Akala ko cute lang ang ginagawa ko.
Isang smiley sa takip ng bottled water.
Isang maliit na tissue pack sa supot niya.
Isang simpleng “Ingat sa duty, Kuya Gabo.”

Pero noong umagang iyon, nalaman kong sa kuwento ng buhay niya, hindi pala ako bida.
Hindi rin ako love interest.
Ako raw ang nakakairitang babaeng hindi marunong makaramdam.

Ako si Liana Reyes, cashier sa isang 24-hour convenience store sa may Aurora Boulevard, Quezon City.

Araw-araw, bago mag-alas-siyete ng umaga, pumapasok si Gabriel Dela Cruz sa tindahan namin. Pero mas kilala siya sa barangay bilang Gabo, ang tahimik na firefighter mula sa BFP station dalawang kanto mula sa amin.

Laging pareho ang binibili niya.

Isang bottled water.
Minsan dalawa, kapag mainit ang araw.
Wala nang iba.

Suot niya ang navy-blue uniform, malinis ang gupit, laging seryoso ang mukha, parang hindi tinuturuan ngumiti ng mundo. Kapag nasa harap na siya ng counter, inaabot niya ang pera, kukunin ang sukli, tapos aalis.

Kung ibang tao iyon, baka hindi ko na pinansin.

Pero kuya siya ng best friend ko.

Si Mika Dela Cruz, kaklase ko noong senior high, ang unang nagsabi sa akin na kapatid niya si Gabo. Magkaiba sila ng apelyido noon dahil hiwalay ang magulang nila. Si Mika lumaki sa nanay niya sa Quezon City, si Gabo naman sa tatay nila sa Nueva Ecija.

Mahigit sampung taon silang halos walang komunikasyon. Hanggang ma-assign si Gabo sa Maynila at dahan-dahang bumalik sa buhay ni Mika.

Noong unang beses niyang bumili sa tindahan namin, tinawagan ako ni Mika agad.

“Liana, kuya ko ’yan. Pakitunguhan mo nang mabuti, ha? Hindi ’yan expressive, pero mabait ’yan.”

Mabuti?

Hindi ko alam kung kailan naging sobra ang “mabuti.”

Noong una, dinagdagan ko lang ng tissue pack ang supot niya kasi nakita kong pawis na pawis siya galing duty. Kinabukasan, gumuhit ako ng maliit na smiley sa takip ng tubig. Sumunod na linggo, naglagay ako ng sticky note sa likod ng label.

“Ingat sa rescue.”

“Magpahinga ka rin.”

“Kain ka, hindi ka robot.”

Minsan tinatanong ko siya, “Kuya Gabo, ilang response kayo kahapon?”

Karaniwan niyang sagot: “Dalawa.”

“Pagod ka?”

“Okay.”

“Gusto mo coffee?”

“Hindi.”

Pinakamahabang sagot na narinig ko sa kanya ay dalawang salita.

“Hindi kailangan.”

Sinabi niya iyon noong alukin ko siya ng bagong milk tea na binili ko para sana matikman niya.

Dapat doon pa lang, tumigil na ako.

Pero kapag may gusto ka, ang katahimikan minsan pinipilit mong basahin bilang hiya. Ang lamig, ginagawa mong pagiging mahiyain. Ang hindi pagpansin, iniisip mong pagod lang.

Hanggang dumating ang nobela sa cellphone ko.

Hindi ko siya in-download. Wala akong account. Bigla na lang may icon sa home screen ko na hugis bukas na libro.

Akala ko virus. Buburahin ko na sana, pero may lumabas na notification:

“Updated na ang kuwento mo hanggang Chapter 4.”

Kinilabutan ako.

Pagbukas ko, iisa lang ang laman.

Title: “Dumaan Lang Siya.”

Walang author.

Sa unang pahina pa lang, nanlamig na ang kamay ko.

May cashier sa convenience store na ang pangalan ay Liana. May firefighter na ang pangalan ay Gabriel. Araw-araw siyang bumibili ng tubig. Araw-araw siyang nilalagyan ng cashier ng tissue, smiley sa takip, at munting note.

Parehong-pareho sa ginagawa ko.

Pero ang mas masakit, hindi ang kuwento.

