil iiwan mo ako.

Parang may malamig na kamay na pumisil sa dibdib ko.

—Ano?

Ngayon siya tumayo.

—Mahal kita, Bianca. Alam kong gusto mong magkaroon ng anak. Noong magkasintahan pa tayo, paulit-ulit mong sinasabi na gusto mong maging ina. Kung sinabi kong posibleng hindi tayo dapat magkaroon ng biological child, hindi mo ako pakakasalan.

—Kaya niloko mo ako?

—Natakot ako.

—Pitong taon?

Tumaas ang boses ko.

—Pitong taon kang natakot?

Wala siyang naisagot.

Tinuro ko ang mga papel.

—At ito? Ang pirma ko?

Tumahimik siya.

Sapat na ulit ang katahimikan.

Napapikit ako.

Hindi ko alam kung alin ang mas masakit.

Ang katotohanang pinainom niya ako ng bagay na hindi ko alam.

O ang katotohanang pinanood niya akong sisihin ang sarili ko sa loob ng maraming taon.

Biglang pumasok sa isip ko ang isang alaala.

Ang ikalimang anibersaryo namin.

Umiyak ako buong gabi dahil may kaibigan kaming nag-anunsiyo na buntis na naman siya.

Niyakap ako ni Rafael hanggang makatulog.

Sinabi niyang:

—Hindi mo kasalanan.

Pero alam pala niya.

Alam niya kung bakit.

Alam niya habang nakikita niya akong umiiyak sa dibdib niya.

Napahawak ako sa mesa.

—Noong nagpatingin ako sa fertility specialist… alam mo ba kung ano ang ginagawa mo sa akin?

Hindi siya sumagot.

Lalong lumalim ang sakit.

—At si Mama?

Tumingin ako kay Lourdes.

—Alam ninyo?

Hindi niya itinanggi.

—Ginagawa lang namin ang pinakamabuti.

Doon ako tuluyang sumabog.

—Para kanino?!

Napaatras siya.

—Para sa akin? Hindi ninyo man lang ako tinanong!

Tinuro ko ang tiyan ko.

—Katawan ko ito!

Tinuro ko si Rafael.

—Asawa ko siya!

Pagkatapos ay tinuro ko ang pekeng dokumento.

—Pero kayong dalawa ang gumawa ng desisyon kung maaari ba akong maging ina?

Walang nagsalita.

Sa katahimikan ng sala, narinig ko ang sarili kong paghinga.

At sa unang pagkakataon, malinaw sa akin ang lahat.

Hindi pagmamahal ang ginawa nila.

Pagkontrol iyon.

Kahit pa sabihin nilang may dahilan.

Kahit pa sabihin nilang natatakot sila.

Kahit pa sabihin nilang proteksiyon iyon.

Inalisan nila ako ng karapatang pumili.

Kinuha ko ang brown envelope.

—Akin ito.

Agad na humakbang si Rafael.

—Bianca, huwag mong ilabas ang mga dokumentong iyan.

Napatingin ako sa kanya.

—Bakit? Dahil peke ang pirma?

Huminto siya.

Camille agad na lumapit sa pagitan namin.

—Huwag mo siyang hawakan.

Hindi na lumapit si Rafael.

Kinuha ko ang passport ko, ilang damit, laptop, at mga personal na dokumento.

Paglabas ko ng bahay, sumunod siya sa driveway.

Umuulan.

Wala akong payong.

Pero hindi ko man lang naramdaman ang lamig.

Hinawakan niya ang braso ko.

—Bianca, please. Mahal kita.

Tinanggal ko ang kamay niya.

—Kung mahal mo ako, binigyan mo sana ako ng katotohanan.

—Ayokong mawala ka.

—Kaya nawala ako sa sarili ko nang pitong taon.

Hindi siya nakasagot.

Sumakay ako sa kotse ni Camille.

At hindi na ako lumingon.

Sa sumunod na mga linggo, parang gumuho ang buong buhay ko.

Nagpatingin ako sa mga lisensiyadong doktor at dinala ko ang lahat ng resulta ng pagsusuri at sample na nakuha namin.

Ipinaliwanag sa akin na hindi sapat ang isang packet para malaman ang eksaktong epekto ng ilang taon na paggamit, kaya isinailalim ako sa serye ng medical examinations.

