Nakapasa na ako sa university anim na buwan pa lang ang nakakalipas.
Pero kinaumagahan, biglang lumabas sa score sheet ng ibang babae ang exam result ko.
At ang taong nasa likod ng lahat ng ito… ay ang ama mismo ng childhood best friend ko.

Araw ng paglabas ng resulta ng college entrance exam.

Halos sumabog ang buong girls’ dormitory.

May sumisigaw.

May umiiyak.

May paulit-ulit na tumatawag sa pamilya habang nanginginig ang kamay.

May isa pang lumuhod matapos makita ang score niya at agad nagpasalamat sa mga ninuno nila.

Samantalang ako?

Nakahiga lang sa ibabang kama, kumakain ng banana chips habang nanonood ng livestream ng basketball tournament.

“Ano baaaa!”

Tumalon pababa si Camille mula sa upper bunk na parang nasusunugan.

“Six hundred forty-one ako! Totoo ba ‘to?!”

Halos idikit niya ang cellphone sa mukha ko habang nanginginig sa excitement.

Sinulyapan ko lang.

“Pasok ka na niyan sa nursing.”

“Ha?! Isang tingin mo lang alam mo na agad?”

“Oo.”

“Grabe ka talaga, Ate Mara.”

Napatawa ako.

“Retired na ako.”

At totoo naman iyon.

Anim na buwan na ang nakakalipas mula nang makuha ko ang international chemistry award na nagbigay sa akin ng direct admission sa isa sa pinakamalaking university sa bansa.

Tapos na lahat ng papeles ko noon pa.

Habang halos mamatay na sa kaba ang buong siyudad para sa exam results…

Ako naman ay namumuhay na parang bakasyunista simula pa noong Enero.

Kaya ngayong araw?

Wala talaga akong pakialam.

“Ting.”

Nag-vibrate ang cellphone ko.

Lumabas ang pangalan sa screen.

Adrian.

Biglang napasigaw si Camille.

“Ayyyy! Tumatawag ang childhood best friend mo!”

“Inabot mo na lang sana.”

Kinuha ko ang phone at naka-speaker agad.

Narinig ko ang pamilyar na boses ni Adrian sa kabilang linya.

“Mara, nakita mo na score mo?”

Kumagat ako ng banana chips.

“Hindi pa.”

“Edi tingnan mo na ngayon! Hinihintay kita!”

“Busy ako.”

“…”

Tumahimik siya nang dalawang segundo.

Pagkatapos ay dahan-dahang nagtanong:

“Magkano score mo?”

Tumingin ako sa kisame.

“Zero.”

Napasinghal si Camille habang umiinom ng tubig.

Sa kabilang linya naman, biglang natahimik si Adrian.

“Ano?”

“Zero.”

“Mara, huwag ka ngang magbiro.”

“Hindi ako nagbibiro.”

“Paano nangyari ‘yan… ang taas-taas lagi ng grades mo…”

Unti-unting humina ang boses niya.

At pamilyar na pamilyar ako sa tonong iyon.

Parang naaawa.

Pero may halong pagmamataas.

Simula noong ligawan niya si Sofia noong Grade 11, ganoon na siya tumingin sa akin.

“Ako, 618.”

Siya mismo ang nagpatuloy.

“Sabi ni Dad, kaya na raw niyan makapasok sa magandang university.”

“Oo.”

“Akala ko mas mataas ka sa akin.”

“Oh.”

“Ah… oo nga pala…”

Biglang bumaba ang boses niya.

“Nasa iyo pa ba ‘yung exam registration number mo?”

Bahagya akong napakunot-noo.

“Bakit?”

“Wala lang! Natanong ko lang!”

Toot.

Bigla niyang pinatay ang tawag.

Napatingin ako sa cellphone nang ilang segundo.

Registration number?

Eh hindi naman ako nag-exam.

“Ate…”

Lumapit si Camille habang nakakunot-noo.

“Hindi ba weird ‘yun?”

“Alin?”

“Parang may tinatago si Adrian.”

Hindi ako sumagot.

Pero may kakaibang pakiramdam na gumapang sa dibdib ko.

Kinagabihan, nakatanggap ako ng mensahe mula sa university.

“Congratulations, Mara Reyes. You have been assigned to Dormitory Building C…”

Binasa ko lang saglit.

Pagkatapos ay ibinato ang cellphone sa unan.

At natulog.

Kinabukasan—

Nagkagulo ang buong school.

