Noong unang araw pa lang ng klase, nahuli ako ng bagong professor na palihim siyang nire-record.

Hindi dahil tamad akong estudyante.

Kundi dahil ang boses niya… eksaktong boses ng online boyfriend ko.

At nang aksidente kong mapindot ang call button, tumunog ang cellphone niya sa harap ng buong klase.

Ang ringtone?

“Ring ring ring, baby love, may tumatawag sa’yo! Sagutin mo na ako, miss na miss na kita!”

Tumigil ang buong silid.

Pati electric fan sa kisame, parang nahiya ring umikot.

Nakatayo sa harap ko si Professor Elias Monteverde, pinakabatang faculty member ng San Aurelio University sa Quezon City, kilala sa campus bilang “Ice Prince ng Engineering Department.”

Matangkad. Malinis manamit. Laging naka-white polo, black slacks, silver watch, at mukha na parang hindi kailanman natutong ngumiti sa taong mababa ang grade.

Sabi ng seniors, sa klase raw niya, ang late ng tatlong minuto ay parang krimen. Ang cellphone sa lecture ay parang personal na insulto. At ang paghingi ng consideration ay parang paghingi ng ulan sa disyerto.

Kaya nang lumapit siya sa desk ko kanina, malamig ang mukha at matalim ang tingin, pakiramdam ko tapos na agad ang buhay-estudyante ko.

“Miss,” sabi niya, mababa at seryoso ang boses. “Unang klase pa lang, cellphone na agad ang hawak mo. Ganyan ba ang paraan mo para pumasa?”

Nanginginig ang kamay ko.

Hindi ko intensyon na mag-record para magkalat o manira. Gusto ko lang sana marinig ulit kung tama ba ang kutob ko. Dahil mula nang magsalita siya sa harap, parang may tumusok sa dibdib ko.

Ang tono niya.

Ang bagsak ng salita.

Ang paraan ng pagbigkas niya ng “listen carefully.”

Parehong-pareho kay “Kai,” ang online boyfriend kong anim na buwan ko nang kausap gabi-gabi.

Si Kai, ang lalaking hindi ko pa nakikita nang malinaw sa video call dahil lagi raw mahina ang ilaw sa condo niya.

Si Kai, na tumatawag sa akin na “baby ko,” “mahal ko,” at “little sunshine.”

Si Kai, na sa chat ay clingy, sweet, at minsan sobrang arte kapag hindi ko nare-replyan agad.

Pero imposibleng siya si Professor Monteverde.

Si Professor Monteverde ay mukha ngang allergic sa lambing.

Sa sobrang kaba ko, balak ko sanang i-lock ang phone. Pero imbes na power button, napindot ko ang call icon sa chat ni Kai.

Isang segundo lang.

Pagkatapos noon, tumunog ang cellphone ni Professor Monteverde.

At ang buong room ay napuno ng boses kong pilit kong pinacute noong isang gabi.

“Ring ring ring, baby love, may tumatawag sa’yo! Sagutin mo na ako, miss na miss na kita!”

May humigop ng hangin sa likod ko.

May napatawa, pero agad tinakpan ang bibig.

Ang katabi kong si Mica, parang nabato ang mukha.

Ako naman, hindi na makahinga.

Dahan-dahang kinuha ni Professor Monteverde ang cellphone mula sa bulsa niya. Sa loob ng dalawang segundo, nakita ko ang screen.

At doon tuluyang gumuho ang mundo ko.

Ang caller photo na lumitaw sa phone niya ay ang anime girl avatar na ako mismo ang pumili para sa account ko. Pink hair, heart-shaped sunglasses, at maliit na strawberry sa pisngi.

Hindi iyon common.

Ako lang ang baliw na gumamit noon dahil sabi ko dati kay Kai, “Kapag nakita mo ‘to, isipin mo ako agad.”

Namula ang tenga ni Professor Monteverde.

Oo. Namula.

Ang lalaking mukhang kayang magbagsak ng buong section nang walang emosyon, biglang namula ang tenga habang pinapatay ang tawag.

Kasabay noon, sa phone ko, naputol din ang call.

Pagkaraan ng ilang segundo, may pumasok na message.

[Kai: Baby, nasa trabaho ako. Call kita mamaya, okay?]

Tumingala ako sa kanya.