Ang comments.

【Akala ng babaeng extra, kaya araw-araw bumibili ng tubig ang male lead dahil gusto siyang makita. Convenience store lang ’yan. Malapit sa station.】

【Si Gabriel gusto niya tahimik, gentle, hindi madaldal. Si Liana sobrang kulit. Nakaka-drain.】

【Hintayin ninyo. Sa susunod na chapter, ipapahiya siya ni Gabriel sa harap mismo ng tunay na female lead.】

【Kahit anong smiley ilagay niya sa takip, hindi naman tinitingnan ni Gabriel. Binubuksan lang niya, umiinom, tapos tinatapon.】

Binasa ko iyon habang hawak ko ang isang tissue pack na dapat ilalagay ko sa supot ni Gabo.

Nasa harap ko na siya noon.

Ang bottled water niya, hindi ko ma-scan agad. Paulit-ulit kong tinapat sa barcode reader, pero parang ayaw gumana. O baka nanginginig lang talaga ang kamay ko.

Tahimik siyang nakatayo sa kabilang side ng counter.

Hindi siya nagtanong.

Hindi naman talaga siya nagtatanong.

“Twenty pesos,” sabi ko sa wakas.

Tumingin siya sa supot.

Walang tissue.

Walang note.

Walang smiley sa takip.

Inabot niya ang pera. Kinuha ang tubig. Umalis.

Walang pagbabago sa mukha niya.

Parang tama ang comments.

Parang wala namang nawala.

Nang makalabas siya, lumapit si Jessa, kasamahan ko sa kabilang counter.

“O? Bakit walang pa-freebie kay firefighter crush?”

Pinatay ko ang screen ng phone ko.

“Wala akong firefighter crush.”

Tumaas ang kilay niya. “Ay, salamat naman at natauhan ka na. Girl, apat na buwan mo siyang nginingitian. Kahit isang beses hindi man lang gumalaw kilay niya. Kung gusto ka ng lalaki, kahit busy ’yan, mararamdaman mo.”

Hindi ako sumagot.

Tinapon ko sa basurahan ang tissue pack na hawak ko.

Mula sa ilalim ng counter, naramdaman kong nag-vibrate ulit ang cellphone ko.

Pagtingin ko, may bagong comment sa nobela.

【Tama ’yan, itapon mo na. Kahit naman ilagay mo, hindi niya dadalhin. Sa Chapter 5, sasabihin niya mismo sa’yo: “Tumigil ka na.”】

Napalunok ako.

Chapter 5?

Hindi pa dapat updated ang Chapter 5.

Pero sa harap ng mga mata ko, gumalaw ang screen.

May bagong linya na lumitaw.

“Ngayong gabi, alas-nuwebe kinse, papasok si Gabriel sa tindahan kasama si Ana Santos, ang babaeng talagang gusto niya. At sa harap niya, sasabihin ni Gabriel kay Liana ang mga salitang magwawasak sa kanya.”

Hindi ko namalayang napahawak ako sa dibdib ko.

“Liana?” tawag ni Jessa. “Okay ka lang?”

Hindi ako makasagot.

Dahil kasunod ng linyang iyon, may isa pang pangungusap na biglang lumitaw.

“At pagkatapos niyang sabihin iyon, sa mismong gabing iyon, hindi na makakabalik si Gabriel sa station nang buhay.”

PARTE2

Hindi na makakabalik si Gabriel sa station nang buhay.

Paulit-ulit kong binasa ang linyang iyon hanggang sa lumabo ang screen sa harap ko.

Hindi ko alam kung mas nakakatakot ba na alam ng nobela ang lahat ng ginagawa ko, o mas nakakatakot na may hinuhulaan itong mangyayaring kamatayan.

Si Jessa, wala pa ring alam, patuloy lang sa pag-aayos ng coins sa drawer.

“Liana, ang putla mo. Gusto mo umupo muna?”

Umiling ako.

Gusto kong tawagan si Mika. Gusto kong sabihin na may kakaibang app sa phone ko na nagsasabing mamamatay ang kuya niya ngayong gabi.

Pero paano ko iyon sasabihin nang hindi ako magmumukhang baliw?

