Pirmang Hindi Dapat Nandoon
Bahagi 2: Ang Pirmang Hindi Dapat Nandoon
Hindi ako agad nagsalita.
Sa gitna ng malakas na ulan, tanging tunog ng tubig na humahampas sa bubong at kalsada ang naririnig ko. Nakahawak pa rin si Ysabel sa cellphone niya, hindi niya alam kung dapat ba niyang ibaba ang tawag o ipagpatuloy ang pakikipag-usap.
Si Gabriel naman, ilang hakbang lang ang layo sa akin, pero sa sandaling iyon, pakiramdam ko ay napakalayo na niya.
Parang hindi ko na kilala ang lalaking nakatayo sa harap ko.
Ang lalaking minsan kong tinawag na tahanan.
“Althea…” mahina niyang tawag.
Hindi ako sumagot.
Sa kabilang linya, tila napansin ng babae ang katahimikan.
“Gabriel?” tanong niya. “Nandiyan ba siya? Narinig ba niya?”
Doon ko unang narinig nang malinaw ang takot sa boses niya.
Hindi ko alam kung dapat akong matawa o maawa.
Ang babaeng nangahas pumasok sa pamilya ko, ngayon lang natutong matakot.
Dahan-dahan kong kinuha ang cellphone mula sa kamay ni Ysabel.
“Hello,” sabi ko.
Tumahimik ang kabilang linya.
Pagkatapos ng ilang segundo, maingat na sumagot ang babae.
“Althea…”
Kilala niya ako.
Siyempre, kilala niya ako.
Baka alam pa niya kung ano ang paborito kong kulay, anong oras ako umuuwi, kailan ako nag-iisa sa bahay. Baka habang yakap-yakap niya ang anak ko, kinukuwento ni Gabriel sa kanya kung gaano ako kadaling lokohin.
“Hindi mo na kailangang magpanggap,” kalmado kong sabi. “Narinig ko ang lahat.”
“Hindi iyon ang ibig kong sabihin—”
“Alin?” pinutol ko siya. “Na dinala ni Gabriel ang anak ko sa’yo? Na tinuruan niyo siyang magsinungaling? O na ninakaw niyo ang bahay na pinaghirapan naming mag-asawa?”
Narinig kong napasinghap si Ysabel sa tabi ko.
Tumingin ako sa kanya.
Namumutla ang maliit niyang mukha. Wala na ang saya sa mga mata niya. Wala na rin ang inosenteng ngiti kanina habang tinatawag niya ang babaeng iyon na “Tita”.
“Mama…” mahina niyang bulong.
Hindi ko siya sinagot.
Hindi pa.
Dahil kung magsasalita ako sa sandaling iyon, baka hindi na ako makapagtimpi.
Inabot ni Gabriel ang kamay ko.
“Althea, pakinggan mo muna ako. Hindi ganoon ang nangyari.”
Ngumiti ako.
Hindi dahil natutuwa ako.
Kundi dahil sa wakas, narinig ko na naman ang pinakapaboritong linya ng mga taong nahuling nagsisinungaling.
Hindi ganoon ang nangyari.
Kung hindi ganoon, paano?
Ang pirma ba sa dokumento ay kusang lumitaw?
Ang pangalan ba ng babae sa papeles ay aksidenteng naisama?
At ang anak ko?
Aksidente rin bang tumayo bilang saksi?
“Gabriel,” sabi ko, “mula ngayon, bawat salitang sasabihin mo, isipin mo muna nang mabuti.”
Nanlaki ang mga mata niya.
Doon niya napansin ang cellphone ko.
Naka-record.
Simula pa noong sandaling narinig ko ang boses ng babae sa loudspeaker.
Biglang nagbago ang mukha niya.
“Althea, huwag mong palakihin ito. Pamilya tayo.”
“Pamilya?” ulit ko.
Halos hindi ko makilala ang sarili kong boses.
Masyado itong kalmado.