Tumingin din siya sa akin.

Sa isang iglap, pareho naming naintindihan.

Siya si Kai.

Ang online boyfriend ko.

Ang professor ko.

At ako, ang estudyanteng kakasita lang niya sa harap ng apatnapung tao.

Umubo siya, pilit ibinalik ang malamig na ekspresyon.

“Pangalan?”

Hindi ako agad nakasagot.

“Pangalan mo,” ulit niya, mas mababa ang boses. “At student number.”

“Sir, ako po—”

“Hindi ko tinatanong ang dahilan mo,” putol niya. “Tinatanong ko ang pangalan mo.”

Pakiramdam ko may mainit na bumara sa lalamunan ko.

Hindi ba niya ako nakilala?

O nakilala niya, pero pinili niyang ipahiya ako para hindi siya mabuking?

“Klarissa Dela Cruz,” mahina kong sabi. “2021-08317.”

Isinulat niya iyon sa maliit na notebook na dala niya.

“Miss Dela Cruz,” sabi niya, malamig na malamig. “Attendance credit for today: zero. Consider this a warning. Sa klase ko, walang special treatment.”

May mga matang napalingon sa akin.

May mga nagbulungan.

Zero attendance?

Unang araw pa lang?

Ang subject niya ay major. Tatlong units. Kapag bumagsak ako rito, delayed ako ng isang taon.

Gusto kong magpaliwanag. Gusto kong sabihin, “Ikaw ang tinatawagan ko. Ikaw ang dahilan kung bakit ako nag-panic.”

Pero hindi ko magawa.

Dahil sa harap ng buong klase, hindi na siya si Kai.

Siya si Professor Monteverde.

At ako, estudyante lang niya.

Pagkatapos ng klase, mabilis siyang lumabas ng room. Halos hindi niya kami nilingon.

Pagkalabas niya, sabay-sabay pumasok ang messages sa phone ko.

[Kai: Baby, tapos na ako.]

[Kai: Galit ka ba?]

[Kai: Sorry, hindi ko talaga masagot kanina.]

[Kai: Baby ko, pansinin mo naman ako.]

[Kai sent ₱5,200.]

[Kai: Self-punishment ko. Milk tea, bag, kahit ano. Basta huwag mo akong i-ignore.]

[Kai: Mahal?]

[Kai: Umiiyak na ako dito. Charot pero konti lang.]

Nakatitig lang ako sa screen.

Ang lalaking nag-zero attendance sa akin ay ang parehong lalaking nagpapadala ng pera at umiiyak-emoji dahil hindi ko siya nire-replyan.

Mica, ang best friend ko, hinawakan ang braso ko.

“Klar, okay ka lang? Namumutla ka.”

Hindi ko alam kung tatawa ako o iiyak.

“Parang…” bulong ko, “may nalaman akong hindi dapat malaman.”

“Yung ringtone ni Sir?” Nanlaki mata niya. “Girl, grabe ‘yon. Akala ko walang kaluluwa ang lalaking ‘yon. May jowa pala. At ang landi ng ringtone!”

Napakagat ako sa labi.

Ako ang jowa.

Ako ang boses.

Ako ang dahilan kung bakit namula ang tenga ng Ice Prince ng Engineering Department.

Pero paano ko sasabihin iyon?

Matapos ang ilang minutong pag-aalinlangan, hinila ako ni Mica papunta sa faculty office.

“Mag-sorry ka na,” sabi niya. “Kahit terror siya, baka maawa. Mahirap mawalan ng attendance sa major subject.”

Sa labas ng office ni Professor Monteverde, halos kalahating oras akong nakatayo.

Sa loob, nakita ko siya sa salamin ng pinto. Nakaupo siya sa desk, hawak ang phone, nakasimangot na parang may malaking problema.

Tiningnan ko ang phone ko.

[Kai: Baby, please.]

[Kai: Hindi ako sanay na hindi mo ako kausap.]

[Kai: Sabihin mo lang kung anong kasalanan ko, luluhod ako.]

Kinuyom ko ang kamay ko.

Sa chat, handa siyang lumuhod.

Sa totoong buhay, ni hindi niya ako pinakinggan.

Huminga ako nang malalim, saka kumatok.

“Come in.”

Pumasok ako.

Pagkakita niya sa akin, agad nanigas ang mukha niya.