“Hello, Mika, may nobela sa phone ko at character kayo ng kuya mo.”

Kahit ako, hindi ko paniniwalaan.

Kaya ginawa ko ang tanging kaya kong gawin.

Binasa ko ang Chapter 5.

Sabi sa nobela, alas-nuwebe kinse ng gabi raw darating si Gabriel kasama si Ana Santos.

Si Ana ay volunteer sa community feeding program malapit sa fire station. Tahimik, mabait, laging may dalang pagkain para sa mga rescuers. Sa kuwento, siya ang babaeng bagay kay Gabriel dahil hindi siya mapilit, hindi maingay, hindi nagpapapansin.

At ako?

Ako ang babaeng hindi matanggap na hindi siya gusto.

Sa eksenang nakasulat, ilalagay ko raw ulit ang tissue sa supot ni Gabriel, kahit nakita kong kasama niya si Ana. Mapapansin iyon ni Ana. Magtatanong siya kung close ba kami.

Doon daw sasabihin ni Gabriel sa malamig na boses:

“Tumigil ka na. Nakakaabala ka.”

Pagkatapos, aalis silang dalawa.

Maya-maya, magkakaroon ng sunog sa isang lumang apartment sa Cubao. Papasok si Gabriel para iligtas ang isang bata, pero dahil may mali sa layout ng building, maiipit siya sa ikatlong palapag.

At ang pinakamasakit na bahagi?

Sabi ng nobela, bago siya mawalan ng malay, iisipin daw ni Gabriel na sana hindi na lang niya pinansin ang babaeng cashier. Sana hindi na lang siya nainis. Sana mas naging mabuti siya kay Ana.

Hindi ko napansin na tumutulo na pala ang luha ko.

Gusto ko siyang iwasan. Gusto kong paniwalaan na kung hindi ko gagalawin ang daloy ng kuwento, baka walang mangyari. Pero paano kung totoo ang huling bahagi? Paano kung may sunog talaga? Paano kung puwede ko siyang iligtas?

Nag-message ako kay Mika.

“Mik, duty ba kuya mo tonight?”

Matagal bago siya sumagot.

“Yeah. Bakit? Hahaha miss mo na?”

Hindi ako natawa.

“May alam ka bang Ana Santos?”

“Volunteer sa feeding program. Mabait. Bakit?”

Naramdaman kong lumubog ang sikmura ko.

Totoo.

Hindi ko na masabing imbento ang nobela.

Alas-nuwebe ng gabi, parang bato ang tiyan ko habang nakatayo sa counter. May hawak akong tissue pack, pero hindi ko alam kung itatago ko ba o itatapon.

Nine thirteen.

Nine fourteen.

Nine fifteen.

Tumunog ang bell sa pinto.

Pumasok si Gabriel.

At kasama niya ang isang babae.

Maputi, simple ang suot, nakapusod ang buhok, may bitbit na lalagyan ng sopas. Hindi siya nagmukhang kontrabida. Hindi siya nagmukhang may kasalanan.

Ngumiti siya sa akin nang mahina.

“Good evening.”

Si Ana Santos.

Bumili si Gabriel ng dalawang bottled water.

Sinadya kong hindi magsalita. Hindi ako nagtanong kung pagod siya. Hindi ko siya tiningnan nang matagal. Hindi ko nilagyan ng smiley ang takip. Hindi ko inilagay ang tissue.

Pero bago ko maisara ang supot, biglang nagsalita si Ana.

“Kuya Gabo, hindi ba dito ’yung sinasabi ni Mika na cashier na mabait sa’yo?”

Napatigil ang kamay ko.

Tumingin si Gabriel kay Ana, tapos tumingin sa akin.

Tahimik siya ng ilang segundo.

Sa isip ko, naririnig ko na ang linyang nakasulat.

Tumigil ka na. Nakakaabala ka.

Kumapit ako sa gilid ng counter.

Pero hindi iyon ang sinabi niya.

“Si Liana,” maikli niyang sagot.

Parang tinamaan ako ng hangin.

Alam niya ang pangalan ko.

Sa loob ng apat na buwan, hindi niya ako tinawag kahit isang beses. Akala ko hindi niya alam. Akala ko isa lang akong mukha sa likod ng counter.

