Dahil sa paglipat ng trabaho, pinatira ako ng mabait kong landlady sa condo ng anak niya; akala ko napilitan lang kaming magsama sa iisang bahay, pero nang isama niya ako sa isang marangyang handaan, ang larawang nasa gitna ng bulwagan ang tuluyang nagpamanhid sa akin.

Dahil sa paglipat ng trabaho, pinatira ako ng mabait kong landlady sa condo ng anak niya; akala ko napilitan lang kaming magsama sa iisang bahay, pero nang isama niya ako sa isang marangyang handaan, ang larawang nasa gitna ng bulwagan ang tuluyang nagpamanhid sa akin.

Dahil sa paglipat ng trabaho, pinatira ako ng mabait kong landlady sa condo ng anak niya; akala ko napilitan lang kaming magsama sa iisang bahay, pero nang isama niya ako sa isang marangyang handaan, ang larawang nasa gitna ng bulwagan ang tuluyang nagpamanhid sa akin.

Bahagi 1

Nang sabihin ko sa landlady ko na kailangan kong lumipat sa ibang lungsod dahil sa trabaho, iisa lang ang itinanong niya.

— Saan ka ililipat?

Sinabi ko ang pangalan ng lungsod.

Tahimik siya nang dalawang segundo bago masayang sumagot.

— Sakto! May condo rin ako roon. Doon ka na lang tumira para hindi ka na mahirapang maghanap.

Halos maiyak ako sa sobrang pasasalamat.

Makalipas ang tatlong linggo, nakatayo ako sa harap ng bago kong tutuluyan, may dalang dalawang maleta, isang malaking kahon, at napakaraming pasasalamat para sa landlady ko.

Hanggang sa bumukas ang pinto.

Isang matangkad na lalaki na nakasuot ng itim na T-shirt ang nakatayo sa harap ko. Basa pa ang buhok niya at may hawak siyang tuwalya.

Nagkatitigan kami.

Tiningnan ko ang numero ng unit.

Tiningnan niya ang mga maleta ko.

Tiningnan ko ulit ang numero ng unit.

Pagkatapos ay nagtanong ako.

— Excuse me… umuupa ka rin ba rito?

Kumunot ang noo ng lalaki.

— Bahay ko ito.

Agad kong tinawagan ang landlady ko.

— Tita, parang mali yata ang address na ibinigay ninyo. May nakatira na rito!

Napakakalmado ng sagot niya.

— Ah, anak ko iyan.

Ako: “…”

Nagpatuloy siya.

— Magsama na lang kayong dalawa. Tatlo naman ang kuwarto. Ano bang mawawala? Kalahati na lang ang renta mo.

Napahigpit ang hawak ko sa cellphone.

— Pero hindi ninyo sinabi sa akin na lalaki ang makakasama ko!

— Hindi ko rin sinabi sa kanya na babae ka.

Pagkasabi niyon, ibinaba niya agad ang tawag.

Nakatayo akong tulala sa labas ng pinto.

Tahimik din nang matagal ang lalaking nasa harap ko.

Sa huli, bahagya siyang tumabi.

— Pumasok ka muna. May CCTV sa hallway. Mukha kang kahina-hinala habang yakap ang mga maleta mo at parang iiyak.

Agad akong napatingala.

— Hindi ako umiiyak!

— So allergic ka lang sa akin kaya namumula ang mata mo?

Doon ko naintindihan kung bakit hindi sinabi ng landlady ko sa anak niya na darating ako.

Malamang kung sinabi niya, napalitan na nito ang lock.

Ako si Mikaela, dalawampu’t anim na taong gulang, at nagtatrabaho sa isang e-commerce company.

Ang lalaking iyon naman ay si Gabriel, tatlumpu’t tatlong taong gulang.

Isa siyang freelance architect.

Nalaman ko iyon noong unang gabi ko sa condo.

Bandang alas-dos ng madaling-araw, nagising ako dahil nauuhaw.

Paglabas ko ng kuwarto, nakita ko siyang nakaupo pa rin sa sala.

May tatlong monitor sa harap niya, isang tambak na plano ng gusali, at apat na tasa ng kape.

Tinanong ko siya.

— Hindi ka natutulog?

Hindi man lang siya tumingala.

— Gising ka rin naman.

— Uminom lang ako ng tubig.

