Liwanag na Hindi Ninakaw
Bahagi 4: Ang Liwanag na Hindi Ninakaw
“Isabella!”
Hindi ko na inisip kung diyos ako o tao. Tumakbo ako palabas ng kapilya, pababa sa hagdang bato na basa pa sa hamog ng madaling-araw.
Sa labas, nagkakagulo ang lahat.
Ang mga pulis ay abala sa pagkontrol sa mga Dela Cruz. Ang mga reporter ay nag-uulat nang live. Ang mga tao ay umiiyak, nagdadasal, at nagsisigawan sa tuwa dahil lumabas na ang tunay na resulta ng pagsusulit.
Sa gitna ng kaguluhan, nakatayo si Isabella.
Wala na ang dating postura ng mayamang prinsesa. Wala na ang taas-noong tingin, ang matamis ngunit makamandag na ngiti, ang boses na sanay mag-utos at manakit.
Isa na lamang siyang dalagang nanginginig, hawak ang basag na piraso ng itim na panulat sa tapat ng dibdib niya.
Ang pirasong iyon ay hindi ordinaryong bagay.
Natitira roon ang sumpa ng tagasulat ng baluktot na kapalaran.
Kung itutusok niya iyon sa puso niya, hindi lang siya mamamatay. Mabubura ang pangalan niya sa lahat ng alaala ng tao. Mawawala ang pagkakataon niyang magsisi, magbago, at harapin ang bunga ng ginawa niya.
“Ikaw…” Nanginginig ang boses niya habang nakatingin sa akin. “Ikaw ang nanalo.”
Dahan-dahan akong humakbang palapit.
“Walang nanalo ngayong gabi, Isabella.”
Tumawa siya, pero basag ang tunog.
“Madali mong sabihin ’yan. Ikaw ang top one. Ikaw ang banal. Ikaw ang tama. Ako ang masama, ako ang kahiya-hiya, ako ang tatawaging magnanakaw habang buhay.”
“Dahil nagnakaw ka.”
Napapikit siya na parang sinampal.
Hindi ko pinalambot ang salita. May mga sugat na hindi gagaling kung tatakpan ng kasinungalingan.
Ngunit hindi rin ako lumapit para itulak siya sa mas malalim na dilim.
“Pero hindi ibig sabihin noon na wala ka nang ibang puwedeng gawin.”
Tumingin siya sa akin, puno ng luha ang mga mata.
“Ano pang gagawin ko? Wala na. Wala nang matitira sa akin. Ang pamilya ko, tapos na. Ang pangalan ko, wasak na. Ang lahat ng nagpalakpakan sa akin, pagtatawanan na ako.”
Mahina akong nagsalita.
“Ngayon mo pa lang pala unang mararamdaman kung paano mabuhay nang walang pinanghahawakang apelyido.”
Nanigas siya.
“Masakit, hindi ba?” tanong ko. “Ang maramdaman na bigla kang walang proteksyon. Na ang tingin ng tao sa’yo ay mababa. Na kahit magsalita ka, walang maniniwala agad.”
Hindi siya sumagot.
“Ganyan ang buhay ng marami sa amin araw-araw. Pero hindi kami lahat naging tulad mo.”
Bumagsak ang luha niya.
“Galit ako sa’yo,” bulong niya. “Mula pa noon. Kahit anong gawin ko, ikaw ang nakikita ng teachers. Ikaw ang pinupuri. Ako, kahit may pera, kahit maganda ang suot, kahit kilala ang pamilya ko… lagi pa rin akong ikinukumpara sa’yo.”
“Hindi mo kinailangang agawin ang liwanag ko para magkaroon ka ng sarili mong liwanag.”
“Pero hindi ko alam kung paano.”
Ang simpleng pangungusap na iyon ang unang tunay na salitang narinig ko mula sa kanya.
Walang arte.
Walang paawa.
Walang paninisi.
Takot lang.
At kahungkagan.
Sa likod niya, sumigaw si Mateo habang hawak ng pulis.
“Isabella! Huwag kang makinig sa kanya! Ibaba mo ’yan! Dela Cruz ka! Hindi tayo yumuyuko!”
Lumingon si Isabella sa kanya.
Sa unang pagkakataon, hindi paghanga ang nasa mata niya habang nakatingin sa kuya niya.
Kundi pagod.
