Gabi ng Pagbagsak
Bahagi 2: Ang Gabi ng Pagbagsak
Hindi ko alam kung gaano katagal akong nakatayo sa labas ng hotel pagkatapos magsara ang pinto ng meeting room.
Ang hangin mula sa dagat ay malamig, pero hindi na ako nanginginig.
Sa loob ng maraming taon, lagi kong iniisip kung paano ba magsisimula ang isang babae kapag iniwan niya ang lahat ng pinaghirapan niya. Akala ko magiging masakit. Akala ko mawawala ako. Akala ko sa sandaling talikuran ko si Rafael, babagsak din ang buong mundo ko.
Pero nang gabing iyon, habang hawak ko ang sapatos ko at nakatayo sa ilalim ng ilaw sa harap ng hotel, ang naramdaman ko ay hindi takot.
Kundi katahimikan.
Para bang matapos ang mahabang panahon ng pagpigil ng hininga, ngayon lang ako muling nakahinga.
“Ms. Santos.”
Lumapit sa akin ang abogado kong si Atty. Miguel Reyes. Mahinahon ang mukha niya, pero alam kong maraming bagay ang nangyayari sa likod ng katahimikan niya.
“Tapos na ang unang hakbang,” sabi niya.
Tumingin ako sa kanya. “Ano’ng reaksyon nila?”
“Magulo.”
Ngumiti siya nang bahagya. “Hiniling ng chairman na ibigay namin agad ang certified copies ng mga kontrata. Nang makita nilang malinaw na nasa pangalan mo ang strategic client partnership rights, walang nakapagsalita.”
“Si Rafael?”
“Sinubukan niyang sabihing ginamit mo lang ang pangalan mo para sa kompanya.”
“Pero?”
“Pero ang pirma niya mismo ang nasa bawat agreement. Siya mismo ang pumayag noon na personal mong hawakan ang mga relasyon sa kliyente dahil ikaw lang ang pinagkakatiwalaan nila.”
Napapikit ako saglit.
Oo. Naalala ko iyon.
Noong unang taon ng expansion, walang malaking partner ang gustong pumirma sa kompanya. Masyadong bata ang grupo. Masyadong mapanganib. Walang sapat na reputasyon.
Ako ang humarap sa kanila.
Ako ang nagpunta sa mga isla kahit may bagyo.
Ako ang nakipag-usap sa mga doktor, clinic owners, charity networks, supply providers, at medical coordinators.
Si Rafael noon ay palaging nasa opisina, naghahanda ng presentations na ako rin ang nagsusulat.
Kapag pumipirma ang kliyente, lagi niyang sinasabi, “Magaling tayo.”
Kapag may problema, sinasabi niya, “Ikaw ang humarap. Mas kilala ka nila.”
Noon, akala ko iyon ay tiwala.
Ngayon ko naintindihan.
Ginamit niya ako bilang tulay.
At ngayong binawi ko ang tulay na iyon, doon lang niya naalala na hindi pala siya marunong lumangoy.
“May isa pa,” sabi ni Miguel.
“Ano iyon?”
“Gusto kang kausapin ng chairman.”
Tumingin ako sa salaming pinto ng hotel. Sa loob, tanaw ko ang mga taong nagmamadaling pabalik-balik. Ang dating masayang banquet ay naging parang emergency ward.
“Ngayon?”
“Oo. Pero sinabi kong wala kang obligasyong humarap.”
Tahimik ako sandali.
Pagkatapos, sinabi ko, “Haharap ako. Pero hindi sa banquet hall.”
Tumango siya. “Private lounge?”
“Oo. At ikaw ang kasama ko.”
Pagbalik namin sa hotel, nagbago na ang tingin ng lahat.
Kanina, may awa sa mga mata nila.
Ngayon, may takot.
May respeto.