Ngunit alam niya.

Ngumiti si Ana. “Ah, ikaw pala. Lagi ka niyang naikukuwento ni Mika.”

Hindi ko alam ang sasabihin.

At dahil takot ako sa susunod na mangyayari, mabilis kong itinulak ang supot palayo.

“Forty pesos.”

Nagbayad si Gabriel.

Pagkaabot niya sa supot, napansin niyang walang tissue sa loob.

Hindi ko alam kung bakit, pero tumigil ang kamay niya.

Parang hinanap niya talaga.

Isang saglit lang iyon. Napakaliit. Kung hindi ko siya tinititigan, hindi ko mapapansin.

Pagkatapos, dumiretso siya sa pinto.

Bago siya makalabas, biglang nag-vibrate ang phone ko.

Bagong update.

“Dahil hindi ibinigay ni Liana ang tissue, walang makikitang pahiwatig si Gabriel. Sa sunog mamaya, wala siyang matatandaan.”

Nanigas ako.

Pahiwatig?

Anong pahiwatig?

Binuksan ko ang buong paragraph. Doon ko nakita ang bagong linyang hindi ko nabasa kanina.

“Ang note na dapat niyang isusulat ngayong gabi ay may babala: ‘Ingat sa lumang hagdan, Kuya Gabo.’”

Nanlamig ang buong katawan ko.

Lumang hagdan.

Hindi ko alam kung paano nalaman ng nobela iyon. Pero kung iyon ang pahiwatig na kailangan niya, ibig sabihin hindi ko dapat itigil ang ginagawa ko.

Tumakbo ako palabas ng counter.

“Liana!” sigaw ni Jessa.

Kinuha ko sa basurahan ang malinis pang tissue pack na itinapon ko kanina. Naghanap ako ng marker. Nanginginig ang kamay ko habang nagsusulat sa maliit na papel.

“Ingat sa lumang hagdan. Huwag kang dadaan sa kaliwa.”

Hindi ko alam kung tama. Hindi ko alam kung sapat. Pero wala na akong ibang hawak kundi ang linyang iyon.

Tumakbo ako palabas ng tindahan.

Nasa parking area pa si Gabriel at Ana, papasakay sa service vehicle ng station.

“Kuya Gabo!”

Unang beses ko siyang tinawag nang ganoon kalakas.

Lumingon siya.

Humahangos akong lumapit. Ramdam ko ang init sa mukha ko, ang hiya, ang takot, lahat sabay-sabay.

“Inyo ’to,” sabi ko, sabay abot ng tissue at note.

Tiningnan niya ang hawak ko.

Hindi niya agad kinuha.

Dumating ang sakit sa dibdib ko bago pa siya magsalita. Akala ko ito na. Ito na ang sandaling ipapahiya niya ako.

Pero bago siya makapagsalita, tumunog ang radio sa sasakyan.

“Fire alarm. Residential building. Cubao area. Possible trapped minor.”

Nagbago ang mukha ni Gabriel.

Hindi na siya cashier at customer. Hindi na siya tahimik na lalaki sa harap ng counter. Isa siyang rescuer na biglang nabuhay ang buong katawan.

Kinuha niya ang tissue at note mula sa kamay ko.

“Salamat,” sabi niya.

Isang salita.

Pero sa unang pagkakataon, hindi malamig.

Umalis sila nang mabilis.

Naiwan akong nakatayo sa ilalim ng ilaw ng parking area, hawak ang phone ko na patuloy na nagva-vibrate.

Nagbago ang Chapter 5.

Ang mga linyang dati ay “hindi na siya makakabalik nang buhay” ay unti-unting nabura.

Pinalitan ng bagong pangungusap.

“Sa gitna ng usok, nang bumigay ang lumang hagdan sa kaliwang bahagi, biglang naalala ni Gabriel ang sulat ni Liana.”

Halos mapaupo ako sa semento.

Tinawagan ko si Mika. Hindi ko na itinago ang takot.

“Mika, may sunog. Nandun si kuya mo.”

Narinig kong nahulog ang kung anong hawak niya.

“Anong sunog?”