“Miss Dela Cruz.”

“Sir,” sabi ko, pilit ngumiti. “Gusto ko po sanang magpaliwanag tungkol kanina—”

“Kung tungkol sa attendance, final na iyon.”

Natigilan ako.

“Sir, hindi pa po ninyo naririnig ang paliwanag ko.”

“Hindi kailangan,” sabi niya. “Rule is rule.”

Parang may pumutok sa loob ko.

Lahat ng hiya, kaba, at tampo mula kanina, sabay-sabay umakyat sa dibdib ko.

Tumingin ako sa kanya.

Sa malamig niyang mata.

Sa mukha niyang walang bahid ng lambing.

At naalala ko ang messages niyang “baby,” “mahal,” “luluhod ako.”

Hindi ko na napigilan.

“Ang kapal mo naman,” sabi ko, nanginginig ang boses.

Napakurap siya.

“Excuse me?”

Humakbang ako palapit sa desk niya.

“Sa chat, tawag ka nang tawag sa akin na baby. Sa personal, hindi mo man lang ako pinapakinggan?”

Nagbago ang mukha niya.

“Klarissa—”

Pero huli na.

Dahil sa likod ko, may marahang bumukas na pinto.

At narinig ko ang boses ni Dean Soriano.

“Professor Monteverde… ano ang ibig sabihin nito?”

PARTE2

Napatigil ang mundo ko sa iisang tanong.

“Professor Monteverde… ano ang ibig sabihin nito?”

Hindi na ako makahinga.

Si Dean Soriano, ang dean ng College of Engineering, nakatayo sa pintuan kasama ang department secretary na may hawak na folder. Hindi ko alam kung gaano karami ang narinig nila. Pero base sa bigat ng katahimikan sa office, sapat na iyon para gawing bangungot ang buong semestre ko.

Namuti ang mukha ni Professor Elias Monteverde.

Hindi siya gumalaw agad.

Iyon ang unang beses na nakita ko siyang hindi kontrolado ang sitwasyon.

Sa classroom, kaya niyang patahimikin ang apatnapung estudyante sa isang tingin. Sa hallway, napapatuwid ang mga intern kapag dumaan siya. Pero ngayon, sa harap ng dean, ang Ice Prince ay parang estudyanteng nahuling may kodigo sa exam.

“Dean,” mahinang sabi niya. “May paliwanag po ako.”

Tiningnan ako ni Dean Soriano.

“Miss Dela Cruz, tama ba ang narinig ko?”

Gusto kong maglaho.

Ang tapang ko kanina, naubos bigla.

“Sir, ako po…” Napahawak ako sa strap ng bag ko. “Hindi ko po intensyon na gumawa ng gulo.”

“Hindi ko tinatanong kung intensyon mo,” sabi ng dean, hindi galit pero seryoso. “Tinatanong ko kung may personal relationship ka sa professor mo.”

Sumikip ang dibdib ko.

Personal relationship.

Parang napakabigat pakinggan.

Sa phone, ang tawag namin doon ay love.

Sa campus, ang tawag doon ay violation.

Bago ako makasagot, nagsalita si Professor Monteverde.

“Yes, Dean.”

Napatingin ako sa kanya.

Diretso siyang nakatayo ngayon. Hindi na siya nagtatago sa likod ng malamig na mukha.

“But I need to clarify,” dagdag niya. “Nagkakilala kami online months before I accepted the teaching assignment here. Hindi ko alam ang full name niya. Hindi rin niya alam ang real identity ko. We never met in person. Ngayon lang namin nalaman.”

Tumingin sa akin ang dean.

“Is that true?”

Tumango ako, halos hindi makapagsalita.

“Opo. Ang alam ko po, Kai ang pangalan niya. Software consultant daw po siya sa BGC. Hindi niya po sinabi na professor siya.”

May maliit na paggalaw sa mukha ni Elias.

Parang nasaktan siya sa salitang “hindi sinabi.”

Pero totoo naman.

Sa loob ng anim na buwan, ilang gabi akong nagkuwento sa kanya tungkol sa pagod ko sa school, sa pangarap kong makapagtapos, sa takot kong madelay dahil kapos ang pera namin. Ilang beses niya akong pinakalma kapag umiiyak ako dahil sa exams.