May magandang balita.

Walang nagsabi sa akin na imposible na akong magkaroon ng anak.

Kailangan lamang ng panahon, monitoring, at tamang pangangalaga.

Nang marinig ko iyon, umiyak ako sa loob ng clinic.

Hindi dahil siguradong magiging ina ako.

Kundi dahil sa unang pagkakataon matapos ang napakaraming taon, ako na ulit ang may hawak ng desisyon tungkol sa sarili kong katawan.

Kasabay nito, kumuha ako ng abogado.

Ipinasa namin ang pekeng dokumento para ma-verify.

Kinumpirma ng handwriting examination na hindi ako ang pumirma.

May iba pang records na lumitaw.

Mga reseta at purchase receipts.

Mga mensahe sa lumang family group chat na hindi ko kailanman nakita.

At isang email mula kay Lourdes kay Rafael ilang buwan matapos ang kasal namin.

Siguraduhin mong regular niyang iniinom. Kapag naputol, baka mabuntis siya bago natin maayos ang problema.

Ilang minuto akong nakatitig sa email na iyon.

Pagkatapos ay isinara ko ang laptop.

Hindi na ako umiyak.

Parang naubos na ang luha ko.

Hindi ko kailangang gumanti.

Kailangan ko lang makaalis nang buo.

Nag-file ako ng legal separation at mga kaukulang reklamo tungkol sa pekeng dokumento at iba pang posibleng paglabag, habang hinayaan kong ang mga propesyonal ang humawak sa kung ano ang mapatutunayan.

Maraming beses akong pinuntahan ni Rafael.

May mga bulaklak.

May sulat.

May voice messages na halos hindi siya makapagsalita sa kakaiyak.

Hindi ko siya hinarap.

Hanggang isang araw, naghintay siya sa labas ng opisina ng abogado ko.

Payat na siya.

Halatang ilang gabi nang hindi natutulog.

—Limang minuto lang.

Sabi niya.

Tumingin ako sa kanya.

Ang lalaking iyon ang minahal ko nang halos isang dekada.

Hindi lahat ng alaala namin ay kasinungalingan.

Alam kong may mga pagkakataong tunay niya akong minahal.

Pero natutunan kong hindi sapat ang pagmamahal kapag walang respeto sa pagpili ng taong minamahal mo.

—Ano ang gusto mong sabihin?

Napayuko siya.

—Sorry.

Tahimik ako.

—Akala ko kapag sinabi ko sa iyo ang katotohanan, mawawala ka. Kaya pinili kong itago hanggang makahanap kami ng ibang paraan.

—At habang naghahanap kayo ng paraan, pinanood mo akong sisihin ang sarili ko.

Napapikit siya.

—Oo.

—Iyon ang hindi ko mapapatawad ngayon.

Umangat ang tingin niya.

—May chance pa ba tayo?

Hindi ako sumagot agad.

Pagkatapos ay sinabi ko ang bagay na pitong taon kong hindi kayang sabihin.

—Hindi ko alam.

Hindi “oo.”

Hindi rin “hindi.”

Dahil hindi na niya pag-aari ang susunod kong desisyon.

Ako na.

Lumipas ang mahigit isang taon.

Lumipat ako sa isang maliit ngunit maliwanag na apartment malapit sa trabaho.

Nagtanim ako ng mga halamang nakapaso sa balcony.

Natuto akong gumawa ng kape para sa sarili ko tuwing umaga nang walang taong nagdidikta kung ano ang dapat o hindi dapat kong inumin.

Unti-unting bumalik sa normal ang katawan ko sa ilalim ng gabay ng mga doktor.

Mas mahalaga, bumalik ang kumpiyansa ko sa sarili.

Nagpatuloy ang kaso tungkol sa mga dokumentong ginamit nang walang pahintulot ko, habang inayos namin ni Rafael ang legal na paghihiwalay.

Hindi ko na hiniling na sirain ang buhay niya.

Gusto ko lamang magkaroon ng malinaw na hangganan.

At pananagutan kung saan nararapat.

Si Lourdes ay ilang beses humingi ng tawad.

Hindi ko siya pinapasok muli sa buhay ko.