— Ako, kumikita ng pera.

Mula noon, nagdesisyon akong kakausapin ko na lang siya kapag kailangan.

Pero mahirap iwasan ang isang tao kapag iisa lang ang bubong ninyo.

Tuwing alas-siyete ng umaga ako pumapasok sa trabaho.

At madalas, may nakahandang sandwich o fried rice sa mesa.

Noong una, akala ko sobra lang ang niluto niya.

Sa ikalimang beses, alam ko nang para sa akin talaga iyon.

Nagpasalamat ako.

Ang sagot lang niya:

— Sabi ni Mama, kapag pinabayaan kitang magutom, pupunta siya rito at titira nang isang buwan para bantayan ako.

Agad kong naintindihan.

Hindi pala siya mabait.

Takot lang siya sa nanay niya.

Pero makalipas ang dalawang buwan, unti-unti kong napansin na hindi talaga malamig si Gabriel gaya ng ipinapakita niya.

Isang gabi, malakas ang ulan at na-stuck ako sa opisina hanggang halos hatinggabi.

Naubusan pa ng battery ang cellphone ko.

Paglabas ko ng building, nakita ko ang kotse niya sa kabilang kalsada.

Nasa loob si Gabriel, nakahalukipkip.

Pagkakita sa akin, ibinaba niya ang bintana.

— Balak mo bang dito na matulog sa office?

Napakurap ako.

— Paano mo nalaman na hindi pa ako umuuwi?

Iniwas niya ang tingin.

— Tumawag si Mama. Tinanong kung kumain ka na.

Natawa ako.

— Sigurado?

Nanlamig ang mukha niya.

— Sumakay ka na.

Nakatulog ako sa biyahe pauwi.

Nang magising ako, nakaparada na kami sa basement ng condo.

Pero hindi pa rin umaalis si Gabriel.

At may nakapatong nang jacket niya sa katawan ko.

Nagkunwari akong tulog pa rin.

Hindi ko alam kung bakit biglang bumilis ang tibok ng puso ko.

Mula noon, nag-iba na ang relasyon namin.

Naalala niyang ayaw ko ng sibuyas.

Naalala kong umiinom siya ng kape nang walang asukal.

Inayos niya ang sirang office chair ko.

Pinipilit ko naman siyang lumabas sa balcony tuwing weekend para maarawan dahil parang vampire na siya sa kakatrabaho sa loob ng bahay.

Minsan, tinukso ako ng mga katrabaho ko.

— Nakatira ka kasama ang isang single na lalaking lampas trenta tapos wala pa ring nangyayari?

Namula ako.

— Para lang niya akong kapatid.

Pero ang totoo, ako lang din ang nagkumbinsi sa sarili ko roon.

Dahil minsan, hindi talaga parang kapatid ang tingin ni Gabriel sa akin.

Hindi rin siguro normal para sa “kuya” ang tumayo sa likod ko habang nagluluto ako, yumuko nang sobrang lapit sa tenga ko, para lang kumuha ng asin sa mataas na cabinet.

Hindi rin normal na kusang hawakan niya ang pulsuhan ko kapag tumatawid kami.

At siguradong hindi normal na maghintay siya sa sala hanggang ala-una ng madaling-araw dahil lang lumabas ako kasama ang mga lalaking katrabaho ko.

Makalipas ang tatlong buwan, bigla niya akong tinanong.

— Libre ka ba sa Sabado?

Kumakain ako noon ng mangga.

— Oo.

— Samahan mo ako sa isang handaan.

Napatingin ako sa kanya nang may pagdududa.

— Anong handaan?

— Family event.

Halos mabilaukan ako.

— Bakit ako sasama?

Napakakalmado ng sagot niya.

— Gusto ni Mama.

Nang marinig ko ang “gusto ni Mama”, nawalan agad ako ng pagdududa.

Napakabait kasi sa akin ng landlady ko.

Akala ko birthday o anniversary lang ang pupuntahan namin.

Noong Sabado, nagsuot ako ng simpleng cream-colored na dress.

Paglabas ko ng kuwarto, nakita kong inaayos ni Gabriel ang cuff ng polo niya.

Matagal niya akong tiningnan.

Sobrang tagal na napatingin tuloy ako sa damit ko.

— May mali ba?

Inalis niya ang tingin.