“Kuya…” mahina niyang sabi. “Kailan ba ninyo ako tinuruan maging tao?”
Natigilan si Mateo.
“Lagi ninyo akong tinuruan na kapag gusto ko, kukunin ninyo. Kapag nasaktan ako, may parurusahan kayo. Kapag natalo ako, may dadayain kayo. Kapag umiyak ako, may sisirain kayong buhay para tumahan ako.”
Humigpit ang hawak niya sa basag na panulat.
“Akala ko iyon ang pagmamahal.”
Walang nakapagsalita.
Kahit ang walong kuya niya ay tila biglang tinamaan ng salitang iyon.
Dahan-dahan kong inilapit ang kamay ko.
“Isabella, ibigay mo sa akin ang piraso.”
Umiling siya.
“Kapag ibinigay ko ito, kailangan kong harapin lahat.”
“Oo.”
“Makukulong ako?”
“Marahil.”
“Mawawala ang lahat?”
“Ang mga bagay na itinayo sa daya, oo.”
“Paano kung wala akong kayang buuin pagkatapos?”
Tiningnan ko siya nang diretso.
“Kung kaya mong aminin ang totoo, kaya mong magsimula ulit. Hindi madali. Hindi mabilis. At hindi lahat ng tao ay patatawarin ka. Pero ang pagbabago ay hindi nagsisimula kapag pinatawad ka ng mundo.”
Huminga ako nang malalim.
“Nagsisimula ito kapag tumigil ka sa pagsisinungaling sa sarili mo.”
Matagal siyang nakatitig sa akin.
Sa dulo, bumigay ang mga tuhod niya.
Bumagsak siya sa sahig, humahagulgol, at binitiwan ang basag na piraso ng panulat.
Agad ko itong dinampot. Sa sandaling dumikit ito sa palad ko, sumigaw ang natitirang sumpa sa loob nito. Sinubukan nitong kumapit sa akin, ibulong ang mga bagay na matagal ko nang narinig sa mundo ng tao.
Mahina ka.
Ulila ka.
Walang magmamahal sa’yo.
Ang tagumpay mo ay puwedeng nakawin.
Ngunit sa pagkakataong ito, hindi ako natinag.
Isinara ko ang palad ko, at ginamit ang gintong liwanag upang durugin ang huling piraso ng sumpa.
Naging abo ito, saka tinangay ng hangin sa dagat.
Doon tuluyang sumikat ang araw.
Ang unang sinag ng umaga ay tumama sa lumang kapilya. Ang mga bitak sa rebulto ay kumislap, hindi na parang sugat, kundi parang bagong guhit ng buhay.
Lumapit ang isang opisyal ng education board sa akin. Nanginginig pa rin siya, ngunit sa mukha niya ay may hiya.
“Ms. Santos…”
Tumingin siya sa akin, saka yumuko.
“Sa ngalan ng aming tanggapan, humihingi ako ng tawad. Magsasagawa kami ng buong imbestigasyon. Ang lahat ng score at admission records na naapektuhan ay rerebyuhin. Ang opisyal na resulta mo ay naibalik na.”
Iniabot niya ang printed result.
Tinanggap ko iyon.
Althea Santos.
Pambansang Top One.
Perfect score sa halos lahat ng bahagi.
Sa ilalim, nakasaad ang full scholarship mula sa pinakamalaking pambansang unibersidad.
Matagal ko iyong tinitigan.
Sa loob ng labingwalong taon, akala ko kapag dumating ang sandaling ito, iiyak ako sa sobrang saya.
Pero kakaiba ang naramdaman ko.
Hindi lamang saya.
Kundi gaan.
Parang may malaking batong matagal kong pasan ang tuluyang naibaba mula sa dibdib ko.
Mula sa likuran, may tumawag sa pangalan ko.
“Althea!”
Paglingon ko, nakita ko ang mga batang kasama kong lumaki sa bahay-ampunan. Naroon ang caretaker namin, si Nanay Rosa, na halos hindi makahinga sa pag-iyak habang tumatakbo papunta sa akin.
Nang mayakap niya ako, doon lang bumigay ang lahat.
Ang lakas na hawak ko buong gabi ay unti-unting natunaw.
“Nanay…” bulong ko.
Hinaplos niya ang likod ko.
“Anak, ang galing-galing mo. Alam kong kaya mo. Lagi kong alam.”
Hindi ko napigilang umiyak.