May ilan pang halatang gustong lumapit, pero hindi makalapit. Marahil sila ang mga taong tahimik lang noong pinapapirma ako ni Rafael. Marahil sila ang mga pumalakpak nang mapunta kay Clara ang posisyon ko. Marahil sila rin ang unang nakaisip na kung hindi ako nagtiis, matagal na sanang wala silang bonus.
Dinala kami ng staff sa isang private lounge sa dulo ng pasilyo.
Nandoon ang chairman, ang finance director, dalawang board members, at ang head ng legal department.
Wala si Rafael.
Wala rin si Clara.
Mabuti.
Tumayo ang chairman pagkapasok ko.
“Isabella,” sabi niya, mas mababa ang tono kaysa dati. “Una sa lahat, humihingi ako ng paumanhin.”
Tiningnan ko siya. “Para saan?”
Napahinto siya.
Alam niyang bitag ang tanong ko.
Para saan nga ba?
Para sa pananahimik nila?
Para sa pakikipagsabwatan?
Para sa pagpayag nilang gamitin ang pangalan ko habang inaalis sa akin ang karapatan kong umangat?
“Para sa nangyari ngayong gabi,” sagot niya sa wakas.
“Kung ang ibig ninyong sabihin ay ang ginawa ni Rafael, hindi lang iyon ngayong gabi nangyari.”
Bumigat ang hangin sa silid.
Ibinaba ng finance director ang tingin niya.
Sinabi ng chairman, “Nais naming ayusin ito.”
“Paano?”
“Handa kaming ibalik sa iyo ang posisyon bilang Regional Director. Agad-agad. Maaari rin naming dagdagan ang compensation package mo.”
Ngumiti ako.
Hindi dahil natuwa ako.
Kundi dahil predictable sila.
Kapag pakinabang pa nila ako, handa silang ibalik ang ibinigay sa iba.
Pero noong ako ang inagawan, tahimik silang lahat.
“Hindi ako bumalik dito para kunin ang posisyon,” sabi ko.
Nagkatinginan sila.
“Kung ganoon, ano ang gusto mo?” tanong ng chairman.
Inilapag ni Miguel sa mesa ang isang folder.
Binuksan ko iyon at itinulak sa harap nila.
“Una, kailangan ninyo ng written public statement na nililinaw na hindi ako nag-resign dahil sa health reasons. Hindi rin ako kusang nagrekomenda kay Clara bilang kapalit.”
Namula ang mukha ng legal head.
“Pangalawa,” pagpapatuloy ko, “kailangan ninyong simulan ang independent audit sa lahat ng discretionary expenses na inaprubahan ni Rafael sa loob ng nakaraang isang taon.”
Nag-angat ng tingin ang finance director.
“Pangatlo, anumang communication sa strategic partners ay dadaan sa akin at sa abogado ko. Hindi sa kanya.”
“Gusto mong bumalik bilang consultant?” tanong ng chairman.
“Hindi.”
Tumahimik ang lahat.
“Gusto kong humiwalay nang malinis. Ang mga partner na personal na pumirma sa ilalim ng network ko ay bibigyan ko ng pagkakataong pumili. Manatili sa kompanya ninyo nang walang pangalan ko, o lumipat sa bagong structure na itatayo ko.”
Napasinghap ang isa sa board members.
“Bagong structure?”
“Oo.”
Sa kauna-unahang pagkakataon nang gabing iyon, naramdaman kong tunay akong nakatayo para sa sarili ko.
“Matagal na akong may plano. Hindi ko lang tinuloy dahil inuna ko ang kasal ko, ang kompanya ninyo, at ang reputasyon ng lalaking akala ko kakampi ko.”
Hinawakan ko ang ballpen sa mesa at pinaikot iyon sa pagitan ng mga daliri ko.
“Pero ngayong gabi, siya mismo ang nagputol ng huling dahilan para manatili ako.”
Hindi agad sila nakasagot.
Sa labas ng lounge, may narinig kaming nagmamadaling hakbang.
Sumunod ang malakas na pagbukas ng pinto.
Pumasok si Rafael.