— Wala.

— Eh bakit ka nakatingin?

— Iniisip ko lang…

Huminto siya sandali.

— Magaling talagang pumili si Mama.

Hindi ko pa naintindihan ang sinabi niya nang tumalikod na siya.

Huminto ang kotse sa harap ng isang malaking hotel.

Pagpasok ko pa lang sa lobby, may mali na agad sa pakiramdam ko.

Sobrang pormal ng mga bisita.

Sa magkabilang gilid ng entrance, may malalaking larawan ng isang batang lalaki at babae.

Hindi ko pa makita nang maayos ang mukha ng lalaki dahil agad akong hinila ni Gabriel.

— Dito tayo.

Pumasok kami sa isang private function room.

Sa sandaling lumitaw kami, halos lahat ng tao ay napatingin.

Isang middle-aged na babae ang mabilis na lumapit at niyakap ako.

Siya ang landlady ko.

— Mikaela! Sa wakas nandito ka na!

Ngumiti ako.

— Tita, ano po bang okasyon ngayon?

Hindi pa siya nakakasagot nang may isang babaeng nakasuot ng pulang dress na lumapit mula sa likuran.

Tiningnan niya ako mula ulo hanggang paa.

Pagkatapos ay tumingin kay Gabriel.

— Talagang dinala mo siya rito?

Nawala ang ngiti sa mukha ni Gabriel.

Biglang kumabog ang dibdib ko.

Ngumisi nang malamig ang babae.

— Sabagay. Kung ikakasal ka rin lang sa iba, dapat alam man lang ng kabit mo na may fiancé ka.

Biglang natahimik ang buong silid.

Nanigas ako.

— Ano?

Itinuro niya ang malaking tarpaulin sa gitna ng hall.

Doon ko lang ito nakita nang malinaw.

Nasa larawan si Gabriel, nakasuot ng suit.

Katabi niya ang isang magandang babae.

Sa ibaba ng litrato ay may nakasulat:

“Engagement Celebration of Gabriel and Bianca.”

Parang umalingawngaw ang paligid.

Lumingon ako kay Gabriel.

— Engaged ka?

Hinawakan niya ang pulsuhan ko.

— Mikaela, makinig ka muna.

Binawi ko agad ang kamay ko.

Biglang may isang matandang lalaki sa main table na malakas na ibinagsak ang baso niya.

— Ano pa ang ipapaliwanag mo? Tatlong taon nang napagkasunduan ang engagement na ito!

Malamig niya akong tiningnan.

— Sino ang babaeng iyan?

Napangisi ang babaeng naka-red dress.

— Sino pa ba? Siya iyong ilang buwan nang kasama ni Gabriel sa condo.

Agad na nagsimulang magbulungan ang mga tao.

Parang nagliyab ang mukha ko.

Hindi ko alam kung ano talaga ang nangyayari.

Hindi ko rin alam kung bakit bigla akong naging “kabit” sa harap ng lahat.

Ang alam ko lang, ilang buwan akong nakatira kasama ang isang lalaking may engagement pala.

Kinakain ko ang niluluto niya.

Ginagamit ko ang jacket niya.

Sumasakay ako sa kotse niya.

At minsan, hindi ako makatulog dahil lang sa paraan ng pagtingin niya sa akin.

Tumalikod ako para umalis.

Pero biglang humarang sa harap ko ang landlady ko.

Hindi siya natataranta.

Sa halip, sobrang kalmado niya.

— Sino ang nagsabing pumunta rito si Gabriel para makipag-engage?

Natigilan ang buong silid.

Biglang tumayo ang matandang lalaki.

— Ano ang ibig mong sabihin?

Kumuha ang landlady ko ng makapal na envelope mula sa bag niya at ibinagsak iyon sa mesa.

— Ang ibig kong sabihin, tatlong taon na ang nakalipas, ginamit ninyo ang pangalan ng anak ko nang walang pahintulot para gumawa ng business marriage agreement.

Itinuro niya ang babae sa larawan.

— At ngayong araw, hindi ko dinala si Mikaela rito bilang simpleng bisita.

Tulala akong napatingin sa kanya.

Lumingon siya sa akin.

— Mikaela, buksan mo ang envelope.

Nanginginig ang kamay ko habang kinukuha ang mga papeles.