At kahit minsan, hindi niya sinabi na may posibilidad palang maging professor ko siya.

Tinanggal ni Dean Soriano ang salamin niya at pinisil ang tulay ng ilong.

“Professor Monteverde, you know the university policy.”

“Yes, Dean.”

“Then you know you cannot grade this student. You cannot supervise her. You cannot have any academic authority over her while this matter exists.”

“Opo.”

Hindi na siya lumaban.

Hindi niya ipinagtanggol ang pride niya.

Hindi niya sinabing kasalanan ko.

Doon unang lumuwag nang kaunti ang dibdib ko.

Pero hindi pa rin nawawala ang sakit.

Dahil kanina, sa classroom, siya ang unang nanakit.

“Miss Dela Cruz,” sabi ng dean, mas malumanay na ngayon, “for now, leave the office. I will speak to Professor Monteverde. You will receive a formal notice regarding section transfer or independent grading arrangement. Your attendance today will be reviewed.”

Napalingon ako kay Elias.

Ang mga mata niya, puno ng gustong sabihin.

Pero wala siyang sinabi.

At siguro iyon ang tama.

Lumabas ako ng office na parang lumulutang.

Sa hallway, naghihintay si Mica. Pagkakita sa mukha ko, agad siyang lumapit.

“Girl, bakit para kang multo? Ano nangyari?”

Hindi ako nakasagot agad.

Hinawakan ko lang siya sa braso at hinila palayo sa faculty room.

Pagdating namin sa hagdanan, doon ako napaupo.

At doon ako nagsimulang umiyak.

Hindi malakas. Hindi dramatiko.

Tahimik lang.

Iyong iyak na mas nakakapagod dahil ayaw mong marinig ng iba.

“Siya si Kai,” bulong ko.

Nanigas si Mica.

“Ha?”

“Si Sir Monteverde. Siya si Kai.”

Binuka niya ang bibig, isinara, binuka ulit.

“Wait. Yung Kai na nagpadala sa’yo ng GrabFood noong nilagnat ka?”

Tumango ako.

“Yung Kai na gumawa ng reviewer mo sa calculus?”

Tumango ulit ako.

“Yung Kai na may ringtone na ikaw ang nag-record?”

Tinakpan ko ang mukha ko.

“Please, huwag mo nang ulitin.”

Saglit siyang natahimik, pagkatapos ay biglang bumulong, “Grabe. Pang-K-drama pero may student handbook.”

Sa kabila ng iyak ko, muntik akong matawa.

Pero bumalik agad ang bigat.

“Pinahiya niya ako kanina,” sabi ko. “Hindi niya man lang ako pinakinggan.”

“Baka natakot din siya.”

“Hindi dahilan iyon.”

“Hindi nga,” sagot ni Mica. “Pero baka may dahilan kung bakit ganoon siya ka-defensive.”

Ayaw kong intindihin siya.

Hindi sa araw na iyon.

Pag-uwi ko sa dorm, hindi ko binuksan ang messages ni Kai.

Umulan nang gabing iyon. Malakas, parang may gustong burahin ang langit.

Mga alas-diyes, nag-vibrate ang phone ko.

Hindi chat.

Email.

Mula sa university.

Subject: Temporary Academic Arrangement — ENG302

Binasa ko nang paulit-ulit.

Dahil sa conflict of interest, ililipat daw ang grading ko sa ibang faculty member. Hindi na si Professor Monteverde ang magche-check ng submissions ko, quizzes ko, o attendance ko. Maaari pa rin akong umattend sa lectures kung walang ibang schedule, pero lahat ng assessment ay dadaan kay Professor Liza Mangubat.

At sa huling bahagi:

“Attendance record for the first meeting will be restored pending review.”

Hindi pa man ako nakakahinga nang maluwag, may dumating na panibagong message.

[Kai: Klarissa, alam kong hindi mo gustong kausapin ako.]

[Kai: Pero kailangan kong humingi ng tawad. Hindi bilang boyfriend mo. Bilang taong nanakit sa’yo sa harap ng ibang tao.]

[Kai: Mali ako.]

[Kai: Natakot ako. Hindi sa’yo. Sa sarili ko.]

Matagal akong nakatitig sa screen.

Pagkatapos, sa unang pagkakataon mula kanina, nag-reply ako.

[Ako: Bakit hindi mo sinabi kung sino ka?]