Masyadong malamig.
“Pamilya ba ang tawag mo sa taong palihim na inililipat ang ari-arian habang natutulog ang asawa niya? Pamilya ba ang tawag mo sa amang ginagamit ang sariling anak para pagtakpan ang pagtataksil?”
Napayuko si Gabriel.
Si Ysabel naman ay biglang umiyak.
“Mama, hindi ko po alam! Sabi ni Papa laro lang iyon. Sabi niya kailangan ko lang pumirma kasi birthday surprise daw para sa’yo…”
Napatigil ako.
Dahan-dahan akong lumingon sa anak ko.
“Birthday surprise?”
Sunod-sunod ang tango niya, umiiyak nang todo.
“Opo… sabi ni Papa, kapag pumirma ako, magiging masaya ka. Sabi niya, para raw sa bagong bahay natin. Hindi ko po alam na masama iyon…”
Saglit akong hindi nakahinga.
Ang galit ko kay Ysabel ay parang sinabuyan ng malamig na tubig.
Hindi iyon agad nawala.
Pero nagbago ang hugis nito.
Hindi na iyon purong galit.
May sakit.
May awa.
May pagkadurog.
Pitong taong gulang lang siya.
Isang bata.
Isang batang tinuruan ng ama niyang magsinungaling, ngumiti, umarte, at maniwalang ang pagtataksil ay puwedeng tawaging laro.
Tumingin ako kay Gabriel.
Sa pagkakataong iyon, wala na akong naramdaman para sa kanya.
Kahit poot, halos wala na.
Ang natira na lang ay pagkasuklam.
“Ginamit mo siya,” sabi ko.
“Hindi,” mabilis niyang sagot. “Hindi ko siya ginamit. Gusto ko lang ayusin ang lahat bago mo malaman.”
“Tama ka,” sagot ko. “Naayos mo nga.”
Kinuha ko mula sa bag ang kopya ng dokumentong ibinigay sa akin ng opisina. Basang-basa na ang gilid nito dahil sa ulan, pero malinaw pa rin ang mga pangalan.
Pangalan ni Gabriel.
Pangalan ng babae.
At isang pirma sa ibaba na parang guhit ng batang nag-aaral pa lang magsulat.
Pirma ni Ysabel.
Napatingin si Gabriel sa papel, saka sa akin.
“Hindi mo iyan maiintindihan. May utang ako. Kailangan ko ng pera. Tinulungan niya ako.”
“Tinulungan ka niya?” tanong ko. “Kaya bilang kapalit, ibinigay mo ang bahay natin?”
“Hindi bahay natin iyon!” bigla niyang sigaw.
Napahinto ang lahat.
Maging ang ulan ay tila sandaling humina.
Nakita ko sa mukha ni Gabriel na pinagsisihan niya agad ang sinabi niya.
Pero huli na.
Dahan-dahan kong ibinaba ang papel.
“Ano ang sinabi mo?”
Napakurap siya.
“Althea, ang ibig kong sabihin—”
“Hindi bahay natin iyon,” ulit ko, tinitigan siya. “Iyon ang sinabi mo.”
Hindi siya makasagot.
Doon ko naintindihan.
Matagal na niya palang iniisip iyon.
Ang bahay na binili namin pagkatapos ng kasal. Ang bahay na binayaran ko gamit ang ipon mula sa trabahong halos ikamatay ko sa pagod. Ang bahay na nilagyan ko ng pangalan niya dahil naniwala akong ang kasal ay pagtitiwala.
Sa puso niya, hindi kailanman naging amin iyon.
Sa kanya iyon.
At ngayon, sa kanila na.
Sa kabilang linya, muling nagsalita ang babae.
“Gabriel, ibaba mo na ang tawag. Dalhin mo na sila rito para mapag-usapan nang maayos.”
Napatingin ako sa cellphone.
“Mapag-usapan?”
Hindi ko napigilang tumawa nang mahina.