Ilang linya lang ang laman ng unang pahina.

Pero nang mabasa ko ang ikatlong linya, parang nanlamig ang dugo ko.

Isa iyong kopya ng deed of sale ng condo.

Ang pangalan ng buyer:

Mikaela Reyes.

Ang pangalan ng seller:

Gabriel Santos.

Presyo:

Isang piso.

At sa ibaba, may sulat-kamay pa.

“Kapag pinili ni Mikaela na manatili sa tabi ng anak ko pagkatapos ng araw na ito, magiging kanya ang buong property.”

Napatingala ako.

— Ano ito?

Hindi pa nakakasagot si Gabriel nang biglang bumukas nang malakas ang pinto ng function room.

Isang batang babae ang pumasok habang hawak ang tiyan niya.

Diretso siyang tumingin kay Gabriel.

Namumula ang mga mata niya.

Pagkatapos, sa harap ng lahat ng bisita, bigla siyang humagulgol.

— Gabriel, hindi ka puwedeng magpakasal sa iba.

Nagkagulo agad ang buong silid.

Inilagay ng babae ang dalawang kamay sa tiyan niya.

— Buntis ako sa anak mo.

BAHAGI 2

Parang may sumabog sa gitna ng function room.

Nawala ang lahat ng bulungan.

Pati si Bianca, na kanina ay nakangising parang siya na ang nanalo, ay napalingon sa babaeng nakatayo sa pintuan.

Ako naman ay hindi makagalaw.

Buntis.

Anak ni Gabriel.

Tatlong salita lang iyon, pero sapat para burahin ang lahat ng maliliit na alaala namin nitong nakaraang tatlong buwan.

Ang breakfast na inihahanda niya.

Ang jacket na ipinapatong niya sa akin.

Ang gabing hinintay niya ako sa labas ng opisina.

Ang paraan ng paghawak niya sa pulsuhan ko kapag tumatawid kami.

Bigla akong natawa.

Hindi dahil nakakatawa.

Kundi dahil sa loob lamang ng sampung minuto, naging kabit ako, naging posibleng may-ari ng condo, at ngayon ay mukhang nakikisawsaw pa ako sa buhay ng isang lalaking may nabuntis.

Inabot ko kay Tita Elena ang mga papeles.

— Pasensya na po.

Lumingon si Gabriel.

— Mikaela.

Hindi ko siya tiningnan.

— Ayokong malaman kung sino ang nagsisinungaling. Ayokong malaman kung sino ang fiancé, sino ang buntis, at kung bakit may condo na ibinebenta sa akin sa halagang isang piso.

Huminga ako nang malalim.

— Gusto ko lang umuwi.

Lumakad ako patungo sa pinto.

Pero bago ako makalampas sa babaeng buntis, bigla siyang hinawakan ni Gabriel sa braso.

— Sandali.

Malamig ang boses niya.

— Ano ang pangalan mo?

Napahinto ako.

Pati ang babae ay natigilan.

— Gabriel…

— Tinatanong ko kung ano ang pangalan mo.

Namutla siya.

At doon ko unang napansin ang kakaiba.

Kung talagang may relasyon sila, bakit tinatanong ni Gabriel ang pangalan niya?

Bumalik ang lahat ng tingin sa babae.

Napaatras siya.

— Hindi mo na ako maalala?

— Hindi.

Diretsong sagot ni Gabriel.

Walang pag-aalinlangan.

Walang guilt.

Walang pagtatangkang magpaliwanag.

Napakalamig lang.

Biglang nagsalita si Bianca.

— Tama na ang drama. Gabriel, huwag mong sabihing hindi mo siya kilala.

Lumapit si Gabriel sa babae.

— Sige. Kung anak ko iyan, kailan tayo huling nagkita?

Hindi nakasagot ang babae.

— Saang lugar?

Tahimik.

— Kailan tayo naging magkasintahan?

Lalong namutla ang mukha niya.

May ilang bisitang nagsimulang magbulungan.

Si Tita Elena naman ay kumuha ng cellphone.

— Mabuti.

Ngumiti siya nang malamig.

— Dahil may CCTV ang hotel.

Biglang tumingin sa kanya si Bianca.

At sa isang iglap, nagbago ang mukha nito.

Napansin iyon ni Gabriel.

— Mama.