Hindi ko na naipaliwanag ang lahat. Pareho kaming naghintay. Dalawang oras kaming hindi mapakali. Bawat sirena sa labas, bawat notification sa phone, bawat tunog ng motor, parang may humahawak sa lalamunan ko.

Alas-dose pasado, dumating ang balita.

May mga nasugatan. Pero walang namatay.

Nailigtas ang batang na-trap sa ikatlong palapag. May firefighter na muntik maipit nang bumigay ang lumang hagdan, pero nakaiwas sa kaliwang bahagi at nakahanap ng alternatibong daan.

Si Gabriel.

Kinabukasan, hindi ako pumasok sa trabaho.

Hindi dahil tinanggal ako, gaya ng sabi ng nobela.

Kundi dahil buong gabi akong hindi nakatulog.

Bandang alas-diyes ng umaga, may kumatok sa gate ng bahay namin.

Pagbukas ko, si Gabriel ang nasa labas.

Wala siyang uniform. Simpleng puting shirt lang, may benda sa kanang braso, may ilang gasgas sa pisngi. Mas pagod siya kaysa sa lahat ng umagang nakita ko siya, pero buhay siya.

Sa kamay niya, may maliit na plastic container.

“Si Mika nagluto ng arroz caldo,” sabi niya. “Pinapadala.”

Tumabi ako para papasukin siya, pero hindi siya agad gumalaw.

Ilang segundo kaming nagkatitigan.

Ako ang unang bumigay.

“Sorry,” sabi ko. “Kung naging nakakairita ako. Kung naabala kita. Kung—”

“Hindi.”

Napahinto ako.

Tumingin siya sa akin, seryoso pa rin ang mukha, pero iba ang bigat ng mata niya.

“Hindi ka nakakairita.”

Hindi ako nakapagsalita.

Dahan-dahan niyang inilabas mula sa bulsa niya ang isang maliit na tin box. Luma, may gasgas, parang lalagyan ng candy.

Binuksan niya iyon.

Nawala ang hininga ko.

Sa loob, naroon ang mga takip ng bottled water.

May smiley.

Isa. Dalawa. Sampu. Marami.

May mga nakatiklop na munting papel, lahat sulat-kamay ko.

“Ingat sa rescue.”

“Magpahinga ka rin.”

“Kain ka, hindi ka robot.”

Lahat nandoon.

Hindi niya pala itinapon.

“Hindi ako magaling magsalita,” sabi niya. “Lalo na kapag may taong mabait sa akin nang walang hinihinging kapalit.”

Tumingin siya sa tin box.

“Noong una, hindi ko alam paano tatanggapin. Sanay akong kapag may nagbibigay, may kapalit. Kapag may nag-aalala, may dahilan. Kaya tahimik lang ako.”

Naramdaman kong namuo ang luha ko.

“Akala ko hindi mo nakikita.”

“Nakikita ko.”

“Akala ko naiinis ka.”

“Hindi.” Huminga siya nang malalim. “Natatakot ako.”

Sa lahat ng puwedeng sabihin, iyon ang hindi ko inasahan.

“Natatakot?”

Tumango siya.

“Kuya ako ni Mika, pero maraming taon akong wala sa buhay niya. Marami akong hindi naayos. Ayokong masira ang tiwala niya kung sakaling may mangyari sa atin. At…” Huminto siya, parang hirap sabihin ang susunod. “Sa trabaho ko, araw-araw may posibilidad na hindi na ako makauwi. Ayokong may taong masanay na hintayin ako.”

Masakit iyon.

Hindi dahil pagtanggi. Kundi dahil pag-amin.

Bigla kong naintindihan na may mga taong tahimik hindi dahil wala silang pakiramdam. Minsan tahimik sila dahil sobra ang dala nila.

“Si Ana?” tanong ko nang mahina.

Kumunot ang noo niya. “Volunteer siya. May boyfriend siya sa Cebu.”

Kung hindi lang mabigat ang sitwasyon, baka natawa ako.

“Sa nobela kasi…”

Napahinto ako.

Hindi ko alam kung dapat kong sabihin.

Pero nang makita niya ang mukha ko, sinabi niya, “Ipakita mo.”

Ipinakita ko ang app. Ang title. Ang chapters. Ang comments.