“Hindi tayo mag-uusap sa bahay mo. Mag-uusap tayo sa harap ng abogado.”
Agad namutla si Gabriel.
“Abogado?”
“Oo,” sagot ko. “At hindi lang tungkol sa bahay. Tungkol din sa kustodiya ni Ysabel.”
Pagkarinig sa pangalan niya, mas lalong humagulgol si Ysabel.
“Mama, huwag mo po akong iwan…”
Saka lang ako lumuhod sa harap niya.
Sa unang pagkakataon mula kagabi, hinawakan ko ang mukha ng anak ko.
Basang-basa siya sa ulan at luha.
“Ysabel,” mahina kong sabi, “mahal kita.”
Nanginginig ang labi niya.
“Talaga po?”
“Talaga.”
“Pero galit ka po sa akin…”
“Masakit ang ginawa mo,” sabi ko. “Pero mas galit ako sa taong nagturo sa’yo gawin iyon.”
Napatingin siya kay Gabriel.
Sa unang pagkakataon, may takot sa mga mata niya habang tinitingnan ang sarili niyang ama.
Tumayo ako at hinawakan ang kamay ni Ysabel.
Awtomatikong humakbang si Gabriel papalapit.
“Saan mo siya dadalhin?”
Tiningnan ko siya nang malamig.
“Sa lugar kung saan hindi siya matututong magsinungaling para lang mahalin siya ng ama niya.”
Inagaw niya ang braso ko.
Mahigpit.
Masakit.
“Hindi mo siya puwedeng kunin sa akin.”
Bago pa ako makasagot, may humintong sasakyan sa gilid namin.
Bumukas ang pinto.
Lumabas ang isang lalaking nakasuot ng maayos na barong, may hawak na payong at leather folder.
Si Attorney Reyes.
Ang abogadong kausap ko kaninang umaga.
Lumapit siya sa amin, tumingin sa kamay ni Gabriel na mahigpit na nakahawak sa braso ko, saka mahinahong nagsalita:
“Sir, pakawalan niyo po siya.”
Hindi gumalaw si Gabriel.
Muling nagsalita ang abogado, mas mababa ang boses.
“Kung ayaw niyong madagdagan ang kasong haharapin ninyo.”
Dahan-dahang bumitaw si Gabriel.
Nanlilisik ang mga mata niya, pero halatang nagsisimula na siyang matakot.
Inabot sa akin ni Attorney Reyes ang isang folder.
“Ma’am Althea, nakuha na po namin ang kopya mula sa registry. May nakita rin po kaming problema sa notarization.”
Kumunot ang noo ni Gabriel.
“Ano’ng ibig sabihin niyan?”
Hindi siya pinansin ng abogado.
Tumingin siya sa akin.
“Ma’am, mukhang hindi lang po forged ang ilang bahagi ng dokumento.”
Huminto siya sandali.
Pagkatapos ay ibinaba ang boses.
“May isa pa pong pirma roon.”
Kinuha ko ang folder.
Binuksan ko.
Sa huling pahina, sa ilalim ng pangalan ng babaeng kausap namin sa telepono, may isa pang pangalan na hindi ko inaasahan.
Isang pangalan na matagal nang nakabaon sa alaala ko.
Isang pangalan na hindi dapat lumabas sa anumang dokumento.
Dahil ang taong iyon…
ay patay na limang taon na ang nakalipas.
Nanlamig ang buong katawan ko.
Tumingin ako kay Gabriel.
At sa pagkakataong iyon, hindi na lang siya mukhang lalaking nahuling nagtaksil.
Mukha siyang lalaking nahuling may mas malalim pang krimen.
Mahigpit kong hinawakan ang kamay ni Ysabel.
“Gabriel,” sabi ko, halos pabulong.
“Sino ang taong ito?”
Hindi siya sumagot.
Pero ang mukha niya, sapat na.
Alam niya.
At mas masahol pa—
takot siya.