Halos agad siyang sumagot.

[Kai: Noong una, dahil gusto kong may isang taong nakakakilala sa akin na hindi dahil sa apelyido ko, trabaho ko, o record ko.]

[Kai: Tapos habang tumatagal, natakot ako na baka magbago ang tingin mo kapag nalaman mo.]

[Ako: So mas mabuti yung ako ang magmukhang tanga sa harap ng klase?]

Matagal siyang hindi sumagot.

Pagkaraan ng halos limang minuto:

[Kai: Hindi.]

[Kai: Walang excuse doon.]

[Kai: Noong narinig ko yung ringtone, nag-panic ako. Ang una kong naisip ay paano kung malaman ng lahat? Paano kung masira reputation mo? Paano kung isipin nilang ginagamit mo ako para pumasa?]

[Kai: Kaya ginawa ko yung pinakatangang bagay. Nagpanggap akong professor lang kita.]

[Kai: Pero dahil doon, ako mismo ang nanakit sa taong pinoprotektahan ko raw.]

Naramdaman kong bumigat ang mga mata ko.

Hindi sapat ang sorry para burahin ang hiya.

Pero iba ang sorry na marunong umamin.

Hindi siya palusot.

Hindi siya drama.

Diretso.

Masakit.

Totoo.

[Ako: Kailangan ko ng oras.]

[Kai: I’ll wait.]

Pagkatapos noon, hindi na siya nag-spam.

Walang “baby.”

Walang “mahal.”

Walang transfer.

Walang crying emoji.

At sa kakaibang dahilan, doon ko lalong naramdaman na seryoso siya.

Kinabukasan, kumalat na sa campus ang tsismis.

Hindi buong totoo, siyempre.

Sa isang version, may girlfriend daw si Sir Monteverde na loli voice actress.

Sa isa pa, secret idol daw siya sa gabi.

May nagsabing sugar baby raw niya ako dahil may nakakita ng transfer notification sa phone ko.

Doon ako unang napikon nang todo.

Hindi dahil sa akin lang.

Kundi dahil sa bilis ng tao gumawa ng kasalanan mula sa kalahating katotohanan.

Sa cafeteria, may dalawang babaeng nakaupo sa kabilang table na pasimpleng tumingin sa akin.

“Iyan ba siya?”

“Parang siya nga. Ang kapal, no? First day pa lang may issue na kay Sir Elias.”

Tumayo si Mica, pero pinigilan ko siya.

“Ako na.”

Lumapit ako sa table nila.

Ngumiti ako.

“Hi. Since interesado kayo sa buhay ko, gusto n’yo ba ng accurate version o happy na kayo sa cheap edition?”

Namula sila.

Hindi sila nakasagot.

Pagbalik ko sa table, pumalakpak nang mahina si Mica.

“Character development, ate ko.”

Pero kahit nagawa kong lumaban, pagod na pagod pa rin ako.

Nang hapon ding iyon, pinatawag ako ni Dean Soriano.

Pagpasok ko sa conference room, nandoon si Professor Mangubat, isang guidance counselor, at si Elias.

Hindi siya nakaupo sa tabi ko.

Nasa kabilang dulo siya ng mesa.

Formal ang lahat.

Tama ang distansya.

Tama ang proseso.

Pero nang magtagpo ang tingin namin, alam kong pareho kaming nahihirapan.

Ipinaliwanag ng dean na para protektahan ako, maglalabas sila ng maikling statement sa class group chat: nagkaroon daw ng administrative adjustment sa grading at attendance; bawal ang speculation; anumang harassment ay ire-report.

Pagkatapos, tinanong nila ako kung gusto kong lumipat ng section.

Gusto ko sanang oo.

Para madali.

Para hindi ko na siya makita.

Pero ang section niya lang ang tugma sa work schedule ko sa library. Scholar ako. May duty ako tuwing umaga at gabi. Hindi ako pwedeng basta lumipat.

“Kaya ko pong umattend,” sabi ko. “Basta hindi siya ang mag-grade sa akin.”

Tumango si Professor Mangubat.

“That is acceptable.”

Pagkatapos ng meeting, ako ang unang lumabas.

Akala ko tapos na.

Pero pagdating ko sa hallway, narinig ko ang boses ni Elias sa likod ko.

“Miss Dela Cruz.”