Hindi siya nagulat gaya ng inaasahan ko. Sa halip, tumahimik siya nang matagal.

“May nabasa rin ako,” sabi niya.

Nanlaki ang mata ko.

Kinuha niya ang phone niya. Doon, may parehong icon ng bukas na libro.

Pero ibang title ang nakalagay.

“Ang Lalaking Laging Nahuhuli.”

Binuksan niya.

Sa kuwento niya, siya ang lalaking hindi marunong magsabi ng salamat. Ang lalaking hinayaan ang mabait na cashier na mapahiya. Ang lalaking laging huli bago umamin.

At sa comments?

【Male lead is too cold. Deserve niyang mawala si Liana.】

【Kung hindi pa siya muntik mamatay, hindi pa aamin.】

【May mga tao talagang iniipon ang feelings na parang resibo, tapos kapag huli na, saka iiyak.】

Hindi ko alam kung maiinis ako o matatawa.

“Bakit tayo may ganito?” bulong ko.

“Hindi ko alam,” sagot niya. “Pero kagabi, nang makita ko ang note mo, naalala ko lahat ng hindi ko sinabi.”

Tumingin siya sa akin.

“Salamat sa tissue. Sa smiley. Sa notes. Sa pagtatanong kung ilan ang response namin. Sa pag-aalala kahit mukha akong pader.”

Tumawa ako habang umiiyak.

“Pader ka talaga.”

Bahagyang gumalaw ang sulok ng labi niya.

Hindi pa iyon buong ngiti, pero sapat na para mapahawak ako sa dibdib.

“Liana,” sabi niya.

Unang beses niyang binanggit ang pangalan ko sa harap ko.

“Hindi kita pinapansin noon dahil wala akong pakialam. Pinipigilan ko lang ang sarili ko dahil masyado akong may pakialam.”

Tahimik ang buong paligid.

Sa kabilang bahay, may nagbukas ng karaoke kahit umaga. May batang tumawa sa kalsada. May tricycle na dumaan.

Ordinaryong umaga.

Pero para sa akin, parang may pahina ng buhay ko na binura at muling isinulat.

Hindi naging kami agad ni Gabriel.

Hindi ganoon kadali ang totoong buhay.

Kinausap muna niya si Mika. Humingi siya ng permiso hindi bilang pagmamay-ari, kundi bilang respeto sa kapatid na matagal niyang sinubukang bawiin.

Si Mika, siyempre, umiyak muna. Tapos pinagalitan siya ng sampung minuto dahil ang tagal daw niyang umamin. Pagkatapos, ako naman ang pinagalitan dahil bakit daw hindi ko sinabi na may magical creepy novel akong binabasa.

Pagbalik ko sa trabaho, hindi na ako naglalagay ng tissue nang palihim.

Kapag bumibili si Gabriel ng tubig, minsan siya na ang kumukuha ng tissue pack sa shelf at siya mismo ang nagbabayad.

Minsan, sinusulatan niya ang takip ng bote bago umalis.

Hindi maganda ang drawing niya.

Isang beses, ang smiley niya mukhang galit na itlog.

Pero itinago ko iyon.

Sa isang maliit na kahon.

Katabi ng unang note na isinulat niya para sa akin:

“Hindi ako dumaan lang. Araw-araw akong bumabalik.”

Makalipas ang ilang linggo, nawala ang app sa phone namin.

Walang paalam. Walang final chapter.

Pero bago ito tuluyang mabura, may naiwan na huling linya sa parehong screen namin.

“Hindi lahat ng tahimik ay walang nararamdaman. At hindi lahat ng mukhang nagpapapansin ay naghahanap ng kapalit. Minsan, may mga pusong kailangan lang matutong magsalita bago mahuli ang lahat.”

Kaya kung may isang bagay akong natutunan, ito iyon:

Huwag hayaang ibang tao, komento, o maling kuwento ang magdesisyon kung ano ang halaga mo sa buhay ng isang tao. Pero huwag mo ring ubusin ang sarili mo sa paghula. Ang pagmamahal, kahit tahimik, dapat marunong magbigay ng linaw. Dahil sa mundong puno ng takot, hiya, at maling akala, ang isang tapat na salita ay puwedeng makasagip ng puso—minsan, pati buhay.