Mahigit siyam na raang mensahe agad ang pumasok sa alumni group chat.

At iisang pangalan lang ang laman ng halos lahat ng usapan.

Sofia.

Campus queen.

Pinakamagandang babae sa school.

Anak ng isang kilalang negosyante sa lungsod.

Nagbukas ako ng isang post.

Nasa larawan si Sofia, nakasuot ng puting dress habang hawak ang screenshot ng exam score niya.

Language — 139.

Math — 150.

English — 145.

Science — 300.

Kabuuan — 734.

Halos mabaliw ang comments section.

“Top scorer ng buong city!”

“Beauty and brains!”

“Perfect woman talaga!”

Tatlong segundo kong tinitigan ang larawan.

Pagkatapos ay lumingon kay Camille.

“Magkano highest mock exam score niyan dati?”

Napatawa agad si Camille.

“Five hundred twelve.”

“…”

“Sa Math nga natutulog pa ‘yan minsan.”

Natahimik ako.

At biglang bumalik sa isip ko ang tawag ni Adrian kagabi.

Registration number.

Tapos kinabukasan, biglang naging national-level genius si Sofia.

May mali.

At mabaho ang amoy ng sitwasyon.

Ang ama ni Adrian ay mataas ang posisyon sa city education board.

Siya ang may hawak ng system para sa exam scores.

Bahagyang kumibot ang labi ko.

Huwag mong sabihing…

Nagpalit sila ng scores?

Pero sandali.

Hindi nga ako nag-exam.

Kung ganoon…

Kanino talaga galing ang 734 na score na iyon?

Tanghali.

Kumakain ako ng noodles sa cafeteria nang biglang mag-ingay ang paligid.

Pag-angat ko ng tingin—

Papasok sina Adrian.

Kasama si Sofia na naka-pink dress at mukhang pang-magazine ang makeup.

Kasunod nila ang ama ni Adrian.

Ngumiting-ngiti ito habang naglalakad.

“Mara!”

Malakas akong tinawag ni Adrian.

Lumingon ang buong cafeteria sa akin.

Lumapit si Sofia at inilapag ang cellphone sa mesa ko.

Nakasindi sa screen ang score niyang 734.

“Narinig ko zero ka raw?”

Mahina at matamis ang boses niya.

Pero punong-puno ng yabang ang tingin.

“Hindi ko talaga inakalang mangyayari ‘yan sa’yo.”

Dahan-dahan akong tumingala.

Tiningnan ko ang screen.

Pagkatapos ay tumingin sa kanya.

At saka ako ngumiti.

Isang maliit.

Malamig na ngiti.

Dahil eksaktong sandaling iyon—

Nag-ring ang cellphone ko.

Unknown number.

Pagkasagot ko, agad akong sinalubong ng umiiyak na boses ng isang babae.

“Ikaw ba si Mara Reyes?”

“Ako ang nanay ng examinee number 22017…”

“Kagabi 734 ang score ng anak ko…”

“Pero ngayong umaga, naging 372 na lang…”

“May nagsabi sa akin na may tumawag daw dati tungkol sa registration number niya…”

“Pakiusap… tulungan mo kami…”

Bahagyang huminto ang tinidor sa kamay ko.

At kasabay noon—

Biglang namutla si Sofia sa harapan ko.
…

Biglang namutla si Sofia sa harapan ko.

Samantalang si Adrian naman ay agad napakunot-noo.

“Ano’ng ibig sabihin niyan?”

Hindi ko siya sinagot.

Tahimik kong ibinaba ang kutsara at tumayo.

“Puwede po bang ulitin ninyo?” mahinahon kong tanong sa babae sa kabilang linya.

Halos hikbi na ang boses nito.

“Kagabi po… 734 ang score ng anak ko. Nakita namin mismo. May screenshot kami. Pero paggising namin ngayong umaga, naging 372 na lang…”

“Anak ko lang po ang pag-asa ng pamilya namin…”

“Scholarship lang ang tanging paraan para makapag-aral siya…”

“Tulungan n’yo po kami…”

Unti-unting tumahimik ang buong cafeteria.

Dahil naka-speaker ang cellphone ko.

At malinaw na malinaw nilang narinig ang bawat salita.

Napansin kong bahagyang nanginginig ang mga daliri ni Sofia.

Habang si Adrian ay paulit-ulit na lumilingon sa ama niya.

Ngunit si Mr. Castillo—

nakangiti pa rin.