— Kanina pa ako naghihintay.

Pinindot ni Tita Elena ang screen ng cellphone niya.

— May tumawag sa reception isang oras bago magsimula ang event. May babaeng nagtanong kung nakarating na ba si Gabriel. Nang sabihin ng staff na hindi pa, may isang taong sumundo sa kanya sa parking area.

Itinaas niya ang phone.

Isang video ang lumitaw.

Malabo sa simula.

Pero malinaw ang pulang damit ni Bianca.

At malinaw din ang sobre na iniabot niya sa babaeng ngayo’y nakahawak sa tiyan.

Parang namatay ang ingay sa buong silid.

Bumagsak ang panga ko.

Si Bianca ang unang sumigaw.

— Hindi ninyo alam kung ano ang pinag-uusapan namin!

Ngumiti si Tita Elena.

— Tama.

— Kaya tinanong ko ang hotel kung may audio ang camera sa loading entrance.

Namutla si Bianca.

Hindi na siya nakasagot.

Sinubukan namang tumakbo palabas ng buntis na babae.

Pero hinarangan siya ng security.

Makalipas ang ilang minuto, inamin niyang hindi siya buntis kay Gabriel.

Tatlong buwan na talaga siyang buntis.

Pero ang ama ay boyfriend niya.

Binayaran lamang siya para pumasok sa function room at gumawa ng eksena.

Ang lahat ay para ipahiya si Gabriel at pilitin siyang tanggapin ang engagement.

Napaupo ako sa pinakamalapit na upuan.

Hindi ko alam kung maiinis, matatawa, o maiiyak.

Pero hindi pa tapos ang gulo.

Dahil lumapit sa akin si Gabriel.

Sa harap ng lahat.

Hinubad niya ang coat niya, inilagay iyon sa likod ng upuan ko, saka lumuhod sa harap ko.

Hindi romantiko ang mukha niya.

Galit siya.

Pero hindi sa akin.

— Mikaela.

Napayuko ako.

— Huwag muna.

— Kailangan kong sabihin.

— Hindi rito.

— Dito mismo.

Tumingin siya sa lahat ng taong kanina ay tinatawag akong kabit.

Pagkatapos ay tumingin ulit sa akin.

— Wala akong fiancé.

— Hindi ko kailanman pinirmahan ang engagement agreement.

— At wala rin akong anak.

Huminto siya.

Pagkatapos ay mas mahina niyang sinabi:

— Pero may isang bagay akong kasalanan.

Napakagat ako sa labi.

— Ano?

Tumingin siya sa akin nang diretso.

— Alam kong babae ka bago ka pa dumating sa condo.

Nanlaki ang mata ko.

— Ano?

Sa likuran namin, biglang tumikhim si Tita Elena.

Dahan-dahang lumingon si Gabriel sa kanyang ina.

— Mama, ikaw na ang magpaliwanag.

Ngumiti si Tita Elena na parang batang nahuli sa kalokohan.

— Mikaela… noong sinabi kong hindi ko sinabi sa kanya na babae ka…

Huminto siya.

— Nagsinungaling ako.

Napatayo ako.

— Tita!

Pero bago ko pa siya mapagalitan, nagsalita si Gabriel.

— Ako ang nagsabing papuntahin ka roon.

At doon tuluyang natigil ang paghinga ko.

BAHAGI 3

Nakatingin lang ako kay Gabriel.

Parang biglang naging napakalayo ng lahat ng tao sa paligid.

— Ikaw?

Tumango siya.

— Ako.

— Pero hindi pa tayo magkakilala noon.

Ilang segundo siyang tahimik.

Pagkatapos ay tumingin sa ina niya.

Si Tita Elena naman ay naupo nang maayos at tila nawalan ng lakas ng loob na makialam.

Huminga nang malalim si Gabriel.

— Nakita na kita bago ka pa lumipat.

Hindi ko alam kung matatakot ba ako o maiinis.

— Saan?

— Isang taon na ang nakalipas.

At doon niya ikinuwento ang bagay na hindi ko kailanman inasahang maririnig.

Isang taon bago ako nalipat ng trabaho, pumunta raw siya sa dati kong lungsod para bisitahin ang kanyang ina.

Dahil bihira siyang lumabas, pinilit siya ni Tita Elena na samahan itong bumili ng gamit sa grocery.