Hindi bilang diyos.
Kundi bilang batang matagal nang naghahangad na may magsabing ipinagmamalaki siya.
Sa paligid namin, nagpalakpakan ang mga tao.
Hindi iyon palakpak para sa isang banal na nilalang.
Iyon ay palakpak para sa isang estudyanteng lumaban nang patas.
Isang ulilang hindi sumuko.
Isang pangarap na hindi naagaw.
Makalipas ang ilang linggo, tuluyang bumagsak ang imperyo ng pamilya Dela Cruz.
Hindi dahil sa sumpa.
Kundi dahil sa katotohanang hindi na nila kayang takpan.
Lumabas ang mga kaso ng corruption, pandaraya, pananakot, at pang-aabuso. Ang walong magkakapatid ay hinarap ang kani-kanilang pananagutan. May nakulong. May nawalan ng lisensya. May napilitang ibalik ang ninakaw. May humarap sa mga taong sinaktan nila.
Si Isabella naman ay umamin sa lahat.
Hindi siya nakatakas sa parusa. Kinansela ang pekeng score niya. Nawalan siya ng pribilehiyong matagal niyang inakalang karapatan niya. Sa paglilitis, humingi siya ng tawad sa akin sa harap ng lahat.
Hindi ko siya agad pinatawad.
Ngunit hindi ko rin siya isinumpa.
Sa halip, sinabi ko lamang:
“Patunayan mo sa buhay mo na hindi sayang ang pagkakataong hindi mo tinapos noong gabing iyon.”
Pagkalipas ng ilang buwan, narinig kong nagsimula siyang tumulong sa isang literacy program para sa mga batang nasa mahihirap na komunidad. Sa simula, marami ang hindi naniwala sa kanya. Marami ang tumalikod. Tinanggap niya iyon.
Sa unang pagkakataon, natuto siyang gumawa ng isang bagay nang walang palakpak.
Ako naman ay pumasok sa unibersidad.
Sa unang araw ko sa campus, dala ko ang lumang bag ko, ang scholarship letter, at isang maliit na kahon ng mango cake.
Hindi na ito durog.
Hindi na ito natapakan.
Umupo ako sa ilalim ng malaking puno sa gitna ng campus, binuksan ang kahon, at kumain ng unang subo.
Matamis.
Sakto lang.
Hindi marangya, pero sapat para mapangiti ako.
Sa tabi ko, biglang may lumitaw na mahinang gintong liwanag.
Ang dating rebulto sa kapilya ay hindi na muling nagsalita sa publiko, ngunit alam kong ang banal na kapangyarihan ay nananatili sa paligid ko.
Sa hangin, lumitaw ang ginintuang aklat ng kapalaran.
Bumukas ito sa pahinang may pangalan ko.
Althea Santos.
Sa ilalim nito, may bagong tanong.
Babalik ka na ba sa langit?
Matagal kong tinitigan ang mga salitang iyon.
Kung babalik ako, maaari kong iwan ang lahat ng sakit ng pagiging tao. Wala nang gutom. Wala nang pagod. Wala nang takot na maagawan ng kinabukasan.
Ngunit sa paligid ko, narinig ko ang tawanan ng mga estudyante, ang ingay ng mga pahina, ang yabag ng mga taong may kanya-kanyang pangarap.
Naalala ko ang mga batang nagsindi ng kandila.
Ang mga taong naniwala.
Ang mga pangarap na kailangang bantayan.
Kinuha ko ang panulat ng liwanag at isinulat ang sagot ko.
Hindi pa.
Mananatili ako rito.
Hindi bilang diyos na tinitingala mula sa altar.
Kundi bilang taong lalakad kasama nila.
Bilang estudyante.
Bilang saksi.
Bilang tagapangalaga ng mga pangarap na pilit inaagaw ng mundo.
Pumikit ang aklat, saka naglaho sa hangin.
Mula sa malayo, tumunog ang kampana ng lumang kapilya.
Isa.
Dalawa.
Tatlo.
Hindi na ito tunog ng babala.
Tunog ito ng bagong simula.
Ngumiti ako, kinuha ang isa pang subo ng mango cake, at tumingala sa maliwanag na langit.
Sa pagkakataong ito, wala nang kailangang agawin.
Dahil ang liwanag na tunay na sa iyo…
Kahit kailan, hindi mananakaw.