Hindi na siya ang lalaking ngumiti sa entablado.
Magulo ang buhok niya. Pulang-pula ang mga mata. Ang dating mamahaling suit niya ay parang balat na hindi na bagay sa katawan niya.
“Isabella, kailangan nating mag-usap.”
Tumayo agad si Miguel. “Mr. Dela Cruz, hindi ka maaaring direktang makipag-usap sa kliyente ko tungkol sa pending legal matters nang wala akong pahintulot.”
Hindi siya pinansin ni Rafael.
Tumingin lang siya sa akin.
“Alam kong galit ka. Pero hindi mo kailangang dalhin ito sa korte. Ayusin natin sa bahay.”
Sa bahay.
Halos matawa ako.
Aling bahay?
Ang bahay na may safe na pinaglagyan niya ng regalo para sa ibang babae?
Ang bahay kung saan ilang gabi akong naghintay habang sinasabi niyang may meeting siya?
Ang bahay kung saan unti-unti kong nakalimutang asawa pala ako, hindi empleyado lang?
“Wala na tayong bahay,” sabi ko.
Nanigas ang mukha niya.
“Isabella…”
“Lahat ng sasabihin mo, idaan mo sa abogado ko.”
“Ginawa ko lang iyon para mapanatili ang stability ng kompanya.”
“Tama,” sabi ko. “At ngayon, ako naman ang gagawa ng kailangan para mapanatili ang sarili ko.”
Biglang lumambot ang boses niya.
“Mahal kita.”
Sa wakas, natawa ako.
Hindi malakas.
Pero sapat para masaktan siya.
“Hindi, Rafael. Mahal mo ang pakinabang na nakukuha mo sa akin.”
Napaatras siya na parang sinampal.
“Hindi totoo iyan.”
“Kung mahal mo ako, hindi mo ako ipapahiya sa harap ng lahat.”
“Kung mahal mo ako, hindi mo ipapagamit sa ibang babae ang perang galing sa project budget.”
“Kung mahal mo ako, hindi mo pipilitin ang kamay kong pumirma sa kasinungalingan.”
Unti-unting nawala ang kulay sa mukha niya.
Sa gilid, hindi kumikibo ang chairman.
Alam kong pinakikinggan nila ang bawat salita.
Mabuti.
Dapat marinig nila.
Dapat malaman nilang ang babaeng ginamit nila bilang pundasyon ay hindi na papayag na tapakan.
“Isabella,” sabi ni Rafael, halos pabulong. “Ano ang kailangan kong gawin para bawiin mo ang lahat?”
Tinignan ko siya nang diretso.
“Wala.”
Nanlaki ang mga mata niya.
“Wala?”
“Oo. Dahil may mga bagay na kapag nabasag, hindi na dapat ayusin.”
Tumunog ang cellphone ng chairman.
Sinagot niya iyon, at sa loob lamang ng ilang segundo, nagbago ang mukha niya.
Pagkababa niya ng tawag, tumingin siya sa akin.
“Tumawag ang tatlong major partners.”
Tahimik ang lahat.
“Lahat sila, humihiling na ikaw mismo ang humarap bukas. Kung hindi, magpapadala sila ng notice of suspension.”
Napahawak si Rafael sa likod ng upuan.
Siya ang CEO.
Siya ang lalaking inakala niyang hindi matitinag.
Pero sa gabing iyon, natuklasan niyang ang korona niya ay nakatayo sa pangalan ko.
Tumayo ako.
“Mabuti.”
“Isabella,” tawag ng chairman. “Anong ibig mong sabihin?”
Kinuha ko ang bag ko.
“Ibig sabihin, may pagpupulong akong paghahandaan.”
“Para sa amin?” tanong niya.
Ngumiti ako.
“Hindi.”
Lumakad ako patungo sa pinto.
“Para sa sarili kong kompanya.”
At sa unang pagkakataon, nang lumabas ako ng silid, walang sinumang naglakas-loob na pigilan ako.