“Mukhang may misunderstanding lang.”

Kalmado niyang sabi habang inaayos ang kuwelyo ng polo niya.

“May technical errors minsan sa system.”

Tumingin ako sa kanya.

“Talaga po ba?”

“Oo naman.”

“Kung ganoon…”

Bahagya akong ngumiti.

“Puwede nating ipa-check ngayon din.”

Isang segundo.

Dalawang segundo.

Unti-unting nawala ang ngiti sa mukha niya.

At doon ko tuluyang nakumpirma.

May tinatago sila.

⸻

Kinahapunan mismo, nagpunta ako sa city education office kasama si Camille.

Bitbit ko ang screenshot ng post ni Sofia.

Pati ang audio recording ng tawag ng nanay ng examinee number 22017.

Hindi ko alam kung ano mismo ang plano ko noon.

Pero isang bagay lang ang sigurado ako.

Ayokong hayaang masira ang buhay ng isang inosenteng estudyante.

Pagdating namin sa opisina, agad kaming hinarang ng guard.

“May appointment ba kayo?”

Wala pa akong naisagot nang biglang may pamilyar na boses na sumingit mula sa likod.

“Hayaan n’yo silang pumasok.”

Paglingon ko—

siya iyon.

Professor Javier.

Dating coach ko sa international chemistry competition.

At isa rin sa mga consultant ng national education committee.

Nagulat siya nang makita ako.

“Mara?”

“Sir.”

“Bakit ka nandito?”

Tahimik kong iniabot ang cellphone ko.

Pinanood niya ang recording.

Pagkatapos ay tumingin sa akin nang seryoso.

“Mabigat itong accusation na ito.”

“Alam ko po.”

“Sigurado ka bang gusto mong ituloy?”

Tumango ako.

“Kung walang gagawa, kawawa naman po ‘yung totoong may-ari ng score.”

Matagal niya akong tinitigan.

Pagkatapos ay dahan-dahang ngumiti.

“At iyan ang dahilan kung bakit karapat-dapat kang maging scientist.”

⸻

Dalawang oras matapos iyon—

sumabog ang buong education office.

May emergency internal investigation.

May mga technicians na paulit-ulit chine-check ang database.

May mga empleyadong halos magtakbuhan sa hallway.

At eksaktong alas-sais ng gabi—

lumabas ang katotohanan.

May unauthorized access na ginawa sa system noong gabi ng score release.

At ang account na ginamit?

Direktang naka-register sa opisina ni Mr. Castillo.

Mas malala pa—

nahanap din ang original score owner.

Examinee number 22017.

Ang totoong may score na 734.

Pangalan niya:

Angela Cruz.

Anak ng isang simpleng jeepney driver.

Tahimik ang buong conference room nang lumabas ang pangalan.

Samantalang si Mr. Castillo ay halos mawalan ng kulay.

“H-hindi ito posible…”

“May nag-frame sa akin…”

Ngunit wala nang naniwala.

Dahil kasunod noon ay inilabas din ang CCTV footage.

Makikitang alas-dose ng gabi, personal siyang pumasok sa records room kasama ang isa pang staff.

At sa oras ding iyon nagbago ang score sa system.

Tuluyang nabasag ang mukha niyang puno ng kumpiyansa.

⸻

Kinabukasan—

naging headline sa buong bansa ang iskandalo.

“Top Scorer Fraud Exposed.”

“Education Official Accused of Manipulating Exam Results.”

“Real 734 Scorer Revealed.”

Pumutok din ang pangalan ni Sofia.

Mula sa pagiging campus goddess…

bigla siyang naging sentro ng pambabatikos.

Lahat ng social media comments puro galit.

“Mandaraya!”

“Magnanakaw ng pangarap!”

“Shameless!”

Samantalang si Adrian—

halos hindi na lumabas ng bahay.

Tatlong araw siyang paulit-ulit tumatawag sa akin.

Hindi ko sinasagot.

Hanggang sa isang gabi—

bigla siyang sumulpot sa labas ng dormitory namin.

Basang-basa sa ulan.

“Mara…”

Pagbukas ko ng pinto, agad siyang napayuko.

“Please… kausapin mo ako.”

Tahimik ko siyang tiningnan.

Pagod na pagod ang mukha niya.

Parang ilang araw nang hindi natutulog.

“Alam mo ba?” mahina niyang sabi.

“Hindi ko alam na ganito ang gagawin ni Dad.”