At doon niya ako nakita.

Hindi dahil maganda ang suot ko.

Hindi dahil dramatic ang eksena.

Kundi dahil nakikipagtalo ako sa cashier dahil kulang ng limampung piso ang isang matandang babae para mabayaran ang mga gamot at pagkain niya.

Ako raw ang nagbayad.

Pagkatapos ay umalis na parang walang nangyari.

— Iyon lang?

Tanong ko.

Bahagyang ngumiti si Gabriel.

— Hindi.

Makalipas ang ilang linggo, nakita niya raw ulit ako sa labas ng apartment building.

May malakas na ulan noon.

May isang batang delivery rider na nadulas at natapon ang pagkain na dala niya.

Habang lahat ay nagrereklamo dahil basa ang hallway, ako raw ang unang lumabas para tulungan ang rider.

— At dahil doon gusto mo akong tumira sa bahay mo?

— Hindi.

Umiling siya.

— Dahil doon ko tinanong si Mama kung sino ka.

Namula ang mukha ko.

Sa likuran, narinig kong bumulong si Tita Elena.

— Tatlong oras niya akong tinanong.

— Mama.

— Totoo naman.

Biglang may ilang kamag-anak na natawa.

Pero hindi ako natawa.

Dahil isa lang ang gusto kong malaman.

— Bakit hindi mo sinabi?

Nawala ang ngiti ni Gabriel.

— Dahil alam kong tatanggi ka.

Hindi ako nakasagot.

Tama siya.

Kung noong unang araw pa lang sinabi niyang nakita na niya ako dati at siya mismo ang pumayag na tumira ako sa condo niya, malamang nang gabing iyon ay nag-book na ako ng hotel.

— Kaya nagpanggap kang ayaw mo sa akin?

— Hindi ako nagpanggap.

Kumunot ang noo ko.

— Ha?

— Talagang nabigla ako nang makita kong dalawang maleta ang dala mo.

Napatingin ako sa kanya.

— Ibig sabihin, alam mong babae ako pero akala mo dalawang araw lang ako titira?

— Akala ko isang maliit na maleta lang.

Hindi ko napigilang matawa.

Sa gitna ng pinakamagulong gabi ng buhay ko, natawa talaga ako.

Pero mabilis ding nawala ang ngiti ko nang maalala ang deed of sale.

— At iyong condo?

Agad na tumingin si Gabriel sa kanyang ina.

— Hindi ko alam iyon.

Si Tita Elena ay biglang tumingin sa kisame.

— Ma.

— Ano?

— Bakit may deed of sale na isang piso?

Natawa nang pilit ang matanda.

— Para exciting.

— Mama.

— Fine.

Tumayo siya at lumapit sa akin.

Hinawakan niya ang dalawang kamay ko.

— Mikaela, sorry.

— Akala ko kasi kung matutuloy ang gulo tungkol sa engagement, baka isipin mong bahagi ka lang ng problema at lumayo ka agad.

— Gusto kong malaman mong wala kang utang sa amin.

— At hindi ka namin tinitingnan na temporary tenant lang.

Napalunok ako.

— Pero bakit kailangang ibigay ang condo?

— Hindi ko ibinibigay.

Napatingin ako sa kanya.

Ngumiti siya.

— Kung ayaw mong tanggapin, walang problema.

— Pero gusto kong maintindihan mong kahit anong mangyari kay Gabriel, may lugar kang babalikan.

Hindi ko alam kung bakit mas tumama iyon sa akin kaysa sa lahat ng drama.

Siguro dahil ilang taon na akong nabubuhay nang mag-isa.

Lumipat ng lungsod.

Nagpalit ng trabaho.

Nagbayad ng sariling renta.

Umuwing walang naghihintay.

At ngayon, may isang matandang babae na nagsasabing may lugar akong babalikan.

Napayuko ako.

Bago pa ako maiyak, biglang nagsalita ang matandang lalaking kanina ay galit na galit.

— Elena, huwag mong gawing melodrama ito.

Agad na nagbago ang mukha ni Gabriel.

Lumapit ang lalaki.

— Kahit hindi pinirmahan ni Gabriel ang kasunduan, may utang ang pamilya ninyo sa amin.

— Ang engagement ang kondisyon para sa partnership.

Natahimik ang silid.