Hindi “baby.”

Hindi “Klarissa.”

Miss Dela Cruz.

Tumigil ako, pero hindi lumingon.

“May I apologize properly?”

Napalunok ako.

“Bilang professor o bilang Kai?”

Tahimik.

“Bilang Elias,” sagot niya.

Doon ako lumingon.

Wala ang lamig sa mukha niya.

Pagod siya. Namumutla. Para siyang taong ilang oras nang nililitis ng konsensya niya.

“I’m sorry,” sabi niya. “Sa classroom. Sa office. Sa anim na buwan na hindi ko sinabi ang buong totoo. You trusted me with your worries, your dreams, your fears. I should have trusted you with my name.”

Hindi ako sumagot.

Nagpatuloy siya.

“Hindi kita hahabulin habang estudyante kita. Hindi kita pipilitin kausapin ako. Hindi rin kita bibigyan ng kahit anong advantage. I already requested that Professor Mangubat handle everything related to your grades.”

Huminga siya nang malalim.

“Pero gusto kong malaman mo na hindi laro sa akin ang nangyari sa atin.”

Tumawa ako nang mahina, pero walang saya.

“Madali sabihin iyan ngayon.”

“Alam ko.”

“Alam mo ba kung gaano ako napahiya kanina? Lahat sila nakatingin. Akala nila tamad ako. Akala nila pasaway ako.”

“Alam ko.”

“Hindi. Hindi mo alam.” Nanginginig na naman ang boses ko. “Kasi ikaw, professor. Kahit may tsismis, respetado ka pa rin. Ako, estudyante. Isang maling tingin lang, iba na agad ibig sabihin.”

Tumahimik siya.

At sa katahimikang iyon, nakita kong tinamaan siya.

Hindi dahil sinigawan ko siya.

Kundi dahil totoo.

“Then let me fix what I can fix,” sabi niya.

“Ano, magpapadala ka ulit ng ₱5,200?”

Umiling siya.

“No money. No gifts. No shortcuts.”

Tumingin siya sa akin nang diretso.

“I will tell the class tomorrow that I made an unfair disciplinary call. I won’t mention our personal matter. But I will correct what I did publicly, because I humiliated you publicly.”

Hindi ko inaasahan iyon.

Akala ko hihingi lang siya ng private apology.

Akala ko ako pa rin ang kailangang mag-adjust.

Pero kinabukasan, sa simula ng klase, ginawa niya nga.

Nakatayo siya sa harap, hawak ang class record.

“Before we begin,” sabi niya, “I need to correct something from yesterday.”

Natahimik ang buong room.

“Miss Klarissa Dela Cruz’s attendance credit will be restored. I acted too quickly and too harshly without allowing an explanation. That was my mistake.”

Halos mapalingon lahat sa akin.

Pero hindi niya ako tiningnan.

Hindi niya ako ginawang spectacle.

“I expect discipline from this class,” dagdag niya. “But discipline without fairness is just arrogance. Let that be my lesson as much as yours.”

Walang nagsalita.

Pero naramdaman ko ang pagbabago sa hangin.

Hindi nabura ang nangyari.

Pero may naibalik.

Dignidad.

Pagkatapos noon, naging kakaiba ang mga linggo namin.

Sa klase, siya si Professor Monteverde.

Malamig pa rin. Mahigpit pa rin. Pero mas maingat. Kapag nagtatanong ako, sinasagot niya tulad ng pagsagot niya sa iba. Walang lambing. Walang special tone.

Sa chat, hindi na siya araw-araw nagme-message.

Minsan isang simpleng:

[Elias: I hope you ate dinner.]

Hindi ko laging sinasagot.

Pero binabasa ko.

Unti-unti, natutunan kong ang relasyon, kahit gaano ka-sweet online, hindi pwedeng mabuhay sa kilig lang. Kailangan nito ng tapang, katotohanan, at tamang oras.

Dumating ang midterms.

Si Professor Mangubat ang nag-check ng exam ko. Nang lumabas ang result, ako ang highest sa batch.

Hindi dahil kay Elias.

Hindi dahil sa connection.

Dahil nag-aral ako hanggang alas-dos ng madaling-araw, dahil scholar ako na takot mawalan ng grant, dahil gusto kong patunayan sa sarili kong hindi ako tsismis lang.