Pero hindi ko rin ginugol ang mga araw ko sa galit.

May mga taong hindi mo kailangang patawarin agad para makapagpatuloy.

Minsan, sapat nang hindi mo na sila hayaang gumawa ulit ng desisyon para sa iyo.

Dalawang taon matapos ang gabing iyon, may nangyaring hindi ko inaasahan.

Hindi ako bumalik kay Rafael.

Hindi rin ako nagmadaling pumasok sa bagong relasyon.

Sa halip, sinimulan kong pag-isipan ang bagay na matagal ko nang ipinagpaliban.

Pagiging ina.

Matapos ang maraming konsultasyon at pagsusuri, sinabi sa akin ng doktor na maaari kong subukan ang mga opsiyong angkop sa kondisyon ko.

Walang garantiya.

Pero may posibilidad.

At sa pagkakataong iyon, walang sinuman ang pumili para sa akin.

Ako ang pumirma.

Ako ang nagtanong.

Ako ang nagdesisyon.

Makalipas ang ilang buwan, isang umaga habang naghahanda ako para pumasok sa trabaho, tumawag ang clinic.

Napaupo ako sa gilid ng kama habang nakikinig.

Pagkababa ko ng telepono, ilang minuto akong hindi nakagalaw.

Pagkatapos ay tumawa ako.

At umiyak.

Sabado noon nang pumunta si Camille sa apartment ko.

Pagbukas ko ng pinto, nakita niyang may hawak akong maliit na puting envelope.

—Ano iyan?

Tanong niya.

Hindi ako nakapagsalita.

Iniabot ko na lang.

Binuksan niya.

Pagkabasa niya, tinakpan niya ang bibig niya.

Pagkatapos ay niyakap niya ako nang mahigpit.

—Bianca…

Tumango ako habang umiiyak.

Positibo ang pregnancy test at kinumpirma iyon ng clinic.

Maaga pa.

Marami pang kailangang bantayan.

Walang kasiguruhan ang susunod na mga buwan.

Pero sa sandaling iyon, hindi iyon ang pinakamahalaga.

Ang pinakamahalaga ay alam kong walang naglihim sa akin.

Walang pekeng pirma.

Walang lihim na packet.

Walang taong nakatayo sa likuran ko na nagpapanggap na siya ang mas nakaaalam kung ano ang nararapat para sa buhay ko.

Makalipas ang ilang buwan, sa isang tahimik na umaga, nakaupo ako sa parehong maliit na kapilyang dati kong pinuntahan.

Noon, lumuluhod ako roon at nagtatanong kung ano ang mali sa akin.

Ngayon, nakaupo ako sa pinakahuling hanay, isang kamay nakapatong sa maliit ngunit halata nang umbok ng tiyan ko.

Hindi ako humiling ng himala.

Hindi rin ako humiling ng paghihiganti.

Tahimik lang akong nagpasalamat.

Hindi dahil nakuha ko ang lahat ng gusto ko.

Kundi dahil nakuha ko ulit ang isang bagay na mas matagal palang nawala sa akin.

Ang karapatang pumili.

Nang lumabas ako ng kapilya, maliwanag ang araw.

Naghihintay si Camille sa labas, may dalang dalawang baso.

Iniabot niya sa akin ang isa.

Napatingin ako sa laman.

Natawa siya.

—Relax. Fresh mango juice lang. Ako mismo ang bumili.

Natawa rin ako.

Kinuha ko ang baso.

At bago ako uminom, ginawa ko ang isang simpleng bagay na dati ay hindi ko kailanman ginagawa.

Tiningnan ko muna kung ano ang laman.

Pagkatapos ay ngumiti ako.

Sa loob ng pitong taon, akala ko ang pagmamahal ay ang pagkakaroon ng taong laging nag-aalaga sa iyo.

Ngayon alam ko na.

Ang tunay na pagmamahal ay hindi ang taong humahawak ng baso para sa iyo at nagsasabing, “Inumin mo dahil alam kong mabuti ito para sa iyo.”

Ito ang taong kayang ilagay ang baso sa harap mo…

Sabihin sa iyo nang buong katapatan kung ano ang laman…

At hayaang ikaw mismo ang magdesisyon kung iinumin mo iyon o hindi.