Doon ko naintindihan na hindi lang pala simpleng sapilitang kasal ang usapan.

May negosyo.

May pera.

May pressure.

At may pamilyang umaasang susunod si Gabriel.

Tumayo siya.

— Magkano?

Napakunot-noo ang matanda.

— Ano?

— Magkano ang investment ninyo?

Binanggit nito ang halaga.

Malaki.

Sobrang laki.

Akala ko matatakot si Gabriel.

Sa halip, inilabas niya ang cellphone niya.

May tinawagan siya.

— Cancel the joint development proposal.

Tahimik ang buong room.

May sinabi ang kausap niya.

Sumagot si Gabriel.

— Yes. Effective tonight.

Napakunot-noo ang matanda.

— Alam mo ba kung magkano ang mawawala sa iyo?

— Oo.

— Ilang taong proyekto iyan!

— Alam ko.

— Dahil lang sa isang babae?

Doon unang tumaas ang boses ni Gabriel.

— Hindi.

Tumingin siya sa matanda.

— Dahil ayaw kong gumastos ng natitirang buhay ko sa pagbabayad ng utang na hindi naman ako ang gumawa.

Pagkatapos ay tumingin siya kay Bianca.

— At lalong ayaw kong pakasalan ang isang taong kailangang magbayad ng estranghero para magsinungaling na buntis sa anak ko.

Namula sa galit si Bianca.

— Akala mo gusto kitang pakasalan?

— Hindi.

Tumango si Gabriel.

— Kaya mas mabuti. Pareho tayong malaya.

Humawak siya sa kamay ko.

Hindi mahigpit.

Parang binibigyan niya ako ng pagkakataong bumitaw.

Hindi ko ginawa.

Lumabas kami sa hotel nang gabing iyon nang walang paalam sa karamihan ng bisita.

Sa loob ng sasakyan, tahimik kami.

Pagkaraan ng sampung minuto, ako rin ang unang nagsalita.

— So…

— Hmm?

— Isang taon mo na akong kilala?

— Hindi.

— Pero nakita mo na ako.

— Oo.

— Tapos tinanong mo ang mama mo tungkol sa akin.

— Oo.

— Creepy iyon.

Napabuntong-hininga siya.

— Alam ko.

Napangiti ako.

— At alam mong babae ako bago ako dumating.

— Oo.

— Sinungaling ka.

— Oo.

— At hinayaan mong isipin kong sadyang mabait ka lang dahil takot ka sa nanay mo.

Bigla siyang tumingin sa akin.

— Takot naman talaga ako kay Mama.

Natawa ako.

Pagdating sa condo, diretso akong pumasok sa kuwarto.

Hindi ko alam kung ano ang dapat kong maramdaman.

Galit ba ako?

Medyo.

Masaya?

Siguro.

Nalilito?

Sobra.

Makalipas ang limang minuto, may kumatok.

— Mikaela.

Hindi ako sumagot.

— May dinner sa labas.

— Hindi ako gutom.

— Hindi ka kumain sa party.

— Dahil muntik na akong mamatay sa hiya.

Tahimik.

Pagkatapos ay narinig ko siyang umupo sa sahig sa kabilang bahagi ng pinto.

— Sorry.

Napakurap ako.

Si Gabriel Santos.

Ang lalaking halos hindi marunong magpaliwanag ng feelings.

Humihingi ng sorry.

— Alin doon?

Tanong ko.

— Lahat.

Natahimik ako.

— Hindi ko planong ipahiya ka ngayong gabi.

— Hindi ko rin alam tungkol sa condo.

— At higit sa lahat…

Huminto siya.

— Hindi ko dapat hinayaan na malaman mong gusto kita sa paraang ganito.

Napahawak ako sa doorknob.

— Gusto mo ako?

— Mikaela.

— Gusto kitang marinig na sabihin.

Mahabang katahimikan.

Pagkatapos ay narinig ko siyang bumuntong-hininga.

— Gusto kita.

Hindi ko pa rin binuksan ang pinto.

— Gaano katagal?

— Ayokong sagutin.

— Gabriel.

— Mula noong nakita kitang nagagalit dahil may naglagay ng sibuyas sa omelet mo.

Napangiti ako.

— Sinungaling.

— Fine.

Tahimik siyang natawa.

— Mas maaga pa.