Hindi ako nagsalita.

“Akala ko… gusto lang niyang tulungan si Sofia para makapasok sa magandang school…”

“Tumulong?”

Napatawa ako nang malamig.

“Sa pagnanakaw ng buhay ng ibang tao?”

Namula agad ang mata niya.

“Mara… hindi ako ganoong tao…”

“Pero hinayaan mo.”

Parang natulala siya.

Unti-unti siyang napaatras.

At doon ko sinabi ang matagal ko nang gustong sabihin.

“Alam mo kung kailan ka talaga nagbago, Adrian?”

Tahimik lang siya.

“Noong nagsimula kang tingnan ang ibang tao na parang mas mababa sa’yo.”

Bigla siyang napaiyak.

Tahimik lang.

Walang sigaw.

Walang drama.

Tumulo lang talaga ang luha niya habang nakatayo sa ilalim ng ulan.

“Mahal pa rin kita…”

Mahina niyang sabi.

“At ako…”

Huminga ako nang malalim.

“Matagal na kitang iniwan.”

Dahan-dahan kong isinara ang pinto.

At doon tuluyang natapos ang labingdalawang taong pagkakaibigan namin.

⸻

Pagkalipas ng isang linggo—

opisyal na naibalik kay Angela ang tunay niyang score.

Kasama ang full scholarship mula sa national university.

Nang makita ko siya sa unang pagkakataon, halos maiyak ako.

Payat siyang babae.

Simple lang manamit.

At nanginginig pa ang kamay habang hawak ang acceptance letter.

“Ate Mara…”

Halos maiyak siyang yumakap sa akin.

“Salamat po…”

Napangiti ako.

“Hindi ako ang dapat mong pasalamatan.”

“Kung hindi dahil sa’yo…”

“Hindi.”

Mahina kong pinisil ang balikat niya.

“Pinaghirapan mo ang score na ‘yan. Kanya talaga ‘yan.”

Doon tuluyang umiyak si Angela.

At sa unang pagkakataon mula nang magsimula ang gulong ito—

pakiramdam ko, may isang bagay na naitama rin sa wakas.

⸻

Lumipas ang dalawang buwan.

Nagsimula na ang university orientation.

Abala ang buong campus.

May nagpipicture.

May umiiyak dahil first time malayo sa pamilya.

May naliligaw sa buildings.

At ako?

Nakatayo lang sa gilid habang may hawak na iced coffee.

“Excuse me.”

May lalaking lumapit sa akin.

Matangkad.

Nakasalamin.

May hawak na folder at mukhang bagong gising sa research lab.

“Ikaw ba si Mara Reyes?”

“Oo?”

“Ako si Lucas Herrera.”

Iniabot niya ang kamay niya.

“Senior sa chemistry department.”

Bahagya akong napakunot-noo.

“May kailangan po ba kayo?”

Tumikhim siya.

“Actually…”

“Fan mo ako.”

“…Ha?”

Napakamot siya sa ulo.

“Nabasa ko ‘yung international paper mo noong high school.”

“Matagal ko nang gustong makilala ka.”

Napatingin ako sa seryoso niyang mukha.

Pagkatapos ay hindi ko napigilang matawa.

Sa unang pagkakataon matapos ang lahat ng nangyari—

gumaan ang pakiramdam ko.

At doon ko biglang narealize.

May mga taong darating para sirain ka.

Pero mayroon ding mga taong darating…

para ipaalala kung sino ka talaga.

⸻

Kinagabihan, habang nakahiga ako sa dorm room—

biglang nag-message si Camille.

“ATEEEE!”

“Trending ka ulit!”

Kasunod noon ay screenshot ng bagong balita.

“Former Education Official Officially Dismissed.”

“Investigation Continues.”

Kasunod pa ng isang article.

“Student Who Exposed Score Manipulation Receives National Recognition.”

Tahimik kong tinitigan ang screen.

Pagkatapos ay pinatay ko ang cellphone.

At ngumiti.

Dahil sa wakas—

wala na akong kailangang patunayan kahit kanino.

Hindi sa mga taong minamaliit ako.

Hindi sa mga taong gustong nakawin ang pinaghirapan ng iba.

At lalong hindi sa isang lalaking matagal nang nakalimot kung paano maging mabuting tao.

Sa labas ng bintana, tahimik na bumubuhos ang ulan.

Samantalang sa loob ng dormitory—

unti-unti nang nagsisimula ang bago kong buhay.