Paglabas ko ng faculty office para kunin ang paper, nadaanan ko si Elias sa hallway.

Sandali lang kaming nagkatinginan.

Ngumiti siya nang napakaliit.

Hindi proud boyfriend smile.

Hindi professor approval.

Parang simpleng tao lang na masaya dahil nakita niyang kaya ko.

At doon, sa unang pagkakataon, hindi na masakit ang dibdib ko.

Pagkatapos ng semestre, nagkaroon ng final consultation day.

Wala na siyang academic authority sa akin. Officially completed na ang subject ko under Professor Mangubat. Grade posted. Clean record.

Doon lang siya nag-message nang mahaba.

[Elias: Klarissa, tapos na ang semester. I still don’t want to rush you. But if you’re willing, I’d like to meet you properly. Not as professor and student. Not as Kai and baby. As Elias and Klarissa. Coffee lang. Public place. No pressure.]

Matagal kong tinitigan ang message.

Anim na buwan ko siyang minahal bilang boses sa gabi.

Isang araw ko siyang kinamuhian bilang professor sa harap ng klase.

Ilang linggo ko siyang pinagmasdan habang sinusubukan niyang itama ang maling ginawa niya.

At siguro, iyon ang pinakaimportante.

Hindi siya perpekto.

Pero marunong siyang humarap.

Hindi siya nagtago sa pride.

Hindi niya ginamit ang posisyon para patahimikin ako.

Kaya nag-reply ako.

[Ako: Coffee lang.]

Mabilis siyang sumagot.

[Elias: Coffee lang.]

[Ako: At walang cringe ringtone.]

Matagal bago siya nag-reply.

[Elias: Too late. Favorite ko pa rin iyon.]

Hindi ko napigilan ang tawa ko.

Nagkita kami sa isang maliit na café sa Katipunan, malapit sa bintana, maraming tao, maliwanag ang paligid. Wala siyang suot na professor aura. Simple lang: gray shirt, jeans, at kaba sa mukha.

Pag-upo niya sa harap ko, hindi niya ako tinawag na baby.

“Klarissa,” sabi niya.

“Elias,” sagot ko.

Pareho kaming natawa.

At sa tawanan na iyon, unti-unting natanggal ang bigat ng unang araw.

Hindi naging fairy tale agad ang lahat.

Hindi kami nagmadali.

May boundaries. May respeto. May mahabang usapan tungkol sa tiwala, takot, at katotohanan. May mga araw na bumabalik pa rin ang tampo ko. May mga araw na sobra pa rin siyang mag-overthink.

Pero natutunan naming ang pag-ibig na gustong tumagal, hindi dapat tinatago sa kasinungalingan.

Dapat kaya nitong tumayo sa liwanag.

Isang taon matapos ang semester na iyon, graduate na ako.

Sa araw ng graduation ko, nakita ko siya sa likod ng crowd. Hindi sa faculty row. Hindi sa entablado. Nasa gilid lang siya, hawak ang maliit na bouquet ng sampaguita at sunflower.

Nang matapos ang ceremony, lumapit siya sa akin.

“Congratulations, Engineer Dela Cruz.”

Napangiti ako.

“Thank you, Mr. Monteverde.”

Kumunot ang noo niya.

“Mr. lang?”

Tinaasan ko siya ng kilay.

“Ano gusto mo?”

Namula ang tenga niya, katulad noong unang araw.

Mahina niyang sabi, “Kahit Elias muna.”

Tumawa ako.

Sa paligid namin, maingay ang pamilya, camera, tawanan, at palakpakan.

Pero sa sandaling iyon, malinaw ang lahat.

Hindi nagsimula nang tama ang kuwento namin.

Pero pinili naming itama bago ipagpatuloy.

At marahil iyon ang dahilan kung bakit naging totoo.

Mensahe:
Minsan, ang taong mahal natin ay may bahaging hindi pa natin kilala. Pero ang tunay na pag-ibig ay hindi nasusukat sa tamis ng chat, sa regalo, o sa kilig ng sikreto. Nasusukat ito sa tapang umamin, sa respeto sa hangganan, at sa kakayahang itama ang maling nagawa. Dahil ang relasyong itinayo sa katotohanan, kahit mabagal, mas matibay kaysa relasyong mabilis pero puno ng pagtatago.