Binuksan ko ang pinto.

Nasa sahig talaga siya.

Nakaupo, nakasandal sa pader, nakaluwag na ang collar ng polo.

Tumingala siya sa akin.

— Galit ka pa?

— Oo.

— Paalis ka?

Hindi ko agad sinagot.

At iyon ang unang pagkakataong nakita kong may takot sa mga mata niya.

Hindi sa business deal.

Hindi sa pamilya.

Hindi sa pagkawala ng pera.

Sa posibilidad lang na aalis ako.

Doon ko naintindihan ang sagot ko.

— Hindi.

Tumayo siya.

— Hindi ka aalis?

— Hindi.

— Dahil sa akin?

— Huwag kang assuming.

Ngumiti siya.

— Okay.

Tumalikod ako.

Pero bago ako makapasok, sinabi ko:

— Pero may kondisyon.

— Ano?

— Wala nang sikreto.

— Deal.

— At hindi ko tatanggapin ang condo.

— Deal.

— At hindi mo puwedeng gamitin ang mama mo bilang dahilan sa tuwing gagawan mo ako ng breakfast.

Ngayon siya ang natahimik.

Napalingon ako.

Namumula ang tainga niya.

Doon ako tuluyang natawa.

Makalipas ang anim na buwan, officially naging kami.

Hindi dramatic.

Walang flowers sa rooftop.

Walang violin.

Isang gabi lang, habang kumakain kami ng fried rice, bigla niyang tinanong:

— So boyfriend mo na ba ako?

Sinagot ko:

— Hindi ko alam. Nag-apply ka ba?

Kinabukasan, may nakaprint na résumé sa mesa.

Position Applied For: Boyfriend ni Mikaela Reyes.

Under qualifications:

“Marunong magluto.”

“May sariling condo.”

“Hindi buntis ang kahit sinong babae sa anak ko.”

Halos maibato ko sa kanya ang tasa.

Makalipas ang dalawang taon, bumalik kami sa parehong hotel kung saan nangyari ang lahat.

Pero wala nang engagement banner ng ibang babae.

Wala nang fake pregnant woman.

Wala nang business agreement.

Sa gitna ng maliit na function room, naroon lang ang pamilya niya, ilang kaibigan ko, at si Tita Elena na umiiyak bago pa man magsimula ang kahit ano.

Lumuhod si Gabriel sa harap ko.

Hindi siya mahilig sa mahahabang salita.

Kaya maikli lang ang sinabi niya.

— Noong una, pinatira kita sa bahay ko dahil gusto kitang makilala.

— Ngayon, gusto kong manatili ka dahil gusto kong ikaw na ang tahanan ko.

Napaiyak ako.

Sa likuran niya, humahagulgol na si Tita Elena.

— Sabi ko sa inyo bagay sila!

Nagtawanan ang lahat.

Tinanggap ko ang singsing.

At bago ako tuluyang tumayo, yumuko ako kay Gabriel.

— May kondisyon.

Nanlaki ang mata niya.

— Ano na naman?

Ngumiti ako.

— Walang sibuyas sa wedding menu.

Napapikit siya.

— Deal.

Pagkatapos ng kasal, hindi ko pa rin tinanggap ang condo bilang regalo.

Sa halip, binili ko ang kalahati nito gamit ang sarili kong ipon.

Sinabi kong ayokong maging bisita sa bahay na iyon.

Gusto kong maging tunay na kapartner.

At sa araw na pumirma kami sa bagong titulo, parehong pangalan na namin ang nakasulat.

Mikaela Reyes-Santos.

Gabriel Santos.

Presyo?

Hindi na isang piso.

Kundi lahat ng ipon, pagod, tiwala, at mga araw na pinili naming buuin nang magkasama.

Minsan, kapag umuulan at gabi na akong umuuwi, nakikita ko pa rin siyang naghihintay sa basement.

Pareho pa rin ang expression.

Pareho pa rin ang malamig na boses.

— Balak mo bang sa office na matulog?

At pareho pa rin ang sagot ko.

— Hindi.

Lalapit ako sa kanya.

Hahawakan niya ang kamay ko.

At sabay kaming aakyat.

Dahil ang lugar na dati kong tinuturing na pansamantalang tutuluyan lang…

ang naging una kong tunay na tahanan.